Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
21 Ιούν 2021
Πολιτισμός

Ο Πασχάλης Πράντζιος μιλάει για το νέο βιβλίο του «τριάντα έξι ώρες βροχής»

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη

O Πασχάλης Πράντζιος γεννήθηκε στην Ανάβρα Καρδίτσας το 1971 και εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 2006. Σπούδασε φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και εργάζεται ως φιλόλογος καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση. Παράλληλα συνεχίζει τις σπουδές του στο μεταπτυχιακό τμήμα της Σχολής Θεάτρου του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας (Α.Π.ΚΥ.), με ειδίκευση στην Επιβίωση του Αρχαίου Δράματος. Εκτός από τη μυθιστοριογραφία, ασχολείται με τη θεωρία λογοτεχνίας και θεάτρου, δημοσιεύοντας άρθρα και μελέτες του σε περιοδικά λογοτεχνικού ενδιαφέροντος. Το Τριάντα έξι ώρες βροχής είναι το έκτο μυθιστόρημά του.

 ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κύριε Πράντζιο,  πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «τριάντα έξι ώρες βροχής» ενώ το προηγούμενο βιβλίο σας είχε τον τίτλο «Ξανάγινε τρεις…». Και οι δυο τίτλοι αναφέρονται στον χρόνο. Τι σημαίνει ο χρόνος για εσάς;

ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΠΡΑΝΤΖΙΟΣ: Παρότι ως έννοια ο χρόνος έχει μεγάλη βαρύτητα στη σκέψη μου –το γνωρίζετε εξάλλου γιατί είχατε διαβάσει και το προηγούμενό μου βιβλίο- ο τίτλος στο καινούριο μου μυθιστόρημα δεν επιλέχθηκε με αυτό το κριτήριο, αν και η ιστορία μου πηγάζει από τα βάθη του χρόνου και έρχεται στο παρόν. Εδώ έχει πιθανώς μεγαλύτερη σημασία το προσδιοριστικό γνώρισμα της βροχής σε σχέση με το χρονικό διάστημα των τριάντα έξι ωρών.

 Μ.Γ.: Σε τι αναφέρονται οι «τριάντα έξι ώρες βροχής»;

Π.Π.: Θα μπορούσε να πει κανείς πως το βιβλίο αποτελεί μία σύγχρονη μεταγραφή του μύθου της Φαίδρας, ωστόσο ο μύθος και η μεταφορά του στο παρόν ήταν το μέσον για να μπορέσω να μιλήσω για τη φύση του έρωτα.

Μ.Γ.: Ποιο ήταν το κίνητρο ώστε να γράψετε μια δική σας εκδοχή του μύθου που αφορά την Φαίδρα και τον Ιππόλυτο μεταφέροντάς την στη σύγχρονη εποχή;

Π.Π.: Μελετώντας τις διάφορες εκδοχές και προεκτάσεις του μύθου, όπως αυτές εμφανίστηκαν στα Γράμματα από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας, αισθανόμουν τα πυρά που δέχτηκε η Φαίδρα ως ερωτευμένη γυναίκα, άδικα ριγμένα πάνω της. Αυτή την αδικία θέλησα να αποκαταστήσω.

Μ.Γ.: Πώς επηρεάζουν τους ήρωές σας οι τριάντα έξι ώρες βροχής;

Π.Π.: Στιγμές η ζωή, το δίχως άλλο. Αυτό που κυρίως ζούμε είναι στιγμές, όπως επίσης κι αυτό που θυμόμαστε, κι αυτό στιγμές είναι. Οι τριάντα έξι ώρες βροχής τις στιγμές των ηρώων μου ορίζουν. Στιγμές γεμάτες βροχή.

Μ.Γ.: «Ο έρωτας είναι αγενής» γράφετε. Πως προσδιορίζεται η αγένεια του έρωτα;

Π.Π.: Πρόκειται για μία από τις προσωποποιήσεις του έρωτα που υπάρχει στο βιβλίο, προκειμένου να φανεί το σαρωτικό πέρασμά του. Ο έρωτας δεν ρωτά  αν σου αρέσει ή όχι, ούτε σου χτυπά την πόρτα περιμένοντας υπομονετικά να του ανοίξεις. Παίρνει μόνος του την πρωτοβουλία και σαρώνει τα εμπόδια.

Μ.Γ.: Τι είδους χαρακτήρας είναι η ηρωίδα σας Φαίδρα;

Π.Π.: Η Φαίδρα έχει την αξιοπρέπεια με την οποία ο τραγικός ήρωας αντιμετωπίζει τη συντριβή του. Η Φαίδρα είναι γυναίκα. Δεν απαρνείται τη φύση της, γι’ αυτό και ερωτεύεται. Θα μπορούσε να βρίσκεται στη θέση της οποιαδήποτε γυναίκα δεν απαρνείται τη φύση της.

