Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
22 Αυγ 2019
Πολιτισμός

Πασχάλης Πράντζιος : Η μοίρα ενός ανθρώπου είναι οι επιλογές του

=-UTF-8-b-zqDOoc6Rzp3OpM6WzpnOn86jIM6gzpHOo86nzpHOm86XzqNfMS--; ---filename-1=--5qcGc=-=
 
Mairi-Gaziani-febr-2016Από τη Μαίρη Γκαζιάνη
 
Ο Πασχάλης Πράντζιος γεννήθηκε στην Ανάβρα Καρδίτσας το 1971. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. και εργάζεται στη Μέση Εκπαίδευση. Από τις εκδόσεις «Ωκεανίδα» έχουν κυκλοφορήσει τα μυθιστορήματα Και πάντα με χείλη κόκκιναΠερί ανέμων και γάτων, Λιωμένο μολύβι. και Η πόλη έχει ρεπό.
ΕΡ. Κύριε Πράντζιο,  πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Ξανάγινε τρεις…». Σε τι αναφέρεται; 
ΑΠ. Με αφορμή τη διήγηση μιας κεντρικής ιστορίας εμβαθύνω πάνω στην έννοια του χρόνου και μεταξύ άλλων καταλήγω γράφοντας πως «ούτε κι αν δώσουμε όλους τους θησαυρούς της γης ως αντάλλαγμα, δεν μπορούμε να ξανακερδίσουμε έστω και μια μικρή στιγμή απ’ τη ζωή μας. Ποια, λοιπόν, ζημιά είναι μεγαλύτερη απ’ τον χρόνο που άσκοπα έχουμε σπαταλήσει; Για ποια ζωή και για ποια ματαιότητα τελικά; Όλοι μας στο ίδιο δάσος που καίγεται είμαστε –μεγάλοι ή μικροί, όλοι ταπεινοί και ηττημένοι–, στο τέλος του ίδιου δρόμου».
 
