Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
20 Οκτ 2018
Πολιτισμός

Η συγγραφέας Άννη Παπαθεοδώρου μιλάει για το βιβλίο της ΕΥΤΟΠΙΑ


 
Συνέντευξη στην Μαίρη Γκαζιάνη
 Η Άννη Παπαθεοδώρου γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα. Σπούδασε Οικονομικά στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Δούλεψε σε διάφορες εταιρείες στον ιδιωτικό τομέα και στη συνέχεια εργάστηκε στην Εμπορική Τράπεζα, περνώντας από διάφορες θέσεις και διάφορους τομείς. Από το 2012 είναι συνταξιούχος.
Από τα εφηβικά της χρόνια τη γοήτευε η ποίηση και η λογοτεχνία και έγραφε –όπως οι περισσότεροι έφηβοι– ποιήματα, καθώς και δοκίμια, χωρίς ποτέ να σκεφτεί να τα εκδώσει. Μετά τη συνταξιοδότησή της ασχολήθηκε κυρίως με θέματα της πόλης. Κυψελιώτισα γέννημα θρέμμα, ανήκει σε μια άτυπη συλλογικότητα, την Ομάδα Κατοίκων Κυψέλης, που στόχο έχει την αναβάθμιση της γειτονιάς και τη δημιουργία ανθρώπινων σχέσεων μεταξύ των γειτόνων.
Στο ενδιάμεσο διάστημα δεν εγκατέλειψε ποτέ το ενδιαφέρον της για την οικονομία, καθώς και την πολιτική, διαβάζοντας πάρα πολλά σχετικά βιβλία. Σημαντικό ενδιαφέρον της είναι το σκάκι, και είναι μέλος του Α.Ο. Πήγασος Κυψέλης. Για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα συμμετείχε σε ένα φιλοσοφικό καφενείο, καθώς και σε εργαστήρια φιλανάγνωσης και αυτοβελτίωσης.
Ζει πάντα στην Κυψέλη και έχει έναν γιο. 
ΕΡ. Κυρία Παπαθεοδώρου είστε γέννημα-θρέμμα της πρωτεύουσας και πιστή Κυψελιώτισσα. Πως θυμάστε τη γειτονιά σας στα νεανικά σας χρόνια και πως τη βλέπετε σήμερα;
ΑΠ. Μεγάλωσα σε μια γειτονιά, που ήταν γειτονιά. Γειτονιά με την παραδοσιακή έννοια της λέξης. Όπως αυτές που βλέπουμε στις παλιές αθάνατες ελληνικές ταινίες. Τα σπίτια ήταν χαμηλά, υπήρχαν αυλές, υπήρχαν χωματόδρομοι και αλάνες. Τα παιδιά μπορούσαμε να παίξουμε στον δρόμο, με το χώμα, μπορούσαμε να τρέξουμε, να κυνηγηθούμε, μπορούσαμε να πάμε σχολείο μόνα μας. Γνωρίζαμε τους γείτονες και στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν φίλοι μας και κάναμε παρέα μαζί τους. Πηγαίναμε στις γιορτές χωρίς ειδοποίηση. Τα σπίτια ήταν ανοιχτά. Οι άνθρωποι συμπάσχαν ο ένας με τον άλλον.
Έπειτα, όταν ήμουν ακόμα παιδί, μετακομίσαμε σε πολυκατοικία. Για να έχουμε κεντρική θέρμανση. Αυτό ήταν τότε πολύ σημαντικό. Η ειρωνεία είναι πως ξεφύγαμε από τις σόμπες και το κρύο τότε και σήμερα πια -μετά από 40 χρόνια- έχουμε ξαναγυρίσει πάλι σ΄ αυτήν την εποχή.
Έζησα πάντως όλη την αλλαγή. Σιγά σιγά οι άνθρωποι αποξενώθηκαν. Δεν ξέραμε πια, ποιος μένει στο διπλανό διαμέρισμα. Τους συγκατοίκους μας και τους γείτονες τους ξαναμάθαμε στο σεισμό του 1981. Τότε πάλι ενωθήκαμε. Οι άνθρωποι φαίνεται πως ενώνονται στα δύσκολα. Και μετά απομακρυνθήκαμε πάλι. Και γίναμε πάλι άγνωστοι.
Σήμερα η Κυψέλη, είναι μια πολύβουη συνοικία. Πολύγλωσση και πολυπολιτισμική. Όπως είναι ολόκληρη η Αθήνα. Όπως είναι όλα τα αστικά κέντρα και όχι μόνο. Η Κυψέλη όπως παλιά, έτσι και σήμερα, εξακολουθεί να είναι χώρος πολιτισμού, αφού είναι γεμάτη -κυριολεκτικά- με θέατρα, κινηματογράφους, γκαλερί, πολυχώρους και χώρους πολιτισμού. Και όλα σε απόσταση αναπνοής και εύκολα προσβάσιμα.
 
