Ένα σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την κατασκευή μαζικών κόμβων τεχνητής νοημοσύνης (AI) δέχεται εκτεταμένες επικρίσεις πριν από την έναρξή του. Το σχέδιο για την κατασκευή τεράστιων υπολογιστικών κόμβων για την εκπαίδευση ισχυρών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης – το οποίο περιέγραψε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen πριν από περισσότερο από ένα χρόνο – θα ανακοινωθεί αυτή την άνοιξη ως η απάντηση της Ευρώπης στις τολμηρές προσπάθειες των ΗΠΑ να ενισχύσουν την υπολογιστική τους ισχύ.
Ωστόσο, οι νομοθέτες και οι ειδικοί αμφισβητούν το κατά πόσο υπάρχει ζήτηση στην Ευρώπη για την υπολογιστική ισχύ που θα παράγουν αυτά τα κέντρα και λένε ότι η ΕΕ κινδυνεύει να διαθέσει 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε μια προσπάθεια που θα αποτύχει στο να τη βοηθήσει να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Καθώς η Ένωση ήδη υστερεί σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα λόγω και της έντονης έμφασης που δίνεται στη ρύθμιση της τεχνολογίας, ένα αναποτελεσματικό σχέδιο υπολογιστικής ισχύος θα την οδηγούσε σε περαιτέρω καθυστέρηση, καθώς μεγάλα έργα όπως το τεράστιο έργο κέντρου δεδομένων Stargate της OpenAI, αξίας 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχουν ήδη προχωρήσει. «Κανείς δεν μπορούσε να μου εξηγήσει ποια είναι η επιχειρηματική σκοπιμότητα που σχεδιάζουν με αυτά τα γιγαεργοστάσια», δήλωσε ο Γερμανός βουλευτής των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Sergey Lagodinsky, σε πρόσφατη εκδήλωση στις Βρυξέλλες. «Μίλησα με κάποιους που λένε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη υπολογιστική ικανότητα στην Ευρώπη. Αλλά μετά, όταν τους ρωτάω για περαιτέρω διευκρινίσεις, δυσκολεύονται να μου δώσουν μια σαφή απάντηση».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε σε απάντησή της ότι η Ευρώπη χρειάζεται υπολογιστική ισχύ για να αποφύγει την υπερβολική εξάρτηση από άλλες ηπείρους. «Δεν πρόκειται μόνο για ακατέργαστη υπολογιστική ισχύ, πρόκειται για κυρίαρχη υπολογιστική ισχύ», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Thomas Regnier.
Αντίπαλος της Stargate
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αγωνίζεται να παράσχει υπολογιστική ισχύ στους τεχνολογικούς πρωταθλητές, τις νεοσύστατες επιχειρήσεις και τους ερευνητές της Ένωσης, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθεί στην ανάπτυξη κορυφαίων αμερικανικών μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM), όπως το GPT της OpenAI και το Claude της Anthropic. Ως πρώιμη δέσμευση, η Επιτροπή ανακοίνωσε το 2024 σχέδια για την κατασκευή 19 υπερυπολογιστών με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη σε 16 χώρες, γνωστών ως Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης. Τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, η von der Leyen σκιαγράφησε το επόμενο βήμα: τα γιγαεργοστάσια.
Στόχος είναι η κατασκευή τεσσάρων έως πέντε μεγάλων εγκαταστάσεων, καθεμία από τις οποίες θα τροφοδοτείται από 100.000 μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPU), έναν τύπο τσιπ που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Θα είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερες από τα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης και θα ανταγωνίζονται μερικά από τα κορυφαία έργα στον κόσμο, όπως το κέντρο δεδομένων Stargate της OpenAI στη Νορβηγία.
Τα έργα θα χρηματοδοτηθούν με συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και η ΕΕ έχει δημιουργήσει ένα ταμείο 20 δισεκατομμυρίων ευρώ για να υποστηρίξει τα σχέδια από την πλευρά της. Συνολικά 76 προσφορές για την κατασκευή 60 κέντρων σε 16 χώρες υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια άτυπου ελέγχου από την Επιτροπή πέρυσι, μεταξύ των οποίων και από καταξιωμένες εταιρείες όπως η French Scaleway. «Αυτό καταδεικνύει μια αναδυόμενη σημαντική ζήτηση στην αγορά», δήλωσε ο Regnier της Επιτροπής.
Συνεχίζονται οι προσπάθειες για τη συγχώνευση και την οριστικοποίηση ορισμένων από αυτές τις προσφορές και για την εξομάλυνση των πρακτικών λεπτομερειών μεταξύ των χωρών της ΕΕ που υποστηρίζουν τις προσφορές και του οχήματος που λειτουργεί το δίκτυο υπερυπολογιστών της ΕΕ, που ονομάζεται EuroHPC. Μια επίσημη πρόσκληση υποβολής προτάσεων έχει αναβληθεί δύο φορές και αναμένεται τώρα να δημοσιευτεί αυτή την άνοιξη. Η ιδέα είναι σαφής: η κατασκευή εξαιρετικά μεγάλων εγκαταστάσεων για την εκπαίδευση πολύ μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, κάτι που απαιτεί τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος.
