Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
21 Σεπ 2021
Χωρίς κατηγορία

Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης…αγρότης

Συνέντευξη στην Γεωργία Βαμβακερού

Η πρόσκληση για συνέντευξη έγινε με την προϋπόθεση να μιλήσουμε για οτιδήποτε άλλο εκτός από πολιτική. Και είναι πρόκληση να μην αναφερθείς στην πολιτική, όταν έχεις απέναντί σου το τελευταίο εν ζωή ιδρυτικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, έναν άνθρωπο που έχει διατελέσει πέντε φορές Υπουργός και μάλιστα σε Υπουργεία σημαντικά όπως αυτό του Εμπορίου, της Παιδείας, της Εθνικής Αμύνης και της Δικαιοσύνης, δύο φορές υφυπουργός, Ευρωβουλευτής και έχει συμπληρώσει θητεία 48 ετών στη σειρά στο ελληνικό κοινοβούλιο. Έναν άνθρωπο, εν ολίγοις, για τον οποίο η πολιτική υπήρξε όλος ο βίος του. Κι όμως, με τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη μπορεί κανείς να μιλά ατέλειωτες ώρες για τον πολιτισμό, την τέχνη, την αρχαιολογία, την αγροτική ζωή ακόμα, χωρίς να πλήξει ούτε στιγμή. Η διάθεσή του για δημιουργία ανεξάντλητη, οι γνώσεις του θαυμαστές και η συντροφιά μαζί του ένα μάθημα ζωής. Ανεξάρτητα από τις απόψεις του και τις απόψεις μας για την πορεία του στην πολιτική ζωή του τόπου, διαπιστώσαμε ότι ένας άνθρωπος τόσο δημιουργικός όσο ο συνομιλητής μας, διατηρεί την τάση του για αρίστευση σε οτιδήποτε είναι αυτό με το οποίο θα καταπιαστεί. Ακόμα και στην παραγωγή ελαιόλαδου ή την οινοποιία. Τελικά η κουβέντα στράφηκε και στην πολιτική. Ήταν αναπόφευκτο.

Το ραντεβού μας, μεσημεράκι στο T-Square. Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης δεν παίζει γκολφ, ωστόσο εδώ συναντιόταν πολύ συχνά με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

“Δεν συζητάω για τον σεβασμό, την εκτίμηση, τον θαυμασμό που έτρεφα για τον Καραμανλή. Ότι είμαι σαφώς επηρεασμένος από την πολιτική σκέψη του, δεν υπάρχει θέμα”.

Αρχίζουμε λοιπόν την κουβέντα μας με μνήμες απ’ τον χώρο του Γκολφ.

– Γινόταν η εξής ιεροτελεστία. Ο Καραμανλής ερχόταν κι έπαιζε γκολφ. Εμείς μαζευόμασταν στο σαλόνι, πριν πάμε στην τραπεζαρία. Εκεί λοιπόν ερχόταν καταϊδρωμένος, καθόταν, έπινε το ουίσκυ του κι ύστερα πήγαινε άλλαζε και πηγαίναμε όλοι μαζί στην τραπεζαρία. Μία φορά λοιπόν ήμουν στο σαλόνι δίπλα στον Μάνο Χατζιδάκι. Τότε μου διηγήθηκε πώς γράφτηκαν τα “Παιδιά του Πειραιά”, που δεν ήταν, όπως έλεγε, το αγαπημένο του τραγούδι. Το πιο αγαπημένο του τραγούδι, όπως έμαθα τότε, ήταν ‘’Ο κυρ-Αντώνης’’. Το πιο αγαπημένο του δε ολοκληρωμένο έργο ήταν η “Μελισσάνθη”, που αφορά τα βιώματά του στην κατοχή και στο οποίο έχει γράψει ο ίδιος και τους στίχους και τη μουσική. Αυτό αγαπούσε. Για τα παιδιά του Πειραιά μου είπε: “Το σιχαίνομαι! Με παίδεψε αυτό το τραγούδι”. Και μου διηγήθηκε ότι όταν ανέλαβε την μουσική για το “Ποτέ την Κυριακή”, κάθε βράδυ, -βράδυ πάντα έγραφε μουσική ο Μάνος-, η μάνα του του έφτιαχνε ένα μεγάλο θερμός με καφέ, καθόταν στο πιάνο, αλλά δεν του ‘βγαινε τίποτα. Το ‘κλεινε το πιάνο, έβγαινε πήγαινε για κρασοποσία, τσίπουρο, ξαναγυρνούσε, πάλι τίποτα. Έτσι το έργο κόντευε να τελειώσει και δεν είχε βγει η μουσική. Οπότε ένα βράδυ, στη μία η ώρα, έκατσε στο πιάνο και μόλις έκατσε ήρθαν οι πρώτες νότες. Στις τρεις το πρωί τηλεφώνησε στην Μελίνα που ήρθε με την πυζάμα της και μια ρόμπα για να ακούσει. “Κάτσε μωρή εδώ δίπλα”, της είπε, “να δω, μπορείς να το βγάλεις αυτό;” Κι έτσι έγιναν τα Παιδιά του Πειραιά.

