Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
18 Απρ 2021
Πολιτισμός

Ο Μένιος Σακελλαρόπουλος μιλάει για το νέο βιβλίο του ΠΙΚΡΟ ΓΑΛΑ

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Το εντυπωσιακό με τον συγγραφέα Μένιο Σακελλαρόπουλο είναι ότι κανένα νέο βιβλίο του δεν μοιάζει με τα προηγούμενα. Πάντα οι ιστορίες που αφηγείται είναι εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους με μόνο κοινό σημείο αναφοράς τον άνθρωπο, την κοινωνία, τις σχέσεις και όλα καταλήγουν να γίνουν best seller. Πόσο τυχαίο μπορεί να είναι αυτό; Επειδή δεν πιστεύω στην τύχη, αλλά στο ταλέντο της συγγραφικής πένας του Μένιου Σακελλαρόπουλου, θα πω ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο. Πρόκειται για βιβλία γεμάτα με ανθρωπιά, με συναίσθημα, με συγκίνηση, με αλήθεια. Με το νέο βιβλίο του «Πικρό γάλα» αφηγείται, για πρώτη φορά, μια αληθινή ιστορία, με πραγματικούς ήρωες,  με συγκλονιστικές καταστάσεις τις οποίες προσεγγίζει με απόλυτο σεβασμό. «Το συγκεκριμένο βιβλίο με συντάραξε, με συγκλόνισε, με έκανε να γράφω δακρυσμένος σε όλη τη διάρκειά του» αναφέρει ο ίδιος. Και θα προσθέσω, κανείς αναγνώστης δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος σε όσα θα του αποκαλυφθούν με την ανάγνωση του βιβλίου.  

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κύριε Σακελλαρόπουλε πρόσφατα κυκλοφόρησε το 16ο βιβλίο σας με τίτλο «Πικρό γάλα». Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης;

ΜΕΝΙΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ: Όταν έμαθα την αδιανόητη ιστορία του Φώτη Ραπακούση με τον αναγκαστικό εγκλεισμό του στα έξι του μόλις χρόνια στον Ζηρό, ένα από τα ορφανοτροφεία της Φρειδερίκης, τον χωρισμό του με τον αδελφό του Σπύρο που πήγε σε άλλο ορφανοτροφείο αλλά και τα «μαρτύρια» που πέρασαν τα δυο ορφανά, ήταν σαν να δέχτηκα μια γροθιά στο στομάχι! Κι όταν, μαθαίνοντας την ιστορία, προσπαθούσα να συγκρατήσω τα δάκρυα στα μάτια μου, κατάλαβα αμέσως ότι αυτό το ΠΙΚΡΟ ΓΑΛΑ θα συγκινήσει τους πάντες. Γιατί ποιος θα μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος μπροστά σε μια τέτοια συγκλονιστική ιστορία που περιέχει ανατριχιαστικές λεπτομέρειες από την αφήγηση του ήρωα; Είναι μια πολύ σημαντική αλλά και σκοτεινή περίοδος της ελληνικής ιστορίας, με την Ελλάδα να βγαίνει από έναν αιματηρό εμφύλιο που άφησε πίσω του όχι μόνο χιλιάδες θύματα αλλά και τεράστιες πληγές που για κάποιους δεν έχουν κλείσει ακόμα. Ο ήρωας, ο Φώτης, μεγαλώνει παράλληλα με την ιστορία. Εμφύλιος, βασιλεία, δικτατορία, μεταπολίτευση, όλα μέσα από τα μάτια του αγριμιού της Ηπείρου, όπως τον ονόμασα. Πήρα το αυτοκίνητο και πήγα να τον συναντήσω στα Γιάννενα, και μια συνάντηση λίγων ωρών, όπως ήταν αρχικά προγραμματισμένο, κράτησε… τέσσερις μέρες! Γιατί όταν μιλάνε τα εσώψυχα, ο χρόνος χάνεται! Ο Φώτης λοιπόν άνοιξε την ψυχή του –ακολούθησαν κι άλλες συγκλονιστικές μέρες «εξομολόγησης»- κι έτσι βγήκε το ΠΙΚΡΟ ΓΑΛΑ, το οποίο θεωρώ ως την κορυφαία στιγμή της συγγραφικής μου πορείας.  

