Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
12 Απρ 2021
Πολιτισμός

Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη: Σε ηλικία δέκα ετών έγραψα το πρώτο μου λογοτέχνημα

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη

 Η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1945. Το 1965 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου και ζει μέχρι σήμερα.

Το 1966 εμφανίστηκε στη λογοτεχνία με το διήγημα Έντεκα γράμματα κι ένα υστερόγραφο στο περιοδικό ΕΠΟΧΕΣ, με πρόλογο του Άγγελου Τερζάκη. Το 1972 εκδόθηκε το πρώτο της βιβλίο, μια ποιητική συλλογή με τίτλο Ο δραπέτης στο δέντρο. Από τότε μέχρι σήμερα έχει εκδώσει άλλα δεκαοκτώ βιβλία, τα περισσότερα από αυτά μυθιστορήματα. Ποιήματα και πεζά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Επίσης έχει ασχοληθεί και η ίδια με μεταφράσεις βιβλίων.

Το 2001 τιμήθηκε με το Βραβείο Ιπεκτσί (υπό την αιγίδα του ΟΗΕ) για το μυθιστόρημά της Σαν το μετάξι (Εκδόσεις Καστανιώτη, 1996).

Βιβλία της βρίσκονται σε πολλές εθνικές και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες ανά τον κόσμο.

Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Είστε γέννημα-θρέμμα Θεσσαλονικιά αλλά εδώ και πολλά χρόνια εγκατασταθήκατε μόνιμα στην Αθήνα. Πόσο συχνά επιστρέφετε στη γενέτειρά σας και τι αντιπροσωπεύει για εσάς;

ΛΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ-ΣΕΦΕΡΙΑΔΗ: Με τη Θεσσαλονίκη δεν έκοψα ποτέ τους δεσμούς μου, γιατί εκεί έζησα τον παράδεισο των παιδικών μου χρόνων. Αντιπροσωπεύει για μένα την εποχή που όλη η ζωή ήταν μπροστά μου και που ακόμη δεν είχα γευτεί τους πικρούς καρπούς της γνώσης.

Μ.Γ.: Ποια επίδραση έχει στη ψυχοσύνθεσή σας η θάλασσα του Θερμαϊκού και ο Βαρδάρης;

Λ.Μ.-Σ.: Ασφαλώς δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ αγαπώ και τα βουνά, νιώθω οπωσδήποτε θαλασσογεννημένη. Κι αυτό γιατί η θάλασσα ήταν η πρώτη ομορφιά που αντίκριζα κάθε πρωί ανοίγοντας την μπαλκονόπορτά μου. Ο Θερμαϊκός, το αυτοκρατορικό ηλιοβασίλεμα  κι ο Όλυμπος απέναντι, που κρατούσε το χιόνι στις κορφές του ακόμη και το καλοκαίρι, είναι εικόνες που φέρω μέσα μου δια βίου και νιώθω πολύ τυχερή γι’ αυτό. Το δέσιμό μου με τη θάλασσα φανερώνεται άλλωστε και στα βιβλία μου. Όσο για τον βαρδάρη, μ’ αυτόν πάλευα σώμα με σώμα, για να μπορέσω να ανοίξω την καγκελόπορτα της αυλής μας! 

Μ.Γ.: Πότε ξεκινήσατε τη συγγραφή βιβλίων; Τι είναι για σας η συγγραφή;

Λ.Μ.-Σ.: Σε ηλικία δέκα ετών έγραψα το πρώτο μου λογοτέχνημα – ένα ποίημα εμπνευσμένο από τον αγώνα των Κυπρίων για ελευθερία. Τη στιγμή που ενστικτωδώς επέλεξα αυτόν τον τρόπο για να εκφράσω τα συναισθήματά μου, ένιωσα βαθιά μέσα μου ότι η γραφή ήταν το ριζικό μου.

Μ.Γ.: Έχετε ασχοληθεί και με μεταφράσεις βιβλίων. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού μεταφραστή;

Λ.Μ.-Σ.: Όσον αφορά τη λογοτεχνική μετάφραση, ο  καλός μεταφραστής πρέπει να γνωρίζει σε βάθος  τον συγγραφέα που μεταφράζει, για  να καταφέρει να αποδώσει το ύφος του, έτσι ώστε ο αναγνώστης να έχει την αίσθηση ότι διαβάζει ένα πρωτότυπο κείμενο. Ιδιαίτερα στις λογοτεχνικές, αλλά και σε διαφορετικές μεταφράσεις, χρειάζεται δημιουργική ελευθεριότητα.