– Με την Μελίνα τί σχέσεις είχατε;

– Απλώς τη γνώριζα. Έγινε όμως το εξής. Όταν η Μελίνα έκανε την γνωστή δήλωση για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα, ήμασταν σ’ ένα σπίτι με πολιτικούς της Νέας Δημοκρατίας, οπότε όλοι έλεγαν ότι η Μελίνα πέταξε απλά ένα πυροτέχνημα. Εγώ, χειρότερος απ’ όλους, τους είπα τότε ότι η Μελίνα είναι το alter ego του Ανδρέα, αυτού του δημοκόπου, και άλλα πολλά εναντίον της. Όταν το θέμα πήγε στη Γενική Συνέλευση της Unesco στο Μεξικό και βγήκε ομόφωνη απόφαση για την επιστροφή των μαρμάρων, πήγα στο υπουργείο και της είπα “Μελίνα σε αδίκησα και θέλω να σου ζητήσω συγγνώμη”. Θυμάμαι φορούσε ένα άσπρο φόρεμα, σηκώθηκε απ’ το γραφείο, με αγκάλιασε, με φίλησε και μου είπε “Τουλάχιστον εσύ είσαι άρχοντας”. “Δεν είμαι άρχοντας”, της είπα, “απλά έκανα λάθος γιατί πραγματικά έσπειρες κάτι που μπορεί να βγάλει καρπό”.

Κάποια στιγμή λοιπόν με είδε στη Βουλή και μου είπε “Ποτέ δεν μου έχεις ζητήσει τίποτα εσύ”. “Δεν θέλω κάτι Μελίνα μου”, της είπα, “και δεν θέλω να σε απασχολώ. Θέλω μόνο να προσέξεις τον Μυστρά”. Και έτσι έδειξε ένα ενδιαφέρον και συνέχισε τα έργα στον Μυστρά, τα οποία είχα αρχίσει εγώ… αλλά ο Μυστράς, είναι άλλη ιστορία. Άρχισε έτσι:

Σε μια κρίση με την Τουρκία, ενώ ήμουν Υπουργός Παιδείας, ο Καραμανλής φοβήθηκε ότι θα μας εκβιάσουν με σκληρά μέτρα κατά του Πατριαρχείου. Με κάλεσε λοιπόν και μου είπε ότι αν αποφάσιζαν να κρατήσουν τυπικά την έδρα τους εκεί αλλά να έχουν και κάπου αλλού δεύτερη έδρα, η Ελλάδα θα έπρεπε να είναι έτοιμη να τους υποδεχτεί. Αφού απέρριψα για πρακτικούς λόγους το Άγιο Όρος και την Πάτμο, έγραψα μια επιστολή με την οποία πρότεινα στον Καραμανλή τον Μυστρά και στην οποία, αφού του εξέθετα τα επιχειρήματα, κατέληγα λέγοντας ότι θα πρέπει να λάβει υπόψιν του ότι είμαι επηρεασμένος λόγω της καταγωγής μου από την περιοχή. Δεν πέρασαν δυο ώρες και ο Καραμανλής με πήρε και μου είπε να φύγω αμέσως για τον Μυστρά για να τον ενημερώσω τι πρέπει άμεσα να γίνει. Έτσι άρχισε η συντήρηση των βυζαντινών εικόνων του εκκλησιών του Μυστρά, που έχουν ιδιαίτερη καλλιτεχνική αξία. Μετά, αποφασίστηκε η αναπαλαίωση του Ανακτόρου του Παλαιολόγου. Αλλά όταν έφυγα από το Υπουργείο, το έργο αυτό σταμάτησε.