Μ.Γ.: Ήδη το βιβλίο έχει εισπράξει θετικά σχόλια και «τρέχει» ολοταχώς για best seller». Που πιστεύετε ότι οφείλεται η μεγάλη επιτυχία του;

Μ.Σ.: Όταν ολοκλήρωσα τη συγγραφή –κλαίγοντας όσο διήρκεσε, κι αυτό δεν μου έχει ξανασυμβεί- ήξερα ότι το βιβλίο είχε μια τεράστια δύναμη κι αυτό οφείλεται στην αυθεντικότητα της ιστορίας. Το εξώφυλλο, μια ολοζώντανη ασπρόμαυρη φωτογραφία των δύο παιδιών, του Φώτη και του Σπύρου, προϊδεάζει τον αναγνώστη για μια δυνατή ιστορία με αληθινούς ήρωες, όχι χάρτινους, κατασκευασμένους. Ήρωες που είναι ακόμα εν ζωή, που κινούνται δίπλα μας. Αν συνυπολογίσει κανείς και το θέμα της ιστορίας, τότε γίνεται αντιληπτό γιατί συγκινεί.    

Μ.Γ.: Με την αφήγηση της αληθινής ιστορίας του Φώτη κανείς δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος. Ποιο ήταν το ύφος που εσείς θέλατε να δώσετε στο βιβλίο;

Μ.Σ.: Προσπάθησα να διατηρήσω την αυθεντικότητα και της ιστορίας και της εποχής στην οποία διαδραματίζεται. Έπρεπε να βουτήξω πίσω στο χρόνο –και μιλάμε για τις αρχές της δεκαετίας του 1960- να μάθω κάθε λεπτομέρεια για τις συνθήκες, κοινωνικές και πολιτικές, να αναδείξω ξανά ξεχασμένα θέματα που φτάνουν ως και στο ύφος των μπακάλικων εκείνης της περιόδου. Ήθελα να επιστρέψω στο 1960 λοιπόν, ήταν μονόδρομος. Να δείξω γιατί το Γάλα ήταν Πικρό και κυρίως να αφήσω ελεύθερο όλο το συναίσθημα. Γιατί για μένα αυτό είναι το βιβλίο. Συναίσθημα! 

Μ.Γ.: Δεδομένου ότι είστε και 40 χρόνια δημοσιογράφος, όταν γνωρίσατε για πρώτη φορά τον Φώτη από κοντά, η προσέγγισή σας ήταν δημοσιογραφική ή συγγραφική;

Μ.Σ.: Τίποτα από τα δύο! Η προσέγγισή μου ήταν καθαρά ανθρώπινη. Κι έτσι όφειλα, μπροστά σε έναν άνθρωπο που μου άνοιξε την ψυχή και το σπίτι του. Τον έβλεπα να σπαρταράει μπροστά μου καθώς γύριζε πίσω στο χρόνο, ξανάμπαινε στα ορφανοτροφεία, θυμόταν θυμωμένος τους εγκλεισμούς, τις τιμωρίες, τα ανελέητα κυνηγητά, αλλά πάνω απ’ όλα θυμόταν –προσπαθώντας ακόμα να καταλάβει μισό αιώνα μετά- την απόφαση της μάνας να τον δώσει σε ορφανοτροφείο. Τον έκανα να νιώσει ότι έχει δίπλα του έναν φίλο με τον οποίο μπορεί να συζητήσει τα πάντα. Του ξεκαθάρισα από την αρχή ότι δεν θα μπει το παραμικρό που εκείνος δεν επιθυμεί, όπως κι έγινε. Υπήρξε αμοιβαίος σεβασμός, μιας και είχαμε να κάνουμε με απολύτως προσωπικά θέματα.   

Μ.Γ.: Διάβασα το βιβλίο σας απνευστί κι ομολογώ ότι είναι αδύνατον να συγκρατήσει κάποιος τα δάκρυά του. Εσείς πόσα δάκρυα ξοδέψατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου;

Μ.Σ.: Έχω ασχοληθεί κατά καιρούς με πολύ ευαίσθητα θέματα. Από τυφλούς –στα Δεκατρία κεριά στο σκοτάδι- από φυλακισμένους –στο Σημάδι- από ανθρώπους που βιώσαν την εργασιακή αναλγησία και καταστράφηκαν –στην Πυραμίδα της Οργής-, πολλές συνταρακτικές ιστορίες που με χάραξαν. Όμως το συγκεκριμένο βιβλίο με συντάραξε, με συγκλόνισε, με έκανε να γράφω δακρυσμένος σε όλη τη διάρκεια του. Ήταν για μένα ένα σημάδι ότι όλη αυτή η υπέρτατη συγκίνηση θα περάσει και στο αναγνωστικό κοινό. Χάσαμε πολλά τα τελευταία χρόνια, ευτυχώς η ευαισθησία είχε αποθέματα και παρέμεινε.

