Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
21 Σεπ 2020
Πολιτισμός

Στεφανία Ι. Σουλή: Κάποιοι αποφάσισαν για τη ζωή άλλων ανθρώπων σαν να ήταν θεοί

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Στεφανία Ι. Σουλή, με πατρική καταγωγή από το Ραδοβίζι Ιωαννίνων και μητρική από τη Μάνη, γεννήθηκε στο Μόναχο.

Είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω (ΔΣΑ) και διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια (υπουργείο Δικαιοσύνης) στις αστικές και εμπορικές διαφορές (Κέντρο Διαμεσολάβησης Πειραιώς και Toolkit Company) και στην οικογενειακή διαμεσολάβηση (ΚΕΔΙΠ και MiKK e.V.).

Εργάστηκε ως νομικός σύμβουλος στο Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ 2003-2004) και στο συμβουλευτικό κέντρο για θέματα βίας κατά των γυναικών στον Πειραιά (2005-2009) της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Με το βιβλίο «Ζηρό» που κυκλοφόρησε πρόσφατα ολοκληρώθηκε η τριλογία σου που αφορά τη ζωή της οικογένειάς σου και κυρίως του πατέρα σου. Ποια είναι τα συναισθήματα που σε κατακλύζουν μετά από αυτό το συγγραφικό ταξίδι σου; 

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΣΟΥΛΗ: Αυτή τη φορά δεν με κατέκλυσαν συναισθήματα. Ακόμα θυμάμαι πώς ένιωθα όταν ολοκλήρωσα το «Λιβιάχοβο» και το «Ιτς». Το βιβλίο «Ζηρό» ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2020. Προηγήθηκε μία δύσκολη περίοδος όπου όλοι ήμασταν κλεισμένοι στα σπίτια μας. Με ζόρισε πολύ η συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου υπ’ αυτές τις συνθήκες. 

Μ.Γ.: Ποιες ήταν οι προσωπικές δυσκολίες που αντιμετώπισες κατά τη διάρκεια συγγραφής των τριών βιβλίων;

Σ.Σ.: Είχα τηλεφωνικές ενοχλήσεις και απειλές σε email και στο messenger. Όλα αυτά ξεκίνησαν όταν είχα ολοκληρώσει το «Λιβιάχοβο» κι έκανα έρευνα να βρω τα ονόματα των δύο στρατιωτών που δολοφονήθηκαν μαζί με τον παππού μου. Τότε έπρεπε να εξηγώ γιατί ψάχνω αυτά που ψάχνω κι έτσι μαθεύτηκε το περιεχόμενο του βιβλίου, πολύ πριν εκδοθεί το ίδιο το βιβλίο.  

Μ.Γ.: «Λιβιάχοβο λένε το μοιρολόγι», «Ιτς, Από το Λιβιάχοβο στην Ντουσκάρα», «Ζηρό, Μαρτυρία για τις Παιδοπόλεις» είναι οι τίτλοι της τριλογίας. Μπορείς να μας πεις με δυο λόγια τι αφορά το κάθε βιβλίο;

Σ.Σ.: Το πρώτο βιβλίο αναφέρεται στην ιστορία της δολοφονίας του εικοσάχρονου παππού μου από τους αντάρτες του λεγόμενου Δημοκρατικού Στρατού, το Νοέμβριο του 1948, μετά τη μάχη της Μουργκάνας. Το δεύτερο βιβλίο είναι η συνέχεια της τραγικής ιστορίας και περιλαμβάνει όλα τα γεγονότα που ακολούθησαν από την ημέρα που βρέθηκε το άψυχο σώμα του παππού μου στο χωριό Λιβιάχοβο, μέχρι την ημέρα που έβαλαν τον πατέρα μου μέσα στην παιδόπολη «Αγία Ελένη». Το τρίτο βιβλίο είναι τα βιώματα του πατέρα μου στις παιδοπόλεις «Αγία Ελένη» και «Άγιο Αλέξανδρο» Ζηρού Φιλιππιάδος, όπου έζησε από το 1955 έως το 1963.  

