Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
18 Ιαν 2020
Πολιτισμός

Μιχαήλ Μιχαλιός:Το γράψιμο μου προσφέρει το «ευ ζην»

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Μιχαήλ Μιχαλιός γεννήθηκε στην Ξάνθη, αλλά από τα δύο του χρόνια ζει στην Αθήνα. Είναι απόφοιτος της φιλοσοφικής σχολής του πανεπιστημίου Ιωαννίνων και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Βυζαντινή Ιστορία από το ΕΚΠΑ. Διορθωτής και επιμελητής σε εκδοτικούς οίκους και εφημερίδες, θεατρικός συγγραφέας, ενώ τα τελευταία 25 χρόνια υπηρετεί στη δημόσια εκπαίδευση.

Από τη LIBRON Εκδοτική κυκλοφορούν: η νουβέλα με τίτλο «Το απάγκιο» (2017) & η νουβέλα με τίτλο «Υπόγειες ζωές» (2019). 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Έχετε γεννηθεί στην Ξάνθη αλλά μεγαλώσατε στην Αθήνα. Έχετε επαφές με τη γενέτειρά σας και τι αντιπροσωπεύει για εσάς;

ΜΙΧΑΗΛ ΜΙΧΑΛΙΟΣ: Οι γονείς μου μετακόμισαν από την Ξάνθη, σε αναζήτηση καλύτερης τύχης, όταν ήμουν σε ηλικία δύο ετών. Μικρότερος, η πόλη ήταν ταυτισμένη με τις θερινές μου διακοπές και τους συγγενείς μου. Πριν από είκοσι χρόνια είχα την τύχη και να εργαστώ κιόλας, ως φιλόλογος για ένα σχολικό έτος στο Γυμνάσιο Νέου Ολβίου. Πλέον οι επισκέψεις μου είναι σποραδικές. Για μένα, ο τόπος αυτός ενσαρκώνει το θαυμασμό μου για τους ανθρώπους που υποδύονται τον αγώνα για ένα νέο ξεκίνημα. Αυτό αφορά τόσο τους γονείς μου όσο κι όλους τους Μικρασιάτες πρόσφυγες – ανάμεσά τους οι παππούδες και οι γιαγιάδες μου – που ανέστησαν τις ζωές τους ύστερα από μια καταστροφή. 

Μ.Γ.: Έχετε σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων και ως μεταπτυχιακό τίτλο επιλέξατε τη Βυζαντινή Ιστορία. Τι σας ώθησε προς αυτή την κατεύθυνση σπουδών;

Μ.Μ.: Η έφεση στα φιλολογικά μαθήματα και η συνακόλουθη αδυναμία μου στα θετικά. Ειδικότερα, για την εντρύφηση στη Βυζαντινή Ιστορία, η περίοδος αυτή μου ενέπνεε γοητεία κι ενδιαφέρον από τα φοιτητικά μου χρόνια. Πιστεύω ακράδαντα πως είναι η πιο συναρπαστική ιστορική εποχή, πέρα από τις καθηλωτικές παρασκηνιακές δράσεις, γιατί αποτελεί ένα σταυροδρόμι, ένα χωνευτήρι του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, του ρωμαϊκού πρακτικού πνεύματος και της χριστιανικής κοσμοθεωρίας. 

Μ.Γ.: Τα τελευταία 25 χρόνια υπηρετείτε στη δημόσια εκπαίδευση. Ποια είναι η σχέση σας με τους μαθητές σας;

Μ.Μ.: Κατά περίπτωση, τυπική, φιλική και πατρική. Άλλοτε ψυχοφθόρα κι άλλοτε ψυχωφελής. Η ίδια αντινομία που επικρατεί σ’ ένα σπίτι. Αυτό είναι η σχέση δασκάλου – μαθητή. Μια ολιγόωρη προβολή της σχέσης γονιού – παιδιού στο χώρο του σχολείου. Το ισοζύγιο, όμως, είναι αναζωογονητικό, απογειωτικό. Γιατί αυτή η σχοινοβασία με κρατάει ζωντανό και σε εγρήγορση. 

