Η επανεμφάνιση του αιτήματος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για απόκτηση της Γροιλανδίας προκαλεί εντονότατες ανησυχίες στους ευρωπαϊκούς κόλπους της Συμμαχίας. Ταυτόχρονα το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει μια από τις πιο σοβαρές δοκιμασίες στην ιστορία του.
Το ζήτημα αυτό εγείρει ερωτήματα για τη λειτουργία της συλλογικής άμυνας, τον ρόλο των ΗΠΑ και τη στρατηγική στην Αρκτική.
Ο Τραμπ επανέφερε την ιδέα να περάσει η κυριότητα της ημιαυτόνομης περιοχής της Δανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν καλύτερα να προστατεύσουν την περιοχή καθώς η Ρωσία και η Κίνα αυξάνουν το ενδιαφέρον τους για την Αρκτική και τους φυσικούς πόρους της. Η πρόταση αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τα μέλη του ΝΑΤΟ, που βλέπουν στη Γροιλανδία κρίσιμο γεωστρατηγικό χώρο και τμήμα της Συμμαχίας υπό την εγγύηση ασφάλειας του Άρθρου 5.
Πολιτικοί και αναλυτές εκφράζουν φόβους ότι μια αμερικανική απόπειρα απόκτησης ή ακόμη και στρατιωτικής κατάληψης του νησιού — έστω και υπό μορφή αμφιλεγόμενων δηλώσεων — θα αποτελούσε πρωτοφανές προηγούμενο και θα μπορούσε να υπονομεύσει σοβαρά τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Κάποιοι σχολιαστές θεωρούν ότι αυτό θα μπορούσε να σημάνει ακόμη και «τέλος» της Συμμαχίας, ή τουλάχιστον σημαντική αποδυνάμωσή της, με άμεσες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι οι συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ για τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, αλλά εξετάζονται επιλογές ενίσχυσης της εναέριας και θαλάσσιας επιτήρησης της Αρκτικής. Παράλληλα, η Δανία μαζί με χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Σουηδία και η Νορβηγία ανακοίνωσαν συμβολικές αποστολές στρατευμάτων και ασκήσεις στη Γροιλανδία, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης και δέσμευσης για την ασφάλεια της περιοχής.
Σε συνάντηση με Αμερικανούς αξιωματούχους στην Ουάσιγκτον, οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας τόνισαν ότι το νησί δεν προτίθεται να πωληθεί ούτε να ενταχθεί στις ΗΠΑ, χωρίς να υπάρξει κάποια συμφωνία ή λύση στο αδιέξοδο.
Αν και πολλοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν απίθανο οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε στρατιωτική κατάληψη, αναγνωρίζουν ότι η πιθανότητα — ακόμη και ως ρητορική — έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία. Ένας αξιωματούχος από χώρα της ανατολικής πτέρυγας περιέγραψε την κατάσταση ως «σεισμό με κίνδυνο να διαλύσει το ΝΑΤΟ».
Επισημαίνεται επίσης ότι οι ΗΠΑ ήδη διατηρούν στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία (τη βάση Πίτουφικ), με περίπου 200 στρατιώτες, και βάσει της συμφωνίας του 1951 μπορούν να αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις.
Η κρίση γύρω από τη Γροιλανδία έχει επίσης αποσπάσει την προσοχή από την ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία παραμένει βασική προτεραιότητα για πολλά ευρωπαϊκά κράτη-μέλη.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ τόνισε ότι η Συμμαχία πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία για την ασφάλεια της Αρκτικής, αξιοποιώντας μέσα επιτήρησης, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σύγχρονα μαχητικά. Ωστόσο, προκειμένου να υιοθετηθούν ουσιαστικές αλλαγές, απαιτείται η συναίνεση όλων των 32 μελών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Πηγή: Reuters
