Η εικόνα είναι γνώριμη σε κάθε ελληνική πόλη: ηλεκτρικά πατίνια να κινούνται ανάμεσα σε πεζούς, να διασχίζουν δρόμους, να ανεβαίνουν σε πεζοδρόμια και να κατεβαίνουν ξανά στο οδόστρωμα, χωρίς σαφή κανόνα και, κυρίως, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Αυτό που μέχρι πριν λίγα χρόνια παρουσιαζόταν ως ένα «πράσινο» και ευέλικτο μέσο μετακίνησης, έχει εξελιχθεί σε μια γκρίζα κατάσταση ανεξέλεγκτης κυκλοφορίας, όπου ο νόμος υπάρχει μεν αλλά πολύ σπάνια εφαρμόζεται.
Η τραγωδία στην Ηλεία ήρθε να υπενθυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο το τίμημα αυτής της ασυδοσίας.
Θύμα ένα 13χρονο παιδί
Στις 29 Απριλίου 2026, σε κεντρικό δρόμο στα Μακρίσια του Δήμου Ανδρίτσαινας-Κρεστένων, ο 13χρονος Κωνσταντίνος Καούκης οδηγούσε το ηλεκτρικό του πατίνι. Ένα πατίνι που, όπως συμβαίνει με χιλιάδες παιδιά της ηλικίας του, αποτελούσε για εκείνον αντικείμενο χαράς και καθημερινής χρήσης — κάτι που φωτογράφιζε και μοιραζόταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με παιδική περηφάνια.
Στην προσπάθειά του να αποφύγει ένα σταθμευμένο όχημα, βρέθηκε στην πορεία διερχόμενου αυτοκινήτου. Η σύγκρουση ήταν μετωπική και καθοριστική.
Ο γιατρός και επιστημονικός διευθυντής της Νοσηλευτικής Μονάδας Κρεστένων, Γιάννης Μιχόπουλος, περιέγραψε τη στιγμή με λόγια που αποτυπώνουν την αδυναμία του συστήματος να αντιδράσει έγκαιρα: το παιδί έφτασε με το ΕΚΑΒ χωρίς ζωτικά σημεία και παρά την προσπάθεια ανάνηψης που διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα, δεν κατέστη δυνατό να επανέλθει. Η μητέρα του, σε δημόσια ανάρτηση, αποχαιρέτησε τον γιο της με μια φράση που συμπυκνώνει το μέγεθος της απώλειας: ένα παιδί που «γεννήθηκε για να φύγει στα 13».
Τι λέει ο ΚΟΚ για την κυκλοφορία των πατινιών
Το τραγικό περιστατικό δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη είδηση. Ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το κατά πόσο το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα ηλεκτρικά πατίνια είναι επαρκές και κυρίως αν εφαρμόζεται.
Οι κανόνες για τα οχήματα μικροκινητικότητας τέθηκαν οργανωμένα για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2020, όταν ηλεκτρικά πατίνια, rollers, skateboards και αυτοεξισορροπούμενα οχήματα εντάχθηκαν στην ενιαία κατηγορία των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΠΗΟ).
Το καλοκαίρι του 2025, το πλαίσιο επικαιροποιήθηκε με τον νόμο 5209/2025, στο πλαίσιο αναμόρφωσης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Σύμφωνα με τον ισχύοντα ΚΟΚ, τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν ανώτατο όριο ταχύτητας τα 25 χιλιόμετρα την ώρα και απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους όπου το όριο υπερβαίνει τα 50 χιλιόμετρα, όπως λεωφόροι και εθνικές οδοί.
Η χρήση κράνους είναι υποχρεωτική, όπως και η αποφυγή χρήσης κινητού τηλεφώνου ή ακουστικών κατά την οδήγηση, ενώ απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου επιβάτη.
Επιπλέον, όπου υπάρχει ποδηλατόδρομος, η χρήση του είναι υποχρεωτική.
