Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
08 Αυγ 2020
Πολιτισμός

Νίκος Καραγεώργος : Η συγγραφή με κάνει να αισθάνομαι σαν θαλασσοπόρο που λύνει τις άγκυρες

 

Από την Μαίρη Γκαζιάνη
 
Η συνομιλία με τον Νίκο Καραγεώργο είναι χαρά και ευχαρίστηση. Δεν διστάζει να απαντήσει σε καμιά ερώτηση και πάντα έχει μια απάντηση για όλα, σύμφωνα με τον τρόπο που εκείνος εισπράττει, αποδέχεται, αφομοιώνει τα ερεθίσματα της ζωής. Η αγάπη του για τη συγγραφή τον οδήγησε να εγκαταλείψει σίγουρη επαγγελματική καριέρα ώστε ν΄ αφοσιωθεί αποκλειστικά στα βιβλία του.
 
ΕΡ. Νίκο γεννήθηκες στην Αθήνα με καταγωγή από τη Μεσσηνία Πελοποννήσου. Επισκέπτεσαι συχνά τον τόπο καταγωγής σου;
ΑΠ. Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα, και αφότου πήρα την απόφαση να ασχοληθώ συστηματικά με τη συγγραφή, οι επισκέψεις μου είναι αρκετά συχνές. Το μικρό χωριό μου (Άγιοι Θεόδωροι), η γενέτειρα της μητέρας μου, είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της ομορφιάς και της γεωγραφικής ποικιλομορφίας του μεσσηνιακού νομού.
ΕΡ. Τι συμβολίζει για εσένα;
ΑΠ. Πολλά πράγματα συγχρόνως που, ίσως όλα, κάπως συνδέονται μεταξύ τους. Η μητέρα μου μεγάλωσε σε συνθήκες απόλυτης ένδειας όπου η επιβίωση κατακτιόταν καθημερινά. Εντούτοις, η φιλομάθειά της, η ανάγκη της να υπερπηδήσει τα στενά πλαίσια της μοίρας, και η χαλκέντερη θέλησή της να πλάσει η ίδια το μέλλον της, κάρπισαν μέσα της το όνειρο, το πείσμα, την αδιαπραγμάτευτη πεποίθηση ότι τίποτα δεν είναι από πριν τετελεσμένο. Είναι, λοιπόν, η αναμέτρηση του ανθρώπου με το πεπρωμένο του. Είναι οι πιθανότητες επιτυχίες όταν όλα συνομολογούν για το αντίθετο. Συμβολίζει, επίσης, την αδιάρρηκτη συνέχεια της ελληνικότητας και αναφέρομαι τόσο στην περίοδο των Βυζαντινών χρόνων όσο και στους επόμενους αιώνες της Τουρκοκρατίας. Δεν είναι τυχαίο ότι στον Μωριά έζησε ο πλατωνικός φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός Πλήθωνας ούτε ότι οι αδάμαστοι Μανιάτες δεν γνώρισαν τον τουρκικό ζυγό. Συμβολίζει το κάλλος όπως το συνέλαβαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι και όπως έχει αποτυπωθεί σε αναρίθμητα μνημεία που σώζονται. Τέλος, τα διάσπαρτα μικρά χωριά, με τους ελάχιστους μόνιμους κατοίκους, συμβολίζουν έναν κόσμο άρρηκτα δεμένο με το φυσικό του περιβάλλον, έναν κόσμο ακατάδεκτο στις αστυφιλικές τάσεις.
ΕΡ. Και τι συμβολίζει για σένα το Παγκράτι, η γειτονιά που γεννήθηκες και μεγάλωσες;
ΑΠ. Το Παγκράτι είναι η Αθήνα. Η Αθήνα που αγαπώ. Παρότι και αυτό, όπως και τόσες άλλες περιοχές, δέχτηκαν το κακόγουστο πλήγμα της οικιστικής ανάπτυξης, με τις πυκνοχτισμένες πολυκατοικίες να σου κρύβουν τον ουρανό, να σου στερούν το βλέμμα και το οξυγόνο, για εμένα είναι συνυφασμένο με το κέντρο της πόλης. Είναι η πλησιέστερη πρόσβασή μου για το κέντρο της πόλης, ψυχικά και οδικά. Έχει τις αντιθέσεις του και τις απροσδόκητες ομορφιές του. Κατηφορίζεις από στενά δρομάκια, που γίνονται ακόμη πιο στενά εξαιτίας των παρκαρισμένων αυτοκινήτων, περνάς από οικοδομικά τετράγωνα με καταθλιπτικές πολυκατοικίες και, ξαφνικά, αντικρίζεις τον λόφο του Αρδηττού.