ΕΡ. Ανήκετε στην άτυπη Ομάδα Κατοίκων Κυψέλης. Ποιες είναι οι δραστηριότητές σας;
ΑΠ. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε στην Ομάδα Κατοίκων «η Κυψέλη μας» που είναι μια άτυπη συλλογικότητα και υπάρχει χάρη στους κατοίκους και στην εθελοντική τους δουλειά, είναι το να ενώσουμε τους γείτονες και να ξαναδώσουμε στη γειτονιά το ανθρώπινο πρόσωπό της. Αυτό που χάθηκε με τα χρόνια. Αυτό προσπαθούμε. Έτσι, κάνουμε όλα αυτά τα πράγματα που μπορούν να μας ενώσουν και όχι να μας χωρίσουν. Έχουμε πολιτιστικές δραστηριότητες (εργαστήρια εκμάθησης ξένων γλωσσών, ομάδα φιλαναγνωσίας, μουσική παρέα όπου τραγουδάμε καλλίφωνοι και μη, θεατρικό εργαστήρι, ημέρες αφιερωμένες σε συγγραφείς, διαλέξεις για διάφορα θέματα, επισκέψεις σε χώρους πολιτισμού, ξεναγήσεις, εκδρομές, υπαίθριες γιορτές με θέμα τις εποχές του χρόνου, εκδηλώσεις, ακόμα και  πάρτι). Έχουμε επίσης δράσεις αλληλεγγύης (συλλογή ρούχων, τροφίμων, βιβλίων κα).
 
ΕΡ. Έχετε σπουδάσει οικονομικά, εργαστήκατε στον τραπεζικό χώρο και ασχολείστε με τη συγγραφή. Πως συνδέονται τα οικονομικά με την συγγραφή;
ΑΠ. Δυστυχώς τα οικονομικά συνδέονται με τα πάντα. Και λέω δυστυχώς, γιατί σήμερα πια, έχουμε χάσει το πραγματικό νόημα. Όλοι ασχολούμαστε με τα οικονομικά και ακόμα χειρότερα με την επιβίωση. Αυτό βέβαια είναι δικαιολογημένο, κάτω από τις σημερινές συνθήκες κρίσης που όλοι βιώνουμε. Όμως δεν ήταν τόσο δικαιολογημένο τα χρόνια που προηγήθηκαν της κρίσης και που όλοι στραφήκαμε κυρίως στον καταναλωτισμό και απομονωθήκαμε σαν άνθρωποι.
Τα οικονομικά, δεν συνδέονται ιδιαίτερα με την συγγραφή, απλά στο συγκεκριμένο βιβλίο, με βοήθησαν αρκετά στην άποψή μου για το πως λειτουργεί ο κόσμος.
 
ΕΡ. Ασχολείστε με το σκάκι και είστε μέλος του Α.Ο. Πήγασος Κυψέλης. Πέρα από την απόλαυση του παιχνιδιού, τι άλλο προσφέρει το σκάκι στον παίκτη;
ΑΠ. Το σκάκι είναι ένα παιχνίδι που συνδυάζει την λογική, τα μαθηματικά και την στρατηγική. Παιχνίδι στρατηγικών συνδυασμών είναι. Εκτός από την απόλαυση, πιστεύω πως είναι άσκηση για το μυαλό. Για μένα είναι σαν να πρέπει να λύσεις κάθε φορά έναν γρίφο και αυτό είναι ιδιαίτερα εξιταριστικό.
 
ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Ευτοπία». Σε τι παραπέμπει ο τίτλος;
ΑΠ. Αυτό που η λέξη λέει: Ευ + τόπος, δηλαδή ο καλός τόπος. Ο τόπος που θα θέλαμε να ζήσουμε όλοι. Ο ιδανικός τόπος.
 
ΕΡ. Πως εμπνευστήκατε το θέμα του βιβλίου; 
ΑΠ. Το βιβλίο αυτό προέκυψε από την σημερινή πραγματικότητα. Η κρίση και η μετά κρίση εποχή, έτσι όπως θα μπορούσε να διαμορφωθεί σε μια δυσοίωνη πρόβλεψη. Έτσι όπως θα μπορούσε να διαμορφωθεί αν δεν αντιμετωπίσουμε -τώρα που μπορούμε- τα κακώς κείμενα.
Οι ειδήσεις και η καθημερινότητα ήταν το μόνο στοιχείο έμπνευσης για το βιβλίο. Όσα ζούμε στην χειρότερη -ίσως στην ακραία- εκδοχή τους. Και μετά φυσικά η θεραπεία τους.
 
