Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
25 Σεπ 2020
Πολιτισμός

Κωνσταντία Γέροντα:Θα έρθει και η χαραυγή αν και είναι νωρίς να μιλάμε ακόμη για το τέλος

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Κωνσταντία Γέροντα γεννήθηκε στην Πτολεμαΐδα. Σπούδασε Φιλοσοφία στην Αθήνα και Σύγχρονη Λογοτεχνία στο Παρίσι. Είναι διδάκτορας του Paris 10. Βραβεύτηκε με το Βραβείο Βακχυλίδης στο Διεθνή Διαγωνισμό Καβάφη 2019.

Δημοσιεύσεις: Subprimal Poetry Art, (ΗΠΑ, τεύχος 10), Prosopisia/ International Journal of Poetry and Creative Writing (Ινδία, τεύχος 10), «Ανθολόγιο Χαïκού», εκδόσεις «Πνευματικοί Ορίζοντες, Εφαλτήριο Λόγου, Τέχνης και Πολιτισμού» (Κύπρος).

Βιβλιογραφία: «Η κάθε του λέξη κι ένας λυγμός», ποίηση, 2013, Άνεμος εκδοτική. «Εδώ γεννιέται και πεθαίνει η άνοιξη», ποίηση, 2014, Άνεμος εκδοτική. «Κώνειο κι άγρια τριανταφυλλιά», ποίηση, 2016, Άνεμος εκδοτική. «Ο ίσκιος του σταυρού» ποίηση, 2020 Άνεμος εκδοτική.

 ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κύρια Γέροντα έχετε σπουδάσει φιλολογία στην Αθήνα, Σύγχρονη Λογοτεχνία στο Παρίσι, είστε διδάκτορας του Paris 10 και ασχολείστε με την ποίηση. Τι σας  οδήγησε προς τις Φιλολογικές σπουδές και την ποίηση;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑ ΓΕΡΟΝΤΑ: Είμαι φιλόλογος αλλά το πρώτο μου πτυχίο είναι αυτό της φιλοσοφίας γιατί όταν ήμουνα 18 χρονών, σκέφτηκα ότι αυτό που ήθελα να μάθω είναι η εξέλιξη της ανθρώπινης σκέψης στα μεγάλα ερωτήματα, αυτά της ζωής και του θανάτου. Όταν έφυγα για τη Γαλλία, αποφάσισα να σπουδάσω λογοτεχνία και πιο συγκεκριμένα ποίηση γιατί αυτή ήταν η μεγάλη μου αγάπη.

Μ.Γ.: Πότε ανακαλύψατε την ανάγκη σας να εκφράζεστε μέσω της ποίησης;

Κ.Γ.: Έγραφα μικρή ημερολόγιο. Στα 15 μου πίστευα ότι θα γινόμουν πεζογράφος γιατί πρότυπο μου ήταν ο Ντοστογιέφσκι. Κάποια στιγμή, γύρω στα 18, η καθημερινή καταγραφή του ημερολογίου έπαψε και άρχισαν τα ποιήματα. Συνετέλεσε το ότι διδάχτηκα την αυτόματη γραφή σε ένα μάθημα στο πανεπιστήμιο και άρχισα να εξασκούμαι γράφοντας αυτόματα, χωρίς έλεγχο της λογικής, πράγμα που συνεχίζω ως σήμερα.

Μ.Γ.: Πως ορίζετε την ποίηση;

Κ.Γ.: Δύσκολο ερώτημα. Ποίηση είναι μια ανάσα, η ομορφιά, μια λάμπα αναμμένη μέσα στο ζοφερό σκοτάδι της νύχτας, ‘‘ένα κενό βιολί στην πλάτη της πεταλούδας’’ (από ένα παλιό μου ποίημα υπό την επίδραση του Ρεμπώ που αγαπώ πολύ).

Μ.Γ.: Η ποίηση είναι μοναξιά ή συντροφιά;

Κ.Γ.: Η ποίηση προϋποθέτει τη μοναξιά ως αναγκαίο και συστατικό όρο της ύπαρξης και της ζωής του ποιητή αλλά ως ανάσα, ως ομορφιά μπροστά στο θαύμα της ζωής και το δέος του θανάτου, είναι και μια βαθιά συντροφικότητα. Επιπλέον, μέσω των στίχων, συνομιλεί κανείς με ανθρώπους είτε αναγνώστες είτε νεκρούς ποιητές άλλων εποχών, πράγμα που μειώνει τη μοναξιά. Είναι μια μοναχική συντροφικότητα.

Μ.Γ.: Έχετε εκδώσει τέσσερις ποιητικές συλλογές με πιο πρόσφατη «Ο ίσκιος του σταυρού». Με τι είδους ποίηση καταπιάνεστε κυρίως;

Κ.Γ.: Η ποίηση μου είναι υπαρξιακή. Αν ζούσαμε στη Γαλλία, θα τη λέγαμε οντολογική. Με απασχολεί το μυστήριο της ύπαρξης μέσα στην ομορφιά του αλλά και στην ασχήμια του. Με ενδιαφέρει εξίσου ένα ωραίο ηλιοβασίλεμα ή ένα πλοίο που μπαίνει στο λιμάνι καθώς ξημερώνει αλλά και τα φουγάρα των εργοστασίων ή τα συρματόσκοινα των στύλων της ΔΕΗ όπου κάθονται πουλάκια. Με ενδιαφέρει το εκθαμβωτικό στην ομορφιά του αλλά και στο σκοτάδι του γεγονός της ύπαρξης, του τι υπάρχει ολόγυρα μας.

Μ.Γ.: Τι κρύβεται ή προστατεύεται κάτω από τον ίσκιο του σταυρού;

Κ.Γ.: Ο σταυρός είναι ένα πολυχρησιμοποιημένο σύμβολο, αυτό του μαρτυρίου και της θυσίας, εγώ όμως δεν το χρησιμοποιώ με θρησκευτικές υποδηλώσεις. Μιλάω για τον ίσκιο του που το εμπνεύστηκα από τους πίνακες του Ντε Κίρικο –έχει σε μερικούς πίνακες με καμάρες και αρχιτεκτονικά στοιχεία ίσκιους. Ο ίσκιος του  συμβολίζει τη μοναχική μα δύσκολη συνάμα πορεία της ποίησης. Ο ποιητής γράφει πάντα κάτω από έναν ίσκιο, ένα τραύμα (Μπονφουά, Έτσι προχωράει, φωτισμένος απ’ το τραύμα του) που φωτίζει γιατί κατά βάθος είναι ‘’ζήτημα φωτός’’ (Σεφέρης). Τραύμα, ίσκιος, φως στο τραύμα και σκοτάδι ή αλλιώς πτώση, εκπραγμάτιση, αλλοτρίωση (Χάιντεγκερ), θάνατος ως αυθεντικότητα και ως οριακή στιγμή αυτοσυνειδησίας. Σε όλα τα παραπάνω, προστίθεται η θέση του Χέλντερλιν ‘‘Γεμάτος μόχθο,  κι όμως ποιητικά, ο άνθρωπος κατοικεί  τούτη τη γη’’. Γιατί η ποίηση είναι μια κατοικία του είναι, της γης, αυτού του χώματος, του συμβόλου του θανάτου αλλά και της αθανασίας, του θνητού και συνάμα αναστημένου, χωρίς υπερβατικές υποδηλώσεις. Ο Σικελιανός έλεγε ‘‘Γιατί βαθιά μου δόξασα και πίστεψα τη γη’’. Οι ποιητές είναι αυτοί που ταπεινά το χώμα που πατούν, το προσκυνούνε, όπως λέει ο γνωστός στίχος του Μάνου Ελευθερίου.

Μ.Γ.: Από πού αντλείτε την έμπνευση για τα ποιήματά σας;

Κ.Γ.: Αντλώ έμπνευση, όπως είπα και παραπάνω, από την ύπαρξη, από το πραγματικό, αυτό που υπάρχει. Μπορεί να είναι η ανατολή του ήλιου αλλά και τα ηλεκτρικά φώτα τη νύχτα σε μια λεωφόρο με τα αμάξια να περνάνε. Επίσης με εμπνέουν συχνά στίχοι που έχουν γράψει άλλοι ποιητές.

Μ.Γ.: Είστε φίλη με τη μοναξιά;

Κ.Γ.: Τα πάω καλά με τη μοναξιά, είναι αναγκαίο συστατικό της ύπαρξης μου και ουσιαστική μου ανάγκη, Μόνο έτσι μπορώ να γράψω. Με συντροφεύουν τα βιβλία.

Μ.Γ.: Η νοσταλγία τι ρόλο παίζει στη ζωή σας;

Κ.Γ.: Ένιωθα συχνά νοσταλγία όσο ζούσα στο Παρίσι. Νοσταλγούσα τον ήλιο, τη θάλασσα, το καλοκαίρι γιατί εκεί σπάνια έβγαινε ο ήλιος. Αφότου γύρισα, δε νιώθω πια νοσταλγία. Συγκεντρώνομαι στο παρόν και στους στόχους μου για το μέλλον.

