Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
17 Μαΐ 2022
Πολιτισμός

Συνέντευξη της Ελένης Ουζουνίδου στο NOW24.GR

Σκεπτόμενη, δραστήρια και προβληματισμένη. Ανήσυχη, με ερωτήματα αλλά και με συναίσθηση της πραγματικότητας. Ο λόγος για την ηθοποιό Ελένη Ουζουνίδου που μιλάει στο NOW24 για τον ρόλο της θεάς Αθηνάς, τη σοφόκλεια τραγωδία του Αίαντα, τη σύγχρονη κατάσταση στη χώρα μας, την κρίση αλλά και την Τέχνη.
Συνέντευξη στον Κυριάκο Κουζούμη
 
Κ.Κ: Σε εποχές σαν αυτή που διανύει ο τόπος μας τι νομίζετε πως έχει να προσφέρει η συγκεκριμένη τραγωδία στο θεατρόφιλο κοινό;
Ε.Ο: Ο Αίαντας του Σοφοκλή είναι μια τραγωδία με έντονη πολιτική σκέψη. Μέσα στο έργο παρακολουθούμε πώς γίνεται η αλλαγή των πολιτικών κύκλων. Δηλαδή πώς με την αυτοκτονία (επομένως θάνατο) του Αίαντα, περνάμε από τον έναν κύκλο στον άλλον. Τελειώνει ο ηρωικός κόσμος του Αίαντα, ακυρώνεται. Ο Αίας αποδέχεται κι αναλαμβάνει την ακύρωσή του κι έτσι περνάμε σε μια άλλη πολιτική εποχή, αυτή του Οδυσσέα. Πιστεύω πως για τον σύγχρονο θεατή είναι μια ευκαιρία να δει και να καταλάβει πως οι κύκλοι αυτοί διαδέχονται ο ένας τον άλλον στην ιστορία του έθνους από την σύσταση του, και να αναρωτηθεί σε ποιον ανήκει η νέα εποχή. Στον ήρωα ή στο δαιμόνιο πολιτικό.
 
Κ.Κ: Η επέμβαση της Θεάς Αθηνάς στο έργο συμβολίζει μεταξύ άλλων τη σωφροσύνη που οφείλει να έχει ο άνθρωπος και ιδίως αυτός που ξεχωρίζει ανάμεσα στο πλήθος. Στις μέρες μας μπορούμε να ελπίζουμε στην επέμβαση ενός απομόναχης θεού ώστε να επικρατήσει η σοφία στο πολιτικό και οικονομικό σκηνικό ή ακόμα και οι «θεοί» έχουν παραιτηθεί;
Ε.Ο: Η Αθηνά είναι η θεϊκή δύναμη που προστατεύει τα όρια και χαράζει τα όρια μέσα στα οποία πρέπει να μείνει η τάξη του κόσμου. Όταν ο Αίαντας τα υπερβαίνει, τότε γίνεται η θεά τιμωρός. Του στέλνει ξέφρενες παραισθήσεις, ώστε αντί να επιτεθεί στους Αργίτες, να χιμήξει πάνω σε κοπάδια ζώων. Από κει και πέρα αφήνει τα πράγματα να κυλήσουν μόνα τους, βασιζόμενη στις δυνατότητες του ίδιου του Αίαντα και στην εκτίμηση τους από τον Οδυσσέα. Είναι μια σκληρή θεά, δεν επιτρέπει την ελεύθερη βούληση. «Τους φρόνιμους μόνο οι θεοί αγαπούν, μισούν τους άφρονες». Νομίζω πως τόσο σκληροί θεοί δε μας χρειάζονται. Για να επικρατήσει Σοφία στο πολιτικό-οικονομικό σκηνικό το μόνο που χρειάζεται είναι υψηλό πνευματικό επίπεδο και στους πολιτικούς και στο λαό κάθε χώρας.
 
Κ.Κ: Αν σας ζητούσα να ορίσετε κάποιον σύγχρονο Έλληνα (από ευρύ φάσμα, πολιτικής, οικονομίας, τέχνης, εκπαίδευσης κ.α.) ως Αίαντα, ποιος θα ‘ταν αυτός κατά τη γνώμη σας και γιατί;
Ε.Ο: Όλους τους ιδεολόγους αυτόχειρες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
 