ΕΡ. Το βιβλίο Ευτοπία είναι το πρώτο μιας τριλογίας με τίτλο «Τα χρόνια του μανιφέστου». Τι θα ακολουθήσει στα δυο επόμενα βιβλία;
ΑΠ. Στο πρώτο μέρος της τριλογίας, έστησα ένα νέο κόσμο. Ή μάλλον δύο κόσμους. Ο ένας, ο κόσμος του Μανιφέστου, είναι ο κόσμος ως συνέχεια της κρίσης που ζούμε και δεν εννοώ μόνο της οικονομικής αλλά και κυρίως της κρίσης αξιών. Ο δεύτερος κόσμος, είναι ο αντίποδάς του, η άμυνα στον πρώτο. Αυτοί οι δύο κόσμοι, δεν μπορεί παρά να συγκρουστούν, έως ότου να επικρατήσει ο ένας εξ αυτών. Αυτό ακολουθεί στα επόμενα βιβλία.
 
ΕΡ. Η ιστορία που αφηγείστε αναφέρεται σ΄ ένα εφιαλτικό μέλλον, κάπου στη δεκαετία του 2050. Εύχομαι το βιβλίο σας να μην είναι προφητικό, ωστόσο εσείς ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε στους αναγνώστες;
ΑΠ. Το μέλλον εξαρτάται από εμάς. Εμείς το στήνουμε και εμείς το ξεστήνουμε. Το μέλλον δεν έχει φυτρώσει ακόμα. Εμείς το σπέρνουμε και πάντα εξαρτάται από τον σπόρο. Αυτό είναι το μήνυμα. Πρέπει να φροντίσουμε να σπείρουμε τον σωστό σπόρο. Και ο σπόρος μας θα πρέπει να είναι ένα όραμα και μία ελπίδα. Για αυτό που πάντα οι άνθρωποι ονειρεύονται, από καταβολής κόσμου: έναν καλύτερο κόσμο. Και η λέξη κλειδί για τον καλύτερο κόσμο είναι η αγάπη.
 
ΕΡ. Στη σημερινή παγκοσμιοποίηση, υπάρχει αντιστοιχία με τον αθέατο κόσμο, τους Άλφα, τις  αστικές, αγροτικές και βιομηχανικές ζώνες που αναφέρονται στο βιβλίο σας;
ΑΠ. Φυσικά. Σας είπα ήδη ότι έμπνευση για το βιβλίο ήταν η πραγματικότητα που ζούμε σήμερα. Και φυσικά υπάρχει παγκοσμιοποίηση σήμερα. Και ενώ αν προσθέταμε και έννοιες όπως αδελφοσύνη και αλληλεγγύη, η παγκοσμιοποίηση θα μπορούσε να είναι ένα πολύ όμορφο πράγμα, στην πραγματικότητα σήμερα δεν πρόκειται περί αυτού. Να αναφέρω απλά την συμπεριφορά των πολιτισμένων λαών στους μετανάστες και στους πρόσφυγες που κανείς δεν τους θέλει και όλοι τους θεωρούν αποδιοπομπαίους τράγους. Αυτό κάθε άλλο παρά αδελφοσύνη και αλληλεγγύη είναι. Και φυσικά δεν συνάδει με την παγκοσμιοποίηση η οποία είναι κατεξοχήν οικονομική.
Όσον αφορά τις αστικές, αγροτικές και βιομηχανικές ζώνες, αυτές υπάρχουν και σήμερα, όπως υπάρχουν και οι διαχωρισμοί των χωρών σε φτωχές και πλούσιες, σε αναπτυγμένες και υπανάπτυκτες, σε πολιτισμένες και μη.

ΕΡ. «Έπρεπε να επιβιώσουμε και αυτό κάναμε. Και ο τρόπος ήταν αυτός: να περιχαρακωθούμε στον μικρόκοσμό μας και να τηρήσουμε τους νέους κανόνες», γράφετε σ΄ ένα σημείο του βιβλίου. Η οικονομική κρίση που διανύουμε ως χώρα πιστεύετε ότι απομακρύνει τους ανθρώπους ή τους φέρνει πιο κοντά;
ΑΠ. Η οικονομική κρίση θα μπορούσε να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά, αν υπήρχε ελπίδα. Η απογοήτευση είναι που απομακρύνει τους ανθρώπους. Η απογοήτευση και η αίσθηση πως κανείς δεν νοιάζεται για τον διπλανό του. Έτσι, πράγματι, όλοι αισθάνονται αμυνόμενοι και περιχαρακώνονται στον μικρόκοσμό τους, θεωρώντας πως αυτός είναι ο μόνος τρόπος να επιβιώσουν. Αυτό, κατά την γνώμη μου είναι λάθος. Αυτό που χρειάζεται για να επιβιώσουμε είναι να ακουμπήσουμε ο ένας πάνω στον άλλον και να οραματιστούμε. Να ελπίσουμε και να αγωνιστούμε για την ελπίδα μας και το όραμα μας. Αυτό που χρειάζεται είναι να ξαναβρούμε την πίστη μας ο ένας απέναντι στον άλλον.
 
