Νίκος Αμοργιανός: Παΐσιος- Ο Άγιος της καρδιάς μας

Της Κατερίνας Πλουμιδάκη

Ένα οικουμενικό θρησκευτικό ορατόριο σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση. Μια παραγωγή του εμπνευστού – Διευθυντού του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς Νίκου Αμοργιανού, πολυβραβευμένου Μουσικού για την προσφορά του στην Τέχνη και τον Πολιτισμό.

Ο καταξιωμένος Άρχων Πρωτοψάλτης, Καθηγητής και Διευθυντής του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, Νίκος Αμοργιανός, μιλά αποκλειστικά στον Εθνικό Κήρυκα για το οικουμενικό θρησκευτικό ορατόριο «ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ – Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ» που ετοιμάζει με τον διεθνούς φήμης Αρχιμουσικό Μιράν Τσαλικιάν.

-Ετοιμάζετε ένα θρησκευτικό Ορατόριο σε πρώτη παγκόσμια. Τι είναι αυτό που το κάνει μοναδικό;



1. Πρώτο στο είδος του
- Πρώτο ορατόριο για σύγχρονο Έλληνα Άγιο (πέθανε 1994).
- Φέρνει στη μουσική έναν άνθρωπο που έζησε ανάμεσά μας.
2. Μουσική γλώσσα
- Σύνθεση βυζαντινής παράδοσης + δυτικής ορχηστρικής γραφής.
- Ανατολίτικα στοιχεία που παραπέμπουν στις καππαδοκικές ρίζες αφού ο συνθέτης ελληνοαρμενικής καταγωγής φέρνει προσωπική σύνδεση με τη μνήμη της προσφυγιάς.
3. Αυθεντικά κείμενα του Οσίου Παϊσίου.

 -Ποια είναι η δομή του έργου;



Μέρος Α‘: “Η Γένεση”
Η γέννηση στην Καππαδοκία, η προσφυγιά, η κλήση προς τη μοναχική ζωή.

Μέρος Β‘: “Το Άγιον Όρος”.
Η ανάβαση στον Άθωνα, η ησυχαστική ζωή, η σχέση με τη φύση.

Μέρος Γ‘: “Η Αγάπη”.
Η σχέση του Γέροντα με τους προσκυνητές, το χιούμορ του, η αφοσίωσή του στην Παναγία.

Μέρος Δ’: “Η Θυσία”
Η ασθένεια, ο καρκίνος, η αποδοχή του σταυρού, οι τελευταίες συμβουλές.

Μέρος Ε’: “Η Ανάσταση”.
Η κοίμηση και η δόξα – θριαμβευτικό φινάλε.

-Μιλήστε μας για τη ζωή και το έργο του Αγίου Παϊσίου.

Ο Άγιος Παΐσιος αποτελεί μία μεγάλη μορφή της σύγχρονης Ορθοδοξίας. Γεννήθηκε στα Φάρασα της Καππαδοκίας στις 25 Ιουλίου 1924. Το κοσμικό του όνομα ήταν Αρσένιος Εζνεπεκίδης. Το όνομα Αρσένιος το έλαβε λίγες μέρες μετά τη γέννησή του από τον εφημέριο του χωριού και σύγχρονο άγιο της Εκκλησίας μας, Αρσένιο τον Καππαδόκη. Οι γονείς του ονομάζονταν Πρόδρομος και Ευλογία και είχαν 9 παιδιά.

Το 1950 ο Παΐσιος (τότε Αρσένιος), επισκέφθηκε το Άγιο Όρος για πρώτη φορά. Αρχικά κατέλυσε στη σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος και στη συνέχεια πήγε στη Μονή Εσφιγμένου. Μετά το διάστημα της δοκιμασίας πήρε τη ρασοευχή στις 27 Μαρτίου 1954 και ονομάστηκε Αβέρκιος.

