Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
25 Ιούν 2021
Πολιτισμός

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη μιλάει για το νέο βιβλίο της «Η προσευχή της Μάντισσας»

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Γιώτα Γουβέλη γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μεσολόγγι. Είναι απόφοιτος του Μαθηματικού Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στην πληροφορική και τη διοίκηση επιχειρήσεων. Αρχικά εργάστηκε στον χώρο της εκπαίδευσης και στη συνέχεια σε πολυεθνικές εταιρείες επικοινωνίας ως υπεύθυνη Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Έχει τρία παιδιά και ζει με την οικογένειά της στην Αθήνα. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά της Η Μουσική του Κόσμου (2010), Το Σκίτσο (2011), Το Κεντρί της Πεταλούδας (2013), Το Μαγεμένο Ποτάμι (2014), Η Πρώτη Κυρία (2015), Η Νύφη της Μασσαλίας (2016), Ματωμένα Εντελβάις (2017) και Το Δάκρυ της Mάντισσας (2018). 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Γιώτα πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο σου «Η προσευχή της Μάντισσας». Ποια είναι η μάντισσα του τίτλου και τι αφορά η προσευχή της;

ΓΙΩΤΑ ΓΟΥΒΕΛΗ: Η ιστορία μου αναφέρεται στη χρυσή εποχή του αιγυπτιώτικου ελληνισμού, λίγο πριν την επανάσταση του Νάσσερ. Η Μάντισσα του βιβλίου είναι η κεντήστρα του παλατιού, μια γυναίκα βεδουίνικης καταγωγής, με προσωπικότητα ζυμωμένη στα βάθη της ερήμου και επομένως με έντονη διαίσθηση, απαραίτητη για την επιβίωση εκείνων των νομάδων. Σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής της, προσεύχεται στη θεά της ερήμου να της αποκαλύψει κάτι από το μέλλον της και να τη βοηθήσει να πορευτεί σ’ αυτή τη δύσκολη στιγμή. Η εσωτερική της αγωνία δραματοποιείται σε ένα όραμα με αινιγματική σημασία που την προειδοποιεί και την κατευθύνει.

 Μ.Γ.: Το προηγούμενο βιβλίο σου είχε τίτλο «Το δάκρυ της μάντισσας». Υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα δυο βιβλία;

Γ.Γ.: Οι ήρωες από «Το δάκρυ της μάντισσας» ακολουθούν το μεταναστευτικό ρεύμα της εποχής που τους φέρνει στην Αίγυπτο, έναν τόπο ευκαιριών, μυστηρίου, ανατολίτικης σαγήνης. Αγωνίζονται να αφήσουν πίσω τα δραματικά συμβάντα του παρελθόντος, να στεριώσουν, να ονειρευτούν, να προκόψουν. Ωστόσο, ο απόηχος του παρελθόντος ξεπηδά ανάμεσα στα γεγονότα, αφού η ψυχή δεν μπορεί να αγνοήσει ό,τι τη σημάδεψε.

 Μ.Γ.: Γιατί αποφάσισες να συνδέσεις τα δυο βιβλία μεταξύ τους;

Γ.Γ.: Κοινός τόπος των δύο βιβλίων είναι η αρχέγονη αγωνία του ανθρώπου για τα μελλούμενα, το οποίο ως θέμα δεν ένιωθα πως έχει εξαντληθεί στο πρώτο βιβλίο. Εκεί η μάντισσα ήταν μια φιγούρα της εποχής, μια γριά τσιγγάνα. Εδώ, στην Προσευχή της μάντισσας, μια άλλη χαρακτηριστική φυσιογνωμία, μια γηγενής με το ένα πόδι στη χλιδή του παλατιού και το άλλο στα μυστήρια της ερήμου. 

Μ.Γ.: Όπως αναφέρεται στα εξώφυλλα, και τα δυο βιβλία βασίζονται σε αληθινά γεγονότα.  Οι αληθινές ιστορίες των δυο βιβλίων συνδέονται μεταξύ τους ή τα συνδύασες με τη μυθοπλασία; 

Γ.Γ.: Οι “γέφυρες” μεταξύ των δύο ιστοριών καθώς και κάποιοι από τους ήρωες είναι λειτουργικά στοιχεία του μυθιστορήματος, που εξασφαλίζουν τη συνέχεια των γεγονότων. Τα δραματικά στοιχεία της κάθε ιστορίας πάντως είναι πέρα για πέρα αληθινά, καθώς βεβαίως και τα ιστορικά γεγονότα. 