Μ.Γ.: «Κανένα μοιραίο δεν εξοβελίζει την ανθρώπινη ευθύνη» αναφέρετε. Οι προσωπικές επιλογές κατευθύνουν το μοιραίο ή το μοιραίο τις προσωπικές επιλογές;

Π.Π.: Να σας φέρω ένα παράδειγμα, το γεγονός ότι ο Οιδίποδας συνάντησε τον πατέρα του, Λάιο, σ’ ένα τρίστρατο ήταν μοιραίο, το ότι τον σκότωσε ήταν ανθρώπινη επιλογή, η οποία σαφώς και καθόρισε τη μοίρα παρακάτω. Πιστεύω στη δύναμη της προσωπικής επιλογής, το μοιραίο είναι ένα από τα προσωπεία που έχουμε φορέσει στη ζωή, για να την ερμηνεύουμε.

Μ.Γ.: Τι αντιπροσωπεύει ο γέρο Μένης στην ιστορία σας; Αν επρόκειτο για αρχαία τραγωδία θα είχε το ρόλο κάποιου θεού;

Π.Π.: Θεού σε καμιά περίπτωση. Αν ήθελα να συνδέσω το πρόσωπο του γέρου με την αρχαία τραγωδία, μάλλον με τον Χορό θα τον ταύτιζα, δεδομένου ότι στο πρόσωπο του Μένη παρουσιάζεται  συμπυκνωμένη η σοφία.

Μ.Γ.: Η σκέψη της Φαίδρας πάλευε με τη στέρηση και την ενοχή. Η στέρηση ή η ενοχή είναι πιο ισχυρή;

Π.Π.: Είναι πιο δύσκολο να οδηγηθεί κανείς από την ενοχή στην απενοχοποίηση  απ’ ό,τι από τη στέρηση στο απόκτημα. Η ενοχή έχει βαθιές ρίζες στον ψυχισμό του ανθρώπου, τόσο βαθιές που μερικές τις κουβαλάμε από την κοιλιά της μάνας μας. Από κει κι έπειτα, όταν συνυπάρχουν η στέρηση και η ενοχή στο μυαλό μας, το συναίσθημα τραγικοποιείται περισσότερο.

 Μ.Γ.: «Κάποιοι άνθρωποι όταν βασανίζονται στην προσωπική τους ζωή, ασυναίσθητα κλείνουν την πόρτα της ψυχής τους». Γιατί συμβαίνει αυτό;

Π.Π.: Πολύ απλά γιατί από ένα σημείο και μετά δεν χωρά κανένας στην ψυχή σου, παρά μόνο ο πόνος σου. Ρίχνεσαι στη δίνη του και σφαλίζεις την πόρτα, αποκόβεσαι από τη ζωή. Η ζωή όμως είναι πιο δυνατή από τον πόνο, ο πόνος κάποια στιγμή τελειώνει, η ζωή όμως συνεχίζεται. Δυστυχώς, αργούμε να το καταλάβουμε αυτό.

Μ.Γ.: Τι οδήγησε την Φαίδρα σ΄ έναν γάμο με τον Θησέα; Τι της πρόσφερε και τι της στερούσε;

Π.Π.: Αυτό που φαντάζομαι πως θα οδηγούσε και τις περισσότερες γυναίκες μετά τα σαράντα τους. Η ανάγκη για συντροφικότητα οδήγησε τη Φαίδρα στον γάμο της με τον Θησέα, αυτό της κάλυψε στην αρχή κι αυτό αισθάνθηκε στη συνέχεια ότι της στερούσε, δεδομένου ότι αισθανόταν ολομόναχη στον γάμο της.

Μ.Γ.: «Ανασφάλειες και ξανά ανασφάλειες, που ζητούσαν να ξεδιψάσουν στο πλάι αντρών που ήταν μεγαλύτεροί της». Πού οφειλόταν η ανασφάλεια της Φαίδρας;

Π.Π.: Εκεί που οφείλονται και οι ανασφάλειες των περισσοτέρων ανθρώπων, φαντάζομαι. Στο συναισθηματικό έλλειμμα που αναπτύσσεται ποικιλόμορφα από τη στιγμή της γέννησής μας. Όλοι οι άνθρωποι κουβαλάμε τέτοια ελλείμματα.