ΕΡ. Με τον αθλητισμό πότε άρχισες να ασχολείσαι;
ΑΠ. Η ορθότερη απάντηση θα ήταν προτού καν γεννηθώ μια και οι πρώτες αναλαμπές από την ενσυνείδητη μνήμη μου με μεταφέρουν στο Καλλιμάρμαρο. Βάδιζα, έτρεχα, έπαιζα.  Υπό μία έννοια ο αθλητισμός ασχολήθηκε μαζί μου προτού αποφασίσω να ασχοληθώ εγώ μαζί του. Νομίζω ότι ήταν φυσιολογική απόρροια. Ο πατέρας μου και ο θείος μου μεσουράνησαν ως πρωταθλητές στο βάδην για τρεις δεκαετίες. Ήταν διαχρονικοί πρωταθλητές μα, πάνω απ’ όλα, ήταν εμποτισμένοι με το αθλητικό ιδεώδες, την παιδαγωγική διάσταση του αθλητισμού. Έτσι με εμβάπτισαν κι εμένα από νωρίς, από πολύ νωρίς. Προτού καν γεννηθώ όπως είπα και πριν.
ΕΡ. Έχεις σπουδάσει Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εργάστηκες για αρκετά χρόνια και στη συνέχεια τα εγκατέλειψες όλα προκειμένου να ασχοληθείς μόνο με τη συγγραφή βιβλίων. Πότε ξεκίνησες να γράφεις;
ΑΠ. Λίγο πριν ή λίγο μετά τα τριάντα. Σε αυτή την ηλικία πραγματοποίησα τις πρώτες, χρήσιμες αλλά ανάξιες κριτικής, συγγραφικές μου απόπειρες. Βέβαια, όσο το σκέφτομαι, όσο εξοικειώνομαι με το ασυνείδητό μου, τείνω να πιστέψω πως όλα αυτά τα χρόνια, έως την ηλικία των τριάντα, ήταν μια περίοδος παθητικής συγγραφής η οποία προετοίμασε το έδαφος για την ενεργητική. Στα επόμενα χρόνια ίσως βεβαιωθώ ότι ξεκίνησα να γράφω όταν διάβαζα κλασικά εικονογραφημένα, Βερν, Τουέν, Δουμά, Μυριβήλη, Λουντέμη.
ΕΡ. Τι είναι για σένα η συγγραφή;
ΑΠ. Η διαλεκτική μου σχέση με τον κόσμο. Ο τρόπος μου να απομονώνομαι από τον κόσμο την ίδια ώρα που συναθροίζομαι μαζί του. Η λεκτική μου επικοινωνία σε χώρους και περιβάλλοντα όπου δεσπόζει η μη λεκτική επικοινωνία. Η ειρηνική συνύπαρξη με τον πιο σκοτεινό εαυτό μου ή, μάλλον, για να είμαι ακριβέστερος, η συνύπαρξη απλώς με τον εαυτό μου. Πρωτίστως, όμως, η συγγραφή με κάνει να αισθάνομαι σαν θαλασσοπόρο που λύνει τις άγκυρες έχοντας παραποιημένες πυξίδες κι έτσι, εκεί που νομίζει ότι πλέει σε αβαθές πέλαγος, προσκρούει σε υφάλους. Το σκαρί του πλοίου σκίζεται και ο επικείμενος καταποντισμός γεμίζει με υγρή δημιουργία το κύτος του σκάφους. Αλαφρώνει έτσι και το κήτος της ανθρώπινης φύσης.
ΕΡ. Το πρώτο σου βιβλίο είναι μια συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο «Κάτω από τη φωτιά μουσική». Τι είδους διηγήματα περιλαμβάνει;
ΑΠ. Είναι διηγήματα που στερεώνονται πάνω σε ζητήματα που με απασχόλησαν κι εξακολουθούν να με απασχολούν. Η μοναξιά και όχι η μοναχικότητα, η απόγνωση που προέρχεται από την αδυναμία των άλλων να μας κατανοήσουν όπως εμείς θα θέλαμε, η αποκτήνωση που επέρχεται ως αποτέλεσμα της ένταξής μας μέσα σε ένα αδηφάγο εργασιακό περιβάλλον, η απόσταση ανάμεσα σε αυτά που κάνουμε και σε αυτά που κάποτε ποθήσαμε, η αποστασιοποίηση από τον ίδιο μας τον εαυτό και, τέλος, η ελπίδα ότι όλα ανατρέπονται. Η θράκα της ελπίδας. Αυτή είναι η μουσική κάτω από τη φωτιά.