Ωστόσο, οι επικριτές λένε ότι δεν είναι σαφές ποιες εταιρείες θα χρησιμοποιήσουν την ενέργεια από τις γιγα-εγκαταστάσεις σε σύγκριση με τις μικρότερες εγκαταστάσεις. «Είναι πολύ λιγότερο σαφές ποιο είναι το κοινό για τα γιγα-εργοστάσια», δήλωσε σε συνέντευξή της η Nicoleta Kyosovska, βοηθός έρευνας στο think tank Centre for European Policy Studies, με έδρα τις Βρυξέλλες. Η Kyosovska συνυπέγραψε μια έκθεση για τα γιγαεργοστάσια με τίτλο: «Ιερά καινοτομίας ή καθεδρικοί ναοί στην έρημο;» Σύμφωνα με την ίδια: «Δεν έχουμε τόσες πολλές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, έχουμε μόνο τη Mistral».
Η εξάρτηση της Ευρώπης
Εκτός από τον γαλλικό πρωτοπόρο στην τεχνητή νοημοσύνη, η Ευρώπη δεν διαθέτει εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ικανές να αναπτύξουν μοντέλα που χρειάζονται αυτή την ποσότητα υπολογιστικής ισχύος για να εκπαιδευτούν. Όμως η Mistral δεν περιμένει να ξεκινήσουν τα γιγαεργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης: Χτίζει τη δική της υποδομή.
Τον Φεβρουάριο, η εταιρεία ανακοίνωσε μια επένδυση ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κέντρα δεδομένων στη Σουηδία. Στα τέλη Μαρτίου, συγκέντρωσε 830 εκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότηση ενός κέντρου δεδομένων με σχεδόν 14.000 GPU κοντά στο Παρίσι.
Αυτό έχει τροφοδοτήσει εκκλήσεις προς την Επιτροπή να μην επικεντρωθεί στην παροχή υπολογιστικής ισχύος σε προγραμματιστές μεγάλων γλωσσικών μοντέλων που μπορούν να ανταγωνιστούν το ChatGPT, αλλά να διπλασιάσει τα βιομηχανικά της πλεονεκτήματα.
«Δεν μπορούμε ποτέ να ανταγωνιστούμε τις επενδύσεις που έχουν ήδη γίνει στις ΗΠΑ», δήλωσε η Βουλγάρα βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Eva Maydell σε μια συζήτηση τον Φεβρουάριο. «Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος πέρα από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπου βρίσκονται οι στρατηγικές μας πρόοδοι ως Ευρωπαίοι», είπε. Υποστήριξε ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να συντάσσουν κείμενα, αλλά δεν είναι βελτιστοποιημένα για εργασίες όπως η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών μπαταριών από τις οποίες μπορεί να επωφεληθεί η βιομηχανική βάση της ΕΕ.
Δεν έφτασε να πει ότι τα γιγαεργοστάσια δεν είχαν την κατάλληλη εστίαση, αλλά προέτρεψε την Επιτροπή να εξετάσει την «τελική κατάσταση» του έργου. Η Mistral δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με το εάν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα γιγαεργοστάσια.
Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι τα γιγαεργοστάσια θα αυξήσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία λόγω της κυριαρχίας της Nvidia, της εταιρείας κατασκευής τσιπ με έδρα τη Silicon Valley, η οποία είναι ο κορυφαίος προμηθευτής τσιπ GPU στον κόσμο.
Μια ομάδα 18 νομοθετών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προειδοποίησε την Επιτροπή ότι ο χώρος των κέντρων δεδομένων «συγκεντρώνεται και κυριαρχείται από έναν μόνο προμηθευτή» και ρώτησε: «Πώς σκοπεύει η Επιτροπή να χρησιμοποιήσει πρωτοβουλίες γιγαεργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης για να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις της Ευρώπης;».
Ο Regnier αρνήθηκε να απαντήσει άμεσα στις ανησυχίες σχετικά με την Nvidia, αλλά δήλωσε ότι τα γιγαεργοστάσια θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή κυριαρχία αποφεύγοντας την εξάρτηση από τις υποδομές των ΗΠΑ. «Η ευρωπαϊκή βιομηχανία και οι ερευνητές απαιτούν ρητά, κυρίαρχα περιβάλλοντα όπου τα στρατηγικά τους δεδομένα και τα ιδιόκτητα μοντέλα τους προστατεύονται πλήρως από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, χωρίς την πιθανότητα παρέμβασης τρίτων χωρών», είπε.
Άλλοι λένε ότι το σχέδιο είναι «πολύ λίγο, πολύ αργά» και ότι η κλίμακα της επένδυσης των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ δεν συγκρίνεται με αυτό που δημιουργείται παγκοσμίως.
Η OpenAI ξεκίνησε ένα σχέδιο υπολογιστικής ισχύος ύψους 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, με αρχική εστίαση στις ΗΠΑ, ενώ η Anthropic αποκάλυψε επίσης μια επένδυση 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε υποδομές εκεί. «Αν συγκρίνετε άλλα μέρη του κόσμου και τους όγκους που επενδύονται, βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικό μέγεθος», δήλωσε ο Jed Campbell, επικεφαλής στρατηγικής κυβερνητικών επενδύσεων στον τεχνολογικό γίγαντα της Καλιφόρνια, Cisco, σε μια συζήτηση τον Φεβρουάριο. «Η σκέψη για διπλασιασμό μπορεί να είναι καλή ιδέα».
Πηγή: POLITICO
