Γράφει η Δήμητρα Τράκα
Ποιος αντέχει να σκαρφαλώσει; Ποιος αντέχει ν’ ανεβεί τα τόσα σκαλοπάτια; Ποιος επιθυμεί να συναντήσει το Θεό από το ψηλότερο σημείο και να γίνει ένα με το ουράνιο νεφέλωμα; Όποιος θέλει, μπορεί. Αρκεί να ταξιδέψει μέχρι τα Τρίκαλα. Εκείνη την πόλη που βρίσκεται στην καρδιά της Ελλάδος, σχεδόν στο κέντρο της. Και τότε ξεκινάει η ανάβαση προς τα Μετέωρα, το πιο γνωστό αξιοθέατο της περιοχής και το πιο εμβληματικό σημείο της ορθοδοξίας μας.
Πριν ξεκινήσουμε όμως την άνοδο, ας πούμε δυο λόγια πρώτα για την ίδια την πόλη των Τρικάλων κι έπειτα θα πάμε να συναντήσουμε τις ομορφιές της. Η πόλη διακρίνεται για τη ρυμοτομία της και για το επίπεδο έδαφός της, γεγονός που την καθιστά ιδανική για μετακίνηση με το ποδήλατο. Διασχίζεται από τον ποταμό Ληθαίο, που αποτελεί παραπόταμο του Πηνειού ποταμού. Τα Τρίκαλα είναι μία πόλη που συνδυάζει τη φυσική ομορφιά με τις ανέσεις μίας σύγχρονης πόλης, παρέχοντας ένα υψηλό επίπεδο υπηρεσιών στους κατοίκους, αλλά και στους επισκέπτες της.
Τι θα συναντήσουν οι επισκέπτες; Για πάμε παρακάτω και θα μάθετε …
Φρούριο Τρικάλων
Στη βορειοανατολική άκρη της πόλης, δεσπόζει το Φρούριο, με το χαρακτηριστικό ρολόι του. Χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α΄ κατά τον 6ο αιώνα πάνω στα ερείπια της ακρόπολης της αρχαίας πόλης της Τρίκκης. Πολλά τμήματα του κάστρου καταστράφηκαν κατά την άλωση της πόλης από τους Οθωμανούς, ανακατασκευάστηκαν από τους ίδιους ωστόσο πολύ σύντομα, λόγω του στρατηγικού σημείου της πόλης.
Μύλος Ματσόπουλου
Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία Βιομηχανικής Κληρονομιάς της χώρας μας, βρίσκεται στα Τρίκαλα. Πρόκειται για το Μύλο Ματσόπουλου, με κτιριακές εγκαταστάσεις που καταλαμβάνουν περισσότερα από 3.500 τ.μ. και συνολικά 90 στρέμματα με τη γύρω περιοχή.
Ασκληπιείο Τρικάλων
Κατά την αρχαιότητα η πόλη Τρίκκη ήταν γνωστή για το Ασκληπιείο της και ως η πατρίδα του διάσημου γιατρού Ασκληπιού, σύμφωνα με τον γεωγράφο του 1ου π.Χ. αιώνα, Στράβωνα. Αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του 20ού αιώνα, έφεραν στο φως τρία κτίρια ρωμαϊκής εποχής και ένα κτίριο βυζαντινής εποχής.
Βαρούσι και Μανάβικα
Οι συνοικίες Βαρούσι και Μανάβικα είναι οι δύο συνοικίες που απαρτίζουν την παλιά πόλη των Τρικάλων. Το Βαρούσι επί Τουρκοκρατίας έως το 1930 υπήρξε η αρχοντική συνοικία της πόλης και περιλαμβάνει μέχρι σήμερα ένα μεγάλο αριθμό διατηρητέων παλιών κτιρίων και αρχοντικών της εποχής εκείνης. Εδώ βρίσκονται και οι περισσότερες εκκλησίες της πόλης, βυζαντινές και μεταβυζαντινές, πολύ κοντά η μία στην άλλη. Χαρακτηριστική είναι αυτή του Αγίου Στεφάνου που χρονολογείται το 1896 και έχει χτιστεί στη θέση της παλιότερης, βυζαντινής εκκλησίας που καταστράφηκε των Αγίων Αναργύρων. Η Παναγία Φανερωμένη του 1853, η Αγία Μαρίνα του 1766, η Αγία Επίσκεψη του 1543 και ο Άγιος Δημήτριος του 1580, είναι ενδεικτικά μερικές ακόμη από τις πάμπολλες εκκλησίες του Βαρουσίου. Αξίζει να αναφερθεί ότι το διάσημο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη του 1939, με το δίστιχο “στα Τρίκαλα στα δυο στενά, σκοτώσανε το Σακαφλιά”, αναφέρεται σε περιστατικό που έλαβε χώρα στην περιοχή αυτή.
Συνέχεια της συνοικίας Βαρούσι, αποτελεί η συνοικία Μανάβικα, με τη χαρακτηριστική παραδοσιακή αρχιτεκτονική . Η συνοικία παλιότερα στέγαζε τα πορνεία της πόλης και αργότερα τη λαχαναγορά, ενώ σήμερα στεγάζει κυρίως παραδοσιακά ταβερνάκια, εστιατόρια και καφέ.
Κεντρική Γέφυρα Ληθαίου
Η Κεντρική Γέφυρα ενώνει την κεντρική πλατεία με τον πεζόδρομο της Ασκληπιού. Η γέφυρα κατασκευάστηκε το 1886 από Γάλλους μηχανικούς και είναι μεταλλική. Μέχρι το 1996 λειτουργούσε ως γέφυρα οχημάτων, ενώ σήμερα χρησιμοποιείται μόνο από πεζούς. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει εδώ τη θέα στις καταπράσινες όχθες του Ληθαίου ποταμού και το άγαλμα του Ασκληπιού στην απέναντι γέφυρα, που αποτελεί έργο του γλύπτη Θεόδωρου Βασιλόπουλου. Μικροί γυάλινες φεγγίτες επιτρέπουν τη θέα στη ροή του ποταμού, ενώ το γραφικό σκηνικό συμπληρώνουν τα παγκάκια που είναι τοποθετημένα κατά μήκος της γέφυρας.