ΕΡ. Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο σου, μια νουβέλα με τον τίτλο «Η φαιδρή κηδεία του Οδυσσέα Λουντάντε» από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης. Πως μια κηδεία μπορεί να χαρακτηριστεί φαιδρή;
ΑΠ. Ο θάνατος καθευατός είναι ένα τραγικό γεγονός. Όχι τόσο γιατί σημαίνει μια οριστική απώλεια αλλά γιατί φέρνει στο προσκήνιο την εκκωφαντική ένταση του ανεξήγητου. Ο θάνατος κλείνει την καταπακτή της λογικής του ανθρώπου. Οι βάσιμες σκέψεις, οι επαγωγικές σκέψεις, οι αδιάσειστες σκέψεις, αδρανοποιούνται, εξαερώνονται. Μόνο οι εικασίες ευδοκιμούν πλέον. Ο θάνατος είναι η απώλεια της λογικής. Αυτό σημαίνει ότι η ανθρώπινη αντίληψη, κρίση, συμπεριφορά, επεμβαίνει σε όλες τις καταστάσεις, μεταφράζει το τραγικό ως φαιδρό και το φαιδρό ως τραγικό. Ένα δραματικό γεγονός εμφορεί ιλαρή διάθεση κι ένα αστείο περιστατικό προκαλεί συγκίνηση. Η αντίφαση. Τι άλλο;
ΕΡ. Υπήρξε κάποιο ανάλογο περιστατικό που σου ενέπνευσε την ιστορία του βιβλίου;
ΑΠ. Φυσικά. Η επινόηση στη μυθοπλασία έχει τις βάσεις της στην πραγματικότητα αν και, μέσω αυτής ή εξαιτίας αυτής, επινοούνται διαρκώς νέες σχέσεις με την πραγματικότητα.
ΕΡ. Πιστεύεις ότι στις περισσότερες κηδείες, η μάσκα της λύπης φοριέται;
ΑΠ. Οι μάσκες φοριούνται οπουδήποτε. Σε κηδείες ή σε χαρμόσυνα γεγονότα. Η μάσκα, αν φοριέται τακτικά, αντικαθιστά το πραγματικό πρόσωπο, γίνεται το πρόσωπο στη θέση του προσώπου. Όποιος καταφεύγει στη χρήση της μάσκας για να αποκρύψει το συναισθηματικό του γίγνεσθαι κουβαλάει τον αλχημιστή του ψεύδους. Δείτε την ταινία Η Μάσκα που υποτίθεται ότι είναι κωμική. Ως μασκοφόροι, λοιπόν, υποβαλλόμαστε να λυπηθούμε, να γελάσουμε, να πούμε κάτι αστείο ή βαθυστόχαστο, να συνδράμουμε με το πιο χαρωπό μας προσωπείο σε μια ανιαρή συνάντηση, να υποκριθούμε τους συντετριμμένους από ένα οικουμενικό γεγονός που μας αφήνεις παντελώς αδιάφορους.
ΕΡ. Γιατί νομίζεις ότι στις κηδείες οι άνθρωποι προσποιούνται συναισθήματα που δεν νιώθουν;
ΑΠ. Γιατί αυτό γίνεται οπουδήποτε. Απλώς στην κηδεία είναι εμφατικότερο. Γιατί εδώ δεν έχεις να κάνεις μόνο με άλλους ανθρώπους που μπορεί να ξεγελαστούν. Ο θάνατος δεν ξεγελιέται. Η προσποίηση των ανθρώπων, σε αυτή την περίπτωση, είναι και μια σήραγγα υπεκφυγής από το αναπόδραστο.
ΕΡ. Στη γραφή σου επέλεξες την αμεσότητα του πρώτου προσώπου. Όλα τα γνωρίζουμε μέσα από την οπτική ματιά και σκέψη του Νίκου. Κατά πόσο υπάρχεις στον συνονόματό σου αφηγητή;
ΑΠ. Αυτοβιογραφικά στοιχεία, προσωπικές μου εμπειρίες, ψήγματα της προσωπικότητάς μου, γίνονται κτήμα των χαρακτήρων μου. Δεν υπάρχω, όμως, ολοκληρωτικά σε κανέναν από τους χαρακτήρες μου. Μου αρέσει να διαμελίζομαι, να διασπείρομαι σε πολλά πρόσωπα, αντρικά ή γυναικεία. Όσο υπάρχω μέσα στον Νίκο άλλο τόσο υπάρχω μέσα στον Οδυσσέα, την Άσπα, τον Μένη. Θέλω να πω ότι, ως άνθρωπος, εμπεριέχομαι στο σύνολο των ηρώων μου. Ένα κομμάτι μου αναβιώνει στο πρόσωπο του τάδε, ένα κομμάτι στο πρόσωπο της δείνα. Είναι ένα παιχνίδι κρυπτογράφησης το οποίο με θέλγει και, ταυτόχρονα, μου αποκαλύπτει καινούργια μονοπάτια προσωπικής αναζήτησης, δύσβατα και κακοτράχαλα.
