Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
19 Οκτ 2019
Πολιτισμός

Χορεύοντας για το δίκιο μας…


«Εργαζόμενοι Χορευτές»: όταν οι λίγοι γίνονται πολλοί

 

 

 

 

Από την Μαρία Κουλακίδου

Τι κοινό έχουν ο χορός, η συμμετοχή στα κοινά και η Αργεντινή; Την ενέργεια που μας μετέδωσε η σκηνοθέτρια και ανθρωπολόγος Κωνσταντίνα Μπούσμπουρα, κατά τη ραδιοφωνική μας συνάντηση το Μάιο. Μια συνάντηση που έγινε με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ της “La Trabajadores de la Danza” ή “Working Dancers” (Εργαζόμενοι Χορευτές) τον Απρίλιο στο Μπουένος Άιρες, στη Sala Gaumont.

Η Κωνσταντίνα μαζί με τη Julia Martinez Heimann (Χούλια Μαρτίνες Χέιμαν) είναι οι δημιουργοί του Working Dancers, που πραγματεύεται τα εργατικά δικαιώματα των χορευτών στην Αργεντινή. Όπως επισημαίνει η Κωνσταντίνα, «παρατηρούμε την πορεία μιας ομάδας χορευτών, που αμέσως μετά την απόλυσή τους από ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα μπαλέτα του Μπουένος Άιρες, ξεκινούν έναν αγώνα για να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους. Περίπου για δύο χρόνια χορεύουν συστηματικά στους δρόμους, σχηματίζουν μια μικρή ομάδα και αποφασίζουν, εφόσον πάει καλά η οργάνωσή τους, να υποβάλουν πρόταση για να δημιουργήσουν την πρώτη κρατική ομάδα σύγχρονου χορού της Αργεντινής, υπό τη συλλογική τους διοίκηση. Αυτό ήταν το μεγάλο τους κατόρθωμα και το πέτυχαν».

.
.

«Το ντοκιμαντέρ καταγράφει την ιστορία του αγώνα τους από το 2009 (με αρχειακό υλικό από το 2007 και 2008) μέχρι το 2014, οπότε και κλείνει ο πρώτος κύκλος με τη λαϊκή κινητοποίηση που γίνεται για τον Εθνικό Νόμο Χορού. Ο νόμος κατατίθεται για διαβούλευση στο Κονγκρέσο μετά από πολύχρονους αγώνες της ομάδας και φυσικά, ολόκληρης της χορευτικής κοινότητας της Αργεντινής. Είναι πολύ σημαντικό πως μια ομάδα που ξεκίνησε με 6 χορευτές, σήμερα έχει 20 και πέρασε από πολλά στάδια για να φτάσει έως εδώ. Η ομάδα ιδρύθηκε πάνω στην ιδέα της αυτοδιαχείρισης και της συλλογικής λήψης αποφάσεων. Το 2013, μετά από κοινή αποφάση των μελών, άλλαξε την οργανωτική της δομή και ανέθεσε το ρόλο της καλλιτεχνικής διαχείρισης σε μια διευθύντρια. Μέσα από το ντοκιμαντέρ αναδύεται η ιδέα της πολιτικής ζύμωσης και συνειδητοποίησης του δύσκολου ρόλου του καλλιτέχνη, όταν αυτός έχει να διαπραγματευτεί από τη μία πλευρά την καλλιτεχνική του αυτονομία και από την άλλη, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά του σαν εργαζόμενος του κράτους».

Πώς λειτουργεί ο χορός ως λόγος στο ντοκιμαντέρ; Τι προσπαθείς να επικοινωνήσεις μέσα από τις χορογραφίες;