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που θαυμάσατε στον Φώτη ως παιδί «αγρίμι» και ως ενήλικα;

Μ.Σ.: Ο Φώτης Ραπακούσης ήταν –είναι ακόμα- μια ανυπότακτη ψυχή που δεν μπαίνει σε καλούπια. Έτσι ήταν από μικρός, πηγαίνοντας κόντρα σε πολύ δύσκολα ρεύματα. Κι είχε την άποψή του, ισχυρή και παγιωμένη, την οποία δεν άλλαζε ακόμα κι αν περνούσε από βασανιστήρια! Η δύναμη της ψυχής και του χαρακτήρα του τον βοήθησαν να επιβιώσει, να σταθεί στα πόδια του και αργότερα να μεγαλουργήσει! Γιατί αυτή τη στιγμή είναι από τους μεγαλύτερους συλλέκτες στην Ελλάδα, έχοντας ένα μουσείο-στολίδι: αυτό του Αλή Πασά στο Νησάκι Ιωαννίνων με αδιανόητα εκθέματα, όπως το χρυσό καριοφίλι του Αλή, το ασημένιο ξιφίδιο του Απόστολου Αρσάκη, την αυθεντική στολή της κυρά-Φροσύνης, όπλα της επαναστατικής περιόδου, απίστευτους θησαυρούς που κατάφερε να επαναπατρίσει και να χαρίσει σε όλους τους Έλληνες. Όταν ένα «αγρίμι» που μεγάλωσε σε ορφανοτροφεία δίχως να γνωρίσει πατέρα και δίχως να πάρει μητρική αγάπη και φροντίδα, έφτασε σε τέτοια επιτεύγματα, ε, είναι να τον θαυμάζεις και να υποκλίνεσαι μπροστά του, όπως έκαναν πρόεδροι Δημοκρατίας!

 Μ.Γ.: Έχω διαβάσει ή έχω ακούσει να ονομάζουν τις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης «κολαστήρια», «πλυντήρια ψυχών» κλπ. Εσείς ποια εντύπωση αποκομίσατε από τις διηγήσεις του Φώτη και την έρευνα που προφανώς κάνατε;

Μ.Σ.: Το όλο θέμα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και λεπτό και έχει διαφορετικές αναγνώσεις, ανάλογα με την οπτική γωνία του καθενός. Κατά πολλούς «αλλοιώθηκαν συνειδήσεις», κατ’ άλλους σώθηκαν ψυχές και ζωές που μπορεί να χάνονταν σε μια κατεστραμμένη από τον φονικό εμφύλιο Ελλάδα, διαλυμένη πατρίδα. Περισσότερα από 25 χιλιάδες παιδιά πέρασαν τις βαριές πύλες των πενήντα τριών παιδουπόλεων της Φρειδερίκης, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουν όλα την ίδια άποψη. Όταν λοιπόν ξεκίνησα την έρευνα για το Πικρό Γάλα, συνάντησα ένα ιδιότυπο φαινόμενο που με προβλημάτισε ιδιαίτερα. Πολλοί από όσους συνάντησα έβαφαν με μαύρο χρώμα τις λέξεις τους. Μιλούσαν για την κόλαση επί γης, «αυτή που σημάδεψε για πάντα τις ψυχές μας και μας κάνει ακόμα και τώρα να πεταγόμαστε στον ύπνο μας. Χαστούκια, φτυσίματα, φόβος, αγωνία, πλύση εγκεφάλου, εννιά προσευχές την ημέρα, προσκύνημα των εικόνων των βασιλιάδων, στρατιωτική πειθαρχία που δεν άρμοζε σε παιδιά, ψυχαναγκασμός…».  Όμως επίσης πολλοί ήταν αυτοί που εξέφραζαν το ακριβώς αντίθετο!