Κ.Κ: Στη σοφόκλεια τραγωδία ο Αίας τυφλώνεται από μίσος ή ακόμα και από ζήλια. Ωστόσο τελικά ξεσπάει στα κοπάδια κι όχι στους Αχαιούς. Νομίζετε πως οι Έλληνες πολιτικοί (ιδίως αυτοί των προηγούμενων κυβερνήσεων) είχαν τυφλωθεί από αρνητικά συναισθήματα πχ φιλαργυρία, αλαζονεία; Και πού κατά τη γνώμη σας εκτονώθηκαν;
Ε.Ο: Ο Αίαντας θέλει να υπακούσει στους νόμους της ηρωικής κοινωνίας, πιστεύει πως τον αδίκησαν παίρνοντας του τα όπλα του Αχιλλέα με δόλο. Βρίσκεται μπροστά
σε μια αντίφαση: ξαφνικά οι φίλοι και οι εχθροί ταυτίζονται. Το μυαλό του θολώνει, τρελαίνεται. Οι εχθροί σύμφωνα με τον ηθικό κόσμο του Αίαντα πρέπει να τιμωρηθούν. Όσο για τους πολιτικούς, παγκοσμίως, όχι μόνο στη χώρα μας, όταν υπερβαίνουν τα όρια και λειτουργούν μόνο υπέρ προσωπικών συμφερόντων, όχι απλά εκτονώνονται αλλά εγκληματούν εις βάρος των πολλών.
 
Κ.Κ: Ο Ιπποκράτης υποστήριξε πως η εκδήλωση των συναισθημάτων στον άνθρωπο έχει να κάνει με τη μίξη των χυμών του. Αν για παράδειγμα, αναμειχθούν οι πικροί χυμοί, τότε ο άνθρωπος εξωτερικεύει πικρία, ζήλια, φθόνο. Οι σύγχρονοι Έλληνες πολίτες είναι ιδιαιτέρως πικραμένοι και αγχωμένοι από την κατάσταση που βιώνουν στην καθημερινότητά τους. Κάτι τέτοιο έχει να κάνει με τους χυμούς τους, δηλαδή με τον εσωτερικό τους κόσμο ή είναι αποτέλεσμα ενεργειών τρίτων, ατόμων που κατείχαν στα χέρια τους σπουδαία ηνία;
Ε.Ο: Πιστεύω πως είναι αποτέλεσμα κυρίως εξωτερικών παραγόντων. Όταν ζεις μια ήρεμη ζωή, δουλεύεις και είσαι σ’ ένα ήρεμο κι ανθρώπινο περιβάλλον, κάνεις θετικές σκέψεις δημιουργικές, δεν γεμίζεις με τοξίνες το μυαλό σου, την ψυχή σου και το σώμα σου.
 
Κ.Κ: Η Τέχνη εκτός από ψυχαγωγία ή και εκπαίδευση τι άλλο μπορεί να προσφέρει στον θεατή-αποδέκτη;
Ε.Ο: Η τέχνη και κυρίως το θέατρο, ρίχνει φως στα σκοτάδια της ανθρώπινης ύπαρξης και θέτει τα μεγάλα ερωτηματικά.
 
Κ.Κ: Γιατί νομίζετε πως οι αρχαίοι τραγικοί συνεχίζουν να αντικατοπτρίζουν τα κακώς κείμενα της κάθε εποχής;
Ε.Ο: Ίσως επειδή κάθε φορά η ιστορία με διαφορετικές μορφές επαναλαμβάνεται. Με διαφορετικές μορφές η ιστορία επαναλαμβάνεται, γι αυτό και τα μεγάλα έργα των αρχαίων συγγραφέων είναι επίκαιρα και μας συγκινούν πάντα βαθειά.
 
Κ.Κ: Λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του, είναι καταδικασμένος να την επαναλάβει, υποστηρίζουν πολλοί. Πιστεύετε πως η ιστορία κάνει κύκλους; Γιατί κατά τη γνώμη σας οι Έλληνες επαναλαμβάνουν λάθη του παρελθόντος;
Ε.Ο: Ακριβώς επειδή δεν γνωρίζει την ιστορία του κι επειδή του έχουν επιβάλει έναν τρόπο ζωής ώστε να μην έχει και τη διάθεση να τη μάθει. Σ’ αυτό παίζει βέβαια πολύ μεγάλο ρόλο και η παιδεία, που κατά τη γνώμη μου είναι ελλιπής.
 
Κ.Κ: Υποδύεστε τη Θεά Αθηνά, τη θεά της σοφίας. Τίνι τρόπω θα λέγατε πως η έννοια μιας τέτοιας θεότητας θα μπορούσε να συμβάλλει σήμερα ώστε να βελτιωθούν τα πράγματα τόσο σε οικονομικό επίπεδο, όσο και σε κοινωνικό;
Ε.Ο: Όπως σας εξήγησα προηγουμένως, η Αθηνά δεν είναι μόνο η θεά της Σοφίας σ’ αυτό το έργο, αλλά και μια σκληρή τιμωρός. Είναι προστάτιδα του δαιμόνιου πολιτικού και διπλωμάτη Οδυσσέα. Δεν είμαι σίγουρη πώς μια τέτοια θέα – εξουσία θα μπορούσε να βοηθήσει και πολύ σε μια κρίση. Αν ήταν άνθρωπος πιστεύω πως θα ήταν μια πολύ σκληρή κι αδιάλλακτη πολιτικός.
 