Μ.Γ.: Τα τρία βιβλία είναι εξαρτώμενα το ένα από το άλλο ή διαβάζονται και αυτοτελώς;

Σ.Σ.: Κάθε βιβλίο είναι η συνέχεια του προηγούμενου βιβλίου αλλά κάθε βιβλίο διαβάζεται και αυτοτελώς. 

Μ.Γ.: Τι σε έκανε να θέλεις να μοιραστείς την ιστορία του πατέρα σου με τους αναγνώστες;

Σ.Σ.: Το έχω ξαναπεί: ήταν επιθυμία του πατέρα μου. Όταν είδε το βιβλίο ΑΘΕΑΤΗ ΒΙΑ, το φθινόπωρο του 2010, είπε: «Τώρα να γράψεις το βιβλίο του πατέρα μου» και εννοούσε τα πάντα – όσα ακολούθησαν τη δολοφονία του παππού μου και τη δική του ζωή.

 Μ.Γ.: Πού πιστεύεις ότι οφείλεται η δική του επιθυμία να καταγραφτεί η ζωή του;

Σ.Σ.: Η δική του ζωή ήταν απόλυτα συνδεδεμένη με τη δολοφονία του πατέρα του. Έκανε έρευνα για όλα αυτά που έγραψα. Ξόδεψε πολύ χρόνο για να ξετυλίξει το κουβάρι. Άνοιξε τα μάτια όλων των συγγενών του. Βέβαια όλο αυτό είχε και συνέπειες. Εν πάση περιπτώσει όταν έχεις ανακαλύψει τόσα πολλά νιώθεις την ανάγκη να τα δημοσιοποιήσεις. Κι αν μπορούσε ο ίδιος, σίγουρα θα τα είχε κάνει βιβλίο.   

Μ.Γ.: Σου αποκάλυψε ποια είναι τα συναισθήματά του μετά την ολοκλήρωση της τριλογίας;

Σ.Σ.: Το ήθελε πολύ το βιβλίο «Ζηρό». Το περίμενε όλα τα τελευταία χρόνια. Όταν βγήκε το «Λιβιάχοβο» στεναχωρήθηκε γιατί δεν ήταν και η δική του ζωή μέσα στο βιβλίο. Όταν βγήκε το «Ιτς» και είδε ότι ούτε εκεί ήταν η ζωή του, μου έκανε πολλά παράπονα. Τώρα νιώθει καλά κι εύχεται να του τηλεφωνήσουν κάποια παιδιά που ήταν μαζί στο Ζηρό.

Η Στεφανία Σουλή με τον πατέρα της Ιωάννη Σουλή

Μ.Γ.: Μια αληθινή ιστορία περιλαμβάνει πολλά σχετιζόμενα πρόσωπα. Συνάντησες κάποιες δυσκολίες από πρόσωπα που αναφέρονται στις σελίδες των βιβλίων;

Σ.Σ.: Δυσκολία δεν συνάντησα. Ξέρω όμως ότι κάποιοι ενοχλήθηκαν, κάποιοι δυσαρεστήθηκαν, κάποιοι θύμωσαν και είπανε διάφορα για τα δύο πρώτα βιβλία. Αναμενόμενο ήταν. 

Μ.Γ.: Υπήρξαν άτομα πρόθυμα να συνεισφέρουν στην έρευνά σου ώστε να αποδοθεί όσο γίνεται η αλήθεια σε καταστάσεις που γνώριζαν;

