Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
06 Μαΐ 2021
Πολιτισμός

«Κόκκινο και γυμνό» : Το νέο βιβλίο του συγγραφέα Γιάννη Γρηγοράκη

 

 

 

 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο Γιάννης Γρηγοράκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει. Σπούδασε νομικά και για πάνω από τριάντα χρόνια άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Το Κόκκινο και γυμνό είναι το όγδοο μυθιστόρημά του. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του: Ο διαβήτης του Πλάτωνα (2009),Μαύρη πέτρα (2011), Η καταιγίδα έρχεται, συνέχισε να τρέχεις (2012) και Τέταρτος Κόσμος (2013). Άλλα έργα του: Η μητρόπολη του χάους (1998), Η συνωμοσία των αγγέλων (2001) και Καφέ Προκόπ (2004).

 

ΕΡ. Κύριε Γρηγοράκη σπουδάσατε νομικά κι ασκήσατε για πολλά χρόνια το επάγγελμα του δικηγόρου. Ποια σχέση έχει η δικηγορία με τη συγγραφή;

ΑΠ. Η δικηγορία έχει ως αντικείμενο την ανθρώπινη δράση πέρα από τα συμβατικά όρια, εκεί όπου αρχίζει το παζάρεμα ανάμεσα στη φθαρμένη συνείδηση και το νόμο. Ο καθένας αντιλαμβάνεται αυτό το παζάρεμα σαν ένα υπολογιστικό παιχνίδι. Κοινές αστικές διαφορές, αλλά και ελλείμματα επικοινωνίας ακόμη και μέσα στην ίδια την οικογένεια, ή ελλείμματα στοιχειώδους κοινωνικότητας και ήθους ικανά να εκκολάψουν έναν επικίνδυνο κρετινισμό, όλα αυτά μετουσιώνονται σε αποπνικτικά προβλήματα με νομικές προεκτάσεις από τα οποία ελπίζει κανείς να δραπετεύσει προσφεύγοντας στην αφηρημένη ιδέα της δικαιοσύνης. Η ανθρώπινη δράση σε όλο το εύρος της είναι και το αντικείμενο του συγγραφέα ασχέτως αν είναι διαφορετική η προσέγγιση του θέματος, αλλά και η αναζήτηση του γραπτού λόγου. Κατά κάποιο τρόπο η δικηγορία είναι μια ιδιότυπη ανθρωπολογία που ασκείται εγγράφως, όπως ιδιότυπη ανθρωπολογία είναι και η σιωπηρή άσκηση της συγγραφής, με την διαφορά ότι ο συγγραφέας κινείται σε ένα πλασματικό σύμπαν. Νιώθω τυχερός που υπάρχω σε δύο σύμπαντα ταυτόχρονα. 

 

ΕΡ. Γράφατε από παιδί ή η συγγραφή εισήλθε ξαφνικά στη ζωή σας;

ΑΠ. Γράφω από παιδί. Μου άρεσε να σκαρφίζομαι απίθανες ιστορίες, εξωφρενικές, και να τις γράφω. Σε κάποιες από αυτές τίποτα δεν είχε τις ιδιότητες που του αποδίδουν οι λέξεις. Ο άνθρωπος δεν έμοιαζε με άνθρωπο, το σπίτι δεν έμοιαζε με σπίτι, όλα ήταν παράδοξα έως και γελοία. Αίφνης, σε μια από τις ιστορίες μου ένας άντρας έσερνε με το τρίτο του χέρι ένα παιδάκι πιο ψηλό απ’ αυτόν που έκλαιγε χωρίς δάκρυα, επειδή είχε χάσει τη λαλιά του. Έψαχναν σε όλη την πόλη να βρουν τη λαλιά του.  

 

ΕΡ. Υπάρχουν υποθέσεις στις οποίες απασχοληθήκατε ως δικηγόρος και με κάποιο έμμεσο τρόπο τις έχετε περάσει στα βιβλία σας;

ΑΠ. Υπόγεια έχουν περάσει χαρακτήρες ανθρώπων, όχι όμως υποθέσεις που χειρίστηκα. Κάποιες από αυτές είχαν ομολογουμένως έναν μυθιστορηματικό χαρακτήρα. 

 

ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το όγδοο βιβλίο σας με τίτλο «Κόκκινο και γυμνό».  Τι εκπροσωπεί το κόκκινο και τι το γυμνό;

ΑΠ. Κόκκινο και γυμνό είναι δυο ερεθιστικές λέξεις που προκαλούν το πνεύμα. Αν υπάρχει ένα χρώμα που ρουφάει σαν στυπόχαρτο το πάθος για ζωή, αυτό είναι το κόκκινο. Το γυμνό είναι ένα άλλο στυπόχαρτο, που μας ρουφάει στην ολότητά μας, Είτε πρόκειται για το γυμνό σώμα μιας λατρεμένης γυναίκας, είτε για τη γυμνή ζωή, είτε για την γυμνή αλήθεια που μας αφανίζει. Η γύμνια είναι μια ιδιότητα καθαρή και άρρητη.  