Μ.Γ.: Ο Θησέας ενδιαφέρθηκε να μάθει ποτέ τις πραγματικές ανάγκες της γυναίκας του;

Π.Π.: Ο Θησέας είναι σύμβολο στο έργο και μοιάζει σε πολλά με το αρχαίο πρότυπό του. Αντιπροσωπεύει καθαρά τον τύπο του άντρα που δεν ενδιαφέρεται να μάθει τις πραγματικές ανάγκες της γυναίκας του. Όπως είναι και οι περισσότεροι άντρες δηλαδή… για να χαριτολογήσω!

Μ.Γ.: Ο έρωτας έχει ηθική;

Π.Π.: Το λέω ξεκάθαρα στο βιβλίο: «δεν έχει ο έρωτας ηθική, φίλες και φίλοι. Κανένα ένστικτο δεν μπορεί να έχει ηθική». Η ηθική είναι ανθρώπινη επινόηση, κοινωνική κατασκευή κι ο έρωτας προηγείται αυτής.

 Μ.Γ.: Ποια είναι η σχέση της ηθικής με την ελευθερία;

Π.Π.: Είναι τεράστιο το ερώτημα που θέτετε, για να απαντηθεί σε λίγες γραμμές. Υπό μία οπτική η ηθική εμποδίζει την ελευθερία του ανθρώπου, καθώς θέτει φραγμούς στις επιλογές του. Πιθανώς μάλιστα να μην πράττουμε ποτέ πραγματικά ελεύθερα. Συχνά νομίζουμε ότι είμαστε ελεύθεροι να αποφασίσουμε αν θα πράξουμε κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο και δεν αντιλαμβανόμαστε ότι και οι αποφάσεις μας οι ίδιες εξαρτώνται από παράγοντες που ούτε είναι εύκολο να γνωρίζουμε ούτε να αλλάξουμε. Αν συγκρίνουμε τις δύο έννοιες, η ηθική υπολείπεται της ελευθερίας, η ελευθερία ταυτίζεται με τη φύση, η ηθική με τον άνθρωπο, και η φύση είναι πάνω από τον άνθρωπο γιατί τον περιέχει. Αιώνες οι άνθρωποι προσπαθούν να υποτάξουν την ελευθερία της φύσης, υπονομεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη δική τους ελευθερία με όπλο την κατασκευασμένη από την κοινωνία ηθική τους. Το ποιος θα νικήσει στο τέλος, το έχει ήδη απαντήσει η φύση.

Μ.Γ.: «Ο έρωτας αποτελεί υπερβολή και έλλειψη ταυτοχρόνως» γράφετε. Ποια είναι η υπερβολή και ποια η έλλειψή του;

Π.Π.: Στον έρωτα η υπερβολή πηγάζει από την έλλειψη και η έλλειψη από την υπερβολή. Ο έρωτας έχει τους δικούς του νόμους που τον καθιστούν μοναδικό έναντι άλλων ισχυρών συναισθημάτων. Να σας πω εν συντομία ένα παραμύθι από το Συμπόσιο του Πλάτωνα; Ο Πλάτωνας προκειμένου να αποδείξει τη μοναδικότητα αυτού του πάθους, αναφέρει μεταξύ άλλων και τον μύθο της Άλκηστης, που όταν αρρώστησε για θάνατο ο αγαπημένος της Άδμητος και οι θεοί όρισαν πως μόνο αν δεχτεί να πεθάνει κάποιος στη θέση του, θα τον άφηναν να ζήσει, η νεαρή γυναίκα δέχτηκε ευχαρίστως να πεθάνει η ίδια, παρότι ζούσαν και οι δύο γονείς του Άδμητου. Μ’ αυτό τον τρόπο αποδεικνύει ο θείος Πλάτων πως μονάχα οι ερωτευμένοι δέχονται να δώσουν τη ζωή τους για χάριν του ερώμενου. Εδώ συνίσταται και η ταύτιση μεταξύ υπερβολής και έλλειψης. Ωστόσο, αυτό είναι ο έρωτας.

Μ.Γ.: «Κοινώς, ο ερωτευμένος είναι χαμένος από χέρι»; (σελ 109)

Π.Π.: Ε, ναι. Ο ερωτευμένος δεν ορίζει το χέρι του, του το βαστά ο έρωτας!

Μ.Γ.: «Maladie d΄ amour, Το ερωτικό πάθος αποτελεί ένα είδος αρρώστιας» γράφετε σε άλλο σημείο. Πως το αιτιολογείτε;

Π.Π.: Όπως το γράφω: «Η αγάπη αρρωσταίνει, θρηνεί όταν αγαπάς και την αποδιώχνεις, τρομάζει και κρύβεται σκαρφαλώνοντας στα αγκάθια της ερήμωσης».

Μ.Γ.: Πότε ο έρωτας γεννά την απελπισία;

Π.Π.: Όταν στερείσαι το αντικείμενο του πόθου σου και είσαι αναγκασμένος να ακρωτηριάσεις το συναίσθημα.

