Επιστροφή στην κορυφή
Σαββάτο, 23 Σεπ 2017
 
 

Μετέωρα…μυρίζει Πάσχα!!!

Κυριακή, 10 Απρίλιος 2016 - 11:00

-a Μέγεθος κειμένου +A





Γράφει η Δήμητρα Τράκα

Κι αφού γυρίσαμε όλα τα κοσμοπολίτικα μέρη της χώρας μας, όπου το Άγιο Πάσχα γιορτάζεται με λαμπρότητα, με φωταψίες, χορούς, βεγγαλικά και ξέφρενους ρυθμούς, λέω να πάμε αυτή τη φορά να ζήσουμε ένα άλλο Πάσχα. Ένα Πάσχα μυσταγωγικό. Ένα Πάσχα πένθιμο αλλά και χαρούμενο. Ένα Πάσχα κατά το οποίο το Θείο δράμα εκτυλίσσεται με σεβασμό, ταπεινότητα, αγιοσύνη και προσδοκά Ανάσταση νεκρών και ζωή αιώνια…

Στα Μετέωρα λέω να ταξιδέψουμε αυτό το μήνα και να ζήσουμε τις προετοιμασίες για το Άγιο Πάσχα, αλλά και τις παραδόσεις που το συνοδεύουν.

Πριν όμως φτάσουμε στη Λαμπρή και αναφερθούμε στη μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης, θα ήθελα να κάνουμε μια βόλτα στην περιοχή και να γνωρίσουμε τις ομορφιές του τόπου και τον λόγο για τον οποίο προκαλεί σαγήνη τούτο το μέρος στον επισκέπτη του. Θα σας πω λοιπόν, λίγα πράγματα για την περιοχή και αν έχετε χρόνο και καταφέρετε να περάσετε ολόκληρη τη Μεγάλη Εβδομάδα στα Μετέωρα, για δείτε πόσα μέρη μπορείτε να επισκεφθείτε…

Οι σχεδόν απόκοσμοι πέτρινοι βράχοι των Μετεώρων, που αγκαλιάζουν την Καλαμπάκα, είναι Διατηρητέο και Προστατευόμενο Μνημείο της Ανθρωπότητας από την UNESCO και η μεγαλύτερη μοναστική πολιτεία της χώρας μετά το Άγιο Όρος. Σε απόσταση περίπου 25 χλμ. από την πόλη των Τρικάλων, οι σχηματισμοί των «τεκτονικών κέρατων», κατά τους γεωλόγους, δημιουργήθηκαν μεταξύ των βουνών Κόζιακα και Αντιχασίων πριν από περίπου 30 εκατομμύρια χρόνια όταν η θάλασσα που κάλυπτε την περιοχή άρχισε να υποχωρεί, παρασέρνοντας και στοιβάζοντας πετρώματα στο βυθό, τα οποία με τα χρόνια σταθεροποιήθηκαν. Αρκεί να δείτε τους πέτρινους όγκους τυλιγμένους στην ομίχλη και θα καταλάβετε τι οδήγησε τους μοναχούς να αναζητήσουν εδώ πριν από 1.000 χρόνια την απομόνωση. Σήμερα, από τις πάμπολλες μονές των Μετεώρων λειτουργούν μόνο έξι: Αγίου Νικολάου Αναπαυσά, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Μεγάλο Μετέωρο, Βαρλαάμ, Ρουσσάνου, Αγίας Τριάδας και Αγίου Στεφάνου. Η κοντινή κωμόπολη της Καλαμπάκας είναι ταυτόχρονα πόλος έλξης οργανωμένου τουρισμού, με αξιοπρεπή ξενοδοχεία, δωμάτια και κάμπινγκ, και παγκόσμιος αναρριχητικός προορισμός (η Δούπιανη ή Ντούπιανη είναι το πιο γνωστό αναρριχητικό πεδίο και το εκκλησάκι της Θεοτόκου στη βάση της ήταν το πρώτο κέντρο λατρείας του οργανωμένου μοναχισμού). Μέσα στην άναρχη δόμησή της κρύβει παραδοσιακά εργαστήρια αγιογραφίας και ξυλογλυπτικής και το πιο γραφικό κομμάτι της είναι το Καστράκι, το οποίο ενώνεται πλέον με την πόλη. Η Καλαμπάκα είναι ιδανική βάση για βόλτες στα χωριά του Ασπροποτάμου και τα βλαχόφωνα, ως επί το πλείστον, χωριά της περιοχής.

