Ένα σχέδιο αξιολόγησης των κρατών-μελών του NATO, με βάση τη στάση τους στον πόλεμο με το Ιράν, φαίνεται πως έχει εκπονήσει ο Λευκός Οίκος, δημιουργώντας μια άτυπη «λίστα καλών και κακών» συμμάχων.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Τραμπ φέρεται να αναζητά τρόπους αντίδρασης απέναντι σε χώρες που δεν στήριξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το Politico, που επικαλείται Ευρωπαίους διπλωμάτες και Αμερικανό αξιωματούχο του Πενταγώνου, το σχέδιο προβλέπει αξιολόγηση της συνεισφοράς κάθε χώρας στη Συμμαχία και την κατάταξή της σε κατηγορίες. Η επεξεργασία του συνδέεται και με την πρόσφατη επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Ουάσιγκτον.
Η πρωτοβουλία αυτή ερμηνεύεται ως ακόμη ένα βήμα στην κατεύθυνση υλοποίησης των προειδοποιήσεων του Τραμπ προς συμμάχους που δεν ευθυγραμμίζονται με τις επιλογές των ΗΠΑ. Παράλληλα, εντείνει την πίεση στο εσωτερικό της Συμμαχίας, η οποία έχει ήδη δοκιμαστεί από παρεμβάσεις όπως η πρόταση για προσάρτηση της Γροιλανδία ή η απειλή πλήρους αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είχε ήδη από τον Δεκέμβριο περιγράψει τη λογική αυτή, τονίζοντας ότι «οι σύμμαχοι που συμβάλλουν ουσιαστικά, όπως το Ισραήλ, η Νότια Κορέα, η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής, θα απολαμβάνουν ιδιαίτερης μεταχείρισης», ενώ όσοι δεν ανταποκρίνονται «θα αντιμετωπίζουν συνέπειες».
Ασαφή τα οφέλη και οι συνέπειες
Παρά τις πληροφορίες για το σχέδιο, οι λεπτομέρειες παραμένουν αδιευκρίνιστες. Δεν είναι σαφές ποια θα είναι τα πιθανά «οφέλη» για τους «καλούς» συμμάχους, ούτε ποιες «κυρώσεις» θα επιβληθούν στους υπόλοιπους. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει αναδιάταξη αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, αν και κάτι τέτοιο συνεπάγεται σημαντικό κόστος και επιχειρησιακές δυσκολίες.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «έχουν στηρίξει διαχρονικά τους συμμάχους τους», επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν έλαβαν αντίστοιχη στήριξη στην επιχείρηση «Epic Fury» και προειδοποιώντας πως «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα θυμούνται».
Στο πλαίσιο αυτό, χώρες όπως η Ρουμανία και η Πολωνία εκτιμάται ότι ενδέχεται να ευνοηθούν, καθώς διατηρούν στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον και έχουν συμβάλει ενεργά ή φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις. Αντίθετα, η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία φέρονται να μην ανταποκρίθηκαν πλήρως στα αμερικανικά αιτήματα.
Το σχέδιο ενδέχεται να επηρεάσει τη διάταξη των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, τη συμμετοχή σε κοινές ασκήσεις ή ακόμη και τις πωλήσεις οπλικών συστημάτων, ανάλογα με τη στάση κάθε χώρας.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Η προσέγγιση αυτή προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ προειδοποίησε ότι «δεν βοηθά όταν οι αμερικανικές ηγεσίες μιλούν απαξιωτικά για τις συμμαχίες», υπογραμμίζοντας τη σημασία τους σε πολιτικό και στρατηγικό επίπεδο.
Παράλληλα, αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να διαχειριστεί μια ακόμη ένταση στις σχέσεις με την Ευρώπη, ενώ ο πόλεμος βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως επισημαίνουν, μια τέτοια κλιμάκωση εντός του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αποδυναμώσει περαιτέρω τη συνοχή της Συμμαχίας.
«Ο Τραμπ και η ομάδα του προσπαθούν να βγουν από το αδιέξοδο που οι ίδιοι δημιούργησαν», δήλωσε ο Τζόελ Λιναϊνμάκι. «Πιθανότατα η κυβέρνηση δεν έχει τη δυνατότητα να ανοίξει ένα ακόμη εχθρικό μέτωπο με την Ευρώπη, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος».