Ουσιαστικά, τις χορογραφίες τις βλέπουμε πάντα με αφορμή κάποια ιδέα, κάποιο λόγο, κάποια συνέντευξη. Είναι κείμενο, γλώσσα και τρόπος επικοινωνίας με το θεατή. Δεν τις χρησιμοποιούμε απλώς σαν ποιητική αφήγηση. Είναι ο λόγος του σώματος και στο ντοκιμαντέρ τονίζουμε μέσα από αυτές το κομμάτι της εργασίας του χορευτή. O χορευτής μας δείχνει μέσα από το σώμα του τι θέλει να πει, γιατί δουλεύει, πώς δουλεύει, πώς οι κινήσεις του αντανακλούν ή όχι τη συλλογικότητα της ομάδας. Βλέπουμε τα διάφορα στάδια από τα οποία περνάνε οι χορογραφίες, καθώς η ομάδα εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου. Για παράδειγμα, κάποια κομμάτια μπορεί να είναι πιο εκρηκτικά και να έχουν επιλεγεί για να εκφράσουν μια έντονη διαφωνία κατά τις συζητήσεις της ομάδας. Άλλες φορές πάλι, οι χορογραφίες κυλούν πιο ήρεμα και εκφράζουν τη συναίνεση που επιτυγχάνεται στις συνελεύσεις των χορευτών. Για μένα, αυτή ήταν η δύναμη του ντοκιμαντέρ. Η χρήση των χορογραφιών ως γλώσσα επικοινωνίας.

.

Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε, εκτός από τις χορογραφίες, και η μουσική του ντοκιμαντέρ. Πες μας λίγα λόγια για τις μουσικές επιλογές.

Τα μουσικά θέματα τα αντλήσαμε από τις χορογραφίες των χορευτών και αποτελούν δείγματα της σύχγρονης folklore μουσικής της Αργεντινής. Οι μουσικοί μας παρείχαν δωρεάν τα πνευματικά δικαιώματα για την αναπαραγωγή των τραγουδιών μέσα από το ντοκιμαντέρ. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική και συμβολική κίνηση. Για παράδειγμα, τα θέματα Un dia de agosto και Equilibrio είναι συνθέσεις των Rolando Goldman και Raul Malosetti και έχουν συνοδεύσει όλη την πορεία του ντοκιμαντέρ. Ο Rolando Goldman, ο γενικός γραμματέας πολιτισμού της Αργεντινής το 2009, ήταν ο άνθρωπος κλειδί σε αυτήν την ιστορία. Βοήθησε πολύ τους χορευτές, στήριξε την πρότασή τους και μάλιστα, τους κάλεσε στο μεγαλύτερο folklore φεστιβάλ της Αργεντινής, το Cosquín στην πόλη Κόρντοβα. Εκεί, χωρίς να το ξέρουν, τους ανακοίνωσε πως δέχτηκε την πρότασή τους να είναι η πρώτη κρατική ομάδα σύγχρονου χορού. Οπότε το άκουσμα αυτό συνοδεύει τις καλύτερες αναμνήσεις μου. Πολύ συμβολικό είναι το γεγονός πως το ντοκιμαντέρ, μετά την προβολή του στο Μπουένος Άιρες, ξεκίνησε την περιοδεία του και σε άλλες πόλεις της Αργεντινής, κάνοντας πρώτη στάση, μόλις την προηγούμενη βδομάδα, στην πόλη Κόρντοβα.

Ποια ήταν η εμπειρία σου από τις συνελεύσεις των χορευτών;

Στις συνελεύσεις δώσαμε πολλή έμφαση, γιατί θέλαμε ο κόσμος να παρακολουθήσει αυτές τις μακροσκελείς συζητήσεις σε θέματα που πραγματικά όλους μας προβληματίζουν. Θέματα που έχουν να κάνουν με το πώς θα επιτευχθεί συναίνεση στην ομάδα, με το αν οι χορευτές έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις ως καλλιτέχνες και κατά πόσο η αυτονομία τους περιορίζεται μέσα στο κράτος. Επίσης, κατά πόσο οι οι διαδικασίες της άμεσης δημοκρατίας και της αυτοδιαχείρισης μπορούν να επιτευχθούν. Ήταν έντονες οι συζητήσεις. Το άλλο είδος λόγου που αποτυπώσαμε ήταν η ομαδική συνέντευξη των χορευτών που καθοδηγούσα εγώ, ως ερευνήτρια ανθρωπολόγος. Στο ντοκιμαντέρ βλέπουμε πως οι χορευτές δυσκολεύονται να μιλήσουν για συγκεκριμένα θέματα, γιατί δεν έχουν ακόμα τις απαντήσεις.

