Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
25 Σεπ 2021
Πολιτισμός

Σπύρος Φλώρος:Τίποτε δεν κερδίζεται χωρίς έναν προσωπικό, εσωτερικό αγώνα

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Σπύρος Φλώρος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974. Σπούδασε κλασική φιλολογία και εργάζεται ως φιλόλογος. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Σπουδάσατε κλασσική φιλολογία, εργάζεστε ως φιλόλογος και ασχολείστε με τη συγγραφή. Η συγγραφή δεν απέχει από τις σπουδές σας, ωστόσο, ποιο ήταν το έναυσμα ώστε ν’ ασχοληθείτε μαζί της;

ΣΠΥΡΟΣ ΦΛΩΡΟΣ: Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποιο συνειδητό έναυσμα, κάποιο γεγονός-ορόσημο που σε κάνει να ασχοληθείς με το γράψιμο. Κάποια στιγμή, απλώς, άγνωστο αρχικά γιατί και πώς, πιάνεις ένα στυλό ένα χαρτί και κάτι γράφεις. Σταδιακά αυτό γίνεται ανάγκη πιο δυνατή, γίνεται μέρος του εγώ σου. Κάποτε μοιάζει να γίνεται το ίδιο το εγώ σου. 

Μ.Γ.: Πώς μια ιδέα έρχεται και σφηνώνεται στο μυαλό σας και τι μπορεί να αποτελεί έμπνευση;

Σ.Φ.: Μια ιδέα, πραγματικά, μπορεί να έρθει για χίλιους δύο λόγους, σε κάθε δυνατή στιγμή. Με μία κάπως μεταφυσική προσέγγιση, θα έλεγε κανείς ότι είναι μια ιδέα που υπάρχει, που έχει ανάγκη να ακουστεί και- για να αξιοποιήσω το ρήμα που χρησιμοποιήσατε- ψάχνει η ίδια ένα μυαλό να σφηνώσει για να εκφραστεί μέσω αυτού. Φυσικά, καθεμιά από αυτές έχει το δικό της μυαλό που αναζητά, στο οποίο μπορεί να βρει το έδαφος να καρπίσει. Υπό μία έννοια, λοιπόν, δεν κάνουμε τίποτε άλλο παρά να δίνουμε ζωή σε σκέψεις και ιδέες που αναζητούν τη φωνή τους. Η ευθύνη μας φτάνει στο να ετοιμάζουμε το έδαφός μας, το πνεύμα, τη ψυχή, για να επιτρέψει στις ιδέες να ριζώσουν. Αυτό συναρτάται και με το δεύτερο σκέλος της ερώτησης. Τα αναγνώσματα, τα μονοπάτια που παίρνει ο νους, μα πάνω απ’ όλα τα βιώματα, τα ανοιχτά μάτια και αυτιά οργώνουν το έδαφος για το οποίο μιλήσαμε. 

Μ.Γ.: Τι σημαίνει για σας να δημιουργείτε τη δική σας μυθοπλασία;

Σ.Φ.: Τίποτε ιδιαίτερο. Για να γενικεύσω λίγο, όταν κανείς γράφει ή, γενικά, δίνεται σε όποιας μορφής καλλιτεχνική δημιουργία, απλώς κάνει αυτό που νιώθει ως φύση του. Όταν βλέπουμε ένα λουλούδι να ανθίζει, να ανοίγει τα πέταλά του, εμείς μπορεί να γοητευόμαστε, να θαυμάζουμε. Αυτό, ωστόσο, απλώς υλοποιεί το έργο του, δεν βλέπει κάποια σημασία παρά τη δικαίωση της φύσης του. 

