Μεγαλώνει η λίστα των προσώπων που φέρονται να έχουν εξαπατηθεί από το δίδυμο των Ρώσων φαρσέρ, το οποίο έχει στοχοποιήσει πολιτικούς, κρατικούς αξιωματούχους και προσωπικότητες της διεθνούς σκηνής.
Μεταξύ όσων έχουν βρεθεί στο στόχαστρό τους συγκαταλέγονται ο Θάνος Ντόκος, η Τζόρτζια Μελόνι, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Έλτον Τζον.
Οι ενέργειές τους έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και των deepfakes, καθώς και για την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών επαλήθευσης στις επικοινωνίες υψηλόβαθμων αξιωματούχων.
Στο επίκεντρο του διεθνούς πολιτικού ενδιαφέροντος βρίσκεται και πάλι το «δίδυμο» των Ρώσων φαρσέρ, Βλαντίμιρ Κουζνετσόφ και Αλεξέι Στολιάροφ.
Οι γνωστοί στον ψηφιακό κόσμο ως «Vovan και Lexus», κατάφεραν να διεισδύσουν στα ελληνικά συστήματα ασφαλείας, παγιδεύοντας τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Έλληνα Πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο.
Ο δύο γνωστοί χάκερ/φαρσέρ, Βλαντίμιρ Κουζνετσόφ και Αλεξέι Στολιάροφ, γνωστοί ως Vovan και Lexus.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει το γεγονός ως μια εξελιγμένη υβριδική επίθεση, στην οποία επιστρατεύτηκαν προηγμένα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για την παράκαμψη των πρωτοκόλλων ασφαλείας. Ωστόσο, η περίπτωση αυτή δεν είναι μοναδική. Εδώ και μια δεκαετία, οι δύο άνδρες στοχεύουν συστηματικά αρχηγούς κρατών και διεθνείς προσωπικότητες, με τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών να τους θεωρούν εργαλείο της επικοινωνιακής στρατηγικής της Μόσχας.
Το χρονικό της απάτης σε βάρος του Θάνου Ντόκου
Η μεθοδολογία τους βασίστηκε στην πλαστοπροσωπία. Κατά τη διάρκεια βιντεοκλήσης, οι φαρσέρ εμφανίστηκαν με τα χαρακτηριστικά του Ουκρανού Υπουργού Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ. Στο τραπέζι της συζήτησης έθεσαν το φλέγον ζήτημα του drone που είχε εντοπιστεί στη Λευκάδα, αφήνοντας αιχμές για παρόμοια περιστατικά σε ελληνικά εδάφη στο μέλλον.
Ο κ. Ντόκος, θεωρώντας ότι συνομιλεί με τον Ουκρανό αξιωματούχο, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την ασφάλεια των τουριστικών περιοχών και τη συνοχή της Συμμαχίας, τονίζοντας ότι ο πόλεμος δεν πρέπει να επεκταθεί στα ελληνικά ύδατα. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση ξεκαθάρισε πως δεν υπήρξε καμία διαρροή ευαίσθητων κρατικών πληροφοριών.
Η μακρά λίστα των πολιτικών «θυμάτων»
Η δράση των «Vovan και Lexus» μετρά πολλά επώνυμα «θύματα» στην παγκόσμια πολιτική σκηνή:
- Τζόρτζια Μελόνι (2023): Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός, νομίζοντας ότι μιλά με αξιωματούχο της Αφρικανικής Ένωσης, παραδέχθηκε τη διεθνή κόπωση από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
- Άνγκελα Μέρκελ (2023): Η πρώην Καγκελάριος συζήτησε για τη γεωπολιτική κατάσταση της Ευρώπης, πιστεύοντας ότι στην άλλη γραμμή βρισκόταν ο πρώην Πρόεδρος της Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο.
- Αντρέι Ντούντα (2022): Τη νύχτα της πτώσης πυραύλου σε πολωνικό έδαφος, ο Πολωνός Πρόεδρος απάντησε σε κλήση των φαρσέρ, οι οποίοι προσποιήθηκαν τον Εμανουέλ Μακρόν.
- Κριστίν Λαγκάρντ & Ελίνα Βαλτόνεν (2023): Η επικεφαλής της ΕΚΤ και η Φινλανδή Υπουργός Εξωτερικών παγιδεύτηκαν σε ψηφιακές συναντήσεις, θεωρώντας ότι συνομιλούν με την ηγεσία της Ουκρανίας.
- Εμανουέλ Μακρόν (2019): Ο Γάλλος Πρόεδρος δέχθηκε συγχαρητήριο τηλεφώνημα από τους φαρσέρ που υποδύονταν τον νεοεκλεγέντα τότε Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
- Μπορίς Τζόνσον (2018): Ως Υπουργός Εξωτερικών, ανέλυσε τις ρωσοβρετανικές σχέσεις για 18 λεπτά με τον υποτιθέμενο Πρωθυπουργό της Αρμενίας.
- Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (2016): Μέσα σε κλίμα έντασης με τη Μόσχα, ο Τούρκος Πρόεδρος συζήτησε τη δημιουργία κοινού μετώπου με την Ουκρανία, μιλώντας με το «δίδυμο».
- Τζορτζ Μπους ο Νεότερος (2022): Ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ ξεγελάστηκε σε βιντεοκλήση-μαϊμού με τον Ζελένσκι.
- Κ. Χάρις, Μπ. Σάντερς & Τζ. Τριντό (2020): Οι Ρώσοι χρησιμοποίησαν το προφίλ της ακτιβίστριας Γκρέτα Τούνμπεργκ για να αποσπάσουν πολιτικά σχόλια από Αμερικανούς και Καναδούς ηγέτες.
Όταν η διεθνής Showbiz πέφτει στην παγίδα
Οι δραστηριότητες του «διδύμου» επεκτάθηκαν και στον χώρο της ψυχαγωγίας, με χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Πρίγκιπας Χάρι (2020): Λίγο μετά το Megxit, ο δούκας του Σάσεξ συνομίλησε με την «Γκρέτα Τούνμπεργκ», ασκώντας κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ και εξηγώντας τους λόγους της αποχώρησής του από το Παλάτι.
- Έλτον Τζον (2015): Η φάρσα που τους έκανε διάσημους. Ο Στολιάροφ υποδύθηκε τον Βλαντίμιρ Πούτιν, συζητώντας με τον καλλιτέχνη για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα στη Ρωσία. Η συγκινημένη ανάρτηση του Έλτον Τζον στο Instagram ανάγκασε το Κρεμλίνο να προχωρήσει σε επίσημη διάψευση.
Σάτιρα ή εργαλείο κρατικής προπαγάνδας;
Αν και οι ίδιοι δηλώνουν ανεξάρτητοι φαρσέρ (pranksters), η επιλογή των στόχων τους αποκαλύπτει μια ξεκάθαρη πολιτική στόχευση. Στο στόχαστρό τους βρίσκονται αποκλειστικά δυτικοί αξιωματούχοι και επικριτές της ρωσικής πολιτικής.
Οι ευρωπαϊκές Αρχές Ασφαλείας προβληματίζονται έντονα για την ευκολία με την οποία το «δίδυμο» παρακάμπτει κρατικά συστήματα ελέγχου, χρησιμοποιώντας τεχνολογία Deepfake. Το γεγονός αυτό ενισχύει τις υποψίες για πιθανή υποστήριξη ή καθοδήγηση από τις ρωσικές Μυστικές Υπηρεσίες, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επίσημες αποδείξεις.
