Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
25 Φεβ 2021
Πολιτισμός

Κυριάκος Αθανασιάδης:Να εκμεταλλευόμαστε τη μεγάλη ποσότητα χαμένου χρόνου

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Κυριάκος Αθανασιάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1963. Έχει εκδώσει περί τα τριάντα βιβλία. Από τις Εκδόσεις Ψυχογιός κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά του «Οι τέσσερις εποχές της μέλισσας», καθώς και το βιβλίο του «Οδηγός συγγραφής: Πως γράφουμε ένα μυθιστόρημα και τι πρέπει να αποφεύγουμε σε 50 κανόνες». Από το 2017 ζει στην Πράγα. Είναι συνιδρυτής του πολιτιστικού-πολιτικού ιστότοπου και διαδικτυακού ραδιοφώνου Amagi. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: «Το κόκκινο μαντίλι» είναι ο τίτλος του νέου μυθιστορήματός σας. Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης;

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ: Με μια χρονικά μεγάλη ιστορία: την ιστορία ενός αγοριού που θα γεννηθεί το 1900 και θα φτάσει στα πενήντα του έχοντας ζήσει ένα πολύ μεγάλο μέρος της σύγχρονης ιστορίας μας, παίρνοντας και ο ίδιος μέρος στο ξετύλιγμά της. 

Μ.Γ.: Σε ποιους τόπους και χρόνους μάς ταξιδεύετε;

Κ.Α.: Στην Κύμη της Εύβοιας κυρίως, σε κάποια πολεμικά μέτωπα της Βόρειας Ελλάδας κατά τον Μακεδονικό Αγώνα και στη Μικρά Ασία — και τη μεγάλη καταστροφή στη Σμύρνη που ακολούθησε εκείνη την απερίσκεπτη εκστρατεία.

Μ.Γ.: Κεντρικός ήρωάς σας είναι ο Καλλίνικος. Του έχετε δώσει δικά σας χαρακτηριστικά;

Κ.Α.: Ναι, ασφαλώς. Όλοι οι ήρωες (καλοί, κακοί, κεντρικοί, δευτεραγωνιστές, άντρες, γυναίκες) όλων των βιβλίων έχουν χαρακτηριστικά του συγγραφέα τους — αλλά και των ανθρώπων που έχει γνωρίσει στη ζωή του και πρόλαβαν να αποτυπωθούν μέσα του. Δεν γίνεται αλλιώς. Βέβαια, τα χαρακτηριστικά αυτά στα μυθιστορήματα είναι πάντα τραβηγμένα: ο Καλλίνικος, για παράδειγμα, είναι πολύ καλός και αγαθός, ένας σχεδόν βολτερικός τύπος. 

Μ.Γ.: Πώς μεγαλώνει ο Καλλίνικος δίπλα σε μια σκληρόκαρδη μητριά;

Κ.Α.: Όπως όλα τα παιδιά που είχαν την ατυχία να ζήσουν κάτι τέτοιο — δύσκολα και με πολλή πίκρα. Βέβαια, και αυτό έχει μυθιστορηματική κοψιά: και τότε ακόμη ήταν σπάνιο, και οπωσδήποτε ανήκει πέρα για πέρα σε ένα κάποιο παρελθόν. Ο τύπος της «κακιάς μητριάς» έχει εκλείψει διά παντός. Όμως ο Καλλίνικος είχε μια τέτοια, και την είχε ακόμη και όταν νόμιζε πως την είχε αφήσει πολύ-πολύ πίσω του… 

Μ.Γ.: Ποια δύναμη τον στηρίζει να εγκαταλείψει το σπίτι του;

Κ.Α.: Νομίζω η απόγνωση. Και, ξανά, η πίκρα. Η πίκρα είναι ένα από τα πιο δυνατά συναισθήματα, και είτε θα σε πλακώσει είτε θα πάει να σε πνίξει και θα κάνεις ό,τι μπορείς για να την αποτινάξεις από πάνω σου. Αυτά τον ώθησαν να το σκάσει, και ίσως και η περιφάνια του. Έβλεπε την κακοποίηση που υφίστατο ο πατέρας του, κι αυτό δεν μπορούσε να το αντέξει. 

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που αναζητά στην πορεία του;

Κ.Α.: Στην αρχή, να φάει και να ταΐσει τα ζώα του, που είναι και οι μόνοι του φίλοι. Ένα σκυλί και μια αγελάδα που ζούσαν από «πάντα» μαζί του. Στη συνέχεια, να δουλέψει. Έχει μανία με τη δουλειά — τη δουλειά ως αξία. Ακόμη πιο μετά, να προκόψει. Και νομίζω πως μένει εκεί, καθώς στην έννοια της προκοπής υπάρχουν όλα: το σπίτι, η οικογένεια και όλα τα άλλα. Όμως θα κάνει κι ένα σωρό άλλα, καθώς θα είναι πάντα υπάκουος στο καθήκον. Θα πάει να πολεμήσει, αν και δεν θα πιάσει όπλο στα χέρια του. 