Μ.Γ.: «Όταν είσαι ερωτευμένος είναι σαν να κρατάς μια ωρολογιακή βόμβα στα χέρια σου που δεν ξέρεις πότε θα σκάσει» (σελ 176). Τι είδους είναι αυτή ωρολογιακή βόμβα και πότε μπορεί να σκάσει;

Π.Π.: Όταν καταπιέζεις το ερωτικό συναίσθημα κι αυτό μεταπίπτει στο στάδιο του πάθους, όσο αρνείσαι να αποδεχτείς την αλήθεια του, το πάθος εκρήγνυται. Είναι θέμα χρόνου αυτό. Το ερωτικό πάθος όταν δεν εκτονώνεται, αποκτά τερατώδη μορφή και εγκαθίσταται στο μυαλό, παλεύει με τις στερήσεις και τις παρακάμπτει εκτινάσσοντας την ορμή του. Η λογική φωνάζει πως δεν υπάρχει ελπίδα, το ερωτικό πάθος όμως υπερπηδά τη λογική και τη διαλύει. Όσο δεν εκφράζεται, τόσο θυμώνει και σ’ εκδικείται. Δημιουργεί απόστημα. Είναι βέβαιο επομένως ότι θα σκάσει! Το πότε ακριβώς, ποικίλει κατά περίπτωση.

Μ.Γ.: «Άξιος επιστημονικά, ανάξιος ως άνθρωπος» αναφέρετε για τον Θησέα. Πού οφειλόταν το ανάξιος ως άνθρωπος;

Π.Π.: Στο βιβλίο εξηγείται καθαρά, αυτό που με ρωτάτε. Πέραν του Θησέα, ανάξιος θεωρείται ο οποιοσδήποτε άνθρωπος δεν σέβεται τον εαυτό του. Όταν συμβαίνει αυτό, δεν μπορείς να σεβαστείς κανέναν. Από κει κι έπειτα ξεκινούν οι συμπεριφορές. Τις λεπτομέρειες θα τις δει ο αναγνώστης διαβάζοντας το βιβλίο.

Μ.Γ.: Τι προκαλεί η προδοσία και η εγκατάλειψη στον έρωτα;

Π.Π.: Μου επιτρέπετε να σας απαντήσω με μία φράση του βιβλίου; «Ο ανθρώπινος νους κρύβει μέσα του ένα ηφαίστειο που η λογική το κρατά υπό έλεγχο. Ωστόσο, όταν η ερωτική προδοσία [και η εγκατάλειψη] κατοικοεδρεύσει στην ψυχή, το ηφαίστειο ξυπνά και τότε τη θέση της λογικής παίρνει το πάθος στην πιο σκοτεινή του μορφή, αυτή της εκδίκησης».

Μ.Γ.: Ποιος δίνει τη λύση στην έκβαση της υπόθεσης του έρωτα στο βιβλίο σας ο άνθρωπος ή η μοίρα;

Π.Π.: Είναι από κείνες τις στιγμές που δεν μπορείς πραγματικά να αποφασίσεις τι από τα δύο ισχύει. Πρόκειται για την πάλη μεταξύ ειμαρμένης και ανθρώπινης επιλογής. Το τέλος του Θησέα ομοιάζει με αυτό του Ιππόλυτου στον μύθο (εκεί ο νεαρός Ιππόλυτος σκοτώνεται, γιατί ο Ποσειδώνας τρόμαξε τα άλογά του κι αυτός έπεσε πάνω στους βράχους). Εδώ ο Θησέας τρομάζει από τις σκέψεις του και κάνει αναστροφή με το αμάξι του στην Εθνική. Επιλογή ή μοίρα;

Μ.Γ.: Ήταν πρόθεσή σας να απενοχοποιήσετε τον απαγορευμένο έρωτα με τη συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου;

Π.Π.: Ήθελα απλώς να καταδείξω τη δυναμική του. Ο έρωτας δεν είναι ενοχικός, οι άνθρωποι είναι ενοχικοί. Κι ο έρωτας δεν γεννήθηκε για να είναι απαγορευμένος, εμείς προσδίδουμε στον έρωτα τέτοιους προσδιορισμούς. Ο έρωτας δεν απαγορεύεται, ο έρωτας βιώνεται.

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Π.Π.: Σας ευχαριστώ για την προσοχή που δώσατε διαβάζοντας το βιβλίο μου και για την ευκαιρία που μου δώσατε να μιλήσω γι’ αυτό!

*Το μυθιστόρημα «τριάντα έξι ώρες βροχής» του Πασχάλη Πράντζιου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

 Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.   

 

 

 

 

 

 

 

Related posts