Μ.Γ.: «… και δικαιοσύνη για όλους» είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου σας. Πως προέκυψε ο ιδιαίτερος αυτός τίτλος;

Σ.Φ.: Η έννοια του δικαίου υπήρξε από τις πρώτες και αυτή που ίσως περισσότερο από κάθε άλλη, βρέθηκε στο επίκεντρο του ανθρώπινου στοχασμού, από τότε που γνωρίζουμε τα πρώτα βήματά του. Τι είναι το δίκαιο; Ποιος το ορίζει; Ποιος το επιβάλλει; Δεν υπάρχει φιλοσοφία, θρησκεία που δεν έθεσε στο επίκεντρό της την έννοια  της δικαιοσύνης. Και σε έναν κόσμο που υποτίθεται ότι προχώρησε τόσο πολύ σε θεωρητικές διακηρύξεις οικουμενικού χαρακτήρα περί δικαιωμάτων κλπ. , αυτή η δικαιοσύνη μοιάζει τόσο θλιβερά απούσα. Φαντάζει, λοιπόν, ως αίτημα, ως κραυγή της ανθρωπότητας, ή, μάλλον, ενός ζωντανού ακόμη τμήματός της, αυτό το «δικαιοσύνη για όλους». Φυσικά, φαντάζει ομοίως πιο ισχυρή η βεβαιότητα για μη υλοποίησή του. Και αυτό δεν είναι απαισιοδοξία. Ο Θουκυδίδης δυόμιση χιλιάδες χρόνια δικαιώνεται: η ισχύς δεν κατέχει από  δίκαιο. 

Μ.Γ.: Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης στις σελίδες του βιβλίου;

Σ.Φ.: Με πολλά και διάφορα. Δεν θέλω να «προδώσω» και να αποκαλύψω. Όμως μέσα από το μυθιστορηματικό ένδυμα θα παρελάσουν πολλά μεγάλα ζητήματα του ανθρώπινου στοχασμού: η ζωή, ο θάνατος, η σχέση των δύο, η –όσο και αν ακούγεται παράδοξο- αλληλοτροφοδοσία τους. Η εξέταση των ορίων του ανθρώπου, το ζήτημα της αυτοδιάθεσης της ζωής, φυσικά οι ποικίλες προσεγγίσεις της δικαιοσύνης και όλα όσα γέννησε το αρχαίο δράμα: η ύβρις, η νέμεσις, η τίσις. Και αυτή η αγάπη βέβαια, που κάποτε βάλθηκε να δει κατάματα τον ίδιο τον θάνατο, αμφισβητώντας το βέβαιον της κυριαρχίας του. 

Μ.Γ.: Στο εξώφυλλο απεικονίζεται ένα μικρό παράθυρο με κάγκελα απ΄ όπου εισέρχεται λίγο φως. Τι συμβολίζει;

Σ.Φ.: Το εξώφυλλο επιλέχθηκε με  πολλή μελέτη. Όλες οι σκέψεις, όλες οι ιδέες αποτυπώνονται στην εικόνα αυτή. Η αλήθεια είναι ότι δεν θα ήθελα να κάτσω εγώ και να σας πω. Είναι άδικο και για το βιβλίο και για την εικόνα, αλλά κυρίως για τον αναγνώστη. Γιατί, σε τελική ανάλυση, ο καθένας κάνει τη δική του ανάγνωση. Πάντως η ιδέα ότι το φως, το λίγο έστω, το νιώθει, το ενσαρκώνει, το εγκολπώνεται  καλύτερα, εναργέστερα, πιο αποκαλυπτικά και ζωογόνα κανείς μέσα στο «κελί» του, την προσωπική μοναξιά και –όχι κακώς νοούμενα- «φυλακή» του, σίγουρα αποδίδεται στην εικόνα. Όπως και να ‘χει, το φως πάντα και παντού μπορεί να εισδύσει. Είναι ατομική η επιλογή υποδοχής του. 

