Σημαντικές ρυθμίσεις που στοχεύουν στην άρση γραφειοκρατικών και νομικών εμποδίων που κρατούν σε καθεστώς ομηρίας χιλιάδες ακίνητα φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Με την αγορά ακινήτων να ασφυκτιά και την προσφορά κατοικιών να αποτελεί μείζον ζήτημα, οι νέες διατάξεις διευκολύνουν την επιστροφή «αδρανών περιουσιών» στην αγορά.
Δύο είναι οι βασικοί πυλώνες του νέου πλαισίου: η εξαγορά κρατικών μεριδίων σε συνιδιοκτησίες και η διευκόλυνση μεταβιβάσεων για ακίνητα που βαρύνονται από χρέη εταιρειών στις οποίες συμμετείχε ο ιδιοκτήτης.
Εξαγορά του μεριδίου του Δημοσίου
Χιλιάδες ακίνητα παραμένουν σήμερα αναξιοποίητα επειδή το Δημόσιο κατέχει ένα ποσοστό εξ αδιαιρέτου, καθιστώντας αδύνατη τη συμφωνία με τους ιδιώτες συνιδιοκτήτες. Με τα άρθρα 349-350 του νομοσχεδίου, ο ιδιώτης με το μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί πλέον να ζητήσει την εξαγορά του κρατικού μεριδίου.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις και η διαδικασία:
Να έχει παρέλθει τουλάχιστον 5ετία από την επαγωγή της κληρονομιάς, ώστε η διατήρηση του μεριδίου από το κράτος να κρίνεται μη επωφελής.
Το αίτημα υποβάλλεται μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Κοινωφελών Περιουσιών.
Απαιτείται εκτίμηση της αξίας από δύο πιστοποιημένους εκτιμητές, με το κόστος και τα σχετικά παράβολα να βαρύνουν τον ιδιώτη ενδιαφερόμενο, καθώς και κατάθεση τραπεζικής εγγυητικής επιστολής.
Το τίμημα εξαγοράς δεν μπορεί να υπολείπεται ούτε της αντικειμενικής αξίας που αναλογεί στο κρατικό μερίδιο, ούτε της αξίας που θα προσδιορίσουν οι εκτιμητές (θα υπερισχύει το υψηλότερο ποσό).
Σε περίπτωση που η εξαγορά δεν προχωρήσει, επιδιώκεται η αυτούσια διανομή. Εάν κι αυτό καταστεί ανέφικτο, το Δημόσιο αποκτά το δικαίωμα να προχωρήσει στην εκποίηση ολόκληρου του ακινήτου (αφού ειδοποιήσει εγκαίρως τους ιδιώτες), ενεργώντας ακόμη και ως αντιπρόσωπός τους.
Απεγκλωβισμός από εταιρικά χρέη
Ένα δεύτερο, σύνηθες πρόβλημα αφορά ιδιοκτήτες που αδυνατούν να λάβουν φορολογική ενημερότητα για να πουλήσουν προσωπικό τους ακίνητο, λόγω οφειλών που βαραίνουν εταιρείες στις οποίες είχαν μικρή συμμετοχή.
Σύμφωνα με το άρθρο 297, το πλαίσιο χαλαρώνει. Συγκεκριμένα:
Αν ένα πρόσωπο τα 2 τελευταία χρόνια της θητείας του είχε συμμετοχή στην εταιρεία έως 5% (ή 0,5% για εισηγμένες), οι ρυθμισμένες εταιρικές οφειλές δεν θα αποτελούν πλέον «μπλόκο» για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας, προκειμένου να μεταβιβάσει ατομικό του ακίνητο. Ως συμμετοχή προσμετράται και αυτή του/της συζύγου, συντρόφου (με σύμφωνο συμβίωσης) ή συγγενούς έως δεύτερου βαθμού.
Για μεγαλύτερα ποσοστά συμμετοχής, ο ιδιοκτήτης αποφεύγει την παρακράτηση τιμήματος ή την εγγραφή βάρους, εφόσον πληρούνται σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: Η εταιρεία λειτουργεί πάνω από 5 χρόνια, οι οφειλές της είναι ρυθμισμένες χωρίς καμία χαμένη δόση την τελευταία 5ετία και δεν υπάρχουν χρέη παλαιότερα της τριετίας.
Αν οι παραπάνω όροι δεν ικανοποιούνται, η παρακράτηση από το τίμημα της πώλησης μπορεί να περιοριστεί στο 7%, εφόσον το υπόλοιπο των οφειλών διασφαλίζεται με άλλες εγγυήσεις ή εμπράγματη ασφάλεια.
Τράπεζα Αξιών Ακινήτων
Τέλος, το νομοσχέδιο επιβεβαιώνει τη δημιουργία της ηλεκτρονικής Τράπεζας Αξιών Ακινήτων στο Υπουργείο Οικονομικών. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει, σε πλήρως ανωνυμοποιημένη μορφή, πραγματικά δεδομένα συμβολαίων, μισθώσεων και εκτιμήσεων από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, με στόχο την ακριβή παρακολούθηση της αγοράς σε όλη την επικράτεια.
