Επιστροφή στην κορυφή
Παρασκεύη, 23 Φεβ 2018
 
 

Ροζίτα Σπινάσα: Η λογοτεχνία απαιτεί μια απελευθέρωση διανοητική

Παρασκευή, 13 Οκτώβριος 2017 - 11:09

-a Μέγεθος κειμένου +A





 

 

Από τη Μαίρη Γκαζιάνη

 Ροζίτα Σπινάσα: Η λογοτεχνία απαιτεί μια απελευθέρωση διανοητική

Η Ροζίτα Σπινάσα γεννήθηκε το 1975 στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και στην Κολωνία κι εργάζεται ως δικηγόρος. Είναι παντρεμένη με τον Άρη και μητέρα του Γιώργου. Κείμενά της έχουν δημοσιευτεί στα λογοτεχνικά περιοδικά (δε)κατά, the books΄ jurnal και στα διαδικτυακά mic.gr και lifo.gr. Ενθουσιάζεται με τη θάλασσα, το διάβασμα, τα όμορφα ρούχα και το ποδόσφαιρο. Με τα χρόνια έμαθε να ψάχνει την ευτυχία στο επόμενο εικοσιτετράωρο. 

ΕΡ. Κυρία Σπινάσα έχετε σπουδάσει νομικά στην Αθήνα και στο εξωτερικό, είστε και συγγραφέας. Πόσο κοντά βρίσκεται η επιστήμη σας με την λογοτεχνία;

ΑΠ. Σίγουρα έχουν ως κοινό τις πολλές ώρες γραψίματος, που στην περίπτωσή μου καλλιέργησε μια επιμονή στη συνεχή επεξεργασία και βελτίωση των κειμένων μου. Από εκεί και πέρα η απόσταση είναι μεγάλη. Η λογοτεχνία απαιτεί μια απελευθέρωση διανοητική και ψυχική, μια υπέρβαση, που όχι μόνο δεν ευνοείται, αλλά και δεν επιτρέπεται στη νομική επιστήμη κι εργασία: Η ερμηνεία κι εφαρμογή του νόμου αποτελεί μια αυστηρή, περιχαρακωμένη στα όρια των κανόνων διαδικασία.

ΕΡ. Τι είναι για εσάς η συγγραφή;

ΑΠ. Το φτιάξιμο μιας ιστορίας. Των ηρώων της, της πλοκής, της ανατροπής, της κατάληξης. Από την ιστορία ξεπηδά το νόημα, που όμως γίνεται αντιληπτό σε ένα δεύτερο επίπεδο. Το πρώτο επίπεδο είναι η αφήγηση του μύθου, το story telling.

ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «στόμαστομαστό». Σε τι αναφέρεται;

ΑΠ. Είναι μια συλλογή διηγημάτων που, ενώ δεν συνδέονται θεματικά μεταξύ τους, έχουν ως κοινό άξονα το σκοτεινό ύφος κι ένα μείγμα κυνικότητας και τρυφερότητας που συνυπάρχουν, σαν τις δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος.

ΕΡ. Στο βιβλίο σας περιλαμβάνονται 10 διηγήματα. Πρόκειται για βιωματικές ιστορίες;

ΑΠ. Όχι, είναι όλες αποτέλεσμα μυθοπλασίας. Σε αυτές βρίσκονται όμως διάσπαρτα πραγματικά περιστατικά που συμβάλλουν είτε στην εξέλιξη της πλοκής είτε στη δημιουργία μιας συγκεκριμένης ατμόσφαιρας.

ΕΡ. Αντλείτε έμπνευση από υποθέσεις που χειρίζεστε ως δικηγόρος;

ΑΠ. Όχι μέχρι στιγμής. Γενικά θέλω οι ιστορίες μου να μην πατάνε σε πραγματικά περιστατικά, νοιώθω ότι έτσι από συναισθηματικής απόψεως ‘θα έκλεβα εκκλησία’. Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω μια πραγματική δυστυχία για να γράψω κάτι δικό μου, να ικανοποιήσω επιθυμία μου πάνω σε ένα αληθινό, οδυνηρό βίωμα.

ΕΡ. Σύμφωνα με το διήγημα «Κρύοι δίσκοι» ως που μπορεί να φτάσει ένας μανιώδης συλλέκτης;

ΑΠ. Είμαι επιφυλακτική με τις συλλογές παντός είδους, καθώς στην πορεία ο συλλέκτης ξεχνά τη χρηστική αξία των αντικειμένων και παρασύρεται σε μια κούρσα συσσώρευσης όλο και περισσότερων πραγμάτων που ποτέ δεν είναι αρκετά, ως εκδήλωση της δικής του επιδεικτικής, ανικανοποίητης φύσης. Η μεγαλύτερη ήττα σε αυτή την υπόθεση είναι ότι η ύλη νικά το πνεύμα.