Μ.Γ.: Γνωρίζει την αγάπη δίπλα σε δυο θεόρατους μπακάληδες. Ποια ανάγκη τους κάλυπταν οι ίδιοι με την παρουσία του;

Κ.Α.: Μάλλον της πατρότητας. Οι ίδιοι δεν είχαν παιδιά. Αλλά και της επιθυμίας, της λαχτάρας τους να γίνουν, με τον τρόπο τους, δάσκαλοι. Του μαθαίνουν όσα ξέρουν και δεν ξέρουν, και τον υπεραγαπούν πιο πολύ κι από πραγματικό τους παιδί. 

Μ.Γ.: Για τον ίδιο τι αντιπροσωπεύουν αυτοί οι δυο άνθρωποι;

Κ.Α.: Έχω την εντύπωση πως ο Καλλίνικος πρέπει να τους έβλεπε όπως οι ήρωες των παραμυθιών βλέπουν έναν καλόβολο γίγαντα. Σαν κάτι παραπάνω από γονείς δηλαδή, υπό την έννοια ότι οι γονείς είναι πιο «πραγματικοί», ενώ αυτοί οι δυο είναι τελείως «αλλούτεροι», γαργαντουικοί —ας μου επιτραπεί— χαρακτήρες. Και τραγικοί χαρακτήρες επίσης. 

Μ.Γ.: «Πολλή δουλειά, πολλή αγάπη, ράψιμο, κέντημα και μαγειρική»: τι θέση έχουν στα χρόνια που περνούν;

Κ.Α.: Κεντρική, κεντρικότατη. Οι δυο μπακάληδες, ο Βάρσος και ο Φερδινάνδος, θα του μάθουν να μαγειρεύει και να ράβει, αλλά και να γίνει καλός μπακάλης και, αργότερα, ταβερνιάρης. Θα του τα μάθουν όλα, με τον τρόπο τους — που δεν είναι άλλος από τη δουλειά. Την πολλή δουλειά. Έχει τύχει να ξέρω κι εγώ από πολλή δουλειά, καθώς εργάζομαι από τα δεκαπέντε μου πάνω-κάτω, και για τα επόμενα σαράντα χρόνια από τότε διαρκώς και χωρίς διαλείμματα, οπότε μπορώ να το καταλάβω. Όσο για την αγάπη, ναι, ξεχειλίζει από όλους τους. Είναι καλοί άνθρωποι. 

Μ.Γ.: Και η μαγεία;

Κ.Α.: Επίσης κεντρική. Ο Καλλίνικος δεν θα μπορούσε να επιβιώσει χωρίς λίγη μαγεία. Μια μαγεία που πηγάζει κατευθείαν μέσα από την καρδιά του, και ίσως από ένα παλιό βιβλίο που προσπαθεί να διαβάσει. Αν και δεν ξέρει γράμματα, κι ούτε θα μάθει ποτέ του. Μπορεί να μην κατάλαβε καν ποιο ήταν εκείνο το βιβλίο, κι ας είναι ένα από τα πιο γνωστά που γράφτηκαν ποτέ — ο αναγνώστης θα το αναγνωρίσει κάποια στιγμή. 

Μ.Γ.: Ο έρωτας τι ρόλο έπαιξε στη ζωή του;

Κ.Α.: Κεντρικό. Ο Καλλίνικος γνώρισε και αγάπησε τη Λέλα από όταν ήταν παιδιά και οι δυο, κάτι μάλλον πολύ φυσικό για έναν μικρό τόπο εκείνη την εποχή. Ήταν άρα αναμενόμενο, δεδομένο, να βρεθούν μαζί, αν και εκείνη ανήκε σε άλλη τάξη, σε μια οικογένεια με περγαμηνές, έστω και ξεπεσμένη πια. 

Μ.Γ.: «Ένα ταξίδι στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, πέρα για πέρα αληθινό», αναφέρεται στο οπισθόφυλλο. Πού βρίσκεται το αληθινό και πού η μυθοπλασία του;

Κ.Α.: Όλα είναι αληθινά. Η ιστορία είναι αυτή, έτσι τουλάχιστον όπως καταγράφεται από τις περισσότερες πηγές. Και είναι μια σκληρή ιστορία, η ιστορία μιας μικρής και πάμφτωχης χώρας που μεγαλώνει και μεγαλώνει πολεμώντας συνεχώς, θέλοντας και μη. Και κάνοντας λάθη, βέβαια. Τρομερά και ασύγγνωστα λάθη. Μα που τα μπαλώνει κι αυτά, και συνεχίζει να προχωράει έναν δρόμο που φαντάζει πολύ μεγάλος για τα πόδια της. Στην ιστορία αυτής της μικρής χώρας, της Ελλάδας, μπλέκεται και ο Καλλίνικος και, επίσης θέλοντας και μη, την ακολουθεί πιστά και κάνοντας το καλύτερο που μπορεί να κάνει. 