Αυτό είπα της Μελίνας, η οποία πραγματικά αποφάσισε την ανέγερση του Ανακτόρου, η οποία -περιττό να σας πω- άρχισε το 1984 και ακόμα, το 2015, δεν έχει τελειώσει. Έχουν δοθεί πολλά χρήματα διότι το έργο εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ. Προφανώς τα χρήματα κατασπαταλήθηκαν. Καταλαμβάνομαι από απελπισία για το μέλλον του τόπου μας αν συνεχίσουμε έτσι…

– Μιλάτε για κακοδιαχείρηση. Αν εσείς, σε τόσα Υπουργεία δεν μπορέσατε να κάνετε κάτι, ποιός θα μπορούσε;

– Απ’ όπου πέρασα αυτό έκανα. Διόρθωνα κακώς κείμενα. Κι ο επόμενος, του ίδιου ή άλλου κόμματος, τα έπαιρνε πίσω. Στην Παιδεία έγινε μια κοσμογονία τότε στη σχολική στέγη. Χτίστηκαν 11.000 σχολικές αίθουσες που ανακούφισαν αισθητά το μεγάλο πρόβλημα της σχολικής στέγης. Ο χώρος μίας συνέντευξης δεν επιτρέπει πλήρη ανάπτυξη του πολυσχιδούς έργου που επιτελέστηκε στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας την τετραετία 1989-1993. Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι όλα τα πολεμικά μας πλοία αντικαταστάθηκαν με πολύ νεότερης ηλικίας πολεμικά σκάφη, ενώ το ίδιο συνέβη και στο αρματικό μας δυναμικό. Και όλα αυτά με ελάχιστα χρήματα.

Παράλληλα έλαβα ριζοσπαστικά μέτρα, όπως η ανάγνωση των εφημερίδων μέσα στα στρατόπεδα, η εισαγωγή των γυναικών στις στρατιωτικές σχολές κα. Επίσης είχα επισκεφθεί τότε πάρα πολλά στρατόπεδα αλλά και συνοριακά φυλάκια λύνοντας επί τόπου τα προβλήματα που υπήρχαν. Θυμάμαι όταν επισκέφθηκα το Αγαθονήσι οι 102 κάτοικοι του ακριτικού νησιού με παράπονο μου είπαν ότι όταν έχει φουσκοθαλασσιά δεν έρχεται το καραβάκι από τη Σάμο και έτσι δεν τρώνε ψωμί. Και αυτό τον χειμώνα μπορεί να συμβεί πολλές μέρες. Σε εβδομάδες χτίστηκε το οίκημα και τοποθετήθηκε ο φούρνος με πρωτοβουλία και δαπάνες του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης.

Τότε έγιναν και είχαν μεγάλη επιτυχία, οι μεγάλες συναυλίες σε ακριτικές περιοχές για τα στρατευμένα παιδιά μας αλλά και τους κατοίκους στις οποίες προσφέρθηκαν και συμμετείχαν αφιλοκερδώς ο Μάνος Χατζιδάκις και η Μούσχουρη στην Κόνιτσα και στο Καστελόριζο, ο Σαββόπουλος στη Μυτιλήνη, ο Ξαρχάκος, ο Μπιθικώτσης και άλλοι κορυφαίοι καλλιτέχνες μας.