ΕΡ. Τι θέλετε να δηλώσετε με το διήγημά σας «Οι θάλαμοι των λυγμών»;

ΑΠ. Όταν γράφω μια ιστορία δεν έχω στο μυαλό μου να πω κάτι συγκεκριμένο. Μετά, βλέποντας τον δρόμο που έχω ακολουθήσει, διακρίνω το νόημά της. Στο συγκεκριμένο διήγημα το θέμα είναι ο ήρωας, που έχει στήσει μια επιχείρηση για  να βγάζει χρήματα από ανθρώπους που θέλουν να κλάψουν στα κρυφά και στο τέλος καταλήγει να κλαίει ο ίδιος, και μάλιστα μπροστά σε αγνώστους. Μια νέμεση για τον εκμεταλλευτικό κι αλαζονικό τρόπο που αντιμετώπισε τον ανθρώπινο πόνο.

ΕΡ. Το διήγημα «στόμαστομαστό» αναφέρεται στην παρένθετη μητέρα. Έχετε χειριστεί ως δικηγόρος κάποια παρόμοια υπόθεση;

ΑΠ. Όχι, καμία. Μάλιστα το συγκεκριμένο διήγημα είναι εκατό τοις εκατό μυθοπλαστικό, καθώς το έγραψα ορμώμενη από τον τίτλο του – δηλαδή σε αυτή την περίπτωση, το αυγό γέννησε την κότα. Το λογοπαίγνιο «στόμαστομαστό» μου είχε έρθει στο μυαλό όταν ο γιός μου ήταν μωρό και μου είχε κάνει εντύπωση το πως ενώνονται οι δυο λέξεις, όπως ακριβώς ενώνεται και το στόμα στο μαστό. Όταν άρχισα να γράφω τα διηγήματα το ανέσυρα από τη μνήμη μου για να το χρησιμοποιήσω ως τίτλο, κι έτσι έγραψα το ομώνυμο διήγημα.

ΕΡ. Στο διήγημα «Περιστεριώνας» φανερώνεται η απόλυτη μοναξιά, η απόλυτη αδιαφορία, η απόλυτη αποξένωση. Πόσο ξένοι παραμένουν οι άνθρωποι μεταξύ τους ενώ κατοικούν στην ίδια πολυκατοικία;

ΑΠ. Αυτό εξαρτάται από τους ανθρώπους, κατά πόσο είναι ανοιχτοί με τους γείτονες ή επιθυμούν να αποφύγουν κάθε ουσιαστική επαφή. Η αλήθεια είναι ότι οι σχέσεις κατά βάση παραμένουν τυπικές κι απόμακρες. Ίσως, επειδή σε μια πολυκατοικία μένουμε υπερβολικά κοντά ο ένας στον άλλον (μας χωρίζει ένας λεπτός τις περισσότερες φορές τοίχος), να προσπαθούμε να διαφυλάξουμε την επισφαλή ιδιωτικότητά μας κρατώντας τους εαυτούς μας κρυμμένους όσο καλύτερα μπορούμε.

ΕΡ. Το διήγημα «Προσμονή» παραπέμπει στην ιδιοτέλεια του ανθρώπου. Ως που μπορεί να τον φτάσει η ιδιοτέλεια;

ΑΠ. Για να φτάσει η ιδιοτέλεια από μόνη της πολύ μακριά, πρέπει να συνδυαστεί με μια ανάγκη επιβίωσης. Τότε δημιουργείται ένα εκρηκτικό κοκτέιλ, που ενεργοποιεί τα ένστικτα που εδράζονται στον ερπετοειδή εγκέφαλο κι άπαξ απελευθερωθούν είναι παντοδύναμα.

ΕΡ. «Το καμπαναριό» είναι ένα διήγημα όπου κάποιος ενοχλείται από την ηλεκτρονικό ήχο της καμπάνας. Όμως, τι είναι αυτό που πραγματικά τον ενοχλεί;

ΑΠ. Ο ήχος μιας καμπάνας που χτυπά δίπλα σε ένα σπίτι είναι από μόνος του αρκετός να τρελάνει έναν άνθρωπο. Στο διήγημα ο θόρυβος αυτός αποτελεί, ακόμα περισσότερο, μια τεχνολογική εισβολή στην αγνή και ήσυχη ζωή του χωριού, και συνάμα την επίθεση των μισητών στον ήρωα πρώην συγχωριανών του και νυν επιτυχημένων, αλαζονικών πρωτευουσιάνων.