Μ.Γ.: Με την προσευχή της Μάντισσας μας μεταφέρεις στην Αίγυπτο του 1950. Πέρα από τα γνωστά ιστορικά γεγονότα από που άντλησες πληροφορίες για τη ζωή των ελλήνων αλλά και των αιγυπτίων εκείνης της εποχής;

Γ.Γ.: Αυτό ήταν το πιο συναρπαστικό κομμάτι της συγγραφής αυτού του βιβλίου. Γνώριζα  από το ευρύτερο περιβάλλον μου ανθρώπους εν ζωή, οι οποίοι είχαν ζήσει στην Αίγυπτο εκείνης της περιόδου, αλλά επίσης ήξεραν από τους γονείς τους και τις συνθήκες προηγούμενων εποχών. Έτσι βοηθήθηκα για να πλάσω μια στέρεη συνέχεια μεταξύ των δύο ιστοριών και να αποδώσω όσο πιο πιστά μπορούσα το κλίμα, τη νοοτροπία, τις συνθήκες ζωής όπως εξελίχτηκαν στα χρόνια που μεσολάβησαν. Ήταν πολύ συγκινητική η θέρμη με την οποία ανταποκρίθηκαν αυτοί οι άνθρωποι και μου διηγήθηκαν τη ζωή τους. Αν το κείμενό μου έχει τη ζωντάνια των εικόνων και των παραστάσεων, το οφείλω σ’ εκείνους. Η ανασύσταση μιας εποχής απαιτεί βιωματική εμπειρία, την οποία μου μετέδωσαν απλόχερα.

Μ.Γ.: «Όταν στη ζήση του ανθρώπου πέφτει η συμφορά, καλείται σε απολογία ολόκληρο το παρελθόν. Και βγαίνει πάντα ένοχο» γράφεις. Το παρελθόν είναι υπαίτιο για ότι συμβαίνει στο παρόν;

Γ.Γ.: Με την έννοια της νομοτελειακής αλληλουχίας των γεγονότων, ναι, το παρελθόν καθορίζει το παρόν. Ωστόσο, προσωπικά, σέβομαι την παράμετρο τύχη/μοίρα, που είναι έξω και πάνω από τους γνωστούς φυσικούς νόμους και στην οποία ελάχιστη παρέμβαση μπορεί να κάνει ο άνθρωπος. Υπάρχει μια λαϊκή ρήση που λέει “τα στερνά τιμούν τα πρώτα” και ουσιαστικά αυτό εκφράζω με την περικοπή που αναφέρεις.

Μ.Γ.: Ποια είναι τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου σου;

Γ.Γ.: Η Νουρ που ενσαρκώνει την ψυχική σοφία της γυναίκας, και οι τέσσερις αδερφές της οικογένειας Σωτηριάδου, καθεμιά με τον δικό της χαρακτήρα και τη δική της τύχη.

Μ.Γ.: Ποια ήταν η διαφορά της Άρτεμης από τις υπόλοιπες τρεις αδερφές της;

Γ.Γ.: Η Άρτεμη είναι ο ορισμός του χειριστικού ανθρώπου και είμαι σίγουρη πως όλοι μας έχουμε συναντήσει έναν τέτοιο χαρακτήρα στη ζωή μας. Οτιδήποτε γίνεται γύρω της το αντιλαμβάνεται μόνο ως αντίκτυπο στον εαυτό της, δεν είναι ικανή να νιώσει κανέναν άλλο. Έχει δε την έμφυτη ικανότητα να επιβάλλεται και να χειρίζεται ανθρώπους και καταστάσεις με απροκάλυπτη αυταρχικότητα, αυθαίρετα και καταπιεστικά. Οι άλλες τρεις αδερφές της, παρότι πιο ευφυείς από την ίδια, δυσκολεύονται να ξεπεράσουν τα αδελφικά τους αισθήματα και να την απομονώσουν. Προσωπική μου γνώμη είναι πως οι άνθρωποι αυτοί γεννήθηκαν έτσι, με μια έμφυτη κακία που μισοκαλύπτεται ώσπου να θέσουν τους άλλους υπό τον έλεγχό τους.

 Μ.Γ.: Ποια ήταν η θέση της Νουρ ως αιγύπτιας γυναίκας;

Γ.Γ.: Η Νουρ γαλουχήθηκε με την αντίληψη πως η γυναίκα βρίσκεται κάτω από την απόλυτη εξουσία του άντρα, το επέβαλε η θρησκεία της και οι νόμοι της χώρας της. Ωστόσο, η Αίγυπτος στα μέσα του εικοστού αιώνα είχε εξευρωπαϊστεί σε μεγάλο βαθμό κι αυτή η επιρροή φαίνεται στην εξέλιξη της Νουρ και στις επιλογές που κάνει στη συνέχεια.  

