Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
22 Σεπ 2021
Απόψεις

“Pacta sund servanda”

Γράφει ο Γιώργος Τροπαιάτης
gtropeatis@gmail.com

Για ποια Ελλάδα μιλάμε ; Οι προσδοκίες κατέρρευσαν.Σχεδόν πέντε μήνες κράτησε ο χορός των διαπραγματεύσεων με την τρόικα, προκειμένου να καταρτιστεί το νέο πακέτο μέτρων που θα επιτρέψει την εκταμίευση ακόμη μιας από τις δόσεις του κατακερματισμένου «σωτήριου» δανείου. Κι όλα έγιναν στον απόηχο των προεκλογικών εξαγγελιών μιάς «άλλης συνταγής». Εκείνης που θα απέτρεπε την ύφεση, θα αντιμετώπιζε την ανεργία, θα ενεργοποιούσε το επενδυτικό ενδιαφέρον και θα προκαλούσε ανάχωμα στην εμβάθυνση της ύφεσης.

Με βάση την αρχή «pacta sund servanda», δηλαδή «τα συμπεφωνημένα πρέπει να τηρούνται», η κυβέρνηση έβαλε στο καντάρι της αξιοπιστίας δύο ετερόκλητα βαρίδια. Από τη μια τις αριθμολάγνες μνημονιακές επιταγές και από την άλλη τις ίδιες της τις υποσχέσεις προς την Κοινωνία των Πολιτών. Φαίνεται, όμως, ότι το ζύγι δεν έγινε με υλικά ίδιας χημικής σύνθεσης, καθώς τα μεν μνημόνια εκλαμβάνονται ως αναλλοίωτες σταθερές ενώ οι υποσχέσεις ως στερεοποιημένα υγρά…

Έτσι, από την ώρα που έλιωσε ο πάγος, μεταξύ Κοινωνίας και τρόικας εσωτερικού, το ζήτημα της αξιοπιστίας άρχισε να βαραίνει υπέρ των συμπεφωνημένων με την τρόικα εξωτερικού. Και βεβαίως η συνέπεια δεν κατακρίνεται, αλλά και η αντίστοιχη ασυνέπεια δεν μπορεί να μένει στο απυρόβλητο.

Σε πολιτικό επίπεδο είναι ζήτημα η έλλειψη ενός ειλικρινούς «κοινωνικού συμβολαίου» και πρέπει σύντομα να γίνει αντιληπτό ότι τα ισχυρά κοινωνικά συμβόλαια αποτελούν προϋπόθεση για τον σεβασμό κάθε άλλης σύμβασης. Είτε οικονομικής είτε διπλωματικής. Σε αντίθετη περίπτωση οι «συμφωνίες» έχουν εξ’ ορισμού χαρακτήρα περιορισμένης αξιοπιστίας, καθώς τίποτε δεν διασφαλίζει την μακροβιότητά τους και -κυρίως- την εφαρμογή τους. Μοιάζουν με παιχνιδάκια του τύπου «είπα, ξείπα»!

Σε οικονομικό επίπεδο είναι σαφές ότι το περιβάλλον αξιοπιστίας δεν μπορεί να θεμελιώνεται σε πλαίσιο εκβιασμών, πολλώ δε μάλλον που ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος κατάφερε να διασφαλίσει την μέχρι σήμερα 60χρονη ειρήνη του επί τη βάσει «συμβιβασμών». Κι αυτή η πεμπτουσία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος αυτή την περίοδο αμφισβητήθηκε, ωσάν να μην είναι μια συμπεφωνημένη πρακτική.

Σε κοινωνικό επίπεδο κανείς δεν κρύβει ότι πλέον το ρήγμα ανάμεσα στην Κοινωνία και την Πολιτεία βαθαίνει καθημερινά με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Ήδη, επαγγελματικά σωματεία ψιθυρίζουν (για πρώτη φορά από τη δεκαετία του ‘80) το ενδεχόμενο να ξεκινήσουν απεργίες διαρκείας σε όλους τους κλάδους. Εάν αυτό συμβεί, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν η κατάληξη θα είναι η ανασύνταξη της τρόικας ή η πλήρης αποσύνθεση του κράτους. Εξάλλου, οι προβλεπόμενες απολύσεις είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσουν πληθώρα εντάσεων με ανεξέλεγκτες συνέπειες.