ΕΡ. Όταν, κάθε τελευταίο Σάββατο του Οκτώβρη, οι δείκτες του ρολογιού επιστρέφουν από το 4 π.μ. στο 3 π.μ. ο χρόνος χάνεται;
ΑΠ. Ο μόνος χρόνος που χάνεται είναι αυτός που δεν κάνουμε τίποτα ή τον μοιραζόμαστε με λάθος ανθρώπους. Ο χρόνος, λοιπόν, όταν στην αλλαγή της ώρας επιστρέφουμε  από το  4π.μ στο 3π.μ, δεν χάνεται. Απλώς μπορεί να βιωθεί με διαφορετικό τρόπο στη σκέψη μας. Να γίνει για παράδειγμα αόρατος. Το μυαλό άλλωστε μπορεί να κάνει το οτιδήποτε, είναι ένας θεός το μυαλό που μπορεί να ερμηνεύσει το κάθε τι, να δημιουργήσει τον κόσμο από την αρχή, έναν άλλο κόσμο. Αναπυρώνει το μυαλό, αντικαθιστά τον υπαρκτό κόσμο με τον αόρατο. Αρκεί να θέλει να παίξει. Ένα παιχνίδι μυαλού λοιπόν ο «χαμένος» αυτός χρόνος, που στην ουσία δεν είναι χαμένος.
=-UTF-8-b-Rk9UTyBBTExfMTAgz4fPgc Mzr3Ouc6xIM6pzrrOtc6xzr3Or8--; ---filename-1=--60zrEuanBn-=ΕΡ. Μπορούν δυο παιδιά που έχουν γεννηθεί με διαφορά μιας ώρας να εμφανίζονται ότι γεννήθηκαν ακριβώς την ίδια ώρα ή κάποια άλλα γεγονότα;
ΑΠ. Αυτή η ερώτηση με δυσκολεύει, γιατί μέσα στο βιβλίο δεν κάνω τέτοια αναφορά. Ωστόσο, αν θα έπρεπε να σας απαντήσω σ’ αυτό που ρωτάτε, θα επέλεγα να πω πως κάτι τέτοιο είναι δυνατό να ισχύσει μονάχα αν εξυπηρετεί για κάποιο λόγο την οικονομία ενός βιβλίου. Παίζοντας λίγο με τη σκέψη αυτή με αφορμή τα όσα γράφω στο «Ξανάγινε τρεις…», θα μπορούσα να υποστηρίξω κάτι ανάλογο, αν για παράδειγμα έχουμε ένα παιδί που γεννιέται μετά το πέρας του Σαββάτου που αλλάζει η ώρα στις 3 ακριβώς, και στην αλλαγή που από 4 ξαναπάει 3 γεννιέται ένα άλλο παιδί. Το ίδιο ενδεχομένως θα ίσχυε και με κάποιο γεγονός.
ΕΡ. «Σήμερα κυριαρχεί ο τέταρτος (κόσμος) γράφετε στο βιβλίο σας. Ποιος είναι ο τέταρτος κόσμος;
ΑΠ. Κυρίως η ρήση υπάρχει για να προβληματίσει τον αναγνώστη. Μετά την πλήρη, ως φαίνεται, αποτυχία του πρώτου κόσμου του καπιταλισμού της Δύσης, την κατάρρευση του δεύτερου με τα κομμουνιστικά κράτη και την απόλυτη εξαθλίωση του τρίτου κόσμου της Αφρικής, ξεπηδά η καινούρια πραγματικότητα που αφορά τον ιστορικό χρόνο μας. Αυτός είναι ο τέταρτος κόσμος. Το σήμερα. Και το σήμερα είναι παγκοσμιοποιημένο.
ΕΡ. «Όλοι οι άνθρωποι θέλουν να σκλαβώσουν τον χρόνο τους κι όσοι υποτίθεται πως δεν θέλουν, δεν έχουν ρολόι» δίδαξε ο Ζεράρ στον Αντίνοο. Το ρολόι σκλαβώνει το χρόνο ή τους ανθρώπους;  
ΑΠ. Ο χρόνος δεν δύναται να σκλαβωθεί ποτέ κι από κανέναν, συνεχίζει να πορεύεται ανεξάρτητα απ’ οτιδήποτε συμβαίνει. Το προνόμιο της σκλαβιάς το έχουν μονάχα οι άνθρωποι είτε σκαλώνοντας σε κάποιες στιγμές, σε κάποιες ημερομηνίες, σε κάποια ώρα,  είτε πασχίζοντας να διαχειριστούν τον εναπομείναντα κάθε φορά χρόνο. Το ρολόι είναι απλώς μία ανθρώπινη εφεύρεση, ο χρόνος κινείται ανεξαρτήτως ρολογιών.
ΕΡ. «Χρόνος και έρωτας ισοψηφούν τότε και στήνεται ανακωχή. Αυτή την ανακωχή οι άνθρωποι την ονομάζουν στιγμή» αναφέρετε. Υπάρχει ανακωχή με τον χρόνο;
ΑΠ. Μονάχα στον έρωτα. Επειδή ο έρωτας είναι είδος μονοπωλιακό και απόκτηση, επειδή αυτό που θέλεις, το θέλεις δικό σου, στις ερωτικές στιγμές δεν μοιράζεσαι τίποτα παρά μόνο τον έρωτα. Τότε μοιάζει σαν να στήνεις ανακωχή με το χρόνο, υπό την έννοια πως κατά τη μοναδική αυτή στιγμή δεν τον υπολογίζεις, γιατί γεύεσαι την ίδια τη στιγμή.