ΕΡ. Όλα τα πρόσωπα –πλην του Νίκου- έχουν περίπου την ίδια συμπεριφορά. Ξεχωρίζει η πρώην φοιτήτρια του Οδυσσέα, Άσπα. Τι συμβολίζει η Άσπα;
ΑΠ. Η Άσπα είναι ένας μεταιχμιακός άνθρωπος, μια θηλυκή φιγούρα που παραμένει άπιαστη, ένα απροσέγγιστο παρόν. Μοιάζει, παρά την εκθαμβωτική ομορφιά της και το δημιουργικό της πνεύμα, να έχει θέσει διαχωριστικά σύνορα ανάμεσα στον εαυτό της και στον κόσμο. Μοιάζει να περιφέρεται ανάμεσα στους ανθρώπους έχοντας απεκδυθεί κάθε ίχνος υλικής υπόστασης. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που κάθεται ξεχωριστά από τους άλλους, μόνη της, έξω στη βεράντα. Η πόρτα είναι το σύνορό της. Έξω από αυτήν είναι ο κόσμος της. Μέσα βρίσκεται ο άλλος κόσμος. Ενδεχομένως η αφήγηση του Νίκου στηρίζεται στην απόμακρη παρατηρητικότητα της Άσπας. Επιπλέον, μπορεί η Άσπα να είναι δημιούργημα του Νίκου και του Οδυσσέα. Ποιος ξέρει;
ΕΡ. Η τελετή διεξάγεται σε κάποιο χωριό της Πελοποννήσου. Κάποιοι δεν έχουν φύγει ποτέ από το χωριό. Πιστεύεις ότι αντίστοιχα τραγελαφικές καταστάσεις συμβαίνουν παντού;
ΑΠ. Οπουδήποτε, απλώς συγκαλύπτονται με πιο εκλεπτυσμένες τεχνικές ενώ ο φρενήρης ρυθμός στις μεγαλουπόλεις, με τις εστίες άγχους να πολλαπλασιάζονται και να αναφλέγονται, καταστρέφει τη στιγμιαία στάση πάνω σε τέτοιου είδους καταστάσεις, αποστρέφει το βλέμμα από το παρόν εξαιτίας της εναγώνιας πάλης με ένα μέλλον ασταθές, με ένα μέλλον που πρέπει να κερδίζεται κάθε μέρα και χάνεται κάθε νύχτα.
ΕΡ. Τι ήθελες να τονίσεις με το γεγονός του εγκέλαδου;
ΑΠ. Ο άνθρωπος, για χιλιάδες χρόνια, προσαρμοζόταν στη φύση για να επιβιώσει. Στην πρόσφατη ιστορία του αυτή η σχέση άλλαξε. Άρχισε να επεμβαίνει στη φύση. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν φυσικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, που καταδεικνύουν την αδυναμία του, τις πεπερασμένες του δυνάμεις. Ο άνθρωπος ταξιδεύει στο διάστημα, μπορεί κάποτε να κατοικήσει σε άλλο πλανήτη και, όμως, καταπλακώνεται από έναν καταστροφικό σεισμό ή πνίγεται από μια ασταμάτητη νεροποντή. Ο εγκέλαδος, λοιπόν, λειτουργεί στο κείμενο ως παύση του χρόνου, ως ένα χρονικό κενό για να παραλύσει ο αντισεισμικός προγραμματισμός των ανθρώπων, να σαστίσει ο προσεκτικά διαμορφωμένος αμυντικός μηχανισμός τους. Είναι το απαραίτητο συμβάν, τα απαραίτητα ρίχτερ για να ξεθεμελιωθούν παραπήγματα προκαταλήψεων και να δοθεί η πρωτοβουλία στον απόλυτο κυρίαρχο∙ τη στιγμή.
ΕΡ. Έχεις έρθει αντιμέτωπος με το θάνατο κάποιου πολύ αγαπημένου σου προσώπου;
ΑΠ. Ναι. Πριν από ένα χρόνο έχασα τη γιαγιά μου.
ΕΡ. Σ’ έχει προβληματίσει ο θάνατος, η μετά θάνατον ζωή;