Μ.Γ.: Γράφετε μυθιστορήματα, ποίηση, διηγήματα και πολλά από αυτά έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες. Πόσο δύσκολο είναι για ένα συγγραφέα να μεταφράζεται το βιβλίο του σε μια ξένη γλώσσα;  Από τι εξαρτάται;

Λ.Μ.-Σ.: Η τύχη είναι βασικός παράγοντας. Κατά τα λοιπά, δεν είναι τόσο δύσκολη η δημοσίευση σε ξένα περιοδικά και η συμπερίληψη σε ανθολογίες του εξωτερικού όσο η έκδοση ενός ολόκληρου βιβλίου. Παλιότερα το Υπουργείο Πολιτισμού κάλυπτε τα μεταφραστικά έξοδα κι αυτό οπωσδήποτε βοηθούσε την κατάσταση. Δυστυχώς λόγω κρίσης τα κονδύλια αυτά έχουν καταργηθεί. 

Μ.Γ.: Το 2001 τμηθήκατε με το βραβείο Ιπεκτσί (υπό την αιγίδα του ΟΗΕ) για το μυθιστόρημά σας «Σαν το μετάξι». Πως σας καθόρισε αυτή βράβευση;

Λ.Μ.-Σ.: Το  βραβείο απλώς πρόσθεσε μία ακόμη έκδοση στο «Σαν το μετάξι», που είχε ήδη επανεκδοθεί πολλές φορές.

Μ.Γ.: Είστε ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Ποιες είναι οι δραστηριότητες της Εταιρείας;

Λ.Μ.-Σ.: Η Εταιρεία Συγγραφέων προασπίζεται όσο είναι δυνατόν τα δικαιώματα των μελών της καθώς  και την ελευθερία της έκφρασης. ΄Εχει θεσπίσει τέσσερα ετήσια λογοτεχνικά βραβεία. Με δικιά της πρωτοβουλία ορίστηκε από την Ουνέσκο η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις, λειτουργεί στα γραφεία της Λέσχη Ανάγνωσης κτλ.

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Οι σαράντα τρεις σιωπές». Τι είδους σιωπές χαρακτηρίζει ο τίτλος;

Λ.Μ.-Σ.: Οι σαράντα τρεις σιωπές είναι τα χρόνια που χωρίζουν την επίσκεψη της ηρωίδας μου στη σημερινή Κύπρο από το μοιραίο για τη ζωή της καλοκαίρι του 1974 – το καλοκαίρι της τουρκικής εισβολής. Είναι η σιωπή των αγνοουμένων, που συνιστούν από μόνοι τους μια τραγωδία μέσα στην ευρύτερη τραγωδία του νησιού.

Μ.Γ.: Μια πορεία ζωής περίπου σαράντα χρόνων ακολουθεί την ηρωίδα σας Έλλη μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Τι θέλατε να αναδείξετε μέσα από αυτή την πορεία;

Λ.Μ.-Σ.: Η Έλλη έχει ζήσει μια ζωή με συγκίνηση και αυθεντικότητα. Και ενώ έχει περάσει πολλαπλές δοκιμασίες, κλείνοντας τον κύκλο της καταλήγει στην Κύπρο – στον τόπο που σημάδεψε αυτή τη ζωή- οδεύοντας όχι προς τη μιζέρια, αλλά προς τη γαλήνη.

Μ.Γ.: «Κι από πίσω μονίμως οι σύμμαχοι να υποδαυλίζουν και να εκμεταλλεύονται επιδέξια την αναπηρία μας…» αναφέρει ο πατέρας της Έλλης. Με δεδομένα τα μνημόνια των τελευταίων χρόνων, πιστεύετε ότι αυτό ισχύει μέχρι σήμερα;

Λ.Μ.-Σ.: Ισχύει διαχρονικά. Όταν τα δικά μας λάθη, λόγου χάρη η  διχόνοια, συνδυάζονται με τα συμφέροντα των συμμάχων μας, τότε προκύπτουν πάντα δυσμενή αποτελέσματα για εμάς.

Μ.Γ.: «Μήπως οι φίλοι μας ζηλεύουν περισσότερο κι απ΄ τους εχθρούς;» αναρωτιέται η Έλλη για τη φίλη της Αν. Ποια απάντηση δίνετε;

Λ.Μ.-Σ.: Φοβάμαι πως η ζήλεια είναι το συνηθέστερο ανθρώπινο συναίσθημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι φίλοι δεν μας αγαπούν. Απλώς όλοι αγαπούν τον εαυτό τους περισσότερο από τους άλλους.