– Πώς και δεν αναλάβατε ποτέ το Υπουργείο Πολιτισμού;

– Είναι μεγάλο μου παράπονο. Το ήθελα πολύ. Όσοι πέρασαν δυστυχώς από το Υπουργείο Πολιτισμού, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, κανείς δεν το αγάπησε. Όλοι το έβλεπαν σαν ένα σκαλοπάτι να πάνε σε καλύτερο Υπουργείο. Λες και το Υπουργείο Πολιτισμού είναι παρακατιανό. Ο Πολιτισμός και ο Τουρισμός είναι οι δυο πιο σημαντικές πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας μας. Έχουμε τα μάρμαρα και το κλίμα μας.

– Και την θάλασσά μας. Πώς κρίνετε τον Μιλτιάδη ως Υπουργό Ναυτιλίας;

– Λένε ότι ήταν καλός. Δεν ξέρω, αλλά έτσι λένε.

– Είχατε την φιλοδοξία να συνεχίσουν τα παιδιά σας το έργο σας; Χαίρεστε που ο Μιλτιάδης είναι πολιτικός;

– Ο Μιλτιάδης το ήθελε μόνος του. Θυμάμαι, όταν ήμουν Υπουργός Παιδείας, ο Μιλτιάδης ήταν στην Ε’ Δημοτικού κι ανησυχήσαμε γιατί είχε φτάσει εννιάμιση το βράδυ κι έλειπε απ το σπίτι. Μας ήρθε λοιπόν στις δέκα κατάκοπος και ματωμένος γιατί έκανε… αφισοκόλληση. Δεν πίεσα κανέναν λοιπόν να γίνει πολιτικός, ωστόσο με ικανοποιεί ότι το όνομα συνεχίζεται από το 1835 που μπήκε ο πρώτος Βαρβιτσιώτης στη Βουλή. Κι αυτό συνεχίζεται μέχρι τώρα. Δεν υπήρξε Ελληνική Βουλή χωρίς Βαρβιτσιώτη. Μάλιστα εγώ έτυχα στις βουλές του 1961, 1963 και 1964 με δεύτερο Βαρβιτσιώτη, τον Νικηταρά, μακρινό μου θείο, βουλευτή Λακωνίας.

– Στην Λακωνία και μάλιστα στον Μυστρά περνάτε πλέον το περισσότερο χρόνο σας;

– Πράγματι. Τώρα ευτυχώς ζω περισσότερο στο Μυστρά. Και είμαι εκεί γιατί πλέον η ατμόσφαιρα, η πολιτική, η ανθρωπιστική και η ηθική στην Αθήνα είναι κατά τη γνώμη μου απαράδεκτη. Κι έτσι έχω αποσυρθεί στο Μυστρά όπου μυρίζω τη γη. Είναι μεγάλο πράγμα αυτή η επαφή με τη γη. Εμένα μ’ αρέσει πάρα πολύ, όχι να την βλέπεις αφ’ υψηλού, αλλά να ζεις τη γη. Να ζεις την καρποφορία της, να δεις αυτό το μικρό που σπέρνεις πώς μεγαλώνει. Είναι μια ολόκληρη σύνδεση του ανθρώπου με κάτι που ο ίδιος φτιάχνει.

– Και βγάζετε καλό λάδι;

– Λένε ότι είναι από τα πολύ καλά. Και δεν βγάζω μόνο λάδι αλλά και κρασί το οποίο είναι πάρα πολύ καλό και του οποίου η ιστορία είναι η ακόλουθη. Όταν έφτιαξα τ’ αμπέλι, την πρώτη χρονιά βγήκε ένα καλό σπιτικό κρασί, τίποτα παραπάνω. Την δεύτερη χρονιά δεν ήταν τόσο καλό το κρασί και την τρίτη χρονιά έγινε ξύδι. Οπότε αποφάσισα να σταματήσω.

