Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
21 Σεπ 2020
Πολιτισμός

Τα συναισθήματα των Ποντίων και ο αγώνας για τις αδικοχαμένες ψυχές


Γράφει η Μαρία Κουλακίδου
Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να εκφράσω καθαρά και τη δική μου προσωπική γνώμη πάνω στο ζήτημα, παρόλο που μπορεί να μην έχει καμία αξία. Δεν είμαι ιστορικός. Είμαι όμως απόγονος προσφύγων και συγκεκριμένα, Ελλήνων του Πόντου που ήρθαν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα. Έχω μελετήσει εις βάθος το θέμα από ενδιαφέρον και προσωπική ανάγκη να γνωρίσω καλύτερα την ιστορία του Πόντου, και τα στοιχεία που παρέθεσα είναι, όπως προαναφέρθηκε, παρμένα από ιστορικά βιβλία.. Επιπρόσθετα, χρήσιμες και ανεκτίμητης αξίας πληροφορίες μού δόθηκαν από δημοσιογράφο της Καβάλας, το Μάκη Καρασαββίδη, που ασχολείται χρόνια με την παράδοση και την ιστορία του Πόντου. Τον ευχαριστώ θερμά για όλη τη βοήθεια. Επομένως, δεν πρόκειται για αυθαίρετες διατυπώσεις, αλλά για πραγματικά ιστορικά γεγονότα, τα οποία δεν τίθενται υπό αμφισβήτηση.
Όσον αφορά στις δηλώσεις του Φίλη, θα ήθελα να απαντήσω πως αναμφισβήτητα πρόκειται για Εθνοκάθαρση, καθώς αφανίστηκε ένα έθνος. Οι Πόντιοι που εξολοθρεύτηκαν από το 1914 έως το 1923 ήταν Έλληνες. Σύμφωνα όμως με τον επιστημονικό ορισμό της Γενοκτονίας, δεν αποτελεί απλώς μια εθνοκάθαρση. Αποτελεί Γενοκτονία, με τρομερές απώλειες για ένα ολόκληρο γένος. Οι Πόντιοι εξοντώθηκαν λόγω θρησκείας, εθνικότητας και φυλής, στο πλαίσιο μεθοδευμένου και πλήρως οργανωμένου σχεδίου εξαφάνισης κάθε μη τουρκικού στοιχείου από την περιοχή. Ο αριθμός των θυμάτων, που ήταν αρκετά μεγάλος, δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί ένα έγκλημα Γενοκτονία. Κριτήρια αποτελούν και τα βασανιστήρια, η φύση των κακουχιών, η κτηνωδία, το μίσος, η άνευ λόγου εξόντωση ενός λαού (δεν υπήρχε ζήτημα άμυνας σε πολεμική σύρραξη, αλλά απλή άρνηση απέναντι στο ελληνικό στοιχείο), ενός γένους, μιας φυλής, μιας εθνικότητας, μιας θρησκείας, μιας ολόκληρης ιστορίας και παράδοσης. Το αποδεικνύουν τα κρατικά έγγραφα, οι εκθέσεις διεθνών οργανισμών, οι χώρες που έχουν αναγνωρίσει τη Γενοκτονία, η Διεθνής Ένωση Επιστημόνων (το τονίζω ότι πρόκειται για επιστημονική άποψη) Μελέτης της Γενοκτονίας, που το 2007 αναγνώρισε το έγκλημα κατά του Πόντου. Το λένε με πόνο ψυχής οι επιζώντες ηλικιωμένοι άνθρωποι που κλαίνε και ξεσπούν με σπαραγμούς, κάθε φορά που διηγούνται τα μαρτύρια που υπέστησαν. Το μαρτυρούν  τα ζωντανά μνημεία και το τραγουδούν μέχρι σήμερα τα τραγούδια του Πόντου. «Την πατρίδα μ’ έχασα». Το εκφράζουν με πάθος οι χορευτές έως τις μέρες μας. Και το φωνάζουν οι ιστορικοί και οι πνευματικοί ηγέτες στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αμφισβητήσεις υπήρξαν και θα υπάρχουν πάντα. Σε μια Δημοκρατία, καθένας δικαιούται να εκφράζει ελεύθερα την άποψή του. Αλλά ο κ. Φίλης, ως πολιτικός και μάλιστα, ως Υπουργός Παιδείας, οφείλει να διατηρεί ένα σεβασμό απέναντι σε ένα αναγνωρισμένο πολιτικά και ιστορικά έγκλημα. Γιατί η μη αναγνώριση του εγκλήματος αποτελεί έγκλημα κατά της ιστορίας και των αδικοχαμένων ψυχών, που δεν πρέπει να λησμονούνται.
Αξίζει να γίνει μια σύντομη αναφορά στον Τουρκογερμανό Τανέρ Αξάμ, ιστορικό, κοινωνιολόγο και επικεφαλής της Έδρας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ. Ο Τανέρ Αξάμ έχει εκφράσει ανοιχτά το αίτημά του και την αναγκαιότητα αναγνώρισης των γενοκτονιών από μέρους της Τουρκίας. Σε ομιλίες του έχει εστιάσει την προσοχή του σε τουρκικά έγγραφα, που αποδεικνύουν με λεπτομέρειες και ακράδαντα στοιχεία τις Γενοκτονίες των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου, γενοκτονίες που ήταν αποτέλεσμα της επίσημης πολιτικής του τουρκικού κράτους για απαλλαγή από τους χριστιανούς υπηκόους. Όπως ανέφερε ο Τανέρ Αξάμ σε εκδήλωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ηνωμένων Πολιτειών και Καναδά για τη Γενοκτονία των Ποντίων, «το οθωμανικό κράτος και μετέπειτα τουρκικό θεωρούσε διαχρονική απειλή για την ασφάλειά του τα δικαιώματα των μειονοτήτων». Τόνισε, μάλιστα, πως οι μαρτυρίες και το διαθέσιμο αρχειακό υλικό ανοίγουν νέους δρόμους για την αναγνώριση των εγκλημάτων που διεπράχθησαν κατά της ανθρωπότητας και του πολιτισμού.