Στις 12 Μαρτίου 1956 αναχώρησε από τη Μονή Εσφιγμένου και πήγε στη μονή Φιλοθέου. Όμως ένα πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε τον οδήγησε στην Κόνιτσα όπου έμεινε μερικούς μήνες κάνοντας θεραπεία. Επέστρεψε στη μονή Φιλοθέου όπου στις 3 Μαρτίου 1957 εκάρη μικρόσχημος μοναχός και πήρε το όνομα Παΐσιος.

Τον Αύγουστο του 1958 αναχώρησε από το Άγιο Όρος και πήγε στην Κόνιτσα. Εκεί εγκαταστάθηκε στην ιερά Μονή Παναγίας Στομίου που βρισκόταν σε κατάσταση εγκατάλειψης.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1962 ο Παΐσιος παρέδωσε τη μονή Στομίου στον ιερομόναχο Ιάκωβο Παπαδέλη. Είχε αποφασίσει να μεταβεί στο Σινά. Οι κάτοικοι της Κόνιτσας στενοχωρήθηκαν πολύ για τη φυγή του.

-Πείτε μας για τον Παΐσιο στην Έρημο του Σινά.

Μετά τις αναγκαίες προετοιμασίες ο Παΐσιος πήγε στο Σινά και άρχισε την ασκητική ζωή και την έντονη πνευματική ζωή, ενώ με την προσευχή του θαυματουργούσε. Όταν πήγε στο Σινά η περιοχή μαστιζόταν από παρατεταμένη ανομβρία. Ο Παΐσιος προέτρεψε και άλλους μοναχούς να τελέσουν αγρυπνία και να παρακαλέσουν τον Θεό να βρέξει. Πραγματικά την επόμενη μέρα έβρεξε πολύ.

Ο Παΐσιος που ήταν εξαιρετικός ξυλουργός ασχολήθηκε πολύ στο Σινά με την ξυλογλυπτική. Έμεινε περίπου ένα χρόνο. Όμως τον ταλαιπωρούσε το κλίμα της περιοχής. Έτσι αποφάσισε να

επιστρέψει στο Άγιο Όρος.

Στις 12 Μαΐου 1964 εγκαταστάθηκε στη σκήτη των Ιβήρων στην καλύβα των Αγίων Αρχαγγέλων. Σταδιακά η υγεία του άρχισε να χειροτερεύει ανησυχητικά.

Το 1966 πήγε στη Θεσσαλονίκη και έκανε εγχείρηση για την αφαίρεση τμήματος του πνεύμονα. Για τη σοβαρή αυτή εγχείρηση χρειάστηκε πολύ αίμα το οποίο προσέφεραν νέες θρησκευόμενες γυναίκες που αποτελούσαν στη συνέχεια τον πυρήνα του ιερού ησυχαστηρίου της Σουρωτής που άρχισε να χτίζεται το 1967.

 -Ποια ήταν τα θέματα υγείας που είχε;

Πολλά.

Μετά την αναχώρησή του από το κελί του Τιμίου Σταυρού ο Παΐσιος πήγε στο κουτλουμουσιανό κελί «Παναγούδα» όπου δεχόταν καθημερινά εκατοντάδες, επισκέπτες. Η υγεία του όμως χειροτέρεψε.

Τον Οκτώβριο του 1993 ο Παΐσιος για λόγους υγείας μεταβαίνει στη Θεσσαλονίκη και κάνει γενικές

εξετάσεις. Διαπιστώνεται η σοβαρότητα της κατάστασής του και αρχίζει θεραπεία.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1994 υποβάλλεται σε εγχείρηση στο έντερο. Διαπιστώνεται ότι ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε πολλά σημεία του σώματός του. Υπήρξε έντονη ανησυχία στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην Εκκλησία της Ελλάδας, στο Άγιον Όρος αλλά και στους πιστούς. Δυστυχώς ο Παΐσιος είχε αρχίσει σιγά σιγά να σβήνει.

Στις 12 Ιουλίου 1994, ημέρα Τρίτη ο Παΐσιος εκοιμήθη εν Κυρίω κι ετάφηκε στο ησυχαστήριο της Σουρωτής δίπλα στο ναό του Αγίου Αρσενίου.