Τι ελπίζει το πολιτικό σκηνικό

Ασφαλώς, ούτε εμείς ούτε κάποιος μάγος-αναλυτής μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια των κυβερνητικό σχεδιασμό, εφόσον υπάρχει! Πολλές πτυχές του «οδικού χάρτη» εξόδου από την κρίση μάς είναι παντελώς άγνωστες.

Ωστόσο, μπορούμε καλόπιστα να υποθέσουμε πως τούτες τις κρίσιμες ώρες η κυβέρνηση εστιάζει τις προσπάθειές της στην επούλωση του ταμειακού ελλείμματος που αντιμετωπίζει η χώρα. Κάνει, δηλαδή, οτιδήποτε -και με μισή καρδιά- προκειμένου να τροφοδοτήσει με έστω περιορισμένη ρευστότητα την αγορά, να διατηρήσει τη λειτουργία του κράτους σε ένα μίνιμουμ επίπεδο και να επιδείξει συνέπεια στην αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών της προς την διεθνή κοινότητα. Παράλληλα, με σκληρά μέτρα, επιζητεί να δημιουργήσει πλεονασματικό προϋπολογισμό, ελπίζοντας πως με τεχνητή εικόνα της ελληνικής οικονομίας θα καταφέρει να επαναφέρει την Ελλάδα στις αγορές και να έλξει επενδυτικά κεφάλαια.

Ποιες είναι οι πιθανότητες

Όσο στρατηγικό μοιάζει, όμως, αυτό το σχέδιο άλλο τόσο… παράδοξο είναι. Και ο λόγος έχει ήδη εκφραστεί από τους σημερινούς πρωταγωνιστές σε παρελθοντικό χρόνο: Τα σκληρότερα δημοσιονομικά μέτρα βαθαίνουν την ύφεση, αποτρέπουν τη ροή κεφαλαίων, επιμηκύνουν την αστάθεια και απομυζούν καθημερινά το αίμα της κοινωνίας και της αγοράς.

Το πιθανότερο, λοιπόν, είναι ότι ενώσω η εφαρμογή των μισθολογικών περικοπών είναι βέβαιη, η αύξηση των φορολογικών εισπράξεων είναι απολύτως αβέβαιη. Δεν αρκεί να βάζεις φόρο στα αναψυκτικά. Χρειάζεται και η βεβαιότητα της κατανάλωσής τους! Και αυτή η βεβαιότητα δεν υπάρχει.

Ο φετινός χειμώνας δεν θα αποφέρει τα προσδοκώμενα έσοδα από τη φορολογία ή και των έλεγχο διακίνησης των καυσίμων, επειδή απλούστατα ο κόσμος θα καταναλώσει λιγότερο πετρέλαιο! Συνεπώς, οι λογιστικές εκτιμήσεις μάλλον δεν θα επαληθευτούν.

Αλλά και ως προς τις γενικότερες διαρθρωτικές αλλαγές υπάρχει ζήτημα εφαρμογής τους. Αφενός διότι το μεγάλο κύμα απολύσεων θα παραλύσει την κρατική μηχανή, αφετέρου διότι οι εναπομείναντες θα τελούν υπό διαρκή αγωνία για τη δική τους επιβίωση.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον θα ήταν μάλλον παράδοξο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να υπάρξει γενικευμένη επανεκκίνηση της Οικονομίας και ασφαλής πρόβλεψη για την προσέλκυση επενδυτών – ειδικά όταν οι προσδοκώμενοι επενδυτές εκλαμβάνονται ήδη από τη συνείδηση του κόσμου περίπου ως εισβολείς, αν όχι και κατακτητές του όποιου δημόσιου πλούτου.

Το στοίχημα της κάθαρσης

Την ώρα που ο πολιτικός κόσμος, στο σύνολό του, διαπιστώνει ως παθογένεια της ελληνικής οικονομίας τη φοροδιαφυγή και την εισφοροδιαφυγή με πρωταγωνιστές πολλούς πολιτικούς παράγοντες, η Κοινωνία διαμαρτύρεται -δικαίως- ότι αντί οι διωκτικές αρχές να τα βάλλουν με τους μεγαλοκαρχαρίες επιδίδονται στην αλιεία της… μαρίδας. Απατεώνας ο περιπτεράς, ελεγκτέος ο κύριος Ταδόπουλος!

Αλγεινή εντύπωση εξακολουθούν να προκαλούν ακόμη και οι δημοσιεύσεις των «πόθεν έσχες» των πολιτικών. Από τη μια μάς λένε ότι η κοινοβουλευτική αποζημίωση δεν επαρκεί για τη λειτουργία των γραφείων τους (!) κι από την άλλη διαπιστώνουμε πως παντελώς ανεπάγγελτοι πολιτικοί έχουν υπέρογκες – νόμιμες καταθέσεις σε όλο το εύρος του τραπεζικού συστήματος. Πλουτίζουν, δηλαδή, από τη λαϊκή εντολή!

Ανάλογη νωθρότητα εκφράζει και το δικαστικό μας σύστημα, με τις χρονοβόρες διαδικασίες του και τις αμφίσημες αποφάσεις του. Και τα δυο αποτέλεσμα της πολυνομίας και της τροπολογιο-λαγνείας του πολιτικού μας συστήματος.

Η άλλη άποψη

Ο οικονομολόγος Γιάννης Βαρουφάκης υποστηρίζει ότι «θα έπρεπε να σταματήσουν οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να πάρουμε τη δόση».

Σύμφωνα με τον ίδιο αν πάρουμε τη δόση οδηγούμαστε σε αδιέξοδο και του χρόνου τέτοια εποχή πάλι θα χρειαζόμαστε χρήματα. Ο κ. Βαρουφάκης δήλωσε επίσης πως είναι αδύνατο με μέτρα 11,5 δισ. να υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα στη χώρα άμεσα.

Η πρόταση του Βαρουφάκη είναι να μην εφαρμόσουμε τα μέτρα που προτείνει η τρόικα για τα 11,5 δισ. αλλά να επικεντρωθούμε στο να εξοικονομήσουμε τα 2,5 δισ. μειώνοντας τις δαπάνες του δημοσίου. Πρότεινε να γίνει μία ανκατάταξη στους μισθούς του δημοσίου, με μείωση του υψηλότερου μισθού ώστε να ισούται με τον δεύτερο στην κατάταξη, ο δεύτερος με τον τρίτο και ούτω καθεξής. Με αυτόν τον τρόπο, ο κ. Βαρουφάκης υποστηρίζει ότι, θα εξαλειφθεί το έλλειμμα μέσα σε 3 εβδομάδες. Και με αυτό το σκεπτικό, χωρίς έλλειμμα το κράτος θα είναι σε θέση να πληρώνει μισθούς και συντάξεις κι έτσι δεν έχει ανάγκη τη δόση.

Αν οι προσδοκίες γίνουν στάχτη

Είναι σαφές πως ακόμη και αν υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις για τον τρόπο διαχείρισης της ελληνικής κρίσης, όλες οι πλευρές αποζητούν έξοδο από το τούνελ, ανασύνταξη της χώρας και παγίωση μιας προοπτικής ευημερίας για τον τόπο μας.

Το θέμα είναι να πετύχουμε, έχοντας προσδιορίσει ακριβώς τι θέλουμε να πετύχουμε. Οι συνθήκες δείχνουν πως η διάκριση μεταξύ υποστηρικτών του Ευρώ και αντιπάλων δεν είναι ικανές να δημιουργήσουν μια σαφή ιδεολογική πόλωση.

Ο κόσμος αρχίζει να μην νοιάζεται για το νόμισμα με το οποίο θα συναλλάσσεται. Οι άνθρωποι θέλουν να διαφυλάξουν το επίπεδο της ζωής τους και να ξαναρχίσουν να εργάζονται δημιουργικά για κάτι καλύτερο προς το συμφέρον όλων. Τόσο απλά!

Αν οι προσδοκίες καταρρεύσουν, τότε οι ιδεοληψίες δεν θα έχουν καμιά αξιακή λειτουργία. Ούτε για τους εμπνευστές τους, ούτε για τους λαούς που προσπαθούν να τις αποκωδικοποιήσουν. Εκείνο που ενδιαφέρει είναι να ξεκαθαρίσουμε άμεσα… για ποιά Ελλάδα μιλάμε!

Related posts