Subscribe Now
Trending News
Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
16 Ιούν 2024
SLIDER

Στέφανος Παπατρέχας: «Δεν υπάρχει κάτι κακό στο να διαφέρουμε από τους άλλους»

Αυτή τη σεζόν, στο θέατρο Άβατον ανεβαίνει μια πολύ τρυφερή παράσταση για μικρά παιδιά με τίτλο «Ηλιας, ο πρώτος γάτος χορευτής της γατοϊστορίας». Αυτή ήταν και η αφορμή για την πολύ ενδιαφέρουσα κουβέντα μας με τον Στέφανο Παπατρέχα, ο οποίος υπογράφει το κείμενό της και συν-σκηνοθετεί με τη Νάντια Δαλκυριάδου. Η συζήτησή μας στράφηκε στον σεβασμό, την αλληλεγγύη, την αποδοχή, την διαφορετικότητα και την ανάγκη εμείς οι μεγάλοι να δείξουμε, κυρίως με τις πράξεις μας, τον φωτεινό δρόμο στα παιδιά.

Της Σοφίας Παππά

Από πού εμπνευστήκατε για να γράψετε το κείμενο της παιδικής παράστασης «Ηλίας, ο πρώτος γάτος χορευτής της γατοϊστορίας»;

Όλο αυτό ήταν ένα κοινό όραμα που είχαμε με τους Νάντια Δαλκυριάδου, Λάζαρο Βαρτάνη και Δημήτρη Χατζημιχαηλίδη. Ονειρευτήκαμε μια παράσταση για παιδιά προσχολικής ηλικίας, μιας και δεν υπάρχουν πολλά θεατρικά δρώμενα που να αφορούν αυτήν την ηλικιακή ομάδα και είναι κρίμα. Όλη η σύλληψη έγινε μαζί με την Νάντια μέσα από συζητήσεις και σκέψεις που μοιραστήκαμε. Ο εκφοβισμός και η αποδοκιμασία του διαφορετικού μάς φάνηκε πολύ ενδιαφέρον θέμα και θεωρώ πως όσο νωρίτερα μιλήσεις για αυτά τα προβλήματα, τόσο πιο πρόσφορο έδαφος θα βρεις. Ένας γάτος, λοιπόν, λίγο διαφορετικός που για αυτόν τον λόγο δε γίνεται αποδεκτός, ώσπου καταφέρνει να βρει και να ακολουθήσει το όνειρό του.

Και γιατί ο ήρωάς σας είναι γάτος;

Σε πολλά κλασικά αλλά και σύγχρονα παραμύθια κεντρικός ήρωας είναι ένα μικρό ζώο. Αυτό συμβαίνει διότι από ψυχολογικής σκοπιάς το παιδί μέσα σε έναν κόσμο μεγάλων νιώθει μικροσκοπικό και ταυτίζεται με το μικρό ζωάκι του παραμυθιού. Ακολουθώντας αυτό το μονοπάτι και με γνώμονα πως οι θεατές θα είναι στην ηλικία των 2-7 ετών, καταλήξαμε στη γατοσυνοικία μας. Εγώ προσωπικά αγαπώ πάρα πολύ τις γάτες – έχω άλλωστε μια υπέροχη γάτα ονόματι Μανιόκα – και ένιωσα πως παρατηρώντας τις είχα πολύ υλικό για ένα τέτοιο έργο.

Ποια μηνύματα περνάτε μέσα από τη συγκεκριμένη παράσταση και πόσο δύσκολο είναι να μην γίνει κανείς διδακτικός όταν απευθύνεται σε παιδιά;