Σ.Σ.: Η έρευνα η μεγάλη ήταν για το «Λιβιάχοβο» και ήταν για τη λεπτομέρεια του βιβλίου· γιατί τους ενόχους και το πώς έγιναν τα εγκλήματα τα γνωρίζαμε. Είναι πολλά αυτά που έχουν συμβεί στα ταξίδια με τον πατέρα μου. Θυμάμαι ένα βοσκό που μου μίλησε στην τρίτη επίσκεψη. Θυμάμαι κάποιον άλλο, που ισχυριζότανε ότι ήτανε αδελφικός φίλος του παππού μου και με κάλεσε να τον επισκεφτώ. Όταν με αντίκρισε ταράχτηκε πολύ. Δικαιολογήθηκε ότι έμοιαζα στον παππού μου και όταν ξεκίνησε η κουβέντα μας ένιωσε αδιαθεσία κι έφυγα. Θυμάμαι στα χωριά που επισκεφτήκαμε την εχθρότητα κάποιων κατοίκων. Θυμάμαι που ζήτησα έναν άντρα, πρώην αντάρτη, στο καφενείο ενός χωριού – είχα μιλήσει την προηγούμενη μέρα με συγγενή του στο τηλέφωνο και μου είχε πει να πάω στο χωριό να τον βρω- και μου είπανε οι χωριανοί του ότι πέθανε! Ήταν μέσα στο σπίτι του εκείνη τη μέρα και μου είπανε ψέματα. Όλοι φοβόντουσαν για κάποιο λόγο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν ένοχοι για τις δολοφονίες στο Λιβιάχοβο.

Μ.Γ.: Το «Λιβιάχοβο» και το «Ιτς» γνώρισαν πολύ μεγάλη επιτυχία και αγαπήθηκαν πολύ από τους αναγνώστες. Τι έχεις να τους πεις προκειμένου να τους δελεάσεις να διαβάσουν το «Ζηρό»;

Σ.Σ.: Θα πω αυτό που ανέφερε ο πατέρας μου όταν είδε το βιβλίο: Κάποτε το Ζηρό ήταν το σπίτι μου. Τώρα το Ζηρό είναι το βιβλίο μου.   

Μ.Γ.: Μπορείς να μας περιγράψεις τα συναισθήματα του πατέρα σου Γιάννη κατά τις διηγήσεις του ώστε να γραφτεί το βιβλίο και τα δικά σου κατά το συγγραφικό ταξίδι σου;

Σ.Σ.: O πατέρας μου είναι πολύ ευαίσθητος. Για κάθε εξιστόρηση χρειάστηκε να διακόψουμε πολλές φορές και να συνεχίσουμε άλλη μέρα. Αυτό εμένα με δυσκόλευε στο γράψιμο. Αν και τις γνώριζα τις περισσότερες ιστορίες, χρειάστηκε πολύς χρόνος για να μου τις διηγηθεί πάλι από την αρχή με την κάθε λεπτομέρεια και βέβαια να μου πει το σημαντικότερο: το πώς ένιωθε για κάθε συμβάν. Τα δικά μου συναισθήματα ήταν έντονα όταν έγραφα και τα τρία βιβλία και ιδιαίτερα στο «Λιβιάχοβο» γιατί είχα αφοσιωθεί σ’ αυτό, καθώς οι δικηγόροι βρισκόμασταν σε πολύμηνη αποχή. Θυμάμαι τους εφιάλτες και την αίσθηση που είχα ότι ζω μέσα στα γεγονότα.      

Μ.Γ.: Έχω διαβάσει βιβλία για τις Παιδοπόλεις που αναφέρονται σε άσχημες καταστάσεις, τιμωρίες, ξυλοδαρμούς κλπ. Στην περίπτωση του Γιάννη δεν διάβασα κάτι τέτοιο. Τι ήταν εκείνο που τον πονούσε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Ζηρό;

Σ.Σ.: Ο πόλεμος για τις παιδοπόλεις ξεκίνησε από την αναγγελία της ίδρυσής τους μέσα στον εμφύλιο. Δηλαδή, πολύ πριν δημιουργήσουν έργο αυτά τα ιδρύματα, οι πολέμιοι του εγχειρήματος διέδωσαν ασχήμιες. Εγώ ξέρω όμως ότι ο πατέρας μου έζησε σε άριστες συνθήκες. Ξένοι άνθρωποι τον φρόντισαν τόσο πολύ. Όλα τα χρόνια. Για μένα αυτό είναι πολύ συγκινητικό. Τον τελευταίο χρόνο που έζησε στο Ζηρό δεν ήταν μαθητής. Φιλοξενήθηκε από την παιδόπολη, όπως εκατοντάδες άλλα παιδιά που είχαν τελειώσει το δημοτικό σχολείο και δεν είχαν πού να πάνε. Ήταν πολύ οδυνηρό: να περιμένεις να τελειώσεις το σχολείο για να φύγεις και μετά να αναγκάζεσαι να γυρίσεις πάλι μέσα. Άλλος ο πόνος της ορφάνιας και της εγκατάλειψης κι άλλος ο πόνος που προκαλεί στο παιδί ένα κακό ίδρυμα. Να μάθουμε να τα διακρίνουμε αυτά. 