Μ.Γ.: Με ποια πρόσωπα παρουσιάζεται ο έρωτας στις τέσσερις αδερφές αλλά και στη Νουρ;

Γ.Γ.: Οι αδελφές Σωτηριάδου είναι στην ηλικία όπου ο έρωτας πρωτοεμφανίζεται με σάρκα και οστά. Για την ονειροπόλα Μάχη, ο Αιμίλιος, ο γοητευτικός Ελλαδίτης ηθοποιός είναι αυτός που ξυπνάει τη γυναίκα μέσα της και την ξαναρίχνει στην αδράνεια όταν φεύγει από τη ζωή της. Για τη στοργική Ευανθία, ο καλοσυνάτος άντρας που εργάζεται στη Διώρυγα είναι εκείνος που της γεμίζει τη ψυχή και στέκεται δίπλα της στις αγωνίες της. Για τη μικρή Εριέττα ο πρώτος έρωτας είναι απαγορευμένος και καταστροφικός, χάσμα ανυπέρβλητο χωρίζει τον κόσμο του μελαμψού αγαπημένου της από τον δικό της. Όσο για την Άρτεμη, ακόμη και ο έρωτας έχει επίκεντρο το εγώ της και τα προσωπικά της σχέδια. Καμιά από τις τέσσερις αδερφές ωστόσο δεν είναι διατεθειμένη να θυσιάσει τον έρωτά της για να σώσει την οικογένειά της από την καταστροφή με έναν γάμο συμφέροντος. Τα αίτια για την επερχόμενη τραγωδία έχουν λοιπόν καθοριστεί. Και η Νουρ, η “μάντισσα” και παιδική τους φίλη, το διαισθάνεται και αγωνιά. Για εκείνη, ο έρωτας είναι ο άντρας εξουσιαστής που καταλαμβάνει τη ζωή της από την πρώτη στιγμή της γυναικείας της υπόστασης. Όμως η ζωή εξελίσσεται και μαζί μ’ αυτή κι ο έρωτας. 

Μ.Γ.: «Πειθαρχία, αυστηρότης, σεβασμός» ήταν το τρίπτυχο με το οποίο ανατρέφονταν οι κόρες της οικογένειας Σωτηριάδη. Ήταν ταυτόχρονα αυταρχισμός και καταπίεση;

Γ.Γ.: Αυτές οι αντιλήψεις ήταν λίγο πολύ κοινός τόπος για εκείνη την εποχή. Όμως, στην περίπτωση που αναφερόμαστε τονίζονται υπερβολικά για διάφορους λόγους: Για να υψώσουν αυστηρό διαχωρισμό ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας και στο περιβάλλον τους, για τη μέσω γάμων συνένωση των περιουσιών και την συνεπαγόμενη αύξηση της επιρροής τους στην τοπική οικονομία κλπ. Η καταπίεση όμως δεν συμβάλλει στην υγιή εξέλιξη της ζωής του ανθρώπου, αντίθετα την υπονομεύει.  

Μ.Γ.: Η Μάχη «θυσιάζεται» από τον πατέρα της σ΄ έναν αρραβώνα προκειμένου να σώσει την εταιρία του. Είχε περιθώρια ν΄ αντισταθεί;

Γ.Γ.: Ο Σωτηριάδης δεν τον βλέπει ως θυσία τον αρραβώνα της Μάχης. Ο υποψήφιος γαμπρός έχει όλα τα προσόντα που θα επιθυμούσε μια γυναίκα. Είναι σχετικά νέος, εύρωστος σωματικά και οικονομικά, Έλληνας σαν κι εκείνους κι επιπλέον τρέφει αισθήματα για τη Μάχη. Δεν του περνά καν από το μυαλό πως η Μάχη μπορεί να έχει δικές της επιθυμίες στο ζήτημα του γάμου της. Επομένως, η Μάχη ξέρει πως δεν έχει καμιά ελπίδα να πείσει τον πατέρα της να δεχτεί τη δική της επιλογή, έναν άφραγκο ηθοποιό με αβέβαιο μέλλον. Όμως, όταν σπαρταρά η καρδιά, ο άνθρωπος βρίσκει τη δύναμη να υπερβεί τα πάντα. 

