Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
26 Ιαν 2021
Πολιτισμός

Ράνια Ορφανάκου:Νοσταλγώ συχνά ανθρώπους σημαντικούς στη ζωή μου που πλέον δεν είναι κοντά μου

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Ράνια Ορφανάκου γεννήθηκε στη Σπάρτη το 1985. Αποφοίτησε από το Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας και σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Από το 2006 μέχρι σήμερα εργάζεται ως εκπαιδευτικός σε Δημοτικά σχολεία.

Το 2015 κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Οσελότος το βιβλίο της «Ο πρίγκιπας του φεγγαριού και άλλα παραμύθια», με δική της εικονογράφηση, αφιερωμένο στην κόρη της, Ασπασία, και στα παιδιά που έχουν φαντασία. Η συλλογή «Η αθωότητα της ανυπαρξίας» αποτελεί το πρώτο της ποιητικό εγχείρημα και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πνοή. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κυρία Ορφανάκου αν και ξεκινήσατε τη συγγραφή με παραμύθια συνεχίσατε με ποίηση. Ποια ανάγκη σας ωθεί προς το ένα είδος και ποια προς το άλλο;

ΡΑΝΙΑ ΟΡΦΑΝΑΚΟΥ: Τα πρώτα μου αναγνώσματα ήταν κλασικά παραμύθια, τα διάβαζα και τα ζούσα, φανταζόμουν τη συνέχειά τους. Από παιδί έφτιαχνα στο μυαλό μου τα δικά μου παραμύθια και τα διηγούμουν στους φίλους μου ή τα έπαιζα μόνη μου με τα παιχνίδια μου. Η φαντασία που διέθετα σαν παιδί διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό και στην ενήλικη ζωή μου βρισκόμενη καθημερινά λόγω της δουλειάς μου κοντά σε παιδιά, έτσι η συγγραφή των παραμυθιών προέκυψε φυσικά. Προσπαθώντας να είμαι κοντά στα παιδιά κρατώντας ζωντανή τη φαντασία μου, κρατάω ζωντανή και την παιδική ψυχή μου, αυτή είναι η ανάγκη που με ωθεί προς τα παραμύθια. Στην ποίηση με ωθεί η ανάγκη να εκφράσω αυτό που βιώνω μέσα μου και συγχρόνως να ανακαλύψω κι εγώ η ίδια όλες τις πτυχές της ψυχής μου, αυτές που θέλω να διατηρήσω κι αυτές που επιμελώς αρνούμαι. 

Μ.ΓΚ.: Πότε αρχίσατε ν’ ανακαλύπτετε την ποιητική σας φλέβα; 

Ρ.Ο.: Από τα εφηβικά μου χρόνια είχα αγάπη και σεβασμό για την ποίηση, σαν γραφή όμως προέκυψε τα τελευταία χρόνια ως απόρροια υπερχείλισης συναισθημάτων, όταν η ενήλικη εκδοχή μου κουβαλώντας στους ώμους της την παιδική ψυχή μου θέλησε να μιλήσει.

Μ.ΓΚ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική σας συλλογή με τίτλο «Η αθωότητα της ανυπαρξίας». Πώς προσδιορίζεται η ανυπαρξία στην ποίησή σας; 

Ρ.Ο.: Η ανυπαρξία σχετίζεται με τον άνθρωπο που νιώθει ότι η ψυχή του δεν ανήκει σ’ αυτόν τον κόσμο, με τον αγώνα του για προσαρμογή και επιβίωση σε αυτόν τον κόσμο που η ύπαρξή του είναι σα να μην υφίσταται, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε συνεχή αναζήτηση της αρχικής αθωότητας της ψυχής πέρα από την ύπαρξη.

Μ.ΓK.: Τι είδους ποίηση αφορά η συλλογή σας;

Ρ.Ο.: Θα έλεγα ποίηση εξομολογητική και υπαρξιακή.

Μ.ΓΚ.: Ποια συναισθήματα επικρατούν στις σελίδες του;

Ρ.Ο.: Η απώλεια, η επιθυμία αποτίναξης της εξωτερικής ύλης προκειμένου να φανεί η εσωτερική λάμψη, η νοσταλγία και η αναζήτηση.