Τρία τέσσερα χρόνια λοιπόν μετά, ούτε που είχα μαζέψει τα σταφύλια, οπότε ένα μεσημέρι τρώμε μ’ έναν συνάδελφο Γάλλο Ευρωβουλευτή στο εστιατόριο της Ευρωβουλής και μας φέρνουν το κρασί του μαγαζιού. Μόλις το έβαλα στο στόμα μου έκανα έναν μορφασμό διότι ήταν απαράδεκτο. Συμφώνησε κι αυτός μαζί μου. Του είπα λοιπόν τότε τη δική μου ιστορία και εκείνος μου αποκάλυψε ότι ήταν μεγάλος οινοπαραγωγός της Γαλλίας! Ήρθε λοιπόν στον Μυστρά, έδωσε οδηγίες για την σωστή συλλογή του καρπού -είναι μια ολόκληρη επιστήμη!-, μετά πήγαμε και στο οινοποιείο όπου έδωσε σαφείς οδηγίες πώς να βγει το κρασί… Και βγήκε ΤΟ κρασί!

– Αν δεν ήσασταν πολιτικός, τί θα θέλατε να είστε;

– Αρχαιολόγος. Άλλωστε, η άλλη μου μεγάλη απασχόληση ήταν τα 24 ημίωρα φιλμ που είχα κάνει στην τηλεόραση για τις αρχαιολογικές περιηγήσεις μου, τα οποία παίχτηκαν πολλές φορές από το Κανάλι της Βουλής και την ΕΤ2. Είναι επισκέψεις μου σε αρχαιολογικούς χώρους λιγότερο γνωστούς. Μαζί με τον αρμόδιο αρχαιολόγο, περιηγούμασταν τον χώρο και γινόταν μια συζήτηση. Όταν είχα πάει στην αρχαία Μεσσήνη, εκεί ο εξαίσιος αρχαιολόγος Πέτρος Θέμελης είχε κάνει μια μεγάλη προσπάθεια η οποία όμως δεν είχε γίνει γνωστή. Αφού παίχτηκε το φιλμάκι στην τηλεόραση, με πήρε ο Θέμελης και μου είπε: “Ξέρετε τί δώρο μου κάνατε; Μέχρι τώρα γίνονταν 3-4 επισκέψεις πούλμαν την εβδομάδα. Τώρα μου έρχονται γύρω στα δέκα!”

– Είστε φιλότεχνος;

– Ναι, μ’ αρέσει να βλέπω τις σύγχρονες τάσεις. Παρακολουθώ τις εκθέσεις. Έχω και πολλούς φίλους ζωγράφους. Είμαστε πολύ στενά συνδεδεμένοι με τον Τέτση, με τον Σόρογκα, με τον Φασιανό, ο οποίος μου έχει κάνει και το πορτραίτο. Ο Σόρογκας, ο οποίος επίσης κατά την άποψή μου είναι πολύ μεγάλος, είχε ασχοληθεί μία περίοδο με την αγιογραφία και μου είχε χαρίσει τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.

– Με τη Γλυφάδα ποιά είναι η σχέση σας;

– Στην Γλυφάδα μεγάλωσα. Ήρθαμε εδώ το 1947, τότε που δεν υπήρχε ούτε ένα μέτρο ασφαλτο-στρωμένος δρόμος. Ήταν ένα μικρό ωραίο χωριό. Τα καλοκαίρια μαζευόταν όλη η παρέα στο καφενείο του Ζαβολέα και δίπλα ήταν ο κινηματογράφος Μαϊάμι. Εκεί πηγαίναμε τα απογεύματα. Τα πρωινά πηγαίναμε σ’ έναν τεράστιο ωραίο αμμόλοφο που είχε στην μετέπειτα πλαζ της Γλυφάδας ενώ μπροστά απ’ του Ψαρόπουλου που ήταν κάτι μικρά πεζουλάκια βγάζαμε τα χταπόδια με το χέρι. Ήταν παράδεισος η Γλυφάδα. Τώρα έγινε πολιτεία κι έχει τα προβλήματα των πολυάνθρωπων πολιτειών.

– Σας στεναχώρησε το ότι δεν εξελέγη Δήμαρχος ο Μιλτιάδης;

– Εγώ ήμουν αντίθετος στο να κατέβει. Κοίταξε, όταν θες να είσαι σωστός πολιτικός πρέπει να ξέρεις ότι η πολιτική δεν έχει μόνο ζήτω. Έχει και γιούχα. Εγώ πιστεύω ότι θα ήταν καλός Δήμαρχος. Βέβαια τελικά του βγήκε σε καλό γιατί έγινε Υπουργός.