FB CoverΕΡ. Η ιστορία του βιβλίου σας αφορά την απολογία ενός ανθρώπου χωρίς να δικάζεται. Σε ποιον απολογείται;
ΑΠ. Απολογείται στο χρόνο. Σε όλα αυτά που συναποτελούν την έννοιά του σ’ αυτό το βιβλίο. Στο χρόνο που λόγω της παντοδυναμίας του παίρνει διαστάσεις θεού, στο χρόνο που το πέρασμά του έφερε στη ζωή του ήρωα συναντήσεις με ανθρώπους που έπαιξαν καίριο ρόλο εκατέρωθεν, στο χρόνο που τον έφερε στο γήρας και σε λίγο καιρό θα τον περάσει στην άλλη διάστασή του, σ’ αυτή της μεταφυσικής.
ΕΡ. Τι θέλατε να τονίσετε με τα μικρά θεατρικά σκετσάκια που υπάρχουν ενδιάμεσα στην αφήγηση;
ΑΠ. Τα μικρά αυτά θεατρικά σκετσάκια, οι σκηνές στο καφενείο, όπως ονομάζονται στο βιβλίο, είναι σκηνές σπονδυλωτές με τα ίδια πρόσωπα που είναι πρωταγωνιστές και στο βιβλίο, ιδωμένα όμως κάτω από άλλες καταστάσεις, κυρίως μεταφυσικές. Η επιλογή αυτών των σκηνών δεν αποτέλεσε για μένα ενσυνείδητη επιλογή αφηγηματικής τακτικής ή έστω να παρουσιάζονται ως προρρήσεις για τα επόμενα, δεδομένου ότι διεκδικούσαν την ύπαρξή τους από μόνες τους, θέλοντας να εκφράσουν μια σουρεαλιστική οπτική της πραγματικότητας.
ΕΡ. Ποια είναι η «ιδιωτική οδός» κάθε ανθρώπου;
ΑΠ. Έχω τη γνώμη ότι ο Ελύτης τα έχει πει όλα στο ομώνυμο έργο του κι ό,τι κι αν έλεγα πάνω σ’ αυτό, θα ήταν λίγο μπροστά στο μεγαλείο της Ιδιωτικής οδού του Ποιητή. Άλλωστε, και οι δικές μου αναφορές στην έννοια της ιδιωτικής οδού του κάθε ανθρώπου γίνονται με σαφείς αναφορές στο συγκεκριμένο έργο.
ΕΡ. Ο Αντίνοος χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως κακό άνθρωπο, ωστόσο, «Σκεφτόμουν πως θα της έκανα κακό, κι άλλο κακό. Έπρεπε να φύγω» είναι η σκέψη του. Τι είδους άνθρωπος είναι;
ΑΠ. Το κακό, ακόμη κι αν χαρακτηρίζει τη σκέψη και τη βίωση κάποιων ανθρώπων, δεν σταματά ποτέ να αντιμάχεται με την έννοια του καλού. Αν δεν δεις το κακό σε αντιδιαστολή με το καλό, δεν μπορείς να οριοθετήσεις ούτε το ένα ούτε το άλλο. Ο Αντίνοος είναι ένας κακός άνθρωπος, αυτό το αποδεικνύουν και οι πράξεις του και η ομολογία του. Ωστόσο, η διαδρομή του ολόκληρη ήταν μια πορεία συνειδητοποίησης του εαυτού του και η αυτογνωσία του αυτή τον οδήγησε αφενός στο να συνειδητοποιήσει τα όσα έκανε στους άλλους αλλά και στον εαυτό του και αφετέρου στην επιλογή να σταματήσει να είναι έτσι. Ο άνθρωπος δυνάμει μέσα του έχει και τις δύο αυτές έννοιες, από κει κι έπειτα ανάλογα με τα ερεθίσματα που θα δεχτεί μεγαλώνοντας θα υπερισχύσει η μία ή η άλλη. Όταν όμως συνειδητοποιήσει κανείς τι είναι, εκεί μπορεί να επιλέξει και τι θέλει να είναι. Το να είσαι κακός είναι εύκολο, το να είσαι καλός είναι επιλογή.
=-UTF-8-b-zqDOoc6Rzp3OpM6WzpnOn86jIM6gzpHOo86nzpHOm86XzqNfMS--; ---filename-1=--5qcGc=-= - ΑντιγραφήΕΡ. Η Λητώ δεν έχει μέρος της ευθύνης για όσα της συμβαίνουν;
ΑΠ. Ασφαλώς και έχει. Ο κάθε άνθρωπος έχει και τη δική του ευθύνη για ό,τι του κάνουν οι άλλοι. Από κει κι έπειτα όμως, όταν μιλούμε για το παντοδύναμο συναίσθημα του έρωτα  τα πράγματα παύουν να είναι καθαρά. Είναι πολύ εύκολο στον έρωτα να υπάρξουν οι ρόλοι του θύτη και του θύματος. Μερικές φορές εναλλάσσονται κιόλας αυτοί οι ρόλοι. Εν τω προκειμένω, η Λητώ στην αρχή της ερωτικής γνωριμίας μπορεί να ήταν θύτης και να έγινε θύμα, όταν ηττήθηκε στην πορεία της ερωτικής πάλης.