Το βασικό μήνυμα που θα ήθελα να περάσει είναι πως δεν έχει όφελος το να προσπαθούμε να είμαστε σε όλα καλοί και κυρίως πως δεν υπάρχει κάτι κακό στο να διαφέρουμε από τους άλλους. Ο καθένας μας έχει το δικό του μονοπάτι, τις δικές του αδυναμίες, αλλά και τα δικά προτερήματα. Μια φράση που αποδίδεται στον Αϊνστάιν είναι «Ο καθένας είναι μια ιδιοφυΐα. Αλλά αν κρίνουμε την ικανότητα ενός ψαριού να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο, θα ζήσει την υπόλοιπη ζωή του νομίζοντας ότι είναι ηλίθιο». Το νόημα επομένως βρίσκεται στο να ακολουθείς το όνειρό σου και τη ζωή που εσύ θες και όχι όσα οι άλλοι ορίζουν ως όνειρα και στόχους. Πέρα από αυτό, η γενναιοδωρία και η προσφορά, ο σεβασμός και η συμπερίληψη είναι μερικά ακόμη μηνύματα που επιθυμούμε να περάσουμε μέσω του «Ηλία».

Όσο αφορά τον διδακτισμό, το θέατρο προσφέρει ένα πολύ δυνατό όπλο που βοηθάει στο να τον αποφύγεις και αυτό είναι η δράση. Μέσα από τις πράξεις τους δηλαδή οι ήρωες δηλώνουν όλα τα μηνύματα και το παιδί μέσα από την παράσταση παίρνει τα ερεθίσματα χωρίς να του φορεθούν και να του γίνει κατήχηση. Γενικότερα πιστεύω πως όσα δείχνουμε με τις πράξεις μας επηρεάζουνε πολύ περισσότερο τα παιδιά από ό,τι με τα λόγια μας. Όσο και να μιλήσεις σε ένα παιδί για σεβασμό, αν εσύ δεν τον έχεις στη συμπεριφορά σου, δεν πρόκειται να το μάθεις να σέβεται.

Τι πρέπει να έχει, κατά τη γνώμη σας, μια παιδική παράσταση για να κρατήσει το ενδιαφέρον των μικρών θεατών;

Λόγω του ότι απευθυνόμαστε σε προσχολική ηλικία, έχουμε σκοπίμως αποφύγει τα σκοτάδια, καθώς και τις μάσκες που συχνά χρησιμοποιούνται στο παιδικό θέατρο, μιας και στα μικρότερα παιδιά κάτι τέτοιο μπορεί να είναι τρομακτικό. Επίσης υπάρχει συνεχής απεύθυνση αλλά και συμμετοχή σε κάποια σημεία της παράστασης. Το κείμενο είναι έμμετρο και ομοιοκατάληκτο, ώστε να υπάρχει ρυθμός, τα σκηνικά και τα κοστούμια της Έλλης Εμπεδοκλή είναι ευφάνταστα με ζωηρά χρώματα και τόνους και φυσικά – όπως δηλώνει και ο τίτλος – υπάρχει χορός (Χορογραφίες: Μαρίνα Μαυρογένη) και οι εξαιρετικές μουσικές της Σίσσυς Βλαχογιάννη που ξεσηκώνουν και ενθουσιάζουν τους μικρούς αλλά και τους μεγάλους θεατές.

Κατά τη γνώμη μου, όμως, το βασικότερο στοιχείο σε μια παράσταση για παιδιά είναι ο σεβασμός. Δυστυχώς δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο στο παιδικό θέατρο να βλέπει κανείς αρπαχτές, παραστάσεις φτιαγμένες πρόχειρα και βιαστικά, με μόνο στόχο το εύκολο κέρδος. Νομίζω πως τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς το αναγνωρίζουν όταν κάνεις κάτι με σεβασμό και φροντίδα και νιώθω πως αυτός είναι και ο κύριος λόγος που ο «Ηλίας, ο πρώτος γάτος χορευτής της γατοϊστορίας» πάει τόσο καλά.