Η ίδια η νομοθεσία διαχωρίζει τα ΕΠΗΟ και ως προς την ταχύτητά τους: όσα κινούνται έως 6 χιλιόμετρα την ώρα θεωρούνται πεζοί, ενώ εκείνα που αναπτύσσουν ταχύτητα από 6 έως 25 χιλιόμετρα αντιμετωπίζονται ως ποδήλατα.
Από ποια ηλικία επιτρέπεται η οδήγηση πατινιών
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ηλικιακά όρια, όπου εντοπίζεται και μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις μεταξύ νόμου και πραγματικότητας.
Για τα πατίνια που φτάνουν έως τα 25 χιλιόμετρα την ώρα, το ελάχιστο ηλικιακό όριο είναι τα 15 έτη, ενώ για παιδιά κάτω των 12 ετών απαιτείται συνοδός άνω των 16 όταν κινούνται σε δρόμους με κυκλοφορία.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ένας 13χρονος δεν επιτρέπεται να κινείται μόνος του σε κεντρικό δρόμο, όπως συνέβη στην περίπτωση του Κωνσταντίνου.
Παράλληλα, πρόσφατες ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν ανεβάζουν το όριο χρήσης στα 17 έτη, αυστηροποιώντας περαιτέρω το πλαίσιο.
Ποια είναι τα πρόστιμα και οι κανόνες
Τα πρόστιμα προβλέπονται αλλά δύσκολα επιβάλλονται στην πράξη: 100 ευρώ για υπέρβαση ταχύτητας άνω των 35 χιλιομέτρων, 200 ευρώ για τον κάτοχο που θέτει σε κυκλοφορία όχημα εκτός προδιαγραφών και 80 ευρώ για κίνηση σε δρόμους όπου απαγορεύεται.
Παρά τη σαφήνεια των κανόνων, η εικόνα στους δρόμους είναι εντελώς διαφορετική. Τα πατίνια κινούνται σε πεζοδρόμια ανάμεσα σε πεζούς, εισέρχονται σε δρόμους υψηλής κυκλοφορίας, συχνά κινούνται αντίθετα, μεταφέρουν δεύτερο επιβάτη και σε πολλές περιπτώσεις έχουν υποστεί παρεμβάσεις ώστε να αναπτύσσουν ταχύτητες πολύ μεγαλύτερες από τις επιτρεπόμενες.
Τη νύχτα, δεν είναι λίγες οι φορές που κυκλοφορούν χωρίς επαρκή φωτισμό.
Το βασικό πρόβλημα, όπως επισημαίνουν ειδικοί του χώρου, δεν είναι μόνο η παραβίαση των κανόνων αλλά η πλήρης άγνοιά τους. Μεγάλο μέρος των χρηστών, και κυρίως οι νεότεροι, δεν έχουν καμία ουσιαστική εκπαίδευση στον ΚΟΚ.
Μεγάλος αριθμός ατυχημάτων τη τελευταία διετία
Τα στατιστικά στοιχεία ενισχύουν την εικόνα κινδύνου.
Το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα, εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα, τέσσερα σοβαρά και τα υπόλοιπα ελαφρά.
Μόνο στο πρώτο δίμηνο του 2026 σημειώθηκαν ήδη 17 ατυχήματα, ρυθμός που αντιστοιχεί σχεδόν σε ένα περιστατικό κάθε τρεις ημέρες.
Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 400 ανήλικοι κατέληξαν σε νοσοκομεία μέσα σε έναν χρόνο λόγω ατυχημάτων με πατίνια.
Η πραγματική έκταση του προβλήματος ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς υπάρχει έντονο φαινόμενο υποαναφοράς.
Πολλά περιστατικά δεν δηλώνονται επισήμως, ειδικά όταν υπάρχει εμπλοκή και άλλου οχήματος, ώστε να αποφεύγονται ευθύνες και αποζημιώσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχει ήδη ξεκινήσει η υποχρεωτική σήμανση των πατινιών με πινακίδες και η ασφάλισή τους.