Μ.Γ.: Πιστεύετε ότι το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μαθητών;

Μ.Μ.: Θα είμαι λίγο αιρετικός. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δε ρωτάει ούτε εισακούει τις ανάγκες των παιδιών. Βέβαια, με κίνδυνο να εκληφθεί αυτό ως πατερναλιστικό, ο προσανατολισμός αυτός δεν είναι εξ ολοκλήρου λάθος. Γιατί, αν ρωτήσεις ένα παιδί, θα εκφράσει την επιθυμία του να μην πηγαίνει στο σχολείο. Το ίδιο, δηλαδή, που συμβαίνει και στους κόλπους μιας οικογένειας, όπου ένα παιδί διατυπώνει υπερβολικές και παράλογες απαιτήσεις. Κατά τη γνώμη μου, το καλύτερο θα ήταν να υπάρχει μια χρυσή τομή, μια ισορροπία και μια σύνθεση των αναγκών και των δύο πλευρών. Κυρίως, όμως, πρέπει να αποβληθεί από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ο χαρακτήρας του εκκολαπτηρίου για τις πανελλαδικές εξετάσεις και να μεταβληθεί σ’ ένα χώρο μάθησης και χαράς. 

Μ.Γ.: Παράλληλα ασχολείστε με τη συγγραφή. Ποια ανάγκη σας ικανοποιείτε μέσω της συγγραφής;

Μ.Μ.: Εξυπηρετώ προσωπικές ανάγκες. Το γράψιμο μου προσφέρει το «ευ ζην». Αποφορτίζομαι από την καθημερινή ρουτίνα, απολαμβάνω αυτή τη ζύμωση με το λόγο, τη θαλασσοπορία στον ωκεανό των λέξεων, το πλαστούργημα ενός άλλου κόσμου, μα, πάνω απ’ όλα, η συγγραφή έχει νοηματοδοτήσει τη ζωή μου διαφορετικά. Κάνω αυτό που μου αρέσει κι όχι αυτό που πρέπει. 

Μ.Γ.: Πολύ πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο σας, μια νουβέλα με τίτλο «Υπόγειες ζωές». Τι πραγματεύεται το βιβλίο σας;

Μ.Μ.: Τις ζωές τεσσάρων ανθρώπων με σκηνικό ένα νεκροταφείο. Εκεί, θα παλινδρομήσουν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, ανάμεσα στο δίπολο ζωή – θάνατος. Τα νήματα που τους συνδέουν, στην αρχή είναι λεπτά και αδιόρατα, μα, στο τέλος, αυτά θα διασταυρωθούν. Παράλληλα, όλο το κείμενο διατρέχεται από μια φιλοσοφική επίφαση πάνω στο προαναφερθέν δίπολο. 

Μ.Γ.: Πού οφείλεται ο προσδιορισμός «υπόγειες» στις ζωές των ηρώων σας; 

Μ.Μ.: Στις κρυφές και αφανέρωτες ζωές τους. Στις καταπιεσμένες και άρρητες. Όλοι έχουμε τέτοιες. Το εξηγεί καλύτερα ένας από τους ήρωες: «Τελικά οι άνθρωποι έχουν δύο ζωές. Μία που λένε και κάνουνε και μία που θα ήθελαν ή ονειρεύονται ότι λένε ή κάνουν. Μία που τη χαρίζουνε στους άλλους και μία που την κρατάνε για τον εαυτό τους. Μία που θάβουν οι άλλοι όταν πεθαίνουμε και μία που θάβουμε εμείς οι ίδιοι όσο ζούμε». 

Μ.Γ.: «Γωνία ζωής και θανάτου» είναι μια δική σας έκφραση στο βιβλίο. Πως την ερμηνεύετε;

Μ.Μ.: Είναι η καθημερινή μας ακροβασία ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο. Η ζωή και ο θάνατος δεν είναι μια αφετηρία κι ένα τέρμα. Αυτά τα δύο συνυφαίνονται. Για να το πω λογοτεχνικά, ο θάνατος είναι η σκιά της ζωής. Κάθε στιγμή καραδοκεί ο Χάρος να αφαιρέσει τη ζωή μας. Στο έργο, η ζωή και ο θάνατος έχουν και μια μεταφορική διάσταση. Είναι το ξεψύχισμα και η αναγέννηση αξιών, ελπίδων, ονείρων. Κι ο δρόμος μεταξύ τους, δεν είναι μονόδρομος. 