Μ.ΓΚ.: Τι είναι για εσάς η ποίηση και πώς την ορίζετε;  

Ρ.Ο.: Ποίηση είναι ο τρόπος να συνεχίσεις να ανασαίνεις ενώ σου έχει τελειώσει το οξυγόνο.

Μ.ΓΚ.: Από πού αντλείτε την έμπνευση;

Ρ.Ο.: Η ίδια η ζωή αποτελεί αστείρευτη πηγή έμπνευσης. Μια κατάσταση, μια ανάμνηση, ένα συναίσθημα, μια εικόνα είναι αρκετά για να πυροδοτήσουν τη φλόγα εσωτερικά.

Μ.Γ.: Ποια είναι τα «πορσελάνινα κορίτσια» που αναφέρετε σ’  ένα ποίημά σας;

Ρ.Ο.: Τα «πορσελάνινα κοριτσάκια» είναι οι γυναίκες που προσπαθούν να είναι αρεστές στην κοινωνία, να δείχνουν άψογες εξωτερικά ενώ εσωτερικά η μόνη τους παρηγοριά είναι η ανάμνηση των ονείρων που κάποτε είχαν και των συναισθημάτων που πίστευαν ότι θα νιώσουν. 

Μ.Γ.: Κάποια ποιήματά σας αναφέρονται σε μνήμες από παππού και γιαγιά. Πώς προέκυψαν αυτές οι σκέψεις;

Ρ.Ο.: Ο παππούς και η γιαγιά ήταν δύο από τους πιο σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μου, ήταν αυτοί που με μεγάλωσαν προσφέροντάς μου απλόχερα αγάπη, που μου μάθαν την αξία του να κρατάς ένα χέρι στο σκοτάδι και να κοιτάς τον ουρανό με τα φωτεινά αστέρια. Τους αγαπούσα πολύ και τους θαύμαζα γιατί ήταν άνθρωποι με ήθος και ψυχική δύναμη που προσπαθούσαν να παραμένουν όρθιοι στις αντιξοότητες και να μην στερεύουν από αγάπη. Ο χαρακτήρας που έχω σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό δικό τους δημιούργημα.

Μ.ΓK.: Ποιος θεωρείται «ηττημένος νικητής»;

Ρ.Ο.: «Ηττημένος νικητής» είναι αυτός που καταφέρνει να επιβιώσει και να προσαρμοστεί στις επιταγές του συνόλου μέχρι να αφομοιωθεί στο σύνολο. Έχει κερδίσει τη θέση του στο πλήθος αλλά έχει χάσει, αν όχι ολόκληρο, μεγάλο μέρος του πνεύματος και της ψυχής του. 

Μ.ΓΚ.: Τι αντιπροσωπεύει ο «τρελός» του ομότιτλου ποιήματος;

Ρ.Ο.: Ο «τρελός» είναι ο παρείσακτος στον κόσμο των «λογικών» που δεν είναι σε θέση να δουν τον πλούτο που κρύβει μέσα του και τον αντιμετωπίζουν σαν ένα τερατούργημα της φύσης. Θα μπορούσε να είναι ένας σύγχρονος άγιος, ένας ανένταχτος ονειροπόλος, ένας ποιητής που δεν τον αποδέχεται το κοινωνικό σύνολο. Ο τρελός διαφέρει από τη μάζα γιατί η μοναδικότητα και το μεγαλείο του είναι εσωτερικά ενώ εξωτερικά δεν ταιριάζει με τις επιταγές της κοινωνίας κι αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί. 

Μ.ΓΚ.: Οι «μοναχικοί λύκοι» προκύπτουν από επιλογή ή από ανάγκη;

Ρ.Ο.: Οι «μοναχικοί λύκοι» προκύπτουν από επιλογή. Θρήνησαν κάποτε για τον κόσμο και την αδικία γύρω τους, συνεχίζουν να δίνουν τη δική τους εσωτερική μάχη, αλλά επιλέγουν να μένουν ανένταχτοι, να χαζεύουν από μακριά την αγέλη.