ΕΡ. Υπάρχουν θύτες και θύματα στο βιβλίο σας. Η μοίρα ή οι προσωπικές επιλογές ευθύνονται;
ΑΠ. Σε καμία περίπτωση δεν πιστεύω στη μοίρα. Ακόμη κι αν θεωρήσουμε κάποιες στιγμές «μοιραίες» στη ζωή μας, η ανθρώπινη επιλογή είναι αυτή που καθορίζει τις πορείες. Στον καθένα μας μπορεί να συμβεί το οτιδήποτε, το πώς θα διαχειριστεί αυτό το οτιδήποτε αφορά τον ίδιο και όχι το γραμμένο. Ακόμη κι αν πάρουμε υπόψη μας την αρχαία τραγωδία που στη σύστασή της έχει την ανθρώπινη μοίρα, θα δούμε στο Σοφοκλή, για παράδειγμα, να δίνει πάντοτε στους ήρωές του τη δυνατότητα να επιλέξουν τον άλλο δρόμο, αυτόν που θα τους απομάκρυνε από τη μοίρα, ανεξάρτητα αν οι ίδιοι δεν τον επιλέγουν τελικά. Ίσως να ακουστεί τετριμμένο, αλλά η μοίρα ενός ανθρώπου είναι οι επιλογές του.
ΕΡ. «Τότε μου φαινόταν ακόμη πως την αγάπη μπορείς να την μοιραστείς, δεν γνώριζα τον μοναχικό της δρόμο» γράφει η Λητώ. Είναι μοναχικός ο δρόμος της αγάπης;
ΑΠ. Ασφαλώς και είναι. Πρόκειται για συναίσθημα που ενώ γεννιέται για να το μοιραστείς, στην ουσία το ζεις μόνος σου. Στο δρόμο της αγάπης ο άνθρωπος βιώνει μοναχικά όλα του τα συναισθήματα κι αν επικεντρώσουμε κιόλας στην ερωτική αγάπη, ακόμη κι αν υπάρχει συναισθηματική αμοιβαιότητα, η πορεία του καθενός είναι μοναχική. Ο μοναχικός δρόμος της αγάπης αποτελεί ένα κριτήριο του αισθήματος αυτού.
Ξανάγινε τρειςΕΡ. Με αφορμή την αλλαγή της ώρας κάθε τελευταίο Σάββατο του Οκτώβρη γράψατε το μυθιστόρημα «Ξανάγινε τρεις…» που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την αρχή μέχρι το τέλος. Σκέφτεστε να γράψετε κάτι αντίστοιχο για το τελευταίο Σάββατο του Μαρτίου που πάλι αλλάζει η ώρα;
ΑΠ. Μου προτείνετε το «Ξανάγινε τέσσερις…» λοιπόν; Η πρώτη μου αντίδραση όταν διάβασα την ερώτησή σας ήταν να χαμογελάσω, παρότι είναι συγγραφική πρόταση. Αυτή τη στιγμή δεν έχω τέτοια ανάγκη, θέλω να σταματήσω να γράφω για ένα διάστημα και μετά να στραφώ σε άλλες θεματικές. Αν στο μέλλον αισθανθώ πως έχω να πω σημαντικά πράγματα σε ένα ανάλογο βιβλίο, θα το κάνω.
ΕΡ. Τι θα θέλατε να πείτε ως επίλογο της κουβέντας μας;
ΑΠ. Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη συνέντευξη αυτή, κυρίως γιατί μέσα από τις ερωτήσεις σας είδα ότι μελετήσατε σε βάθος το βιβλίο, κι αυτό με τιμά ιδιαίτερα. Είναι πολύ σημαντικό για έναν συγγραφέα να δίνει συνέντευξη και το περιεχόμενό της να αφορά καθαρά το περιεχόμενο των όσων έχει γράψει.
*** Το βιβλίο «Ξανάγινε τρεις…» του Πασχάλη Πράντζιου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ

Μαιρη-ΓκαζιανηΜαίρη Γκαζιάνη
Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015. 
Γράφει στίχους για τραγούδια, υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός ενώ μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία ασχολείται ερασιτεχνικά.
Από τον Σεπτέμβρη του 2016 συμμετέχει στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ που μεταδίδεται από την τηλεόραση Αιγαίο.

 
 
 
 

Related posts