ΕΡ. «Είναι πάντα πιο εύκολο να φορτώνεις στους άλλους την ευθύνη των αποφάσεων και την ευθύνη της αποτυχίας, παρά να σηκώνεις το φορτίο μόνος σου» αναφέρετε σε κάποιο άλλο σημείο. Που πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό;
ΑΠ. Στο κόστος που συνεπάγεται η αποτυχία. Κανείς δεν θέλει να χρεωθεί την αποτυχία. Αυτή όμως είναι μέρος της ζωής. Και δεν υπάρχει επιτυχία, αν πριν δεν υπάρξουν αποτυχημένες προσπάθειες. Έτσι γίνεται και με την επιστήμη. Τα πρώτα πειράματα πάντα αποτυγχάνουν. Αυτό δεν σημαίνει  πως πρέπει να εγκαταλείπουμε τις προσπάθειες.
 
ΕΡ. Γράφετε ότι τη μεγαλύτερη δύναμη τη δίνει η γνώση. «Η γνώση πως όλα είναι προσωρινά». Η μελέτη ή η εμπειρία προσφέρει αυτή τη γνώση;
ΑΠ. Η μελέτη και η εμπειρία πάνε μαζί. Χεράκι χεράκι πάνε. Το ένα χωρίς το άλλο είναι αδύναμο. Μελέτη που δεν τεκμηριώνεται από την εμπειρία είναι χωρίς αξία. Και εμπειρία που δεν καλλιεργείται και αναπτύσσεται με την μελέτη το ίδιο. Και τα δύο μόνα τους είναι ανίσχυρα. Μόνο μαζί οδηγούν στη γνώση.
 
ΕΡ. «Όχι δεν υπήρξα ποτέ επαναστάτης. Απελπισμένος υπήρξα» αναφέρει ο Λευτέρης στον Μάνο. Το θεμέλιο της επανάστασης είναι η απελπισία ή η ιδεολογία; 
ΑΠ. Ποτέ δεν επιχειρούμε να αλλάξουμε τα ωραία πράγματα. Για να θελήσεις να αλλάξεις κάτι, πρέπει αυτό το κάτι να σε δυσαρεστεί, να σου δημιουργεί προβλήματα. Μόνο τότε αρχίζεις να σκέφτεσαι την αλλαγή του. Για την ακρίβεια, νομίζω στην αρχή ψάχνεις να βρεις τι δεν πάει καλά. Μετά προσπαθείς να βρεις εξηγήσεις, το γιατί δηλαδή.  Και στο τέλος ψάχνεις να βρεις το καλύτερο ή το σωστότερο. Νομίζω εκεί μπαίνει η ιδεολογία. Πιστεύω επομένως πως καταρχήν είναι η απογοήτευση και η απελπισία που ξεκινούν την διαδικασία. Η ιδεολογία έρχεται μετά.
 
ΕΡ. «Όλοι όμως ελπίζουμε ν΄ ανατείλει ένας καινούργιος κόσμος. Όλοι ελπίζουμε σ΄ ένα νέο ξημέρωμα» γράφετε προς το τέλος του βιβλίου. Που βασίζεται αυτή η ελπίδα;
ΑΠ. Είναι το δίδυμο δράση και αντίδραση. Εφόσον η δράση δεν πάει καλά, προκύπτει η αντίδραση. Έτσι γίνεται στο βιβλίο. Ο κόσμος όπως έχει φτιαχτεί είναι λάθος. Οι άνθρωποι το αντιλαμβάνονται σιγά σιγά. Επομένως είναι θέμα χρόνου να αντιδράσουν. Αυτό συμβαίνει στο βιβλίο. Αν με ρωτάτε για την πραγματικότητα, θα σας απαντήσω το εντελώς κοινότοπο «η ελπίδα πεθαίνει τελευταία» και όταν μιλάμε για ελπίδα, μιλάμε πάντα για ωραία πράγματα, για καλύτερα πράγματα.
 
ΕΡ. Σας ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.
ΑΠ. Κι εγώ σας ευχαριστώ, τόσο για τις ευχές σας, όσο και για τις ωραίες και ιδιαίτερες ερωτήσεις σας, που μου έδωσαν την δυνατότητα να μιλήσω για πράγματα που για μένα είναι σημαντικά.
 
*Το μυθιστόρημα «ΕΥΤΟΠΙΑ» της Άννης Παπαθεοδώρου κυκλοφορεί από την Άνεμος Εκδοτική.
 
Μαίρη Γκαζιάνη
Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.
Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική.
Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από τριακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Το διάστημα Ιούλιος 2017 έως Μάρτιος 2018 υπήρξε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style.
Μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Related posts