– Υπάρχουν φιλίες στην πολιτική;

– Εγώ έχω φίλους που με έχουν στηρίξει από το 1961, ασφαλώς υπάρχουν. Όμως η φιλία δεν είναι μονόδρομος. Κάτι που δεν μπορούν να καταλάβουν οι πολιτικοί είναι ότι δεν μπορεί να σ’ αγαπάει μόνο κάποιος και να είναι φίλος σου. Πρέπει κι εσύ να είσαι φίλος μ’ αυτόν. Που σημαίνει ότι πρέπει να του συμπαραστέκεσαι και στις καλές και στις κακές του μέρες. Δεν ξέρω αν το κάνουν αυτό όσοι λένε ότι δεν υπάρχει φιλία. Εγώ ξέρω ότι υπάρχει φιλία και φίλοι αφοσιωμένοι. Που δεν τους έχω κάνει ποτέ τίποτα και είναι φίλοι μου.

Είχα μία τακτική, να παίρνω το αυτοκίνητό μου, το δικό μου αυτοκίνητο, χωρίς κανέναν, μόνος μου ως Υπουργός Εθνικής Αμύνης και κάθε Κυριακή πήγαινα σ ένα καφενείο της περιφέρειάς μου κι έμπαινα μέσα. Ήθελα να μιλήσω με τον κόσμο. Να αφουγκραστώ τα προβλήματα του κόσμου. Τώρα το κάνουν; Δυστυχώς νομίζουν ότι θα μάθουν τα προβλήματα με την επαφή δια της τηλεοράσεως. Άψυχη επαφή.

– Ποιό συμβάν σας έχει συγκινήσει περισσότερο σε όλα αυτά τα χρόνια;

– Εκείνο που με συγκλόνισε ήταν όταν ήμουν Υπουργός Εθνικής Αμύνης, το 91, κι από λάθος του κυβερνήτη, το μοιραίο C-130 έπεσε στο όρος Όθρυς και σκοτώθηκαν 79 νεαρά παιδιά. Σμηνίτες. Άλλο τί άκουσα τότε, λες κι εγώ ήμουν ο κυβερνήτης, λες κι εγώ έφταιγα. Δεν μ’ ένοιαζε τί έγραφαν ορισμένοι δημοσιογράφοι. Το συμβάν με έφερε στη θέση του γονιού που έχασε το παιδί του.

– Και η πιο ευχάριστη στιγμή σας στη πολιτική;

– Όταν ο Κάρολος Παπούλιας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μου έδωσε , πριν από δύο χρόνια, τον Μεγαλόσταυρο, ένα από τα μεγαλύτερα Ελληνικά παράσημα.

– Είχατε σχέσεις φιλίας και εκτίμησης με πολιτικούς της αντίπερα όχθης;

– Πρώτα απ όλους με τον Λεωνίδα Κύρκο, που είχαμε εκτίμηση και συχνή ανταλλαγή απόψεων. Και μετά με τον Γρηγόρη Φαράκο. Ήταν δύο άνθρωποι που ενώ ανήκαν σε τελείως διαφορετικό χώρο, μπορούσα πολύ άνετα να συζητήσω μαζί τους.

– Πώς βλέπετε την πορεία της Νέας Δημοκρατίας σήμερα;

– Χρειάζονται τομές. Και δεν ξέρω εάν η παρούσα ηγεσία θέλει να τις κάνει. Διότι δεν μπορούμε να πάμε με τις ιδέες τις παλιές, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τον ιδεολογικό μας προσανατολισμό και να βρούμε τί είμαστε, πού θέλουμε να πάμε και ποιό είναι το όραμά μας. Και βεβαίως να αναγνωρίσουμε τα λάθη που κάναμε στο παρελθόν. Για να βελτιωθούμε.

Πηγη: http://www.glyfada-freepress.gr/ioannis-varvitsiotis

Related posts