ΕΡ. Τα μυστικά κρύβονται στα «Υπόγεια». Στα υπόγεια βρίσκεται και η θεία δίκη;

ΑΠ. Στα υπόγεια βρίσκονται τα ανομολόγητα σκοτάδια του μυαλού και της ψυχής. Σε μια μεταφορική έννοια, τα υπόγεια συμβολίζουν το ανθρώπινο υποσυνείδητο με όλες τις επιθυμίες, τα πάθη, τα ένστικτα και τις ορμές που κρύβονται σε αυτό. Δεν είναι εδώ η θέση της θείας δίκης, αυτή επιβάλλεται από ανώτερες δυνάμεις σε ένα συνειδητό επίπεδο. Άλλωστε δεν μου αρέσει η έννοια της θείας δίκης, ως τιμωρία από κάποια ανώτερη, πατρική φιγούρα. Προτιμώ την άποψη ότι όλα είναι συνέπειες (και) των δικών μας πράξεων κι επιλογών.

ΕΡ. «Το οφθαλμόν αντί οφθαλμού» θεωρώ ότι είναι το πιο συγκλονιστικό από τα 10 διηγήματά σας. Όταν ξυπνήσει το ασυνείδητο ως που μπορεί να οδηγήσει η ενοχή;

ΑΠ. Η ενοχή είναι το χειρότερο ίσως συναίσθημα, καθώς δεν μας επιτρέπει να αγαπήσουμε και να φροντίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Μόνο η συγχώρεση μπορεί να τη γιατρέψει, η οποία έρχεται με την κατανόηση των πραγματικών αιτιών που οδήγησαν σε όλα αυτά που μας καταλογίζουμε.

ΕΡ. Όταν ανοίξει το χρονοντούλαπο των αποκαλύψεων τι θέση έχει η «Μετάληψη» μιας θρησκευόμενης γυναίκας;

ΑΠ. Για τη χάρη της Μετάληψης η ηρωίδα έγινε πολύτεκνη: Για να της επιτρέπεται να κοινωνήσει, της απαγορεύτηκε η αντισύλληψη. Ο απόλυτος έλεγχος του γυναικείου σώματος από μια μισάνθρωπη εκκλησιαστική εξουσία είναι το βασικό θέμα του ομώνυμου διηγήματος.

ΕΡ. Η «Αντιπαροχή» φέρνει στην επιφάνεια το συμφέρον. Τελικά, οι ξένοι είναι πιο δικοί από τους πιο δικούς;

ΑΠ. Οι ξένοι δεν ξέρουν ποιοί είμαστε πραγματικά, όπως δεν γνώριζε στ’ αλήθεια κι ο Νίκος την κυρά Σοφία στο διήγημα. Το να κυριαρχεί σε μια σχέση πολύ κοντινών ανθρώπων το συμφέρον δεν είναι η αιτία, αλλά το αποτέλεσμα. Το πρόβλημα πηγάζει από αλλού, από ένα λάθος που έχει προηγηθεί και υπονόμευσε τη σχέση στα θεμέλια. Αυτό είναι και το (αφανέρωτο) υπόβαθρο στην ιστορία αυτή. Ειδικά για τις νοσηρές σχέσεις μεταξύ γονιών και παιδιών πιστεύω ότι, αν δεν υπάρχει κάποια ψυχασθένεια, τη βασική ευθύνη την έχουν οι γονείς.

ΕΡ. Σύμφωνα με τα 10 διηγήματά σας, όταν αποκαλύπτεται η αλήθεια, έρχεται και η λύτρωση ή όχι;

ΑΠ. Η αλήθεια βάζει τα πράγματα στη θέση τους, κι αυτό είναι μια πρώτη απόδοση δικαιοσύνης. Όταν, στη συνέχεια, η αλήθεια κατανοηθεί και ‘χωνευτεί’, τότε έρχεται και η λύτρωση – από παρεξηγήσεις, ενοχές, μνησικακίες κι έχθρες.

ΕΡ. Αφού σας ευχαριστήσω και σας ευχηθώ καλοτάξιδο το βιβλίο σας, θα σας ζητήσω να κλείσετε αυτή τη συνέντευξη με μια αγαπημένη σας φράση μέσα από το βιβλίο.

ΑΠ. «Μερικές φορές –ή μήπως πάντοτε;- η γνώση δεν μπορεί να μαλακώσει τον πόνο».

Εγώ σας ευχαριστώ θερμά.

***Το βιβλίο «στόμαστομαστό» της Ροζίτας Σπινάσα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από διακόσιες πενήντα συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών.

Γράφει στίχους για τραγούδια ενώ μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.

 



Μοιράσου το...!




Ετικέτες:


Σχόλια


Τελευταίες ειδήσεις: