Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
28 Νοέ 2020
Πολιτισμός

Ο πληθυσμός του απόδημου Ελληνισμού

Η πληθυσμιακή υπεροχή του, στα μέσα του 19ου αιώνος, αναζωπύρωσε κι ενθάρρυνε την «Μεγάλη Ιδέα»

 

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη

Όταν ο Γεώργιος Α΄ ορίστηκε βασιλεύς των Ελλήνων, η έλευσή του συνοδεύτηκε  με την παραχώρηση  από τις Μεγάλες Δυνάμεις των Ιονίων νήσων στην Ελλάδα. Τότε, με τον ενθουσιασμό  της εδαφικής αύξησης της χώρας, οι ελεύθεροι Έλληνες έστρεψαν το βλέμμα τους στα αλύτρωτα εδάφη, της Θεσσαλίας, Ηπείρου, Μακεδονίας και  Θράκης, όπου ήκμαζε ο ελληνισμός πνευματικά και οικονομικά, σε μελλοντική ενσωμάτωση τους. Γνώριζαν,  ότι στην Κωνσταντινούπολη περιλαμβάνεται και μία άλλη πόλη, μεγάλη σε πληθυσμό, ελληνική. Προσέβλεπαν με πόθο στον ελληνισμό της αρχαιοτάτης Ιωνίας, των νησιών του Αιγαίου, την Κρήτη, χωρίς να λησμονούν και την Κύπρο.

Ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ ήρθε στην Ελλάδα με… προίκα τα Επτάνησα

Το 1821 ο πληθυσμός της Ελλάδος (Πελοπόννησος, Στερεά και νησιά αργοσαρωνικού), εκτάσεως 47.516  τ. χλμ. ήταν 938.765 κάτοικοι (οι 63.615 Τούρκοι που το 1828 περιορίστηκαν στις 11.450). Το 1853 ο πληθυσμός ξεπέρασε το εκατομμύριο! Ήταν  1.035.527 κάτοικοι (πυκνότητα 21,79 κάτοικοι κατά τ. χλμ.) και το  1861 μετρήθηκαν 1.096.810. Η επόμενη απογραφή έγινε το 1870, αφού προηγήθηκε το 1864, η έλευση του νέου βασιλιά Γεωργίου Α΄ και  η παραχώρηση από τους ΄Αγγλους των Ιονίων νήσων και η έκταση της Ελλάδος έφτασε τα  50.211 τ. χλμ. (από 40.716)  με πληθυσμό 1.457.894 κατοίκους.

Εκείνη λοιπόν την περίοδο, οι Έλληνες  είχαν συναίσθηση της ελληνικής δύναμης  στην Κιλικία, την  Καππαδοκία, την Συρία, την Παλαιστίνη και το παλιό Βασίλειο του Πόντου, με υψηλό  και ακμαίο εθνικό φρόνημα. Τεράστια δύναμη του Ελληνικού Έθνους αποτελούσε  η εκκλησία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που με αρωγούς  τα τότε ισχυρά  ελληνικά πατριαρχεία της Αλεξανδρείας, των Ιεροσολύμων και της Αντιοχείας αντιμετώπιζε ισοτίμως το Βατικανό.

Μεγάλη υπερηφάνεια ένοιωθαν οι Έλληνες για την Μεγάλη του Γένους Σχολή στην Πόλη, την  Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης  και το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Αυτά τα μεγάλα και εξαίρετα Εκπαιδευτήρια  παρείχαν διπλώματα που θα ζήλευαν  σήμερα διάφορα πανεπιστήμια…

Η Κωνσταντινούπολις ακτινοβολούσα το 1850

Γνώριζαν ακόμα οι Έλληνες, ότι σε όλη την Ανατολή, μεγάλος πλούτος  βρισκόταν σε Ελληνικά χέρια, ενώ οι έμποροι, οι τραπεζίτες  και κυρίως οι ναυτικοί, συναγωνίζονταν  εκείνους  των άλλων χωρών…  Ένοιωθαν επίσης υπερήφανοι για τις εξαιρετικά ανθούσες παροικίες τους  στις πόλεις Λονδίνο, Μασσαλία, Τεργέστη, Γένουα, Λιβόρνο, Οδησσό, Βουκουρέστι και Αλεξάνδρεια. Όλα αυτά ενίσχυαν  τότε και διόγκωναν την Μεγάλη Ιδέα.

Το θρυλικό Φροντιστήριο Τραπεζούντος

Για να σχηματίσουμε πληρέστερη αντίληψη και εικόνα,  για την δύναμη του  ελληνικού στοιχείου στον απόδημο ελληνισμό πριν από την έναρξη του Κριμαϊκού πολέμου, θα ανατρέξουμε  στα στατιστικά στοιχεία  που υπήρχαν ( G.D.P. Russian Turkey or a Greek  empire,  σελ. 40)   και τα ανέφεραν Αγγλοι μελετητές. Η ακρίβεια των αριθμών  μπορεί να αμφισβητηθεί, αλλά σε γενικές γραμμές  συμπίπτουν στις διάφορες διασταυρώσεις:

-Τούρκοι Κωνσταντινουπόλεως 400.000, Έλληνες 150.000. Τούρκοι Ευρ. Τουρκίας και νήσων 2.600.000, Έλληνες  και των παραλίων της Μικράς Ασίας 4.650.000.  Έλληνες ελεύθερης Ελλάδος  1.457.894. Σλαβόνοι και Σέρβοι  1.200.000. Βούλγαροι 3.000.000. Ρουμάνοι ή Δάκες  ( κάτοικοι Μολδαβίας και Βλαχίας) 4.000.000. Βλάχοι της Πίνδου 600.000, Αλβανοί Χριστιανοί 1.600.000, Αρμένιοι χριστιανοί στην Κων/πολη 250.000. Υπήρχαν επίσης στην Κωνσταντινούπολη 10.000 χριστιανοί μη ορθόδοξοι, και 20.000 ισραηλίτες.

Ενδιαφέρον παρουσίαζε  ο στατιστικός αυτός πίνακας, διότι κατά τους τότε αναλυτές,  από τα 2.600.000 των Τούρκων,  οι 800.000 ηταν Σλαβόνοι της Βοσνίας, ενώ στην Ήπειρο  ήταν αρνησίθρησκοι Αλβανοί. Οι Βούλγαροι δεν ήταν Σλάβοι, όπως και οι λατινικής προελεύσεως Ρουμάνοι. Η αριστοκρατία της Κωνσταντινουπόλεως  αποτελείτο από Έλληνες, οι Βλάχοι της Πίνδου ήταν Έλληνες νομάδες, ανάμικτοι  με πληθυσμό από την Βαλλαχία και οι κάτοικοι των πόλεων και των χωρίων της Πίνδου  Έλληνες ομιλούντες Ελληνικά. Οι Αλβανοί  δεν είχαν κάτι κοινό με τους Σλάβους. Ομιλούσαν γλώσσα ιλλυρικής καταγωγής, με σλαβική ρίζα στο 1/60 και ελληνική το 1/5.

Χορός «Πάνω-Κάτω» σε Αθηναϊκό σπίτι με φόντο τον Λυκαβηττό

Συμπερασματικά, ο ελληνικός πληθυσμός  υπερείχε στην ευρωπαϊκή Τουρκία, με δεύτερους τους Ρουμάνους, τρίτους τους Βουλγάρους  και τέταρτους τους Σλάβους. Έτσι με αυτήν την  συλλογιστική θα πρέπει να προστεθούν στον ελληνικό πληθυσμό άλλοι 2.200.000 κάτοικοι.

Η εντυπωσιακή αυτή υπεροχή των Ελλήνων και η ισχυρή τους παρουσία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αναζωπύρωσε, ενθάρρυνε και ενίσχυσε την Μεγάλη Ιδέα, που  σύμφωνα με τον ορισμό του Παύλου Καρολίδη, «είχε την καθολικοτάτην, άμα δε και την απλουστάτην έννοιαν: Ανόρθωσις του πεπτωκότος, πτώσις του καθεστηκώτος», την έννοιαν «της απελευθερώσεως σύμπαντος του Ελληνικού, ανακτήσεως του Βυζαντίου και της Αγίας Σοφίας και αναστηλώσεως του θρόνου των Κωνσταντίνων». Λίγο μετά «γεννήθηκε» το «Ανατολικό ζήτημα»…

 

Τάσος Κ. Κοντογιαννίδης

akontogiannidis@yahoo.gr

 

 

Στη βασική φωτογραφία: Η Αθήνα την εποχή της απελευθερώσεως

 

Related posts