Κ.Κ: Τελικά η κρίση που διανύει ο τόπος μας είναι κρίση οικονομική ή κρίση αξιών;
Ε.Ο: Πριν μπούμε στην οικονομική κρίση πιστεύω πως ζούσαμε κρίση αξιών. Απλά τώρα που βιώνουμε και οικονομική κρίση, η κρίση των αξιών γίνεται όλο και πιο έντονη.
 
Κ.Κ: Τέλος, ως καλλιτέχνης τι επιδιώκετε μέσα από τη δουλειά σας, να απευθυνθείτε στην ψυχή του θεατή και να τον χαλαρώσετε για ένα δίωρο ή να τον αφυπνίσετε και να τον προβληματίσετε;
Ε.Ο: Όλα αυτά μαζί, δηλαδή στόχος είναι και η ψυχαγωγία και η συν-κίνηση, η χαλάρωση, κυρίως όμως η πνευματική και ψυχική αφύπνιση.
 
Λίγα λόγια για το έργο:
Ο Αίας θεωρείται η παλαιότερη από τις σωζόμενες τραγωδίες του Σοφοκλή, ενδεικτική ωστόσο της θεατρικής ιδιοφυΐας του.
Μετά το θάνατο του Αχιλλέα, ο καλύτερος πολεμιστής στο στρατόπεδο των Ελλήνων είναι ο Αίας. Ωστόσο, κατά την κρίση των όπλων, οι Έλληνες αρχηγοί αποφασίζουν τα όπλα του νεκρού ήρωα να δοθούν στον Οδυσσέα. Ο Αίας θίγεται βαθιά από τη μεγάλη αδικία. Θυμωμένος, επιχειρεί να επιτεθεί τους Αχαιούς, όμως η Αθηνά θολώνει το μυαλό του και η φονική του μανία ξεσπάει στα κοπάδια τους. Όταν συνέρχεται και συνειδητοποιεί τι έκανε, η αξιοπρέπειά του έχει πληγεί τόσο ώστε ο ήρωας επιλέγει να αυτοκτονήσει.
Ο κεντρικός ήρωας, ανυπέρβλητα γενναίος, παλεύει με τη μοίρα του, καθώς επιθυμεί μόνος του να ορίζει ζωή και θάνατο, απορρίπτοντας σταθερά τη θεϊκή βοήθεια. Ακέραιος χαρακτήρας με ακλόνητη πίστη στις ηθικές του αξίες, αρνείται και την παραμικρή έκπτωση σ’ αυτές. Ταυτίζει την τιμή με την ύπαρξή του κι όταν χάνει την πρώτη, η δεύτερη δεν έχει πια κανένα νόημα. Ο δυνατός ήρωας έχει απόλυτη αδυναμία να υποχωρήσει και να προσαρμοστεί σε οτιδήποτε αντιβαίνει στις αντιλήψεις του. Μακριά από το πεδίο της μάχης, όπου το προβάδισμα κερδίζουν η πολιτική και η διπλωματία, ο άριστος πολεμιστής απομονώνεται, δεν έχει πια θέση στη νέα τάξη πραγμάτων.
 
Συντελεστές της παράστασης:
Μετάφραση : Δ.Ν. Μαρωνίτης
Σκηνοθεσία : Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Μουσική : Νίκος Κυπουργός
Σκηνικά-Κοστούμια : Ελένη Μανωλοπούλου
Χορογραφίες : Αγγελική Στελλάτου
Σχεδιασμός φωτισμών : Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική διδασκαλία : Αναστάσης Σαρακατσάνος
Βοηθός σκηνοθέτη : Βάσια Χρήστου
 
Διανομή:
Αίας: Νίκος Κουρής
Τέκμησσα : Μαρία Πρωτόπαππα
Τεύκρος : Γιάννος Περλέγκας
Οδυσσέας : Γιάννης Τσορτέκης
Αθηνά : Ελένη Ουζουνίδου
Άγγελος : Παντελής Δεντάκης
Μενέλαος : Γιάννης Κλίνης
Αγαμέμνων: Δημήτρης Παπανικολάου
 
Χορός:
Θύμιος Κούκιος, Σπύρος Κυριαζόπουλος, Χρήστος Μαλάκης, Δαβίδ Μαλτέζε, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Δημήτρης Πασσάς, Κρις Ραντάνοφ, Σταύρος Σβήγκος, Θοδωρής Σκυφτούλης, Μάνος Στεφανάκης, Μιχάλης Τιτόπουλος, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος
 
Η παράσταση θα περιοδεύσει ενώ την Παρασκευή 17 και το Σάββατο 18 Ιουλίου θα ανεβεί στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

Related posts