Κουρσούμ Τζαμί
Το τέμενος του Οσμάν Σαχ ή Κουρσούμ Τζαμί (μολυβένιο τζαμί), είναι χτισμένο στην άκρη της πόλης, στην οδό Καρδίτσας, νότια του ναού Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης. Αποτελεί ένα μοναδικό στο είδος του αξιοθέατο, καθώς είναι το μόνο σωζόμενο από τα πολλά που υπήρχαν κάποτε στα Τρίκαλα και προστατεύεται από την UNESCO ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
Κι αφού ξεναγηθήκαμε σε αρκετά σημεία της πόλης των Τρικάλων, ώρα ν’ αρχίσουμε το ανέβασμα όπως σας υποσχέθηκα από την αρχή και να γνωρίσουμε τώρα και τα ξακουστά Μετέωρα. Πρώτος σταθμός μας η Καλαμπάκα, κωμόπολη των Τρικάλων και η αφετηρία των Μετεώρων.
Πάνω από την Καλαμπάκα υψώνονται οι βράχοι των Μετεώρων, ένα από τα πιο εντυπωσιακά γεωλογικά φαινόμενα του κόσμου. Πρόκειται για γιγάντιους επιβλητικούς βράχους που φτάνουν τα 400 μέτρα ύψος. Η δημιουργία του τοπίου, αν και έχει απασχολήσει πολλούς Έλληνες και ξένους γεωλόγους, δεν έχει ακόμη ερμηνευθεί και ούτε υπάρχει κάποια παράδοση ή κάποιος αρχαίος μύθος που να αναφέρεται στην περιοχή. Σύμφωνα με μία άλλη θεωρία, και συγκεκριμένα αυτή του Γερμανού γεωλόγου Φίλιπσον, η δημιουργία των τεράστιων αυτών ογκόλιθων οφείλεται σ΄ ένα δελτοειδή κώνο από ποταμίσιους ογκόλιθους και ασβεστολιθικά πετρώματα που για εκατομμύρια χρόνια χύνονταν σε θαλάσσια έκταση που κάλυπτε τότε τη Θεσσαλία. Οι γεωλογικές μεταβολές ανύψωσαν και αποσφήνωσαν το τμήμα αυτό όταν αποτραβήχτηκαν τα νερά στο Αιγαίο. Έτσι αργότερα κατά την τριτογενή περίοδο που διαμορφώθηκαν οι αλπικές πτυχώσεις της οροσειράς της Πίνδου, αποκόπηκε αυτός ο κώνος από τη συμπαγή μορφή του δημιουργώντας επιμέρους μικρότερους, αυτοί που υφίστανται σήμερα, και ανάμεσά τους τη κοιλάδα του Πηνειού ποταμού. Η ονομασία “Μετέωρα” δόθηκε κατά τη νεότερη ιστορία, αφού δεν αναφέρεται από τους αρχαίους συγγραφείς. Το όνομά τους οφείλεται στον Άγιο Αθανάσιο το Μετεωρίτη, ο οποίος ίδρυσε τη μονή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και ονόμασε έτσι τον “πλατύ λίθο”, στον οποίο ανέβηκε για πρώτη φορά το 1344, ενώ εικάζεται ότι οι πρώτοι ασκητές εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τον 12ο αιώνα. Από τις ιστορικές μαρτυρίες διαπιστώνεται ότι στα Μετέωρα υπήρξαν συνολικά 30 μονές, οι περισσότερες από τις οποίες ιδρύθηκαν κατά το 14ο αιώνα. Με την έναρξη της Τουρκοκρατίας επήλθε μία κάμψη στα μοναστήρια των Μετεώρων, η οποία όμως αντιστράφηκε τον 15ο αιώνα με την ίδρυση της μονής της Αγίας Τριάδας. Η ακμή των Μετεώρων συντελείται κατά τον 16ο αιώνα, όπου ιδρύονται νέα μοναστήρια. Αποτέλεσαν καταφύγιο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και στις αρχές του 19ου αιώνα υπέστησαν λεηλασίες και καταστροφές από τα στρατεύματα του Αλή Πασά. Σήμερα έχουν απομείνει 6 συνολικά μοναστήρια στα Μετέωρα και δέχονται μεγάλο πλήθος προσκυνητών. Αυτά είναι: η Μονή Μεγάλου Μετεώρου, η Μονή Αγίας Τριάδος, η Μονή Ρουσάνου Μετεώρων, η Μονή Αγίου Στεφάνου Μετεώρων, η Μονή Βαρλαάμ Μετεώρων και η Μονή Αγίου Νικολάου Αναπαυσά Μετεώρων. Στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν αναστηλωθεί και το 1989 ανακηρύχθηκαν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.
Πριν χρόνια, έτυχε να περάσω εκεί τις μέρες του Πάσχα και να κάνω ανάσταση κάτω από τα θεόρατα βράχια των Μετεώρων. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το Πάσχα, γιατί είχα την αίσθηση πως κάτω από άγρυπνο βλέμμα του Θεού, βίωσα τη δική μου ανάσταση.
Όποια εποχή του χρόνου κι αν βρεθείτε στα Τρίκαλα είναι το ίδιο υπέροχα. Οι ομορφιές της πόλης και της γύρω περιοχής σας περιμένουν να τις απολαύσετε καλοί μου φίλοι…
