Σοβαρές καταγγελίες για το καθεστώς ελέγχου των οικοδομικών αδειών διατυπώνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ), υποστηρίζοντας ότι στη συντριπτική πλειονότητα των νέων κατασκευών δεν πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενοι έλεγχοι.
Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, περίπου εννέα στα δέκα κτήρια προχωρούν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, γεγονός που, σύμφωνα με τις καταγγελίες της, αναδεικνύει τις σοβαρές δυσλειτουργίες του ισχύοντος συστήματος.
Νέα, συγκλονιστικά στοιχεία και καταγγελίες από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) έρχονται στη δημοσιότητα με αφορμή την πρόσφατη κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, η οποία από καθαρή τύχη δεν εξελίχθηκε σε πολύνεκρη τραγωδία.
Ενώ οι έρευνες των αρχών βρίσκονται σε εξέλιξη, οι αποκαλύψεις των ίδιων των ενοίκων αλλά και η επίσημη παρέμβαση των Διπλωματούχων Μηχανικών του Δημοσίου συνθέτουν ένα σκηνικό πλήρους αποδόμησης των ελεγκτικών μηχανισμών, δείχνοντας ότι όσα έγιναν στα Πετράλωνα μπορεί να είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου, σε μία χώρα με «γερασμένα» κτήρια, που ουδείς ελέγχει πλέον επαρκώς τις οικοδομικές άδειες, τον σχεδιασμό και την στατικότητα των οικοδομών.
Μαρτυρία-Σοκ: «Ήξεραν πάνω από 15 μέρες ότι το κτήριο πήρε κλίση»
Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο κ. Μπάμπης Τσαπάς, ενοικιαστής αποθήκης στο υπόγειο της πολυκατοικίας (την οποία χρησιμοποιούσε για τη φύλαξη του επαγγελματικού του εξοπλισμού αξίας άνω των 20.000 ευρώ), τα ανησυχητικά σημάδια είχαν κάνει την εμφάνισή τους τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν από το τελικό «κραχ».
Τα συντρίμμια της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα
«Παραπάνω από 15 μέρες είχα καταλάβει την κλίση της πολυκατοικίας», περιέγραψε μιλώντας στο Mega. «Κάθε φορά που άνοιγα την πόρτα, μια χαρά έμπαινα. Όταν ξεκίνησε η θεμελίωση δίπλα και έπεσε η πρώτη κολώνα, άνοιξα την πόρτα και δεν άνοιγε. Κατάλαβα ότι κάτι συμβαίνει με την εκσκαφή δίπλα, είχε πάρει κλίση δύο πόντους και αυτοί οι δύο πόντοι αρκούσαν για να μην ανοίγει η πόρτα μου».
Όπως καταγγέλλει ο κ. Τσαπάς, ενημέρωσε αμέσως την ιδιοκτήτρια, η οποία με τη σειρά της απευθύνθηκε στους υπεύθυνους του διπλανού εργοταξίου. Η απάντηση που έλαβαν, ωστόσο, ήταν καθησυχαστική, αποδίδοντας το πρόβλημα σε άσχετα φυσικά φαινόμενα: « Μας είπαν δεν φταίνε οι εργασίες, η κλίση είναι από το σεισμό στην Εύβοια».
Ο ίδιος πρόσθεσε με αγανάκτηση: «Η πολυκατοικία ήταν πολύ γερή. Το πρόβλημα είναι καθαρά στο ότι δεν έγινε σωστά η αντιστήριξη. Γιατί δεν ειδοποίησαν τον κόσμο Δευτέρα και Τρίτη; Γιατί να κοιμηθεί μέσα ο κόσμος;».
Υπενθυμίζεται ότι η τραγωδία αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή χάρη στην άμεση κινητοποίηση μιας ιδιώτη μηχανικού, την οποία κάλεσε η κόρη ηλικιωμένης ενοίκου, όταν είδε τεράστιες ρωγμές στο διαμέρισμα. Η μηχανικός εντόπισε αμέσως το κενό και την επικίνδυνη κλίση, επιχειρώντας την άμεση εκκένωση των 7 διαμερισμάτων.