Μ.Γ.: Τι έφερε τους ήρωές σας στην παραπάνω γωνία, αποφάσεις και πράξεις δικές τους ή των άλλων;

Μ.Μ.: Στη νουβέλα εστιάζω στις ατομικές ευθύνες. Οι ήρωες εναλλάσσονται στους ρόλους του θύματος και του θύτη. Λογοδοτούν, όμως, πάντα στον εαυτό τους. Αυτό, άλλωστε, αναγράφεται και στο οπισθόφυλλο: «Η μοίρα θα παίξει το δικό της παιχνίδι. Μετά, αυτό είναι στα χέρια τους…» 

Μ.Γ.: Το βιβλίο σας χωρίζεται σε κεφάλαια και κάθε κεφάλαιο έχει ως τίτλο τη σειρά των γεγονότων που ακολουθεί έναν θάνατο. Π.χ. Η εξόδιος ακολουθία, Η κηδεία Ο τάφος, κλπ. Γιατί επιλέξατε αυτούς τους τίτλους;

Μ.Μ.: Για να καταδείξω αυτή την καθημερινή συνύπαρξη, τη συμπόρευση ζωής και θανάτου που προανέφερα. Χρησιμοποιούνται συνήθως, όχι με την κυριολεκτική σημασία τους, αλλά ως αλληγορικές συνιστώσες της ζωής τους. Όλοι έχουμε τέτοια κεφάλαια. Π.χ. εξόδιο ακολουθία (απόλυση, χωρισμό), τάφο (μοναξιά), ανάσταση (μια ευτυχή ανατροπή της ζωής μας) κ.λπ. 

Μ.Γ.: Τέσσερα είναι τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου, ο Οδυσσέας, ο Έκτορας, ο Βασίλης, η Χριστίνα. Πως συνδέονται μεταξύ τους;

Μ.Μ.: Εκτός από το ζευγάρι Οδυσσέας – Βασίλης που πρωταγωνιστούν στο ένα επίπεδο της ιστορίας, οι σχέσεις τους είναι έμμεσες. Οι ζωές τους κυρίως εφάπτονται, δεν τέμνονται. Αυτό είναι και το ελκυστικό στοιχείο του έργου: πώς θα διασταυρωθούν αυτοί οι άνθρωποι.

Μ.Γ.: Με μια λέξη πως θα χαρακτηρίζατε καθένα από τα τέσσερα αυτά πρόσωπα;

Μ.Μ.: Θα τους χαρακτηρίσω όλους με μία λέξη. Υπόγειοι. 

Μ.Γ.: Ποια συναισθήματα εναλλάσσονται κατά τη διάρκεια της εξέλιξης των γεγονότων που αφορούν τους ήρωές σας;

Μ.Μ.: Οι συναισθηματικές διακυμάνσεις των ηρώων είναι πληθωρικές. Περνούν απ’ όλο σχεδόν το φάσμα των συναισθημάτων. Θα έλεγα πως κινούνται από το ζενίθ στο ναδίρ. Νομίζω πως ανάλογη θα είναι και η συναισθηματική συμμετοχή των αναγνωστών. 

Μ.Γ.: Υπάρχουν αξίες που ακυρώνονται και άλλες που αναδεικνύονται μέσα από την ιστορία που αφηγείστε;

Μ.Μ.: Βασικά ακυρώνεται η πίστη ότι ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει. Ότι θα αποδράσει από τις υπόγειες ζωές του. Αν κάτι αναδεικνύεται στο βιβλίο, είναι η αξία της ζωής. 

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Μ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία.

*Η νουβέλα «Υπόγειες ζωές» του Μιχαήλ Μιχαλιού κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Libron.

 Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.   

 

Related posts