Και με τόσες βόλτες και περιπλανήσεις, είμαι σίγουρη ότι ο καθαρός αέρας σας άνοιξε φυσικά την όρεξη. Πλούσια και ποικίλα τα τοπικά εδέσματα και φροντίστε να δοκιμάσετε όσα περισσότερα μπορείτε. Εγώ τα τίμησα σχεδόν όλα πάντως!

Το κοκορέτσι, το κεμπάπ και το λουκάνικο με πράσο μαζί με τις πίτες της βλάχικης κουζίνας (χορτόπιτα με άγρια χόρτα, παστός ή πισπιλίτα με καλαμποκάλευρο, χόρτα και φέτα, κασάτα με ζυμάρι, φέτα και πράσο) είναι από τους πιο δημοφιλείς μεζέδες. Ενδιαφέρουσα είναι και η ψητή ή τηγανιτή σε φρέσκο βούτυρο πέστροφα που σερβίρεται στα χωριά Διάβα και Παναγία. Η περιοχή έχει αφθονία σε μήλα και καρύδια και εκτός από το χαλβά Φαρσάλων, όπως όλη η Θεσσαλία, φημίζεται για ένα ακόμη γλυκό, τη σπάτουλα (καρυδόπιτα με κρέμα και αμύγδαλα).

Κι αφού καλά φάγαμε, καλά σεργιανίσαμε, ας δούμε τώρα τι μας περιμένει στα Μετέωρα, αν καταφέρουμε να περάσουμε τις μέρες του Πάσχα εκεί. Εγώ ένα θα σας πω! Πέρασα αξέχαστα! Πίστεψα για λίγο πως βρέθηκα και πάλι παιδί, στο χωριό των γονιών μου και ζούσα εκείνο το Πάσχα που μύριζε χωριό. Μύριζε τσουρέκια φουρνιστά και ανθισμένες πασχαλιές, πλεγμένα στεφάνια στολισμένα παντού, κόκκινα αυγά σε κάθε τραπέζι και μια παράξενη σιωπή. Μια μυσταγωγική ατμόσφαιρα που νιώθεις σε όλο σου το είναι.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ, πως κάτω από τους γιγάντιους βράχους, αισθάνθηκα πως εξελίσσονταν το Θείο Δράμα και όλοι μαζί με το ίδιο ευωδιαστό κερί στο χέρι, περιμέναμε την πρώτη Ανάσταση να σημάνει από το Μεγάλο Μετέωρο κι έπειτα να χτυπήσουν χαρμόσυνα οι καμπάνες από κάθε κορφή και κάθε χωριό που ταπεινά ακουμπισμένο στους πρόποδες των βράχων, ζούσε με τον δικό του τρόπο την Αγιοσύνη της στιγμής.

Θα τα πάρω όμως με τη σειρά, γιατί μου φαίνεται άρχισα να παρασύρομαι πάλι από τις αναμνήσεις μου και δεν θέλω να σας μπερδέψω. Για ακούστε λοιπόν…

Μεγάλη Πέμπτη στην Ι.Μ. Βαρλαάμ

Μια μοναδική ατμόσφαιρα βιώνουν όσοι βρεθούν την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ στην ακολουθία του Μυστικού Δείπνου και των Παθών στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ, έτσι που τα λόγια του Παπαδιαμάντη, «…Εισέλθωμεν εις τους ναούς και ίδωμεν άλλον κόσμον, κόσμον Ουράνιον. Ενωθώμεν τουλάχιστον πνευματικώς εκεί εις τας Εκκλησίας, γινόμενοι όλοι αδελφοί, όλοι ίσοι απέναντι του Εσταυρωμένου. Εκεί προ του θυσιαστηρίου ας σιγήσουν τα πάθη, και ας ομιλήσει η καρδιά και ας ακουσθή η φωνή της συνειδήσεως…», λες και γίνονται πράξη