Μ.Γ.: Ο Γιάννης συγχώρεσε τους ανθρώπους που αποφάσισαν γι’ αυτόν στα έξι του χρόνια και κατανόησε την επιλογή τους να τον στείλουν στην Παιδόπολη; 

Σ.Σ.: Ο πατέρας μου δεν ένιωσε ποτέ ότι τον έβλαψε η γιαγιά του η Βασίλω που έκανε την αναφορά στη Βασιλική Πρόνοια. Αντιθέτως, έδωσε στην μικρότερη αδερφή μου τ’ όνομά της και αυτό υπήρξε γι’ αυτήν η μεγαλύτερη δικαίωση.

Μ.Γ.: Η συγγραφή της τριλογίας πόσο χρόνο σου πήρε;

Σ.Σ.: Ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2015 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2020.

Ο Ιωάννης Σουλής στην παιδόπολη “Άγιος Αλέξανδρος” Ζηρού, τα Χριστούγεννα του 1961. Από το προσωπικό αρχείο του Ιωάννη Σουλή.

Μ.Γ.: Ποιο σημείο της τριλογίας σε συγκίνησε περισσότερο και δυσκολεύτηκες συναισθηματικά να το γράψεις;

Σ.Σ.: Και τα τρία βιβλία με συγκινούν ακόμα. Τα διαβάζω κι αισθάνομαι όπως όταν τα έγραφα. Θυμάμαι την εισαγωγή στο «Λιβιάχοβο». Είχα ολοκληρώσει το βιβλίο και δεν ξέρω γιατί μου ήρθε να γράψω και εισαγωγή. Μου πήρε ατελείωτες ώρες να την ολοκληρώσω. Το «Ζηρό» είχε και άλλες δυσκολίες. Κάθε απόγευμα διάβαζα στον πατέρα μου αυτό που είχα γράψει και μετά μιλούσαμε για το επόμενο. Κι όλο αυτό με συνεχείς διακοπές λόγω της έντονης συγκίνησης. 

Μ.Γ.: Και ποιο κομμάτι αγάπησες περισσότερο;

Σ.Σ.: Αγάπησα κάθε βιβλίο για διαφορετικούς λόγους. Με το «Λιβιάχοβο» γνώρισα τον παππού μου. Με το «Ιτς» συγχώρησα τη γιαγιά μου.

Μ.Γ.: Σύμφωνα με την εξέλιξη της ζωής των ηρώων σου στην τριλογία, οι άνθρωποι αποφασίζουν ή η μοίρα επιλέγει;

Σ.Σ.: Όταν ακούσεις την ιστορία μπορεί και να πεις: «Ήταν γραφτό να συμβεί. Ήταν μοιραίο…» Όταν διαβάσεις την ιστορία καταλαβαίνεις, ότι κάποιοι αποφάσισαν για τη ζωή άλλων ανθρώπων σαν να ήταν θεοί. Κακοί όμως. Χείριστοι.

 Μ.Γ.: Μια συγκλονιστική τριλογία που αποτελεί μαρτυρία-ντοκουμέντο ολοκληρώθηκε. Και τώρα τι ακολουθεί συγγραφικά;

Σ.Σ.: Δεν γνωρίζω. Δεν το έχω σκεφτεί καθόλου.   

Μ.Γ.: Σ΄ ευχαριστώ πολύ για τις συνεντεύξεις που μου παραχώρησες στο συγγραφικό ταξίδι της τριλογίας κι εύχομαι να τα ξαναπούμε σύντομα σε νέο συγγραφικό σου ταξίδι. Σ.Σ.: Και εγώ σ’ ευχαριστώ πολύ.

*Το βιβλίο «Ζηρό» της Στεφανίας Ι. Σουλή κυκλοφορεί από την Άνεμος εκδοτική 

Μαίρη Γκαζιάνη      

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.           

Related posts