Μ.Γ.: Τρεις άντρες είναι κεντρικοί ήρωες στο βιβλίο σας. Γιατί τους προσδιορίζετε ως ο Α, ο Β, ο Γ δίχως να αναφέρετε ονόματα, κάτι που κάνετε για τους υπόλοιπους ήρωές σας;

Σ.Φ.: Νομίζω κανένα όνομα δεν ταιριάζει σε κανέναν από αυτούς (αστείο). Μάλλον για προφανείς, συνήθεις λόγους: υπερβαίνουν το εξατομικευμένο ον. Ή, έστω, αυτή είναι η πρόθεση. 

Μ.Γ.: Πως συνδέονται αυτοί οι τρεις άντρες μεταξύ τους;

Σ.Φ.: Αυτό καλύτερα να μην το πούμε. Ας ανακαλύψει ο αναγνώστης πως εκτυλίσσεται η μεταξύ τους σύνδεση. Αν όμως, θέλουμε λίγο πιο γενικά, πιο αφηρημένα να μιλήσουμε, συνδέονται με αυτές τις δυνάμεις (του καλού ή του κακού) που έρχονται να πλέξουν μοίρες, ζωές ανθρώπων και συνθέτουν τα κεφάλαια του ανθρώπινου δράματος. 

Μ.Γ.: Σε ποια συναισθηματική κατάσταση τους συναντάμε στην έναρξη του βιβλίου και πως αυτή εξελίσσεται κατά την πορεία της ιστορίας;

Σ.Φ.: Όλα τα συναισθήματα θα παρελάσουν στις σελίδες του βιβλίου, αποτυπωμένα στις ψυχές των ανθρώπων αυτών, όπως άλλωστε θα συμβεί στον βίο κάθε ανθρώπου. Η κόλαση και ο παράδεισος, για να μιλήσουμε σχηματικά, θα έχουν το μερίδιό τους στον βίο του ανθρώπου. Δεν υπάρχει ευθεία γραμμή, δεν υπάρχει η έννοια – πολυχρησιμοποιημένη το τελευταίο διάστημα στη ζωή μας- της κανονικότητας. Συνέχεια ακούμε για μια κανονικότητα που χάσαμε και προσδοκούμε να επανέλθει. Αυτό είναι μια αφιλοσόφητη, για να μην πούμε ανόητη κουβέντα. Η μόνη κανονικότητα του βίου είναι η συνεχής μη κανονικότητα, οι μεταβολές, οι ανατροπές. Όσο νωρίτερα και βαθύτερα το συνειδητοποιήσει κάποιος, τόσο ανθεκτικότερος και πιο αλώβητος θα σταθεί σε αυτές τις αλλαγές, τις μεταβολές του βίου. 

Μ.Γ.: «Στο παλκοσένικο της ζωής ποιο ρόλο παίζει η αγάπη, η δικαιοσύνη Θεού κι ανθρώπου, ο έρωτας, ο θάνατος» είναι μια ερώτηση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου. Τι ρόλο παίζουν όλα αυτά στο βιβλίο σας;

Σ.Φ.: Τον πρωταγωνιστικό. Είναι οι κινητήριες δυνάμεις των πάντων, είναι τα μεγάλα ερωτήματα, τα – συχνά- χωρίς απάντηση. Ή μάλλον, αυτά  με τις πολλές απαντήσεις και τα ακόμη περισσότερα νέα ερωτήματα. 

Μ.Γ.: «Γίνονται θαύματα;» είναι ακόμη μια ερώτηση. Πιστεύετε στα θαύματα Θεού ή ανθρώπου;

Σ.Φ.: Νομίζω όλοι πάντα πιστεύουν στα θαύματα. Αυτό που αλλάζει είναι το περιεχόμενο που δίνει κανείς στη λέξη. Απλώς, έχω μια αίσθηση ότι όσο κανείς μεγαλώνει, όσο ωριμάζει –όπως αυτό μπορεί να νοηθεί- τόσο στρέφει την πλάτη του στα μεγάλα θαύματα, τα ζητούμενα μιας νιότης ίσως, και βλέπει πια το θαύμα σε κάτι απλό, σε κάτι μικρό, απαρατήρητο, που μέσα του όμως κρύβει ένα μεγαλείο απροσμέτρητο…                                             Πώς να μην πιστεύω; Αφού, προσωπικά μιλώντας, το γεύτηκα το θαύμα κάποτε… Και διόλου με θεούς είχε να κάνει. Ή έτσι τουλάχιστον νομίζω (αστείο). 