Οι ευαγγελικές περικοπές, 12 κατά σειρά, εξιστορούν την πορεία του Θεανθρώπου προς τον Γολγοθά, ώσπου ακούγεται το «Ήλι Ηλι λαμά σαβαχθανί» και το «τετέλεσθαι» του Θεανθρώπου. Πελιδνοί, με βαριά βήματα οι πιστοί, κατεβαίνουν τα σκαλιά του Μοναστηριού, πιστεύοντας ίσως πως βαθιά μέσα στην ψυχή τους, συντελέσθηκε ένα θαύμα, μια μεταμόρφωση ψυχική και πνευματική. Ο πιστός εκεί στη θεοφρούρητη ισάγγελη πολιτεία των Μετεώρων, οδηγείται βαθμηδόν στη νίψη της ψυχής του, που καθαρίζει την καρδιά από τους εμπαθείς λογισμούς, προσδίδοντας της ανωτερότητα και ομορφιά μεγάλη, μαρτυρούν όσοι έχουν βιώσει μια τέτοια εμπειρία.

Η Ανάσταση και η Λαμπρή στην Καλαμπάκα

Η πένθιμη Μεγάλη Παρασκευή, με το «η ζωή εν τάφω» και το «ω γλυκύ μου έαρ», τελειώνει με την περιφορά των επιταφίων των τεσσάρων πλέον ενοριών (Αγ. Βησσαρίωνα, Αγ. Κων/νου και Ελένης, Κοιμ. Θεοτόκου και Οσίων Μετεωριτών Πατέρων) της Καλαμπάκας. Με το Χριστός Ανέστη που εκφωνεί ο Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων Σεραφείμ, οι καμπάνες ηχούν πλέον χαρμόσυνα, η εικόνα της εκκλησίας και των πιστών αλλάζει. Τη θλίψη διαδέχεται και η χαρά του αναστάντος Χριστού. Τώρα, τη σειρά παίρνει η λαϊκή παράδοση με όλα εκείνα τα στοιχεία που την καθιστούν αναπόσπαστο και αναντικατάστατο κομμάτι του τοπικού μας πολιτισμού. Ο οβελίας έχει την τιμητική του, όπως και τα κόκκινα αυγά, οι χοροί και τα τραγούδια, οι ανταλλαγές ευχών που κρατούν μέχρι το απόγευμα του Πάσχα. Όλες οι εκδηλώσεις μετά τη Λαμπρή (Πάσχα) είναι συνυφασμένες με το γεγονός της Αναστάσεως. Για την Καλαμπάκα όλα αυτά συμπυκνώνονται στη λέξη πασχαλόγιορτα.

Στον Αϊ Γιώργη το Μαντηλά

Ένας δεύτερος σταθμός στις εκδηλώσεις μετά το Πάσχα στην περιοχή είναι ο Αϊ Γιώργης. Ξεχωριστή είναι η περίπτωση στον Αϊ Γιώργη το Μαντηλά, στο Καστράκι. Εκεί, κατά τη διάρκεια της θείας λειτουργίας στο εξωκλήσι του αγίου, που βρίσκεται στα ριζά του βράχου όπου και το ερειπωμένο Μοναστήρι, νέοι του χωριού, ζωσμένοι στη μέση με εκατοντάδες μαντήλια (τάματα πιστών), σκαρφαλώνουν στο βράχο με τριχιές, με σκοπό να κρεμάσουν τα καινούργια και να πάρουν τα περσινά, τα οποία κατεβαίνοντας τα μοιράζουν (ως φυλαχτό) στους προσκυνητές. Μια προσπάθεια ιδιαίτερα δύσκολη και επικίνδυνη που ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έδωσε κανένα ατύχημα.