«Σώθηκαν οι ζωές μας. Γλιτώσαμε από την ασιτία, είχαμε στέγη, φροντίδα, μάθαμε πέντε γράμματα και μια τέχνη, βγήκαμε έτοιμοι στην κοινωνία, επιβιώσαμε!»

Είναι λοιπόν η προσωπική εκτίμηση του καθενός, κανείς δεν μπορεί να πείσει τον άλλο περί της ορθότητας των απόψεων και των επιχειρημάτων του, αφού η κάθε οπτική γωνία είναι μοναδική. 

Μ.Γ.: Τα χρόνια που ο Φώτης κι ο Νιόνιος μεγάλωναν στην παιδούπολη του Ζηρού, τι αντιπροσώπευε ο ένας για τον άλλον;

Μ.Σ.: Ο Φώτης γνώρισε στον Ζηρό ένα συνομήλικο αγοράκι, τον Διονύση, με τον οποίο πέρασαν μαζί τα πιο κρίσιμα χρόνια της ζωής τους σε μια άγουρη ηλικία, τυλιγμένα από σκιές και φαντάσματα, φόβους κι αγωνίες. Άρα δέθηκαν πολύ, έγιναν ακόμα και σταυραδέλφια ενώνοντας το αίμα τους! Ο ένας ήταν τα πάντα για τον άλλο τις νύχτες του φόβου και τις μέρες της αγωνίας. Αυτό δημιούργησε μια ιδιότυπη σχέση, αφού τους ένωσε η ίδια η μοίρα, η πικρή ζωή. Φυσικά αλλιώς σκέφτεται κάποιος στα δέκα και στα δώδεκα, αλλιώς μεγαλώνοντας. Ευτυχώς κατάφερα να τους δω αγκαλιασμένους στην παρουσίαση του βιβλίου στον Ιανό. Κι όταν ανέβηκαν μαζί πάνω, έχοντας πίσω την παιδική φωτογραφία τους, είδα κόσμο από κάτω να κλαίει με λυγμούς. Ήταν για μένα προσωπικά μια συγκλονιστική στιγμή, αυτή που με έκανε να πω ότι και μόνο γι’ αυτό άξιζε ο κόπος, η ταλαιπωρία, η τεράστια ψυχική φόρτιση, η κούραση, τα ξενύχτια μέχρι να ολοκληρωθεί αυτό το βιβλίο.

 Μ.Γ.: Ποια εσωτερική ανάγκη του κάλυπτε ο Φώτης, ως παιδί, με τη συλλογή γραμματοσήμων και ποια καλύπτει ως ενήλικας με τη δημιουργία του Μουσείου στο Νησάκι των Ιωαννίνων; 

Μ.Σ.: Ο Φώτης Ραπακούσης είναι ένας σύγχρονος ευεργέτης, χαρίζοντας στην πατρίδα –γιατί σ’ αυτήν θα μείνει το μουσείο- ένα τεράστιο κληροδότημα. Και για να το δημιουργήσει θυσίασε τον εαυτό του και ξόδεψε όλη την περιουσία του. Είχε ανάγκη να ξαναβρεί τις ρίζες του μετά τα ορφανοτροφεία, να δεθεί με τα αντικείμενα της ιδιαίτερης πατρίδας του, να φωτίσει μια ολόκληρη εποχή. Όλο αυτό του δημιούργησε μια «μανία», και μέσα απ’ αυτήν πέτυχε ένα θαύμα! Ας μην ξεχνάμε ποτέ από πού ξεκίνησε και τι πέτυχε. Είναι ένα σπουδαίο μάθημα ζωής προς όλους.

 Μ.Γ.: Το βιβλίο σας «Πικρό γάλα» προήλθε από μια κατάθεση ψυχής του Φώτη Ραπακούση. Τι είναι αυτό που οφείλει να προσέξει ένας συγγραφέας όταν καταγράφει μια αληθινή ιστορία;