Μ.Γ.: «Η άγνοια είναι συστατικό ευτυχίας» γράφετε σε κάποιο σημείο. Είναι προτιμότερη η ευτυχία της άγνοιας από μια δυσάρεστη γνώση;

Λ.Μ.-Σ.: Εξαρτάται από τις αντοχές του καθενός. Η δυσάρεστη γνώση μας ωριμάζει, μας κάνει σοφότερους, ώστε να ξέρουμε πια πως η αλήθεια σπάνια χαμογελάει.

Μ.Γ.: Η ευτυχία της Έλλης με τον Στίβεν ήταν απατηλή όπως σκέφτεται η ίδια μετά από έναν καυγά τους;

Λ.Μ.-Σ.: Η ευτυχία που είχαν ζήσει δεν ήταν απατηλή. Ήταν ένα αληθινό και ανεπανάληπτο κομμάτι της ζωής τους με ημερομηνία λήξεως. Ωστόσο ο Στίβεν διέκρινε τη σκιά του Σίμου, που ήταν κρυμμένος στην ψυχή της τόσο βαθιά, ώστε η ίδια να μην μπορεί να το συνειδητοποιήσει.

Μ.Γ.: Η Έλλη απαλλάχτηκε ποτέ από το «φάντασμα» του Σίμου ή τον κουβαλούσε μέσα της ακόμα και στη σχέση της με τον Άλεξ;

Λ.Μ.-Σ.: Στη σχέση της με τον Άλεξ το «φάντασμα» του Σίμου μοιάζει να εξαφανίζεται. Τελικά όμως αποδεικνύεται ότι η απουσία ενός ανθρώπου μπορεί να αποβεί πιο καθοριστική από την παρουσία του.

Μ.Γ.: Ο πατέρας της Έλλης έλεγε «ότι οι περισσότεροι άνθρωποι κοιτάζονται στον καθρέφτη μόνο για καλλωπισμό». Γιατί συμβαίνει αυτό;

Λ.Μ.-Σ.: Γιατί όλοι γνωρίζουμε τον εαυτό μας, προτιμούμε όμως να έχουμε μια καλύτερη ιδέα γι’ αυτόν. Πόσο μάλλον οι άλλοι για εμάς.

Μ.Γ.: «Όσο η πλάνη διαρκεί, σώζει…» γράφετε σε κάποιο σημείο. Ποια είναι η δύναμη της πλάνης;

Λ.Μ.-Σ.: Η πλάνη συνήθως υπηρετεί κάτι που υπερβαίνει την πεζότητα, κάτι ιδανικό, δηλαδή ανύπαρκτο. Και είναι τόσο μεγαλύτερη η δύναμή της όσο μεγαλύτερη είναι η λαχτάρα μας για μια χίμαιρα.

Μ.Γ.: «Πως γίνεται πάντα να συνειδητοποιούμε τα λάθη μας, όταν είναι πια πολύ αργά» αναρωτιέστε σε κάποιο άλλο σημείο. Γιατί πάντα η συνειδητοποίηση του λάθους αργεί; Τι είναι αυτό που τυφλώνει τον άνθρωπο την ώρα που κάνει το λάθος;

 Λ.Μ.-Σ.: Κάνουμε λάθη και πληρώνουμε γι’ αυτά, κυρίως επειδή το συναίσθημα υπερισχύει της λογικής. Σας έχει τύχει ποτέ στο διαδίκτυο η ερώτηση «Είστε άνθρωπος ή ρομπότ;» Τρομαχτικός μου φαίνεται ένας αλάνθαστος άνθρωπος, ένας αλάνθαστος κόσμος…

Μ.Γ.: «Σήμερα το εθνικό μας όραμα είναι πλέον τα επιδόματα κακομοιριάς»  απευθύνει ο Μάρκος στην Έλλη. Είναι πράγματι αυτό το όραμα των σημερινών Ελλήνων;

Λ.Μ.-Σ.: Είναι μια υπερβολή, που αποτυπώνει τη δυσφορία του μακροχρόνια άνεργου Μάρκου και όχι μόνο.

Μ.Γ.: Ποιο κομμάτι του βιβλίου σας αγαπήσατε περισσότερο και ποιο σας λύπησε περισσότερο;

Λ.Μ.-Σ.: Είναι πολλά τα κομμάτια, πράγμα που με δυσκολεύει να ξεχωρίσω ένα από αυτά.

Μ.Γ.: Ο έρωτας στις σελίδες του βιβλίου σας ανθίζει ή μαραίνεται;

Λ.Μ.-Σ.: Ο έρωτας στο βιβλίο μου, όπως και στη ζωή, ανθίζει και μαραίνεται. Μαραίνεται και ανθίζει.

*Το μυθιστόρημα «Οι σαράντα τρεις σιωπές» της Λίας Μεγάλου-Σεφεριάδη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.   

 

Related posts