 

ΕΡ. Το βιβλίο σας αναφέρεται σ΄ ένα ερωτικό τρίγωνο μεταξύ μιας γυναίκας  και δυο αντρών. Μέσα από τις σελίδες του, ξεπηδάει μια αρμονική σχέση συνύπαρξης τριών ανθρώπων με ιδανικό τους το carpe diem. Υπέροχη αυταπάτη ή επανάσταση ρωτάτε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου; Εσείς τι πιστεύετε;

ΑΠ.  Ο Άλκης, ο Ιάσων και η Νόρα θέλουν να ζήσουν, να ρουφήξουν τη ζωή, επειδή πιστεύουν σ’ αυτή τη μαγεία, αλλά και θέλουν αυτό να συμβεί με τους δικούς τους όρους, χωρίς καμιά έκπτωση. Δεν πιστεύουν στο αύριο, το αύριο είναι μια αιώνια ψευδαίσθηση, επομένως ζούμε τώρα κάνοντας μόνο πράγματα που αγαπάμε αγνοώντας τις κοινωνικές συμβάσεις. Εδώ αναφέρεται το ερώτημα, υπέροχη αυταπάτη ή επανάσταση; Ίσως είναι και τα δύο. Και υπέροχη αυταπάτη και επανάσταση. Η αρμονική σχέση και η φιλοσοφία ζωής στην οποία στηρίζεται αυτή η σχέση είναι μια πραγματικότητα για τους τρεις ήρωες, αλλά ακόμη κι αυτή η ιδανική κατάσταση έχει ημερομηνία λήξης. Μια μέρα μια φωνή μέσα τους λέει: Δεν ανήκετε σ’ αυτόν τον κόσμο της δυσαρμονίας. Ώστε ναι μεν ζουν αρμονικά, όπως λέτε, αλλά από ένα σημείο και μετά υπάρχει διάχυτη η αίσθηση της διάψευσης. Αυτό συμβαίνει όταν προκύπτει ένα παιδί και αποφασίζουν να το μεγαλώσουν με έναν τρόπο που προκαλεί τον συντηρητικό τους περίγυρο.

ΕΡ. Στην πραγματική ζωή, μπορεί να επιβιώσει αρμονικά μια τέτοια σχέση όπως των τριών ηρώων σας;

ΑΠ. Δεν νομίζω. Υπάρχει ένα αθέατο τέλμα από το οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς. Ένας αινιγματικός κύκλος από εμμονές και αντιφάσεις που αγγίζουν την καρδιά όλων των πραγμάτων. Θέλεις να ζήσεις τη ζωή σου, έχεις το δικαίωμα να το κάνεις, αλλά το ίδιο θέλουν και οι άλλοι, έτσι δεν είναι; Οπότε το δικαίωμα του ενός κατασπαράσσει το δικαίωμα του άλλου. Τελικά φτάνεις ως το μηδέν εξαιτίας αυτού του αλληλοσπαραγμού. 

 

ΕΡ. Το βιβλίο σας είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο και μοιάζει με ημερολόγιο. Όμως όλα συμβαίνουν στην Κόκκινη εποχή. Τι είναι η Κόκκινη εποχή;

ΑΠ. Ο Άλκης είναι ο μοναδικός επιζών ενός τραγικού δυστυχήματος. Αφηγείται λοιπόν τη ζωή του από μια κατάσταση κώματος. Οι εικόνες που έρχονται στο μυαλό του κατακλύζονται από ένα σύννεφο κόκκινης σκόνης που σκορπίζει ένας κόκκινος άνεμος. Είναι ένας ιδιαίτερος χρόνος το κώμα αφού το είναι του βρίσκεται σε μια μετέωρη κατάσταση μεταξύ ζωής και θανάτου. Αυτόν τον ιδιαίτερο χρόνο στον οποίο υπάρχει και δεν υπάρχει ταυτόχρονα, ο ήρωας τον αποκαλεί Κόκκινη εποχή, εξαιτίας αυτής της μεταφυσικής αύρας με την οποία περιβάλλονται οι αναμνήσεις του.