Το έθιμο των μαντηλιών αποτελεί κατάλοιπο της εποχής της Τουρκοκρατίας, όταν- όπως λέγεται- μια Τουρκάλα προσευχήθηκε στον Άγιο να κάνει καλά τον άνδρα της, που ξαφνικά ενώ έκοβε ξύλα στο δασύλλιο του Αγίου κάτω απ’ το μοναστήρι έπεσε κάτω λιπόθυμος. Ο Τούρκος αξιωματούχος σηκώθηκε και η Τουρκάλα για να ευχαριστήσει τον Άγιο πρόσφερε το μαντήλι της. Από τότε, το έθιμο έμεινε και όποιος θέλει να κάνει κάποιο τάμα ή να ευχαριστήσει τον Αϊ Γιώργη δένει ένα μαντήλι στη μέση κάποιου νέου που ανεβαίνει στο βράχο, το οποίο παραμένει ένα χρόνο, μέχρι την επόμενη χρονιά. Ωστόσο, για το έθιμο των μαντηλιών και κυρίως το γεγονός με τον Τούρκο αξιωματούχο υπάρχουν διάφορες εκδοχές.

Μια άλλη σημαντική στάση για την περιοχή Καλαμπάκας και Καστρακίου είναι η γιορτή της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής, που γιορτάζεται την πρώτη Παρασκευή, αμέσως μετά το Πάσχα. Πρόκειται για την παλιά σκήτη των Σταγών, τη σκήτη της Δούπιανης, όπως είναι γνωστή, που βρίσκεται στην έξοδο του Καστρακίου προς Μετέωρα. Εκεί, μετά τη θεία λειτουργία στήνεται χορός, που είθισται να σέρνει ο δήμαρχος κι όπου ακούγονται τα γνωστά πασχαλιάτικα τραγούδια, που τραγουδιούνται στην «Πουλιάνα» το απόγευμα της δεύτερης μέρας του Πάσχα. Η Παρασκευή της Ζωοδόχου Πηγής για τους Καλαμπακιώτες είναι μια ιδιαίτερη μέρα με χαρακτηριστικά πανηγύρεως.

Ανάλογες εκδηλώσεις γίνονται σ’ όλα τα χωριά της περιοχής, με διάφορες παραλλαγές στα τραγούδια, ιδιαιτερότητα των οποίων είναι ότι έχουν ιδιαίτερο ρυθμό και τραγουδιούνται απ’ όλους- άνδρες και γυναίκες- καθώς πιάνονται σε κύκλο (ξεχωριστά άνδρες – ξεχωριστά οι γυναίκες).

Δε νομίζω να σκέφτεστε ακόμα το πού θα πάτε για να περάσετε το Άγιο Πάσχα, όσοι θέλετε να ζήσετε την κατανυκτική ατμόσφαιρα από τη μια και την παραδοσιακή από την άλλη.

Αν ήθελα να δώσω μια εικόνα για το Πάσχα που έζησα στα Μετέωρα, θα έλεγα ότι ανέβηκα το Γολγοθά Του, περπάτησα στα βήματά Του, αντίκρισα τον σταυρό του, αναστήθηκα μαζί Του. Κι όλα τούτα, μόνο με τη δική Του βοήθεια, που κατάφερα ν’ ανέβω τους πέτρινους βράχους, που σαν έφτασα στην κορυφή, αφουγκράστηκα τον ήχο της φωνής Του. Γιατί ήμουν κοντά, πολύ κοντά κι ας ήταν μόνο για μια στιγμή. Γι΄ αυτό κι εγώ κρατώ σαν φυλαχτό αυτές τις αναμνήσεις, γιατί είναι μεγάλη ευλογία και μόνο που κατάφερα να φτάσω ως εκεί…

Καλό Πάσχα φίλοι μου!!!



Μοιράσου το…!




Ετικέτες:


Σχόλια


Τελευταίες ειδήσεις: