Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
16 Δεκ 2019
Πολιτισμός

Σοφία Παράσχου: Η λογοτεχνία είναι μια κατεξοχήν επικοινωνιακή λειτουργία

 

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη

 Η Σοφία Παράσχου-Χατζηδημητρίου γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά της χρόνια στην Κάρπαθο. Σπούδασε ιστορία και αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και δούλεψε ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση. Με υποτροφία του ΙΚΥ έκανε μεταπτυχιακές σπουδές. Πήρε δίπλωμα στην ειδίκευση “Διδακτική Γλώσσας-Λογοτεχνία” και ακολούθως εκπόνησε διδακτορική διατριβή στην παιδική λογοτεχνία. Από το 2003 μέχρι το 2013 εργάστηκε ως σχολική σύμβουλος φιλολόγων στον Πειραιά. Επίσης δίδαξε Παιδική Λογοτεχνία στο Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Έχει εκδώσει 30 λογοτεχνικά βιβλία για παιδιά, νέους και ενήλικους και ήταν μέλος της συγγραφικής ομάδας που έγραψε (2006) τα Νέα Ανθολόγια Λογοτεχνίας για την Α’ και Β’ γυμνασίου. Το βιβλίο της «Και οι κακοί έχουν ψυχή», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός, έχει μεταφραστεί στα γερμανικά και ήταν στη βραχεία λίστα των Κρατικών Βραβείων(2004). Με βραβείο της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς έχει τιμηθεί η ποιητική της συλλογή Μικρές πυγολαμπίδες, και με έπαινο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου το μυθιστόρημα Το παιδί της καρδιάς. Έχει τιμηθεί επίσης με το Βραβείο του ΚΕΒΠ “Για τον ‘Ελληνα Εκπαιδευτικό Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης” και έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων για ενηλίκους Χαρακιά στη μνήμη.

Είναι περήφανη μαμά της Ειρήνας, του Γιάννη και της Μαρίνας. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κυρία Παράσχου γεννηθήκατε στην Κάρπαθο. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς το νησί σας;

ΣΟΦΙΑ ΠΑΡΑΣΧΟΥ: Αν ισχύει η άποψη ότι πατρίδα μας είναι η παιδική μας ηλικία, τότε η Κάρπαθος είναι δυο φορές πατρίδα μου, αφού εκεί γεννήθηκα και εκεί  έζησα  μέχρι τα δεκατρία μου χρόνια. Η Κάρπαθος αντιπροσωπεύει αυτό που είμαι. 

Μ.Γ.: Έχετε σπουδάσει Αρχαιολογία κι έχετε κάνει μια μεγάλη διαδρομή ως φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση αλλά και στα Πανεπιστήμια Πελοποννήσου και Θεσσαλονίκης όπου διδάξατε Ιστορία της Νεοελληνικής Γραμματείας και Παιδική Λογοτεχνία και Δημιουργική Γραφή. Πως από την αρχαιολογία βρεθήκατε ν΄ ασχολείστε με τη λογοτεχνία;

Σ.Π.: Αρχαιολογία, φιλολογία, λογοτεχνία. Αν το σκεφτείτε, έχουν ένα κοινό σημείο, την αναζήτηση του ανθρώπου πίσω και μέσα από τα έργα του. Πέρα από αυτό, η αλήθεια είναι ότι οδηγήθηκα στη λογοτεχνία από την επιθυμία μου να μοιραστώ σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες με τους συνάνθρωπους μου, εν προκειμένω τους αναγνώστες μου. Η λογοτεχνία είναι μια κατεξοχήν επικοινωνιακή λειτουργία. 

Μ.Γ.: Έχετε γράψει πολλά βιβλία κι έχετε ασχοληθεί με διαφορετικά είδη γραφής, παιδικά κι εφηβικά βιβλία, διηγήματα και μυθιστορήματα. Τι είναι αυτό που σας ωθεί να καταφύγετε στο κάθε είδος; 

Σ.Π.: Η διαρκής αναζήτηση είναι, γενικά, γνώρισμα του χαρακτήρα μου.  Όσο αφορά στη γραφή, ναι, μου  αρέσει να δοκιμάζω τα διαφορετικά είδη, είναι μια πρόκληση στην οποία ενδίδω κάθε φορά με ενθουσιασμό. Για μένα πάντως τα διαφορετικά είδη γραφής δεν έχουν και τόση σημασία, αυτό που είναι πάνω από όλα είναι η ίδια η γραφή, αυτή η ατιθάσευτη δύναμη των λέξεων. 

Μ.Γ.: Διευθύνετε τη Λέσχη Ανάγνωσης του Δήμου Νέας Σμύρνης. Ποιες είναι οι δραστηριότητες της Λέσχης;

Σ.Π.: Τα μέλη συναντιόμαστε κάθε δεκαπέντε μέρες στον εξαιρετικό χώρο της δημοτικής βιβλιοθήκης, έχοντας διαβάσει το βιβλίο που με αυστηρά ποιοτικά κριτήρια έχουμε επιλέξει.  Σχολιάζουμε ζητήματα περιεχομένου και μορφής, εκφράζουμε τα συναισθήματα αλλά και τις ενστάσεις που μας γέννησε η ανάγνωση του έργου, συγκρίνουμε  με εκείνες των μυθοπλαστικών ηρώων και γενικά διευρύνουμε την αναγνωστική εμπειρία μας αλλά και την εμπειρία ζωής συνολικά. Κατά καιρούς προσκαλούμε τον/την συγγραφέα και συζητούμε μαζί του με αφορμή το βιβλίο του. 

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Τα φαντάσματα να τα κοιτάς στα μάτια». Σε τι παραπέμπει ο τίτλος;

Σ.Π.: Παραπέμπει στην άποψη ότι για να λυθούν τα όποια προβλήματα μας χρειάζεται να τα αντιμετωπίζουμε με τόλμη, ειλικρίνεια, αποφασιστικότητα και  θάρρος και όχι να  κρύβουμε κάτω από το χαλί. 

Μ.Γ.: Ποια είναι τα φαντάσματα που οφείλουμε να κοιτάμε στα μάτια;

Σ.Π.: Καθένας από εμάς ξέρει ποιους και πόσους σκελετούς έχει κρύψει στη ντουλάπα και μόνο ο ίδιος μπορεί να τους ανασύρει και να τους κοιτάξει στα μάτια. Γενικά με τη λέξη φαντάσματα περιγράφω όλα αυτά που κρατούν δέσμια την ψυχή μας και μας εμποδίζουν να νιώσουμε ελεύθεροι. 

Μ.Γ.: Αυτά τα φαντάσματα είναι απόρροια των δικών μας πράξεων ή των άλλων;

 Σ.Π.: Ισχύουν και τα δύο. Συνήθως οι ενοχές των παιδιών οφείλονται σε πράξεις των μεγάλων, σε αντίθεση με τις ενοχές που προκύπτουν σε ώριμη ηλικία. Αυτές  αφορούν αποκλειστικά τους ενηλίκους.

Μ.Γ.: Η ηρωίδα σας Φωτεινή βιώνει δύσκολα παιδικά χρόνια εξ αιτίας της απουσίας της μητέρας της στον Καναδά και του θανάτου του πατέρα της. Με ποια συναισθήματα ανταπεξέρχεται αυτές τις καταστάσεις;

Σ.Π.: Η ανήλικη ηρωίδα μου βιώνει τραυματικά τη γονική στέρηση, έχοντας ωστόσο για αντίβαρο την αγάπη της γιαγιάς της. Η απώλεια του πατέρα είναι μια κατάσταση που δεν μπορεί να διαχειριστεί, η επούλωση αυτού του τραύματος έχει αφεθεί στο χρόνο.  Από την άλλη, ανακούφιση και αισιοδοξία τη γεμίζει το όνειρο της επιστροφής της μητέρας της.

 Μ.Γ.:Η συνέχεια στη ζωή της είναι ακόμη δυσκολότερη. Είχε περιθώρια να αμυνθεί όταν άλλοι αποφάσιζαν για τη ζωή της;

Σ.Π.: Όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης του βιβλίου, υπάρχουν πάντα τα περιθώρια άμυνας και βελτίωσης μιας κατάστασης, αρκεί να τα αναζητήσει κανείς και να βρει τη δύναμη να παλέψει για να αντιστρέψει το δυσοίωνο παρόν.

 Μ.Γ.: Ως παιδί, πως αντιμετώπιζε τη γενική κατακραυγή για τις επιλογές της μητέρας της;

Σ.Π.: Με ντροπή, αγωνία, άγχος και κυρίως με βουβή θλίψη. 

Μ.Γ.: «Τέσσερα χρόνια τώρα έσκυβε το κεφάλι από τον φόβο μήπως αντικρίσει στα μάτια των ανθρώπων την απόρριψη, την περιφρόνηση» γράφετε σε κάποιο σημείο. Τι συνέβαινε στην εφηβική ψυχή της;

Σ.Π.: Η εφηβεία είναι μια ηλικιακή φάση κατά την οποία ο έφηβος έχει ανάγκη την αποδοχή της οικογένειας, των φίλων, του περιβάλλοντος γενικά. Από την άλλη, στην ψυχή των εφήβων το κάθε συναίσθημα επομένως και η ενοχή μεγιστοποιείται. Στο βιβλίο οι ενοχές της ηρωίδας φτάνουν στην κορύφωση τους ακριβώς σε αυτή τη δύσκολη εποχή της εφηβείας.

