Ακόμη δημοσιογράφοι αλλά και προσωπικοί συνεργάτες του Donald John Trump δεν μπορούν να συγχωρέσουν το περιστατικό που έλαβε χώρα τον περασμένο μήνα και συγκεκριμένα στις 8 Ιουλίου 2026, όταν ο Trump αναχωρούσε από την Τουρκία, μετά από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ.
Έφτασε στην Τουρκία με το νέο Air Force One αλλά έφυγε με το παλιό
Σύμφωνα με ρεπορτάζ που ήρθαν πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας, υπήρξε μια “αξιόπιστη” πληροφορία για απειλή δολοφονίας του προέδρου από το Ιράν. Ως απάντηση, η Μυστική Υπηρεσία (Secret Service) και ο αμερικανικός στρατός εφάρμοσαν ένα σχέδιο απομάκρυνσής του, το οποίο περιελάμβανε τη μυστική μεταφορά του σε ένα μικρότερο στρατιωτικό αεροσκάφος τύπου C-32A. Η μεταφορά αυτή έγινε χρησιμοποιώντας ένα φορτηγό τροφοδοσίας του αεροδρομίου (catering truck) προκειμένου να μην γίνει αντιληπτή η αλλαγή.
Το βασικό ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις είναι ότι, ενώ ο πρόεδρος μεταφέρθηκε στο άλλο αεροσκάφος, το προσωπικό του Λευκού Οίκου και οι δημοσιογράφοι (press pool) που ταξίδευαν μαζί του, παρέμειναν στο αρχικό Air Force One (το οποίο, σύμφωνα με κάποιες αναφορές, δεν διέθετε ορισμένα σύγχρονα αμυντικά συστήματα) . Τι έγινε; Τους άφησαν να ταξιδέψουν γνωρίζοντας ότι μπορεί να το χτυπήσουν με κάποιο πύηραυλο;
Η χρήση του Air Force One ως «δόλωμα»
Αυτό εγείρει σημαντικά ερωτήματα, τα οποία αποτελούν αντικείμενο σχολιασμού και κριτικής. Η κριτική εστιάζεται στο ότι το Air Force One φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως “δόλωμα” (decoy), με τους επιβάτες του να αγνοούν τον κίνδυνο.
Ο Steven Cash, πρώην αξιωματούχος της CIA, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι μοιάζει σαν να προσφέρθηκαν “εκατό περίπου άνθρωποι για να σκοτωθούν στη θέση του”, ώστε να μετριαστεί η απειλή για τον πρόεδρο.
Η Πολιτική του “Καθήκοντος Προειδοποίησης” (Duty to Warn)Τίθεται το ζήτημα της παραβίασης της κυβερνητικής πολιτικής “duty to warn”, γνωστής και ως Intelligence Community Directive 191 (ICD 191).
Η πολιτική αυτή υποχρεώνει τις υπηρεσίες πληροφοριών να προειδοποιούν τα άτομα που αποτελούν συγκεκριμένο και αξιόπιστο στόχο απειλής (συμπεριλαμβανομένων πολιτών και δημοσιογράφων). Το γεγονός ότι οι επιβάτες δεν ενημερώθηκαν, θεωρείται από ορισμένους παραβίαση αυτής της οδηγίας.
Η αντίδραση του Λευκού Οίκου και η επιχειρηματολογία Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει λεπτομερείς απαντήσεις για το αν οι επιβάτες θεωρήθηκαν “αναλώσιμοι”. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι ακολούθησε τις οδηγίες της Μυστικής Υπηρεσίας και του στρατού, λέγοντας “Κάνω ό,τι μου λένε”, ενώ υποστήριξε ότι το αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε εκείνος τελικά βρισκόταν σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ο διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, Steven Cheung, ανέφερε ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί «κάθε εργαλείο στη διάθεσή της» για την προστασία του προέδρου. Παρόμοια περιστατικά στο παρελθόν Αν και έχουν χρησιμοποιηθεί αεροσκάφη-δολώματα στο παρελθόν (όπως το 2000 με τον πρόεδρο Μπιλ Κλίντον στο Πακιστάν), η ειδοποιός διαφορά στην περίπτωση του Τραμπ είναι ότι οι επιβαίνοντες στο “δόλωμα” (και ειδικά οι δημοσιογράφοι) είχαν παραμείνει στο σκοτάδι, ενώ στην περίπτωση του Κλίντον η επικεφαλής των ανταποκριτών είχε ενημερωθεί ανεπίσημα.
H απόφαση να μην ενημερωθούν οι επιβάτες φαίνεται να αποτελούσε μέρος του επιχειρησιακού σχεδιασμού για τη διατήρηση της απόλυτης μυστικότητας της μεταφοράς του προέδρου, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος για τον ίδιο. Ωστόσο, η απόφαση αυτή εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα σχετικά με την αξία της ζωής των συνοδών του και των δημοσιογράφων, οι οποίοι, όπως δηλώνουν, δεν είναι δουλειά τους να λαμβάνουν κινδύνους “εκ μέρους” του προέδρου.
Per Chal