Μ.Γ.: «Η εξουσία πάνω στους αδύναμους αναπτύσσει δεσποτικές συμπεριφορές» όπως αναφέρει στον Αιμίλιο ο φίλος του;

Γ.Γ.: Η Ιστορία είναι γεμάτη από εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που προήλθαν από την ανεξέλεγκτη εξουσία των ισχυρών. Στον μικρόκοσμο της οικογένειας, το ίδιο συμβαίνει και στην ιστορία που αφηγούμαι.  

Μ.Γ.: «Οι τύχες της Νουρ και των τεσσάρων κοριτσιών ακροβατούν επικίνδυνα στο σχοινί της μοίρας» αναφέρεται στο οπισθόφυλλο. Ποιος κινεί τα σχοινιά της μοίρας τους;

Γ.Γ.: Ως ένα βαθμό, ο χαρακτήρας τους και οι συνθήκες. Πάντα όμως η θεϊκή υπόσταση αυτού που ονομάζουμε μοίρα υπερβαίνει τις ανθρώπινες δυνατότητες. 

Μ.Γ.: Οι ίδιες πως αντιμετωπίζουν τη μοίρα;

Γ.Γ.: Η Νουρ υποτάσσεται χωρίς αντίσταση, η θρησκεία της και η ανατροφή της την έχουν πλήρως υποτάξει στην εξουσία του άντρα και του Αλλάχ. Ωστόσο, μέσα στην υποταγή της, βιώνει έντονα συναισθήματα και αξιοποιεί τις όποιες ευκαιρίες της δοθούν για να κουμαντάρει την τύχη της. Οι αδελφές Σωτηριάδου από την άλλη, αν και πιο ανεξάρτητες, δεν έχουν τόσο ανεπτυγμένο το ψυχικό σθένος που απαιτείται για να επιβληθούν στα γεγονότα. Η ενστικτώδης σοφία της Νουρ την οπλίζει με μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι εκείνες η λογική.

Μ.Γ.: Ποιοι είναι οι θύτες και ποια τα θύματα ανάμεσα στους ήρωές σου;

Γ.Γ.: Νομίζω πως οι καταστάσεις που περιγράφονται στην «Προσευχή της μάντισσας» οριοθετούν ξεκάθαρους ρόλους του θύτη και του θύματος. Η Άρτεμη είναι θύτης, δεν διαφαίνεται πουθενά στις πράξεις και στις σκέψεις της ο αντίστροφος ρόλος. Η Μάχη είναι θύμα της, ο ευγενικός της χαρακτήρας δεν είναι ικανός να τη βάλει έστω και προσωρινά σε άλλο ρόλο. Βέβαια, μερικές φορές η ζωή έχει τον τρόπο να δικαιώνει και να αποζημιώνει τα θύματα, όπως και να καταδικάζει τους θύτες.  

Μ.Γ.: Ως που μπορεί να οδηγήσει η δύναμη του πάθους του έρωτα;

Γ.Γ.: Στη συγκεκριμένη ιστορία ή στο απόγειο της ζωής ή στο θάνατο.

Μ.Γ.: Ποια ηρωίδα σου συμπόνεσες περισσότερο και ποια θαύμασες περισσότερο;

Γ.Γ.: Συμπόνεσα τη Μάχη, όπως συμπονώ κάθε ευγενική ψυχή που δεν έχει ιδιαίτερες αντιστάσεις στην καταπίεση και την κακοποίηση. Από την άλλη, τη θαύμασα κιόλας για τον αναλλοίωτο χαρακτήρα της σε πείσμα των δοκιμασιών και των αποτυχιών της. 

Μ.Γ.: «Η προσευχή της Μάντισσας» είναι ένα ακόμα εξαιρετικό βιβλίο σου. Ποια είναι τα μηνύματα που λαμβάνεις από τους αναγνώστες;

Γ.Γ.: Το συνδέουν όλοι με «Το δάκρυ της μάντισσας» και μου επισημαίνουν τα ιδιαίτερα στοιχεία του ενός και του άλλου βιβλίου, τα οποία φαίνεται να αγαπούν εξίσου, με λίγες εξαιρέσεις υπέρ του ενός ή του άλλου. Χαίρομαι πολύ γι’ αυτό, έχω αδυναμία σ’ αυτή τη διλογία και είναι πραγματική δικαίωση που αγαπήθηκε τόσο από τους αναγνώστες.

*Το μυθιστόρημα «Η προσευχή της Μάντισσας» της Γιώτας Γουβέλη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

 Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχολη

Related posts