 Μ.ΓΚ.: «Ο ύπνος του ποιητή» είναι ένα ποίημά σας. Ακόμα κι αν ένας ποιητής «δεν θα ρίσκαρε να γράψει ξανά», η ποίηση θα τον αρνηθεί;

Ρ.Ο.: Αρχικά μπορεί να τον αρνηθεί, μοιραία όμως κάποια στιγμή επιστρέφει σ’ αυτόν. Η ποίηση δεν δημιουργείται μόνο από τις λέξεις που θα γραφτούν σε ένα χαρτί αλλά κι από αυτό που υπάρχει μέσα στον ποιητή ακόμη κι αν αυτό δεν γραφτεί ποτέ. Θα επανέρχεται κάθε στιγμή που κάτι θα τον ταρακουνά μέσα του. 

Μ.ΓΚ.: Η πραγματικότητα μπορεί να ριχθεί στον Καιάδα και πώς;

Ρ.Ο.: Η πραγματικότητα μπορεί να ριχτεί στον Καιάδα την ώρα που η φαντασία, η σκέψη μας ή ψυχή μας ταξιδεύει σε έναν κόσμο που εμείς δημιουργούμε, σ’ έναν κόσμο που κυριαρχεί το υπέρτατο συναίσθημα, η αγάπη. Δεν μπορεί όμως να μείνει για πάντα στον Καιάδα, μετά από λίγο ανεβαίνει ξανά στην επιφάνεια.

Μ.ΓΚ.: Ποιοι είναι οι «λεκέδες που δεν βγαίνουν με τίποτα»;    

Ρ.Ο.: Οι «λεκέδες που δεν βγαίνουν με τίποτα» είναι καταστάσεις, μνήμες και συναισθήματα που έχουν χαραχθεί στην ψυχή κι όσο κι αν προσπαθεί κανείς δεν είναι εφικτό να αφαιρεθούν. 

Μ.ΓΚ.: Γράφετε πιο εύκολα στη χαρά ή στον πόνο;

Ρ.Ο.: Προσωπικά όταν βιώνω έντονα ένα συναίσθημα είτε χαράς είτε πόνου δεν είμαι σε θέση να γράψω τίποτα. Πρέπει να μειωθεί μέσα μου έστω λίγο η έντασή του για να μπορέσω να το εξωτερικεύσω στο χαρτί. Ας μη γελιόμαστε όμως, όσον αφορά την χαρά και κατ’ επέκταση την ευτυχία, όταν κάποιος είναι πραγματικά ευτυχισμένος ζει τη ζωή του, κοιτάει να εκμεταλλευτεί το κάθε δευτερόλεπτο της ευτυχίας του, τον ενδιαφέρει να το ζήσει κι όχι να το γράψει. Όπως είχε πει κι ο σπουδαίος Λουντέμης: «Στον κόσμο αυτό πρέπει να το πάρεις απόφαση: και καλλιτέχνης κι ευτυχισμένος δε θα γίνεις. Την ευτυχία ή θα την γευτείς ή θα την προετοιμάσεις για τους άλλους. Και τα δυο μαζί δε γίνεται».

Μ.ΓΚ.: Με τη μοναξιά είστε φίλη;

Ρ.Ο.: Η μοναξιά δεν είναι καλή φίλη και κανένας άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος να χαίρεται την παρέα της για μεγάλο διάστημα. Υπάρχουν στιγμές που μπορεί να επιζητώ τη μοναχικότητα ως μέσο για να αφουγκραστώ τις ανάγκες της ψυχής μου και να κατανοήσω καλύτερα κάποιες καταστάσεις. Η μοναξιά όμως διαφέρει, έχει αρνητικά αποτελέσματα, οδηγεί στη θλίψη. Το χειρότερο είδος μοναξιάς που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος είναι η μοναξιά ανάμεσα σε ανθρώπους. 

Μ.ΓΚ.: Τι ρόλο παίζει η νοσταλγία στη ζωή σας;

Ρ.Ο.: Νοσταλγώ συχνά ανθρώπους σημαντικούς στη ζωή μου που πλέον δεν είναι κοντά μου. Μοιραία κάποιες φορές νοσταλγώ όμορφες στιγμές που έχω ζήσει, όνειρα που έκανα αλλά και μαθήματα που πήρα από όχι και τόσο ευχάριστες καταστάσεις. Αυτές οι μικρές αναπολήσεις του παρελθόντος μερικές φορές διαμορφώνουν το παρόν και ανοίγουν μονοπάτι για το μέλλον. 