Μ.Γ.: Γράφετε πιο εύκολα στη χαρά ή στη λύπη;

Κ.Γ.: Δεν έχω γράψει ποτέ στίχο όταν είναι πολύ χαρούμενη αλλά και ούτε όταν είμαι τόσο λυπημένη ώστε να κλάψω. Γράφω συνήθως μετά αφότου καταλαγιάσουν τα συναισθήματα. Πάντως, έχω γράψει σε στιγμές απόγνωσης και αυτό με ανακούφισε.

Μ.Γ.: Τι είδους είναι τα «ζιζάνια, φυτά, ακροβάτες και σαρκοβόρα έντομα» της ποίησης;

Κ.Γ.: Είναι αυτό το θαυμάσιο μυστήριο των στίχων που περικλείει ότι είναι δυνατόν στην ανθρώπινη φαντασία, όπως μια τίγρη που γαβγίζει, αφρικάνικα χωριά και φυλές που χορεύουν, στέπες και ερήμους, ακροβάτες, ζιζάνια, φυτά και σαρκοβόρα έντομα, ζωή και θάνατο μαζί, είναι η απελευθερωτική δύναμη της ποίησης με άλλα λόγια η ελευθερία που μας προσφέρει. Η ελευθερία εμπεριέχει μέσα της και τον όλεθρο συνάμα χωρίς να εννοώ την αυτοκαταστροφή.

Μ.Γ.: Έχετε αφιερώσει ποιήματά σας στον Νίκο Καρούζο, Yves Bonnefoy, Δημήτρη Λιαντίνη. Τι σημαίνουν αυτοί οι άνθρωποι για εσάς;

Κ.Γ.: Ο Καρούζος είναι πολύ αγαπημένος μου ποιητής. Αγαπημένος μου στίχος το ‘‘Ωρα να πηγαίνω, δεν έχω άλλο στήθος’’, μια μετωνυμία για την καρδιά. Ο Bonnefoy είναι ο ποιητής στον οποίο αφιέρωσα 7 χρόνια απ’ τη ζωή μου, γράφοντας μια διατριβή γι αυτόν. Πέρα από σπουδαίος ποιητής, έχει επηρεάσει τη σκέψη μου κυρίως για το τι είναι το ποιητικό φαινόμενο. Ο Λιαντίνης δίδασκε στο ΦΠΨ που τελείωσα αλλά δεν είχα παρακολουθήσει τα μαθήματα του. Όμως έχω διαβάσει βιβλία του και διαλέξεις του στο ιντερνέτ. Έχει επηρεάσει τη σκέψη μου για το τι είναι τέλος, θάνατος και ελευθερία.

Μ.Γ.: Πιστεύετε ότι ο ποιητής γράφει για τον εαυτό του ή για τους αναγνώστες;

Κ.Γ.: Ο ποιητής συνομιλεί με τον εαυτό του αλλά απευθύνεται στους αναγνώστες. Γράφει για τον εαυτό του αλλά στόχος είναι η επικοινωνία.

Μ.Γ.: Τι είδους συναισθήματα καταθέτετε στην ποίησή σας;

Κ.Γ.: Όλα τα συναισθήματα αν και συνήθως στρέφομαι σε αυτά που είναι οριακά όπως ο ίλιγγος, η πτώση, ο θάνατος ως μορφή αυτογνωσίας.

Μ.Γ.: Στα ποιήματά σας κυριαρχεί απαισιοδοξία, αισιοδοξία ή ισορροπία ανάμεσα τους;

Κ.Γ.: Δε με απασχόλησε ποτέ αν είναι αισιόδοξα ή απαισιόδοξα. Μπορεί για ένα ποίημα που εγώ βρίσκω ‘‘μαύρο’’, να έρθει ένας αναγνώστης και να μου πει ότι ήταν πολύ αισιόδοξο.

Μ.Γ.: «Η κάθε μου λέξη, μια κραυγή» γράφετε. Από που ξεπηδάει η ανάγκη της κραυγής;

Κ.Γ.: Απ’ το σκοτάδι, την παιδική ηλικία, τον ίλιγγο, το αδιέξοδο ή ακόμα και απ’ τη συνειδητοποίηση της θνητότητας που είναι πανανθρώπινη μοίρα. Πολλές φορές απ’ τις πληγές του έρωτα γιατί πληγωνόμαστε όλοι οι άνθρωποι.