Προσπάθεια να υπάρξει ένα θεσμικό πλαίσιο
Στην Αθήνα, ο δήμος έχει επιχειρήσει να βάλει ένα πρώτο πλαίσιο ελέγχου, θεσπίζοντας κανονισμό που προβλέπει κυρώσεις για παραβάσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης, καθώς και απομάκρυνση παρανόμως σταθμευμένων οχημάτων. Παράλληλα, προβλέπεται η καταγραφή όλων των ΕΠΗΟ σε ειδικό μητρώο με μοναδικό σειριακό αριθμό και δυνατότητα παρακολούθησης.
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Αντιθέτως, η επαρχία φαίνεται να είναι ακόμη πιο εκτεθειμένη.
Η απουσία ποδηλατοδρόμων, οι υψηλότερες ταχύτητες των αυτοκινήτων και η έλλειψη ελέγχων δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου τα πατίνια κινούνται ουσιαστικά χωρίς κανόνες.
Η κοινωνική διάσταση του φαινομένου είναι εξίσου κρίσιμη. Η αστυνόμευση είναι περιορισμένη, τα πρόστιμα δεν λειτουργούν αποτρεπτικά και η ταυτοποίηση των χρηστών είναι δύσκολη χωρίς σύστημα καταγραφής.
Την ίδια στιγμή, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και όταν ανήλικοι εμπλέκονται σε ατυχήματα έχοντας παραβιάσει τον ΚΟΚ, η ευθύνη μετατίθεται σε άλλους οδηγούς, με τη στάση αυτή να ενισχύεται συχνά και από το οικογενειακό περιβάλλον.
Ασυδοσία στο όνομα της… αγοράς
Παράλληλα, η αγορά λειτουργεί χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς.
Πατίνια που μπορούν να αναπτύξουν πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες από τις επιτρεπόμενες πωλούνται ελεύθερα, χωρίς έλεγχο ηλικίας ή χρήσης.
Το αποτέλεσμα είναι ένα μέσο που, αν και σχεδιασμένο για αστική μικροκινητικότητα, χρησιμοποιείται χωρίς καμία εγγύηση ασφάλειας.
Τι συμβαίνει σε άλλες χώρες
Σε διεθνές επίπεδο, ορισμένες πόλεις όπως το Μόντρεαλ και η Μελβούρνη έχουν επιλέξει να απομακρύνουν τα ηλεκτρικά πατίνια από τους δρόμους, επικαλούμενες λόγους δημόσιας ασφάλειας.
Σε άλλες χώρες της Ευρώπης, η απάντηση είναι διαφορετική: αυστηρότεροι κανόνες, υποχρεωτική ασφάλιση και σήμανση, καθώς και καλύτερη ενσωμάτωση στο αστικό δίκτυο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι όπου εφαρμόζονται συστηματικές πολιτικές, τα ατυχήματα μειώνονται σημαντικά.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση παραμένει ανοικτή, αλλά τα βασικά ζητούμενα είναι ήδη γνωστά και φυσικά…Ελληνικά.
Η εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων, η ενίσχυση των ελέγχων, η καθιέρωση συστήματος ταυτοποίησης, η εκπαίδευση των χρηστών και η ανάπτυξη υποδομών αποτελούν προϋποθέσεις που δεν μπορούν πλέον μην υπάρχουν ή να αναβάλλονται.
Ο θάνατος του 13χρονου στην Ηλεία δεν είναι απλώς μια τραγική συγκυρία.
Είναι το αποτέλεσμα ενός συστήματος που επιτρέπει σε ανήλικους να κυκλοφορούν χωρίς επαρκή εκπαίδευση, χωρίς προστασία και χωρίς ουσιαστική επιτήρηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν νόμοι. Είναι γιατί δεν φτάνουν ποτέ μέχρι τον δρόμο.