Μ.Γ.: Σε ποια περίπτωση ο βαρκάρης (που μεταφέρει τις ψυχές) μπορεί να μείνει σιωπηλός για λίγο και να δείξει σεβασμό στον άνθρωπο και στη ζωή;

Σ.Φ.: Όταν ο άνθρωπος και η ζωή του το υποδείξουν! Για ετούτο είμαι πεπεισμένος! Δεν είναι παντοδύναμος. Έχει ο άνθρωπος, έχει η ζωή μια τέτοια δύναμη που τον συντρίβει κάποτε και τον περιγελά και κλείνοντάς του συνωμοτικά το μάτι, του λέει: «κοίτα βαρκάρη να μαθαίνεις, κοίτα! Εδώ έχει ζωή απόψε. Εδώ η ζωή ορίζει!» Μπορεί να είναι για παράδειγμα όταν στήνουν χορό με τα τουφέκια τους μέσα στο Μεσολόγγι το 1826, μπορεί όταν ο Σωκράτης διασκεδάζοντας πίνει το κώνειο, μπορεί πάνω στον τροχό των βασανιστηρίων, όπως έχει ειπωθεί ή πάνω στον σταυρό ή μπορεί ακόμη και όταν σμίγουν δύο σώματα και, πιο πολύ, δύο ψυχές και μένουν έτσι ενωμένες ες αεί, κι ας μην ανταμώνουν πια τα σώματα… Ε σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις πού είναι του βαρκάρη η δύναμη; Τι διαφεντεύει εδώ;  Αφού κανέναν πλέον φόβο δεν εμπνέει… 

Μ.Γ.: «Την ευτυχία δεν τη βρίσκεις έξω… την ευτυχία τη φέρεις μέσα σου» αναφέρει ο νεαρός μοναχός. Από τι εξαρτάται η ευτυχία σύμφωνα με τα λόγια του;

Σ.Φ.: Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία ποια είναι τα δικά του λόγια και ποια η δική του ευτυχία. Είναι πολύ προσωπική υπόθεση η ευτυχία. Μα, σίγουρα, σε μεγάλο βαθμό μέσα μας τρέφεται και δυναμώνει. Είναι ξεχωριστό του καθενός το μονοπάτι και έργο του καθενός να το αναζητήσει. Προφανώς, δεν μπορεί να αποκοπεί ο άνθρωπος από τον κόσμο που ζει και από όσα αυτός ο κόσμος τον τροφοδοτεί, μα, σε τελική ανάλυση ίσως υπάρχουν δύο κόσμοι, δύο πραγματικότητες: η μία είναι αυτή που είναι και η δεύτερη αυτή που η δική μας οπτική τη διαμορφώνει. Ξέρω, κάποτε ίσως ακούγονται ως εύκολα, κενά λόγια. Ίσως να’ναι κι έτσι, μα, ίσως κι όχι. Φυσικά, τίποτε δεν κερδίζεται χωρίς έναν προσωπικό, εσωτερικό αγώνα. 