Μ.Γ.: «αίμα, ποίημα» πως συνδέονται αυτές οι δυο λέξεις μεταξύ τους;

Κ.Γ.: Το αίμα συνδέεται με την πληγή και το τραύμα. Η ποίηση φέρνει στην επιφάνεια αυτή την πληγή με έναν λυγμό. ‘‘Η κάθε του λέξη, ένας λυγμός./Κι ό,τι δεν είπε, τον έπνιξε’’. (από ένα παλιό μου βιβλίο) Η ποίηση είναι ένας πανανθρώπινος λυγμός γι’ αυτό το τραύμα, την πληγή, το αίμα που βγάζουμε όλοι μας.

Μ.Γ.: Θεωρείτε ότι η ποίηση έχει πέραση στον κόσμο ή την αποφεύγει και που πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό;

Κ.Γ.: Είναι γνωστό ότι η ποίηση έχει λιγότερους αναγνώστες απ’ το μυθιστόρημα. Πάντως, έχει πιστούς αναγνώστες απλά λιγότερους, Επίσης έρχονται άνθρωποι στις παρουσιάσεις μου που μου λένε ότι δε διαβάζουν ποίηση αλλά το δικό μου το βιβλίο το διάβασαν. Ίσως οφείλεται στην εκπαίδευση. Ο μέσος μαθητής μπροστά σε ένα ποίημα στέκεται αμήχανος. Πιστεύω σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που όταν τα παιδιά τελειώνουν το λύκειο, θα μπορούν να επικοινωνήσουν και να καταλάβουν ένα ποίημα χωρίς τη βοήθεια σχολίων ή καθηγητών. Δυστυχώς, αυτό απέχει πολύ απ’ το σήμερα.

Μ.Γ.: Τις τελευταίες μέρες βιώνουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση στους ρυθμούς που μας επιβάλει ο Covid-19 (κορωναϊός). Κατά πόσο έχει αλλάξει η καθημερινότητά σας, έχουν επηρεαστεί οι επιλογές και οι προτεραιότητές σας;

Κ.Γ.: Φυσικά και έχει αλλάξει η καθημερινότητα μου. Μπορεί να είπα παραπάνω ότι χρειάζομαι τη μοναξιά γιατί με βοηθάει στο γράψιμο, αλλά μου λείπουν οι έξοδοι και οι συναναστροφές με τους φίλους μου. Ευτυχώς, υπάρχουν τα τηλέφωνα και τα κοινωνικά δίκτυα. Προσπαθώ να συγκεντρώνομαι στο γράψιμο γιατί ετοιμάζω το καινούριο μου βιβλίο.

Μ.Γ.: Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στους Έλληνες ώστε να δώσετε κουράγιο και δύναμη ν΄ αντέξουμε αυτή τη μεγάλη δοκιμασία, με σκοπό να προφυλαχθούμε και να προφυλάξουμε;

Κ.Γ.: Να προσέχουμε τους εαυτούς μας και τους δικούς μας ανθρώπους. Θα έρθει και η χαραυγή αν και είναι νωρίς να μιλάμε ακόμη για το τέλος. Σας αφιερώνω το παρακάτω ποίημα που είναι ανέκδοτο : EINAI ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΣ, ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΡΑΥΓΗ

Η πόλη κοιμάται/Νεκρική σιγή/Μόνο οι ήχοι ενός σκουπιδιάρικου τη διακόπτουν/Τα περιστέρια δεν πετούν/Οι κάμπιες κοιμούνται/Οι δροσοσταλίδες τρέμουν/Αγρυπνούν/Μια στάλα φως /Περιμένουν /Κι εγώ υπομένω τη στιγμή/Αναίτια πολεμώντας το παρόν/Αναίτια πολεμώντας το ζοφερό σκοτάδι που καλύπτει τα πάντα/Ζόφος σκοτεινός/Νύχτα ατελείωτη, απέραντη αλλά θνησιγενής/Δεν έχει άστρα/Μόνο φώτα ηλεκτρικά/Σταδιακά θα ροδίσει/Είναι πολύ νωρίς , καρδιά μου, για τη χαραυγή

*Η ποιητική συλλογή «Ο ίσκιος του σταυρού» της Κωνσταντίας Γέροντα κυκλοφορεί από την Άνεμος εκδοτική.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.

 

Related posts