ΕΡ. Στο οπισθόφυλλο γράφετε, επίσης, ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα για «το ταξίδι αναζήτησης της ουτοπίας». Σε ποια ουτοπία αναφέρεσθε;

ΑΠ. Το να θέλει κανείς να ζήσει ελεύθερος, χωρίς δεσμεύσεις, απολαμβάνοντας τους καρπούς των ημερών, είναι μια ουτοπία. Οι ήρωες πιστεύουν στον έρωτα, στην φιλία, συμφωνούν να είναι μαζί όσο ο ένας εμπνέει τον άλλο, αλλά το παιδί που έρχεται απρόσμενα στη ζωή τους είναι η απόλυτη δέσμευση. Αυτή τη δέσμευση την σκέπασαν με λέξεις. Επινόησαν την εξ αδιαιρέτου πατρότητα και συνέχισαν να ζουν σχεδόν ανέμελα με ένα παιδί ανάμεσα στα πόδια τους. Το οποίο παιδί προσφωνούσε δύο πατέρες. Πόσο μπορεί να κρατήσει αυτό; 

 

ΕΡ. Υπήρξε κάποιο γεγονός που σας ενέπνευσε το θέμα του βιβλίου;

ΑΠ. Αναρωτιόμουν εδώ και χρόνια αν πράγματι ο άνθρωπος σε κατάσταση κώματος είναι φυτό, όπως λένε. Αυτή η λέξη “φυτό” με σοκάρει. Δεν με σοκάρει ο θάνατος καθαυτός, η λήθη του κόσμου, αλλά η νεκροφάνεια ενός παλλόμενου σώματος. Μια μέρα, πριν πέντε χρόνια, διάβασα σ’ ένα ιατρικό περιοδικό για μια έρευνα που διενεργούσε η Πανεπιστημιακή κλινική του Δυτικού Οντάριο σε συνεργασία με την Πανεπιστημιακή κλινική της Λιέγης και το Κέιμπριτζ, την οποία αναφέρω και στο βιβλίο. Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, τέσσερις στους δέκα ασθενείς κώματος έχουν πλήρη συνείδηση της κατάστασης στην οποία βρίσκονται. Από κει και πέρα ήταν θέμα χρόνου η συγγραφή αυτού του βιβλίου.

 

ΕΡ. Ο Άλκης στη διάρκεια του «ταξιδιού» του συναντάει τους συγγραφείς Καμύ και Κέρουακ, με τους οποίους έχει φανταστικές συνομιλίες. Για ποιο λόγο επιλέξατε τους συγκεκριμένους συγγραφείς;

ΑΠ. Ο Καμύ ήταν ένα ελεύθερο πνεύμα που επηρέασε βαθιά την ευρωπαϊκή σκέψη και όχι μόνο. Η συζήτηση μαζί του που λαμβάνει χώρα μέσα στα όνειρα του Άλκη έχει ως αντικείμενο το Παράλογο, την εξέγερση του ανθρώπου απέναντι στο Παράλογο, αλλά και την ματαιότητα κάθε ανθρώπινης δράσης, θέματα τα οποία απασχόλησαν τον Καμύ, και απασχολούσαν και τον κεντρικό ήρωα του βιβλίου, τον Άλκη, την εποχή που σπούδαζε φιλοσοφία. Ο Κέρουακ από την μεριά του ήταν ο κατ’ εξοχήν εκφραστής της γενιάς μπητ, και ένας από τους αγαπημένους συγγραφείς του Άλκη. Η συνάντησή τους, που γίνεται και αυτή μέσα στα όνειρα, έχει ως θέμα το δικαίωμα που έχει ένα παιδί να ζητήσει από τον πατέρα του την αναγνώριση της πατρότητας. Ο Κέρουακ συνέβη να έχει προσωπική αντιδικία με την κόρη του Ζαν την οποία αρνιόταν να αναγνωρίσει, επειδή δεν είχε συναινέσει στην γέννησή της. Ο Άλκης έχει και αυτός ένα πρόβλημα με τον Αριστοφάνη, το παιδί που γεννήθηκε από την συνύπαρξη των τριών ηρώων. Αυτές οι δύο αντιδικίες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και είναι ένα από τα θέματα του βιβλίου.

 

ΕΡ. Γιατί συνδέσατε κάθε κεφάλαιο του βιβλίου σας με κάποιο τραγούδι;

ΑΠ. Αυτό που ενώνει τους τρεις ήρωες, πέραν του γεγονότος ότι είναι εραστές της οράτιας παραίνεσης carpe diem, είναι η μουσική, η λογοτεχνία, οι τέχνες γενικότερα, αλλά και η αγάπη για ισόβια περιπλάνηση. Οι στίχοι που επιλέχθηκαν για κάθε κεφάλαιο εκφράζουν προσδοκία, ελπίδα για μια οιονεί αναγέννηση, αλλά και συγκατάβαση για όλες τις μάταιες πράξεις και τα παθήματα της ψυχής. Αυτές ήταν και οι συγκινήσεις που βίωναν κατά την περιπλάνησή τους.