Μ.Γ.: «Άφησέ με να σε αγαπήσω, άνθρωπε» είναι λόγια της Αρετής στον Α. Τι είδους αγάπη θέλει να προσφέρει;

Σ.Φ.: Ο Πλάτωνας λέει ότι μεταξύ λέξης και περιεχομένου υπάρχουν τρεις πιθανές σχέσεις. Μπορεί να υπάρχει, πρώτον, κάποια λέξη με την οποία αποδίδουμε αρκετές διαφορετικές καταστάσεις, δεύτερον μπορεί –αντιθέτως- να υπάρχει κάποια κατάσταση την οποία αποδίδουμε με περισσότερες διαφορετικές λέξεις και τρίτον υπάρχει κάποια κατάσταση για την οποία δεν υπάρχει καμία λέξη. Λοιπόν, για μία τέτοια κατάσταση γίνεται λόγος, για την οποία ίσως δεν έχουμε λέξη ακόμη. Έτσι αρκούμαστε στη λέξη αγάπη. Είναι, ωστόσο, αυτό το άρρητο κάτι το οποίο όταν κανείς το νιώσει, όταν ξεχειλίσει – όπως την Αρετή- αυτή η επιθυμία, το κατέχει καλά πως είναι κάτι μη προσδιορίσιμο. Άλλωστε, και μόνο η δυνατότητα προσδιορισμού της θα την υποβίβαζε στα όρια του γήινου, του ανθρώπινου. Εδώ, όμως, γίνεται λόγος για κάτι που υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέτρα και αυτό μάλλον γιατί υπερβαίνει, εκμηδενίζει το εγώ. Στο σημείο αυτό, της εκούσιας εκμηδένισης του εγώ, έχουμε αυτού του είδους την αγάπη. Είναι εκείνη η περίπτωση που το δύο –αποκαλυπτικά, μεταφυσικά ίσως- προσεγγίζει το Ένα. Γίνεται αυτό, θα ρωτήσει κανείς; Μα, αυτός ίσως είναι εν τέλει κι ένας ρόλος της λογοτεχνίας. Να υπερβαίνει τα όρια τα ανθρώπινα. 

Μ.Γ.: Το βιβλίο σας περιλαμβάνει πολλούς φιλοσοφικούς στοχασμούς, ωστόσο, αν αναζητούσαμε το βαθύτερο μήνυμά του, ποιο θα ήταν αυτό κατά τη γνώμη σας;

Σ.Φ.: Εδώ σίγουρα δεν θέλω να απαντήσω. Δεν θέλω να στείλω κανένα μήνυμα. Κι αν στέλνω, ο μόνος αποδέκτης είμαι εγώ. Στον αναγνώστη, αντιθέτως, ευελπιστώ να δώσω μόνο τροφή. Μπορεί να μην είναι σπουδαία, μπορεί να είναι κακής ποιότητας τροφή, αλλά αυτή έχω να διαθέσω. Αν από εκεί και πέρα, διαβάζοντας ο αναγνώστης, γεννά μήνυμα, αυτό θα είναι το δικό του μήνυμα, το δικό του μονοπάτι. 

Μ.Γ.: Τελικά, μπορεί να δικαιωθεί το αίτημα «και δικαιοσύνη για όλους»;

Σ.Φ.: Όχι. Η ισχύς δεν μπορεί να απεμπολήσει ποτέ τα πλεονεκτήματα της υπεροχής της. Διότι συνειδητά στοχεύθηκε η κατάκτηση της ισχύος της και της υπεροχής της. Για ποιο λόγο στοχοθετείται πάντα η ισχύς, η κυριαρχία; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό εξηγεί το ανέφικτο εδραίωσης της δικαιοσύνης ως απόλυτης αρχής, ως κατηγορικής προσταγής. Από την άλλη πάλι, ίσως μια συμπαντική δικαιοσύνη, απρόσιτη στο δικό μας μέτρο μπορεί να αποτελεί ρυθμιστική –εν αγνοία μας- αρχή. Μα, αυτή είναι μια άλλη, μεγάλη κουβέντα… Ίσως σε ένα επόμενο βιβλίο.. 

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας

Σ.Φ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ. Ειλικρινά απόλαυσα την συζήτηση.

*Το μυθιστόρημα «…και δικαιοσύνη για όλους» του Σπύρου Φλώρου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός. Τον Ιούνιο 2021 κυκλοφόρησε  το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ από τις εκδόσεις Ωκεανός.

 

 

Related posts