Μ.ΓΚ.: Στο βιβλίο σας υπάρχουν πολλά χαϊκού. Ποιες ιδιαιτερότητες έχει ένα χαϊκού;

Ρ.Ο.: Μ’ ένα χαϊκού μπορείς να μιλήσεις για τα πάντα και να δεις εστιάζοντας μέσα από αυτό. Δεν είναι απλά επιγραμματική ποίηση αποτελούμενη από ένα τρίστιχο των 5-7-5 συλλαβών αλλά μία πνευματική άσκηση που απευθύνεται στις αισθήσεις κι όχι στη λογική. Ό,τι χαρακτηρίζει ένα χαϊκού είναι η κατάκτηση της απλότητας και η έκφραση της ουσίας μιας στιγμής, μιας εμπειρίας, μιας ιδέας… 

Μ.Γ.: Δεδομένου ότι είστε εκπαιδευτικός σε Δημοτικό Σχολείο, θέλω να σας ρωτήσω πόσο δύσκολη είναι η περίοδος του Covid19 στις μαθητικές αίθουσες;

Ρ.Ο.: Οι μαθητικές αίθουσες στο ελληνικό σχολείο δεν ήταν σχεδιασμένες για περιόδους πανδημίας. Ο χώρος που αναλογεί σε κάθε μαθητή είναι περιορισμένος, ωστόσο ο εκπαιδευτικός, το διάστημα που το σχολείο είναι ανοιχτό, προσπαθεί με κάθε τρόπο όσο μπορεί να κρατά τους μαθητές προστατευμένους μέσα και έξω από την τάξη. Τα παιδιά προσαρμόστηκαν στη νέα κατάσταση όσον αφορά τη χρήση της μάσκας και του αντισηπτικού, αυτό όμως που είναι δύσκολο να δεχτούν και να εφαρμόσουν είναι το ότι δεν θα πρέπει να αγκαλιάσουν τους φίλους ή τη δασκάλα τους κι ότι δεν θα πρέπει να μοιράζονται τα πράγματά τους. Πριν τον Covid-19 η χαρά τους και η αγάπη τους εκδηλωνόταν με τη μορφή αγκαλιάς, με τη ζωγραφιά ή κάποιο μικροπράμα που θα χάριζαν σε φίλους ή δασκάλους, κι αυτό είναι κάτι που δεν αλλάζει εύκολα. Το ενθαρρυντικό για εμάς είναι ότι ακόμα και κάτω από αυτές τις συνθήκες που βιώνουμε διακρίνουμε ακόμα τη χαρά στα μάτια των παιδιών, δεν έχει χαθεί η αισιοδοξία και το κέφι τους. 

Μ.ΓΚ.: Βρισκόμαστε σε ένα δεύτερο lock down στην Ελλάδα. Πώς το αντιμετωπίζετε και ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στους αναγνώστες μας; 

Ρ.Ο.: Όπως όλοι μας το αντιμετωπίζω με υπομονή προσπαθώντας να το περάσω όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα. Ο ιός υπάρχει και δεν θα πρέπει να τον παίρνουμε αψήφιστα, οφείλουμε να τηρούμε τα μέτρα και να προσπαθούμε  να μείνουμε προστατευμένοι για εμάς και τους γύρω μας. Εύχομαι υγεία σε όλους και καλή δύναμη! Πέρα από τη σωματική υγεία πρέπει να φροντίσουμε να προστατεύσουμε και την ψυχική μας υγεία, είναι απαραίτητο αυτήν την περίοδο, όταν η πίεση μέσα μας είναι σε οριακό επίπεδο, να μιλάμε εξωτερικεύοντας αυτά που νιώθουμε είτε σε κάποιον ειδικό είτε σε κάποιον άνθρωπο που είναι σε θέση να μας ακούσει.

*Η ποιητική συλλογή «Η αθωότητα της ανυπαρξίας» της Ράνιας Ορφανάκου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή 

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.          

Related posts