Ηχηρή παρέμβαση των Μηχανικών του Δημοσίου: «Μόνο 1 στις 10 άδειες ελέγχεται»
Το περιστατικό στα Πετράλωνα δεν αποτελεί μια μεμονωμένη αστοχία, αλλά το άμεσο αποτέλεσμα μιας διαχρονικής πολιτικής αποδυνάμωσης των δημόσιων ελεγκτικών αρχών, όπως καταγγέλλει με επίσημη ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΕΜΔΥΔΑΣ. Οι μηχανικοί του δημοσίου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας τη «διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών» και αποκαλύπτοντας πως η συντριπτική πλειονότητα των οικοδομικών αδειών εκδίδεται πλέον χωρίς κανέναν ουσιαστικό προληπτικό έλεγχο.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση των Μηχανικών του Δημοσίου:
«Το πρόσφατο σοβαρότατο περιστατικό μερικής κατάρρευσης πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, κατά τη διάρκεια εργασιών σε όμορο οικόπεδο, φέρνει με τον πλέον δραματικό τρόπο στην επιφάνεια τις εγκληματικές συνέπειες της διαχρονικής πολιτικής υποβάθμισης και διάλυσης των Δημόσιων Ελεγκτικών Μηχανισμών. Από καθαρή σύμπτωση και χάρη στην έγκαιρη προειδοποίηση ιδιώτη Μηχανικού δεν θρηνήσαμε ανθρώπινα θύματα. Όμως το ερώτημα παραμένει αμείλικτο: Ποιος ελέγχει τη δόμηση στη χώρα μας; Με τις συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών (Ν. 4495/17 κλπ.), η έκδοση των οικοδομικών αδειών μετατράπηκε σε μια απλή “ηλεκτρονική υποβολή” με αποκλειστική ευθύνη των ιδιωτών μελετητών, χωρίς κανέναν προληπτικό έλεγχο από τις υποστελεχωμένες Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ). Οι ΥΔΟΜ των Δήμων έχουν αφεθεί χωρίς προσωπικό, χωρίς μέσα και χωρίς νομική κάλυψη, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να επιτελέσουν τον θεσμικό τους ρόλο. Σήμερα, οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι που διενεργούνται στις εκδοθείσες άδειες αγγίζουν οριακά το 10% (δηλαδή 9 στις 10 άδειες δεν ελέγχονται ποτέ!), ενώ ο θεσμός των Ιδιωτών Ελεγκτών Δόμησης, στον οποίο μεταφέρθηκε ο έλεγχος, αποδεικνύεται ανεπαρκής, καθώς περιορίζεται σε τυπικές και όχι σε ουσιαστικές αυτοψίες ασφαλείας των ομόρων ιδιοκτησιών κατά τη φάση των εκσκαφών. Η ασφάλεια των πολιτών, των κατοικιών τους και των δημόσιων υποδομών δεν μπορεί να επαφίεται στην “ατομική ευθύνη” ή στην τύχη. Απαιτείται εδώ και τώρα:
Πλήρης στελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) με μόνιμο προσωπικό Διπλωματούχων Μηχανικών.
Επαναφορά του ουσιαστικού προληπτικού ελέγχου των αδειών και των μελετών πριν την έναρξη των εργασιών.
Αυστηροποίηση των ελέγχων στις φάσεις των εκσκαφών και αντιστηρίξεων, ιδιαίτερα σε πυκνοδομημένες αστικές περιοχές με παλαιό κτιριακό απόθεμα.
Καλούμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Κυβέρνηση να σταματήσουν να νομοθετούν με γνώμονα την εξυπηρέτηση των οικιστικών πιέσεων και της “ταχύτητας” των κατασκευών σε βάρος της ασφάλειας. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι πάνω από τα κέρδη.»
Οι μηχανικοί αναφέρονται και στο παλαιό κτηριακό απόθεμα της χώρας, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται οργανωμένο πρόγραμμα σταδιακού ελέγχου της στατικής επάρκειας τόσο στα δημόσια όσο και στα ιδιωτικά κτήρια. «Έχουμε ως χώρα ένα αρκετά γερασμένο κτηριακό απόθεμα το οποίο οφείλει να ελεγχθεί σταδιακά, ώστε να διασφαλιστεί δομικά η ανθεκτικότητά του», σημειώνουν, προσθέτοντας ότι όταν ακόμη και δημόσια σχολικά κτήρια εμφανίζουν σοβαρές τρωτότητες, «μπορούμε να φανταστούμε τι γίνεται με τα ιδιωτικά κτήρια».
Η Ομοσπονδία ζητά να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για προσεισμικούς και στατικούς ελέγχους, επισημαίνοντας ότι η πολιτεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη στατική επάρκεια όπως αντιμετωπίζει τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης.