Μ.Σ.: Έχοντας γράψει 15 βιβλία ως το Πικρό Γάλα, δεν είχα την τύχη να πέσω σε μια αληθινή ιστορία από την αρχή ως το τέλος, πραγματικά συγκλονιστική και σπαρακτική. Έχοντας λοιπόν μπροστά μου υπαρκτά πρόσωπα –που όλα είναι εν ζωή- όφειλα να προσέξω ιδιαίτερα γεγονότα και καταστάσεις. Έναν χάρτινο ήρωα τον κάνεις ό,τι θέλεις, έναν αληθινό όχι. Αυτό λοιπόν προκαλεί άγχος, πίεση, πολλαπλή προσοχή. Ακόμα και η διαχείριση συναισθημάτων απαιτούσε προσοχή. Το ξαναλέω: ζουν όλοι! Ο Φώτης και ο Σπύρος, η μάνα τους η Σοφία, ο Διονύσης, ακόμα και «επιτηρητές» από τον Ζηρό! Άρα όφειλα να διαχειριστώ με αξιοπρέπεια όλους τους ανθρώπους, ίσως και να μαλακώσω το θυμό του Διονύση για κάποιους. Ζύγισα κάθε λέξη δυο και τρεις φορές! 

Μ.Γ.: Κύριε Σακελλαρόπουλε είστε ένας καταξιωμένος συγγραφέας. Όλα τα βιβλία σας ανήκουν στην κατηγορία με τα ευπώλητα. Υπάρχει κάποια μυστική συνταγή ώστε ένα βιβλίο να γίνει best seller;

Μ.Σ.: Απολύτως καμία! Αν ήξερε κανείς το… μυστικό, θα έγραφε μόνο αριστουργήματα που θα σάρωναν! Κι από την άλλη, όλα εξαρτώνται από το κοινό, αυτό αποφασίζει. Αν λοιπόν το κοινό προτιμά –είτε γενικά είτε μια συγκεκριμένη περίοδο- αστυνομικά μυθιστορήματα, ιστορικά, κοινωνικά, ερωτικά, ρομαντικά ή οτιδήποτε άλλο, αυτομάτως ένα βιβλίο πουν είναι διαφορετικό βγαίνει «εκτός μάχης». Άρα δεν υπάρχουν ούτε μυστικά ούτε συνταγές. Ψυχή χρειάζεται. Και προσωπικά την καταθέτω σε κάθε βιβλία, ματώνοντας και στη διάρκεια της έρευνας αλλά και της συγγραφής. Δεν έχω ξεγελάσει ποτέ τον αναγνώστη, του καταθέτω όλη την αλήθεια μου. Ακολουθώντας πάντα τα χνάρια του εκάστοτε ήρωα, του δίνω και τη δική του αλήθεια, δίχως φιοριτούρες και κορδελάκια. Θεωρώ ότι η ωμή αλήθεια –γιατί τα θέματα που επιλέγω θέλουν ωμότητα- η ξεκάθαρη εικόνα, τα μηνύματα που εκπέμπονται, συγκινούν τον αναγνώστη που θα επιλέξει κάποιο βιβλίο μου.  

Μ.Γ.: Αφήνω σ΄ εσάς τον επίλογο της συνέντευξης για να πείτε ότι θέλετε για το «Πικρό γάλα» που γεύτηκε ο ήρωάς σας και χιλιάδες ακόμα παιδιά που μεγάλωσαν σε παιδουπόλεις.

Μ.Σ.: Στην παρουσίαση του βιβλίου στον Ιανό, ο Στέφανος Δάνδολος είπε μια φράση που με συγκλόνισε. Ότι δηλαδή στην πορεία του ο καθένας –εν προκειμένω στη συγγραφική- σημαδεύεται από ένα βιβλίο. Ότι κάποιο βιβλίο τον περιμένει στο δρόμο του κι ότι αυτό που με περίμενε ήταν το Πικρό Γάλα! Με συγκίνησε πολύ αυτό γιατί όντως είναι κάτι πολύ ξεχωριστό για μένα. Δεν ξέρω αν θα λένε ποτέ για μένα ότι «είναι αυτός που έγραψε το Πικρό Γάλα», ξέρω όμως ότι με σημάδεψε και μου χάρισε αδιανόητες συγκινήσεις που ούτε που φανταζόμουν. Θα είναι πάντα κάτι ξεχωριστό για μένα. Και χαίρομαι αφάνταστα που το άκουσα ήδη από πολλούς αναγνώστες. Αυτό μου δίνει μια τεράστια ικανοποίηση και είμαι ευγνώμων στον κόσμο που το αγκάλιασε από την πρώτη μέρα κυκλοφορίας του.

*Το μυθιστόρημα ΠΙΚΡΟ ΓΑΛΑ του Μένιου Σακελλαρόπουλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

 

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.   

 

Related posts