 

ΕΡ. «…από το βαθύ νόημα της ζωής στη φάρσα, μ΄ εμένα στο επίκεντρο της φάρσας…» απευθύνει στον Άλκη και τη Νόρα ο Αριστοφάνης, καρπός του ερωτικού τριγώνου. Πως αισθανόταν μέσα σ΄ αυτή την ιδιότυπη σχέση;

ΑΠ. Ο ίδιος λέει ότι ένιωθε σαν καρικατούρα του αστικού συστήματος. Όπως είπα και προηγουμένως ο Αριστοφάνης μεγάλωσε προσφωνώντας δύο πατέρες κι αυτό δεν είναι απλώς άτοπο αλλά και γελοίο. Παρά την αγάπη που γνώρισε από τους τρεις γονείς του, την οποία και αναγνωρίζει, επιζητεί την αναγνώρισή του ως γνήσιο τέκνο ενός εκ των δύο αντρών, δεν θα πούμε τίνος, όμως αυτό το καθόλα θεμιτό αίτημά του ακυρώνει την φιλοσοφία ζωής των γονιών του, που έδωσαν αμοιβαία υπόσχεση μεταξύ τους, αμέσως μετά την γέννησή του, να μην διερευνήσουν ποτέ το ζήτημα της πατρότητας, διότι θεωρούσαν ότι είναι παιδί του τρικέφαλου όντος, δηλαδή της τριαδικής τους σχέσης, και όχι παιδί του Άλκη και της Νόρας, ή του Ιάσονα και της Νόρας. Οπότε από ένα σημείο και μετά, και καθώς το παιδί μεγάλωνε εν μέσω γελοίων καταστάσεων, οι τρεις ήρωες αντιλαμβάνονταν την όλη κατάσταση σαν μια παλινδρόμηση από το βαθύ νόημα της ζωής, το να υπάρχεις δηλαδή ελεύθερος χωρίς δεσμεύσεις, στη φάρσα τού να μεγαλώνει ένα παιδί προσφωνώντας δύο πατέρες. Το θέμα που τίθεται σχετικά με την παλινδρόμηση αυτή, είναι τι έχει εντέλει μεγαλύτερη σημασία για ένα παιδί. Να μεγαλώνει με στοργή και αγάπη αναπτύσσοντας μια ανεξάρτητη προσωπικότητα ή το να φέρει το επώνυμο ενός άντρα, κι αυτό είναι όλο;. Συχνά το όνομα πατρός είναι μόνο μια λέξη, αλλά και από την άλλη δεν μπορείς να αγνοήσεις το ταξίδι αναζήτησης της ταυτότητας που κάνει ένας άνθρωπος στην προσπάθειά του να ανακαλύψει τις ρίζες του.

ΕΡ. Όμως κι ο ίδιος ο Αριστοφάνης δημιουργεί μια ιδιότυπη σχέση με την  «Τρουθ», δηλαδή την Λίνα και τη Σόνια. Τι θέλατε να τονίσετε;

ΑΠ. Εδώ η ιστορία παίρνει μια αλληγορική διάσταση. Η Λίνα και η Σόνια είναι δίδυμες αδελφές που δεν μοιάζουν απλώς σαν δυο σταγόνες νερού, αλλά κάνουν ταυτόχρονα τις ίδιες σκέψεις, τις ίδιες κινήσεις, φορώντας τα ίδια ρούχα. Ως και τα μάτια τους πεταρίζουν ταυτόχρονα. Ο Αριστοφάνης δεν τις προσφωνεί με τα ονόματά τους, αλλά με το όνομα “Τρουθ”. Φωνάζει “Τρουθ” και γυρίζουν ταυτόχρονα και οι δύο ανταποκρινόμενες στο κάλεσμά του, μια παραδοξότητα που ναι μεν γοητεύει τους γονείς του πλην όμως δεν ξέρουν τι να υποθέσουν. Υπάρχει μια μεταφυσική αλήθεια πίσω από όλα αυτά, και ένα παιχνίδι διαισθήσεων πάνω στην ιδέα της μορφής. Ο αναγνώστης μπορεί να τοποθετηθεί σ’ αυτή την μεταφυσική αλήθεια ή να την προσπεράσει. 

 

ΕΡ. Τι θα θέλατε να πείτε ως επίλογο της κουβέντας μας;

ΑΠ. Ότι το τέλος αυτής της ιστορίας είναι αναπάντεχο πέρα για πέρα. Επίσης θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δώσατε να μιλήσω για το βιβλίο μου.

 

*** Το βιβλίο «Κόκκινο και γυμνό» του Γιάννη Γρηγοράκη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015. 

Γράφει στίχους για τραγούδια, υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός ενώ μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία ασχολείται ερασιτεχνικά.

 

 

 

 

Related posts