ΑΠ. Τόσο ως άνθρωπο όσο και ως συγγραφέα −αν υφίσταται τέτοιος διαχωρισμός. Ο θάνατος −και το μετά τον θάνατο− δεσπόζουν στη ζωή του ανθρώπου με τρόπο καθοριστικό έτσι ώστε δεν θα είναι υπερβολή αν πω ότι ο θάνατος γεννάει τη ζωή, της εμφυσά πνοή και κίνηση. Υπό μία έννοια ο θάνατος δίνει ζωή στη ζωή. Αν λοιπόν, απέχοντας, μετέχει ενεργητικά στη ζωή τότε είναι επόμενο να σκεφτώ ότι, όταν επέρχεται, φέρει και ενέχει ζωή. Άλλωστε, οι προβληματισμοί γύρω από τον θάνατο, και τη μεταθανάτια ζωή, βρίσκονται στις γενεσιουργές βάσεις των θρησκειών και σπουδαίων, διαχρονικών, έργων τέχνης.
ΕΡ. Με τον αδερφό σου Γιάννη Καραγεώργο έχετε δημιουργήσει και διαχειρίζεστε το λογοτεχνικό ιστολόγιο «Βιβλιοβασίες». Τι σκοπό έχει;
ΑΠ. Είναι ένα εγχείρημα που ξεκινήσαμε πριν από έναν χρόνο περίπου. Η αγάπη μας για τα βιβλία, η εμπειρία της αναγνωστικής απόλαυσης, μας παρακίνησε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου θα μπορούμε να καταγράφουμε τις σκέψεις μας για βιβλία που διαβάσαμε και να τα συστήσουμε όχι με έναν αυστηρό κριτικό λόγο, αλλά έχοντας την επίγευση της μαγευτικής επίδρασής τους. Με τις «Βιβλιοβασίες», κατά κάποιον τρόπο, ανταποδίδουμε την ευεργεσία όλων αυτών των βιβλίων που διαβάζουμε. Τα μεταδίδουμε, κοινοποιούμε −όσο αυτό είναι δυνατόν− την πορεία των αναγνωστικών μας συναισθημάτων, κι επιχειρούμε να δώσουμε το στίγμα τους. Ο σκοπός είναι να παρουσιάζουμε βιβλία, όσο πιο πολλά βιβλία γίνεται. Έτσι, για να είμαι ειλικρινής, υπηρετούμε κι έναν άλλο, ωφελιμιστικό, σκοπό∙ κρίνουμε τους εαυτούς μας ως αναγνώστες.
ΕΡ. Τι θα ήθελες να πεις ως επίλογο στην κουβέντα μας;
ΑΠ. Εύχομαι, στα χρόνια της δικής μου γενιάς, να τεθούν οι βάσεις για μια παιδεία προσανατολισμένης στην καλλιέργεια του ανθρώπου, για μια παιδεία όπου θα προέχει η μόρφωση και θα έπεται η γνωσιακή κατάρτιση, για μια παιδεία που θα είναι το αντίβαρο στην εξειδικευμένη μονομέρεια, για μια παιδεία που θα λειτουργεί ως άσβεστη ανάγκη για διαρκή εκπαίδευση της προσωπικότητας∙ για μια παιδεία που θα διαπλάθει πολίτες ικανούς να αναγνωρίζουν τους άριστους, τολμηρούς ώστε να καθαιρούν τους δημοκόπους. Για μια παιδεία, τέλος, η οποία θα δημιουργεί κοινωνίες όπου λόγια όπως αυτά του Λουντέμη, όταν απολογούνταν επειδή δεν υπέγραφε δήλωση μετάνοιας, δεν θα χρειάζεται να ειπωθούν: «Επειδή μου μιλήσατε για δήλωση, σας λέω ότι χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν τα κάμω πάλι τέσσερα εγώ!»
***Το βιβλίο του Νίκου Καραγεώργου «Η φαιδρή κηδεία του Οδυσσέα Λουντάντε» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης
 

Μαίρη Γκαζιάνη
Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015. 
Γράφει στίχους για τραγούδια, με τελευταίο «Το λάθος» το οποίο συμπεριλαμβάνεται στο CD «Με τον άνεμο της Όστρια» σε μουσική Ελένης Μπελιμπασάκη και ερμηνεία Βασίλης Διαμάντης. Υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός ενώ μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία ασχολείται ερασιτεχνικά.

 
 
 
;

Related posts