 

Ποια είναι η σχέση σου με τους πρωτεργάτες αυτής της ιδέας και πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ;

Με την Bettina, τον Ernesto, τη Victoria και τον Pablo, που είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές και ιδρυτές της ομάδας, είμαστε πλέον φίλοι. Αυτά τα παιδιά είναι οι βασικοί χορευτές από το 2009 και μετά, και ήταν και η πρώτη συλλογική διοίκηση της ομάδας. Η επικοινωνία μας δεν έχει χαθεί καθόλου. Μας βοήθησαν πάρα πολύ, γιατί όταν μπήκαμε ξανά στα γυρίσματα το 2013, με την καθοριστική χρηματοδότηση του Αργεντίνικου Κέντρου Κινηματογράφου (INCAA), τα νέα μέλη της ομάδας ήταν πολλά – άλλα 10 περίπου – και δε μας γνώριζαν. Ωστόσο όλοι τους ήταν άψογοι, μας άφηναν να μπαίνουμε στα καμαρίνια και στις πρόβες τους. Ήμασταν παντού.


«Κάθε βήμα είναι αφοσίωση», τονίζει η Κωνσταντίνα

Η δημιουργός θα βρίσκεται από 15 – 17 Ιουλίου στην Καλαμάτα για την προβολή του ντοκιμαντέρ, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού. Όπως μας εξήγησε η ίδια, μια ιδέα που προέκυψε συλλογικά, μετά από πολλές συζητήσεις, ήταν να πραγματοποιηθεί, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, το εργαστήρι The Working Bodies, “Τhe Dancer as Workforce”. Το εργαστήρι, με αφετηρία την επτάχρονη εθνογραφική έρευνα του ντοκιμαντέρ, διερευνά το χορευτή ως εργαζόμενο και επεξεργάζεται προσομειώσεις εργασιακών καταστάσεων τόσο νοηματικά όσο και πρακτικά. Συντονίστριες θα είναι η σκηνοθέτρια Κωνσταντίνα Μπούσμπουρα και η χορογράφος Σοφία Μαυραγάνη.

http://www.kalamatadancefestival.gr/index.php/el/educational-activities-2017#working-bodiesεργαστήρι-χορού-με-την-κωνσταντίνα-μπούσμπουρα-και-τη-σοφία-μαυραγάνη

 

.

Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ,

το οποίο έχει προβληθεί και θα συνεχίσει να προβάλλεται σε πολλές χώρες και φεστιβάλ!

Ενημερωθείτε για τις τελευταίες εξελίξεις από τη σελίδα του Working Dancers στο Facebook

 

Αυτή η δημιουργία μας αφορά όλους ως πολίτες, εργαζόμενους και εραστές της τέχνης. Καλοτάξιδη να είναι!

Πληροφορίες για την Κωνσταντίνα Μπούσμπουρα

Η Κωνσταντίνα Μπούσμπουρα σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, κοινωνική ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο της Σεβίλλης και αποφοίτησε από το Τμήμα λατινοαμερικανικών σπουδών του Πανεπιστημίου της Σαλαμάνκας (Diploma en Estudios Latinoamericanos). Από το 2007 ασχολείται με την επιτόπια έρευνα και σκηνοθεσία ντοκιμαντέρ, με έδρα το Μπουένος Άιρες και την Αθήνα. Αντικείμενο της έρευνάς της είναι ο χορός ως εργασία και η σχέση του χορού με την πολιτική. Το ντοκιμαντέρ της Feeling from Outside, για τις ξένες χορεύτριες φλαμένκο στη Σεβίλλη, απέσπασε το πρώτο βραβείο στο Certamen de Creación Joven (Σεβίλλη, 2009) και συμμετείχε σε πολλά διεθνή φεστιβάλ (XIV Βiennial of Young Αrtists from Europe and the Mediterranean-Σκόπια 2009, Festival de video y danza-Αβάνα, Festival de video y danza-Εκουαδόρ, Anthropofest-Τσεχία, Ethnofest-Αθήνα). Το τελευταίο της ντοκιμαντέρ, Working Dancers (Αργεντινή-Ελλάδα, 2016), παράλληλα με την προβολή του σε διεθνή και ελληνικά φεστιβάλ, συμμετέχει και σε διεθνή ακαδημαϊκά projects (Political Imagination Laboratory-Πανεπιστήμιο της Περούτζιας, Everyday Revolutions-Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ). To άρθρο της “Working Dancers: Contemporary Dance Activism in Argentina” συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο “Artwork: Art, Labor and Activism” (υπό έκδοση, τέλος του 2017). Είναι μέλος της εκπαιδευτικής και καλλιτεχνικής οργάνωσης ΑCÁ με έδρα το Μπουένος Άιρες.

Related posts