Η ιστορία σας έχει happy end, όμως στην πραγματική ζωή τα περιστατικά bullying είναι πολύ συχνά. Τι θα θέλατε να πείτε στα θύματα, τι στους θύτες και τι στους γονείς αμφοτέρων;

Υπάρχουν πια άπειρα παραδείγματα ανθρώπων που δέχτηκαν μπούλινγκ ως παιδιά και αργότερα διέπρεψαν ως ενήλικες. Αισθάνομαι πως αρχίζουμε να είμαστε πιο ευαίσθητοι ως κοινωνία σε τέτοια θέματα, αν και έχουμε σαφώς πολύ δρόμο μπροστά μας. Στους γονείς θα ήθελα να πω πως οι ίδιοι κυρίως με τις πράξεις τους και δευτερευόντως με τα λόγια τους θα διδάξουν την αποδοχή, την αυτοεκτίμηση και τον σεβασμό στα παιδιά τους. Πως όταν οι ίδιοι είναι επικριτικοί ή/και επιθετικοί, το παιδί τους δε θα πάρει εύκολα άλλον δρόμο και η βία θα γεννήσει βία. Κυρίως πως το κύριο μέλημά τους θα πρέπει να είναι να κάνουν ευτυχισμένα και όχι πετυχημένα παιδιά. Και όπως λέει και η γάτα Αλίκη στο έργο μας «Πόσο ευτυχισμένο μπορεί να γίνει ένα γατί, αν δεν το κοροϊδεύεις, μα αν του δώσεις δύναμη και πεις πως το πιστεύεις».

Στους θύτες θα έλεγα πως οι ίδιοι δεν είναι σε όλα τέλειοι και πως όπως λέει ο γάτος Ηλίας «Κάποιος που κοροϊδεύεις μπορεί σε λίγο να βρεθεί σε θέση που ζηλεύεις». Τα θύματα είναι η δυσκολότερη κατηγορία. Είναι πολύ δύσκολο να δώσεις δύναμη σε ένα άτομο που η αυτοπεποίθησή του έχει ισοπεδωθεί. Το πρώτο που θα βοηθήσει είναι να μιλήσει, να μη φοβηθεί να επικοινωνήσει στους γονείς, στους δασκάλους, στους φίλους του αυτό που του συμβαίνει. Το δεύτερο είναι να εμπιστευτεί τον εαυτό του, τα ταλέντα του και να πάρει όση δύναμη μπορεί για να συνεχίσει να μάχεται για τα όνειρά του. Το τρίτο είναι μια συμβουλή που μπορεί να φαίνεται άχρηστη εκείνη την ώρα, αλλά αργότερα σχεδόν πάντα επαληθεύεται: υπομονή. Ο χρόνος και η τύχη, αλλά και η επιμονή και η σκληρή δουλειά πολλές φορές  φέρνουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα που τώρα μέσα στον φόβο και την ταραχή είναι δύσκολο να τα δει.

Τι σας κέρδισε και αποφασίσατε νασχοληθείτε με το παιδικό θέατρο;

Ως ηθοποιό το θέατρο για παιδιά και για εφήβους το λατρεύω. Έχω ασχοληθεί πολλά χρόνια υποκριτικά με αυτό και το θεωρώ σπουδαίο να απευθύνεσαι σε αυτές τις ηλικίες και να βοηθάς στη διαμόρφωση απόψεων, χαρακτήρων αλλά και αισθητικής. Είναι συγκινητικό να ξέρεις πως η παράσταση που παίζεις ή σκηνοθετείς μπορεί να είναι η πρώτη θεατρική εμπειρία για ένα παιδί. Έχει πολύ ενθουσιασμό αλλά και τεράστια ευθύνη αυτό.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Για την ώρα συνσκηνοθετώ με τον Λάζαρο Βαρτάνη το έργο μου «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία» όπου και παίζω στο Θέατρο Βαφείο – «Λάκης Καραλής» κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 20.15. Τα πρωινά είμαι ως ηθοποιός σε δυο παραστάσεις για εφήβους («Το συρματόπλεγμα» και «Η μουσική που σταμάτησε τον πετροπόλεμο») και από 14 Δεκεμβρίου θα είμαι ως ηθοποιός στον «Κύκλο των χαμένων ποιητών» του Τομ Σούλμαν σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ασπιώτη στο Θέατρο Βρετάνια.

Τέλος, πρόσφατα ολοκληρώθηκε ένας ακόμη πολύ πετυχημένος κύκλος της παράστασης «Οι γειτονιές του κόσμου» του Γιάννη Ρίτσου σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου που ελπίζω να επανέλθει άμεσα στη θεατρική ζωή μου.

 

Related posts