Η κατάταξη του Παΐσιου ως Αγίου έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στις 23 Ιουλίου 2015. Η μνήμη του τιμάται στις 12 Ιουλίου.

-Από τι θα αποτελείται αυτό το ορατόριο; Δώστε μας μερικά ενδεικτικά κομμάτια



– “Ξενιτιά και Μνήμη” – Άρια για την Καππαδοκία και την προσφυγιά
- “Ησυχία” – Χορωδιακό για τη μοναχική ζωή
- “Ο Κήπος του Θεού” – Η σχέση του

με τη φύση και τα ζώα
- “Οι Πληγωμένοι” – Διάλογοι με προσκυνητές που ζητούν βοήθεια
- “Γέλιο στην Έρημο” – Ζωηρό κομμάτι για το χιούμορ του Γέροντα
- “Υπεραγία Θεοτόκε” – Άρια αφιερωμένη στην Παναγία
- “Ο Σταυρός μου” – Η ασθένεια (ενσωματώνει Ύμνο Μεγάλης Παρασκευής)
- “Παρηγοριά” – A cappella χορωδία: “Μη στενοχωριέσαι”

-Σε ποιους απευθύνεται;

- Σε όσους αγαπούν τον Άγιο Παΐσιο.
- Σε όσους αναζητούν πνευματική παρηγοριά.
- Σε φίλους της κλασικής και παραδοσιακής – βυζαντινής μουσικής.
- Σε Ορθόδοξες κοινότητες παγκοσμίως, Μητροπόλεις και όχι μόνο, αφού το μήνυμα είναι οικουμενικό.

-Ποιο είναι το μήνυμα του έργου;

Αυτό το έργο δεν είναι απλώς μια συναυλία. Είναι ένα μουσικό προσκύνημα.

Ο στόχος;

Όποιος έρθει να φύγει με:
- Λιγότερο βάρος στην ψυχή.
- Την αίσθηση ότι δεν είναι μόνος.
- Το μήνυμα του Γέροντα: “Μη στενοχωριέσαι, τέκνο μου. Όλα θα πάνε καλά.”

Η μουσική ανοίγει πόρτες που τα λόγια δεν μπορούν – αγγίζει την καρδιά απευθείας.

-Γιατί είναι σημαντικό για την Ελλάδα και τους Έλληνες;

- Αποδεικνύει ότι η σύγχρονη ελληνική μουσική έχει κάτι να πει διεθνώς.
- Συνδέει παράδοση με σύγχρονη δημιουργία.
- Φέρνει την ελληνική πνευματικότητα στη διεθνή σκηνή.
- Δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο αρχαίο παρελθόν – είναι ζωντανός πολιτισμός.

 -Τι είναι αξιοσημείωτο σε αυτή την μουσική παραγωγή;

Οι συντελεστές!

Συμμετέχουν κορυφαίοι πρωταγωνιστές όπως: ο ηθοποιός Γρηγόρης Βαλτινός στην αφήγηση, ο διεθνούς φήμης solist του κλαρίνου Βασίλης Σαλέας, εγώ ως ερμηνευτής και Άρχων Πρωτοψάλτης στη φωνή, η βυζαντινή χορωδία «Μελωδοί της Ορθοδοξίας» του Ωδείου της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς και φυσικά ο ελληνοαρμενικής καταγωγής Αρχιμουσικός και Συνθέτης με διεθνή παρουσία Μιράν Τσαλικιάν με την Συμφωνική Piraeus Metropolitan Orchestra.

*ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΜΟΡΓΙΑΝΟΣ

Εκδότης Art & Art Magazine

Διευθυντής Ωδείου Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς

Καθηγητής Βυζαντινής & Ευρωπαϊκής Μουσικής

Μέλος της Ενώσεως Ευρωπαίων Δημοσιογράφων

τ. Αντιδήμαρχος Πειραιώς

Διευθυντής Καλών Τεχνών Unesco Πειραιώς & Νήσων

Ραδιοφωνικός Παραγωγός Πειραϊκής Εκκλησίας 91,2 FM