Μ.Γ.: Ποιο ρόλο έχει η νεράιδα με το μαντίλι της;

Κ.Α.: Έναν από τους καλύτερους. Ή μάλλον, τον πιο αγαπημένο μου. Αλλά ειδικά αυτό το κομμάτι θα ήθελα να το αφήσουμε ασχολίαστο, αν δεν έχετε αντίρρηση κι εσείς, για να το αποκρυπτογραφήσει ο κάθε αναγνώστης όπως θέλει. Γι’ αυτό υπάρχει άλλωστε. Δεν πρόκειται για «μαγικό ρεαλισμό», αλλά απλώς για μια νεράιδα που κάνει παρέα στον Καλλίνικο καπνίζοντας δίπλα του το τσιγάρο της και δείχνοντάς του μέσα στον παράξενο, μπερδεμένο καπνό κομμάτια από όσα πρόκειται να γίνουν στο μέλλον, αν συνεχίσει να μοχθεί. Όλοι έχουμε μια τέτοια, κι αν καθίσουμε ήσυχοι θα τη δούμε να μας γνέφει. 

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που θέλετε να εισπράξει ο αναγνώστης με την ανάγνωση του συγκεκριμένου βιβλίου;

Κ.Α.: Να περάσει καλά. Να νιώσει χορτασμένος με την ιστορία. Να αισθανθεί πως έκανε μία καλή, τίμια επένδυση των χρημάτων και του χρόνου του. Να πει πως το ευχαριστήθηκε. Αυτό είναι ήδη τόσο πολύ, που δεν θέλω κάτι άλλο.

Μ.Γ.: Τους τελευταίες δύο μήνες βιώνουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση στους ρυθμούς που μας επιβάλλει ο κορονοϊός. Κατά πόσο έχει αλλάξει η καθημερινότητά σας, κατά πόσο έχουν επηρεαστεί οι επιλογές και οι προτεραιότητές σας;

Κ.Α.: Πολύ και απολύτως, όπως του καθένα. Όλοι μας κοιτάμε να βγάλουμε και αυτή τη μέρα, και μετά την άλλη, και την άλλη. Δεν είμαστε μαθημένοι σε κάτι τέτοιο, και είναι τρομερά δύσκολο να οργανωθείς έτσι γρήγορα και να ζήσεις «κανονικά», βλέποντας δηλαδή τη ζωή σου να ρέει. Ζούμε ακίνητοι, μια μέρα τη φορά, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Δεν θα χρειαστεί, όμως, να προσαρμοστούμε. Είμαι αισιόδοξος. 

Μ.Γ.: Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στους Έλληνες ώστε να δώσετε κουράγιο και δύναμη ν’ αντέξουμε αυτή τη μεγάλη δοκιμασία, με σκοπό να προφυλαχθούμε και να προφυλάξουμε;

Κ.Α.: Αφού σας ευχαριστήσω πολύ για την τιμή που μου κάνατε, και τους αναγνώστες σας για τον χρόνο τους, να πω ότι αρκεί να κάνουμε ό,τι μας λένε οι ειδικοί, αυτοί που έχουν αναλάβει το πολύ σημαντικό και πολύ δύσκολο καθήκον να μας βγάλουν κατά το δυνατόν αλώβητους από αυτή την τρομερή κρίση. Να τους ακούμε, να κάνουμε υπομονή και να προσπαθούμε —λιγάκι, όχι πολύ— να εκμεταλλευόμαστε τη μεγάλη ποσότητα χαμένου χρόνου που μας επιβάλλει να έχουμε ο ιός. Αν ακούμε αυτούς που πρέπει, και αν κλείνουμε τα αυτιά στις ανοησίες (ύποπτες και ποταπές οι περισσότερες) που λέγονται δεξιά και αριστερά, η κρίση θα περάσει πολύ γρηγορότερα. Αν κάνουμε το αντίθετο, θα αργήσει περισσότερο. Το σίγουρο είναι ένα: όλα θα πάνε καλά τελικά, και θα ορθοποδήσουμε και πάλι. Οπότε: υπομονή. Και, όσο γίνεται, ας κάνουμε και πράγματα που μπορούν να γεμίσουν επωφελώς τον χρόνο μας, αλλά και τη ζωή των άλλων — κάποιων άλλων, κοντινών μας ή μη. Επίσης, ας διαβάζουμε. Τα βιβλιοπωλεία και οι εκδοτικοί περιμένουν τα μηνύματά μας στο inbox τους, και τη στήριξή μας — και, αν εξαιρέσουμε την τηλεόραση και τις ωραίες σειρές της, ποια παρέα μπορεί να συγκριθεί με ένα καλό, χορταστικό βιβλίο;

*Το μυθιστόρημα «Το κόκκινο μαντήλι» του Κυριάκου Αθανασιάδη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. 

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.

Related posts