Επομένως, όταν τόσο Τούρκοι επιστήμονες όσο και πολλά άτομα της σύγχρονης νεολαίας της Τουρκίας αγωνίζονται για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, δεν μπορεί εμείς οι ίδιοι να βγαίνουμε και να λέμε πως η Γενοκτονία είναι όρος που δε στέκει επιστημονικά. Είναι λάθος στάση και πολιτική. Είναι προσβολή απέναντι στη μνήμη και στον ελληνικό λαό συνολικά. Ίσως η συγκέντρωση διαμαρτυρίας ήταν λάθος κίνηση, καθώς εν τέλει αμαυρώθηκε. Η σωστή ενημέρωση και η παιδεία είναι ο ορθότερος τρόπος απάντησης σε κάθε είδους αμφισβήτηση, η οποία δεν έχει λόγο ύπαρξης. Δεν κατακρίνω τον κ. Φίλη που το είπε. Δεν έχω δικαίωμα να τον κατακρίνω. Δίνω όμως τη δική μου απάντηση και στον Υπουργό, αλλά και στο δημοσιογράφο που προέβη σε αυτήν την ερώτηση για να τον προκαλέσει, πως το μόνο που καταφέρατε ήταν να προκαλέσετε οργή σε ένα μεγάλο μέρος του κόσμου.
Ο αγώνας για το ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας του Πόντου πρέπει να συνεχιστεί. Είναι ένας σκληρός αγώνας χρόνων, που από μια δήλωση πολιτικού και μόνον, κινδυνεύει να χάσει μεγάλο κομμάτι της δύναμής του. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί.

Καμία υποκειμενική άποψη δεν πρέπει να ξεπερνά την αντικειμενικότητα ορισμένων ιστορικών γεγονότων, που σημάδεψαν την παγκόσμια ιστορία και στέρησαν εκατομμύρια ζωές. Και για να μην παρεξηγηθούμε, δε θέλω να ενισχύσω τα εθνικιστικά αισθήματα. Τα απεχθάνομαι και τα καταδικάζω. Αλλά και το άλλο άκρο, η άρνηση της ιστορίας και η έλλειψη εθνικής συνείδησης οδηγούν σε αρνητικές συμπεριφορές. Η ενημέρωση, η έλλειψη ιδεοληψιών και η τήρηση του μέτρου αποτελούν στοιχεία που πρέπει να λαμβάνει κανείς υπόψη, όταν θέλει να εκφράσει την άποψή του, ειδικά από μια θέση εξουσίας. Γιατί τότε η ευθύνη της άποψης βαραίνει ακόμα περισσότερο. Ό,τι και να πω παραπάνω, ένα ξέρω και έχω αποδεχτεί με συναίσθημα, αλλά και λογική: Η εξόντωση ενός τεράστιου μέρους του Ποντιακού Ελληνισμού δεν είναι μόνο Εθνοκάθαρση, είναι και Γενοκτονία, με την επιστημονική έννοια του όρου. Και είναι αναγκαίο ως Πόντιοι να διεκδικούμε την αλήθεια της ιστορίας, όχι με υβριστικές δηλώσεις, άσκοπες κινήσεις και αγοραία ένστικτα. Χρειάζεται ενημέρωση, ευαισθητοποίηση του κόσμου, συνεχής αγώνας και σεβασμός απέναντι στην ιστορία μας. Να τη θυμόμαστε και να την τιμούμε πάντα και όχι να αντιδρούμε βεβιασμένα και άλογα, παριστάνοντας τους θεματοφύλακές της, μόνον όταν αυτή απειλείται. Ας το δούμε σα μια ευκαιρία, οι Πόντιοι και οι Έλληνες συνολικά, να ψάξουμε καλύτερα το παρελθόν μας και να πάρουμε μαθήματα ζωής για το μέλλον μας, ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά τέτοιες αποτροπιαστικές πράξεις. Και είναι αναγκαίο να το κάνουμε γρήγορα, καθώς, όπως ορθά έχει πει ο συγγραφέας και κοινωνιολόγος Μιχάλης Χαραλαμπίδης, «όποιος αργοπορεί απέναντι στην ιστορία, αυτή τον εκδικείται».
Κλείνοντας, σας προτείνω να δείτε το βίντεο «NT’ANAΣΠΑΛΛ ΑΝΑΣΠΑΛΛΚΕΤΑΙ», μια παραγωγή του 2015, σε σκηνοθεσία Παύλου Γαβριηλίδη, που μιλά με πόνο ψυχής για τη Γενοκτονία των Ποντίων. Ένα εξαιρετικά συγκινητικό βίντεο:

Related posts