 Μ.Γ.: Ο έρωτας τι ρόλο έπαιξε στη ζωή τής Φωτεινής;

Σ.Π.: Καθοριστικό ασφαλώς. Αποτέλεσε την αφετηρία της ωρίμανσής της και διαμόρφωσε οριστικά την προσωπικότητά της.

 Μ.Γ.: «Τον μισούσε, ήταν εχθρός της, αλλά… τον αγαπούσε, δεν είχε πάψει ποτέ να τον αγαπά» γράφετε για τα συναισθήματα της Φωτεινής απέναντι στον Περικλή. Τι είδους συναισθηματική πάλη γινόταν μέσα της;

Σ.Π.: Η Φωτεινή μισεί τον Περικλή γιατί αυτό της υπαγορεύει η λογικής της. Πιστεύει ότι  πρόδωσε τα αισθήματά της, την αδίκησε, άρα είναι  μισητός. Από την άλλη, η καρδιά της αρνείται να παραδεχτεί όσο ο νους της υπαγορεύει. Αυτή η πάλη των αντίθετων συναισθημάτων καθιστά τη Φωτεινή τραγικό πρόσωπο.

 Μ.Γ.: Η Φωτεινή γενικά φοβόταν να μιλήσει, στη γιαγιά της για να μην την στεναχωρεί, στη μητέρα της για να μην την αποπάρει, στον Περικλή για να μην χάσει, στον Γιώργο λόγω της αρρώστιας του, στη φίλη της και στην ξαδέλφη της για να μην αποκαλύψει το μυστικό της. Τι είδους χαρακτήρα είχε διαμορφώσει η Φωτεινή με όσα βίωσε από παιδί;

Σ.Π.: Οι συνθήκες ζωής της Φωτεινής την ανάγκασαν  να  κρύβει τα συναισθήματά της. Η εσωστρέφεια ήταν η μοναδική άμυνά της απέναντι στη σκληρή πραγματικότητα, αλλά την εμπόδισε  να αποβάλει τα συμπλέγματα και να οπλιστεί με θάρρος και αυτοπεποίθηση.

 Μ.Γ.: Θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην ιστορία που αφηγείστε, ισχύει το  «αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα»;

Σ.Π.: Ναι, θα μπορούσε να το πει κανείς. Η Φωτεινή και ο Περικλής είναι αθώα θύματα των γονιών τους,  με την επισήμανση ότι και οι γονείς τους υπήρξαν  θύματα των κοινωνικών συμβάσεων της εποχής τους.

 Μ.Γ.: «Λάθος για τη μάνα της, για το θάνατο του Δημάδη, για τον Περικλή, για τον Γιάννη, για την κόρη της… λάθη, λάθη, λάθη…» έκανε η Φωτεινή. Που οφείλονται;

Σ.Π.: Θα μπορούσα να πω ότι οφείλονται σε συνομωσία του σύμπαντος, αφού όλες οι ενδείξεις την οδηγούσαν σε λάθος συμπεράσματα.  Ωστόσο, κι εδώ μεγάλο ρόλο έπαιξε ο ακρωτηριασμένος ψυχισμός της ηρωίδα που βιώνει ενοχικά κάθε δυσκολία.

 Μ.Γ.: Τι ήταν αυτό που διατηρούσε την παρεξήγηση ανάμεσα στη Φωτεινή και τον Περικλή και πίστευαν διαφορετικά πράγματα ο ένας για τον άλλον;

Σ.Π.: Οι τραγικές συμπτώσεις, οι λάθος πληροφορίες, η ερωτική ανασφάλεια  και το σκοτεινό οικογενειακό παρελθόν είναι οι αιτίες της μεταξύ τους παρεξήγησης.

 Μ.Γ.: Τελικά, πως αντιμετωπίζονται τα φαντάσματα που δυναστεύουν τη ζωή ενός ανθρώπου;

Σ.Π.: Πρώτα με ειλικρίνεια, πρέπει κανείς να παραδεχτεί ότι υπάρχουν και μετά με θάρρος να σταθεί μπροστά τους και να τα αντιμετωπίσει.

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Σ.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ.

 

*Το βιβλίο «τα φαντάσματα να τα κοιτάς στα μάτια» της Σοφίας Παράσχου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

 

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από τριακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Το διάστημα Ιούλιος 2017 έως Μάρτιος 2018 διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.       

Related posts