Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
25 Απρ 2019
Πολιτισμός

Η συγγραφέας Φιλομήλα Λαπατά μιλάει για το βιβλίο της «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ»

 
 
Από τη Μαίρη Γκαζιάνη
 
 
Η Φιλομήλα Λαπατά σκιαγραφεί το πορτρέτο της Αθήνας του 1800, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες που ξεδιπλώνονται σε μια ρεαλιστική και συναρπαστική πλοκή, θίγοντας θέματα ανθρωπίνων σχέσεων και υπαρξιακής αναζήτησης. Ανασυνθέτει, με έναν δικό της τρόπο, την ατμόσφαιρα μιας ολόκληρης εποχής της Ιστορίας μας. Μιλάει για τη ζωή, τη μοίρα, τις επιλογές μας, τις σχέσεις, τη μνήμη ως κατάρα, το μίσος, την οργή, την υπέρβαση ορίων και τη λύτρωση. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
ΕΡ. Κυρία Λαπατά στο βιογραφικό σας αναφέρετε ότι είστε ο καρπός μιας Μακεδονίτισσας κι ενός πολίτη του κόσμου. Για τον εαυτό σας τι πιστεύετε, ανήκετε κάπου και ταξιδεύετε μέσα από τα βιβλία σας ή αντίστροφα;
ΑΠ. Είμαι Ελληνίδα, γέννημα και θρέμμα. Είμαι παντρεμένη με Ιταλό, Σάρδο για την ακρίβεια, συνεπώς ένα κομμάτι μου, εδώ και είκοσι τρία χρόνια, «ανήκει» στην Ιταλία. Έχω δυο υπηκοότητες: ελληνική και ιταλική. Πιστεύω, όμως, πως πατρίδα μου είναι αυτό το κομμάτι που έχω μέσα μου, φτιαγμένο από τις εμπειρίες μου, από τις χαρές και τις λύπες μου, φτιαγμένο από τις αναμνήσεις των ανθρώπων που αγάπησα. Πατρίδα μου είναι όλα τα λεπτά που έχουν συσσωρευτεί μέσα μου, είναι καθετί που είδα, που γεύτηκα, που άγγιξα κι έχει μετατραπεί σ’ αυτό που είμαι τώρα.  Πατρίδα μου είναι αυτό το σταθερό σημείο που, όπου και να το πάω, σ’ όποιο μέρος του κόσμου, δεν αλλάζει ποτέ. Τα βιβλία μου έρχονται κατευθείαν από αυτό το σημείο.  Απλά η συγγραφή τους και η ιστορική έρευνα που προηγείται με βοηθούν να ταξιδεύω στον χρόνο και σε διαφορετικούς τόπους.
ΕΡ. Σπουδάσατε δημόσιες σχέσεις. Ποια «ανάγκη» σας ώθησε προς αυτήν την επιλογή;
ΑΠ. Την εποχή που εγώ έκανα επαγγελματικό προσανατολισμό, ήταν πολύ της μόδας οι Δημόσιες Σχέσεις στην Ελλάδα, ως σπουδές του μέλλοντος, και γι’ αυτό το λόγο τις επέλεξα. Το όνειρό μου, όμως, από μικρή ήταν να γίνω συγγραφέας. Δεν παραιτήθηκα από αυτό. Πίστευα πως θα ερχόταν κάποια στιγμή στη ζωή μου που θα το έκανα πραγματικότητα. Και δεν διαψεύστηκα!
ΕΡ. Δηλώνετε μαθήτρια της ζωής. Μήπως όλοι οι άνθρωποι είμαστε μαθητές σε κάθε νέα εμπειρία της ζωής;
ΑΠ. Δηλώνω παντοτινή μαθήτρια της ζωής. Πιστεύω πως ο καθένας μας έρχεται σ’ αυτή τη ζωή με σκοπό να διανύσει έναν προδιαγεγραμμένο «πνευματικό δρόμο», ανάλογα με τις ανάγκες της ψυχής του και να πάρει τα προσωπικά του μαθήματα.
ΕΡ. Σας απασχολεί ιδιαίτερα η πολυπλοκότητα των διαπροσωπικών σχέσεων. Τι αντίκρισμα έχει αυτό στα βιβλία σας;
ΑΠ. Βοηθάει πολύ στο στήσιμο των χαρακτήρων των ηρώων. Κάθε βιβλίο μου έρχεται με ολοκληρωμένους χαρακτήρες.  Και κάθε βιβλίο μου έχει τρία «επίπεδα»: Το πρώτο το καθαρά ιστορικό (από τα επτά μυθιστορήματά μου τα έξη είναι ιστορικά) όπου δεν ξεφεύγει καμιά ιστορική λεπτομέρεια και είναι όλα βασισμένα σε εξονυχιστική και εξαντλητική έρευνα. Το δεύτερο η ιστορία των ηρώων μου, με τα πάθη τους, τις χαρές τους, τις περιπέτειές τους. Και το τρίτο, το οποίο διέπει ολόκληρο το μυθιστόρημα, είναι το ψυχολογικό μέσα από την πολυπλοκότητα των διαπροσωπικών σχέσεων των ηρώων μου και όχι μόνο. Και κάθε μυθιστόρημα έχει τον άξονά του, πάνω στον οποίο πλέκεται όλη η ιστορία, πχ. ο γάμος, ο θυμός, το διαζύγιο, ο χωρισμός, η εκδίκηση ως ανάγκη για δικαιοσύνη.
ΕΡ. Ζείτε μεταξύ Ελλάδος και Ιταλίας. Τι αντιπροσωπεύει για σας η κάθε μια από αυτές τις χώρες;
ΑΠ. Είναι και οι δυο πατρίδες μου. Τις αγαπώ εξίσου.
ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Η επιστροφή». Τι μπορεί να περιλαμβάνει μια «επιστροφή»;
ΑΠ. Τυπικά, και μέσα στο μυθιστόρημα, καταγράφω την επιστροφή στην Ελλάδα (και πίσω στις ρίζες της) μιας εκ των δυο κυρίων ηρωίδων μου. Μεταφορικά, θα έλεγα, σημαίνει επιστροφή στον εαυτό μας. Γιατί πάντα υπάρχει ένας δρόμος να επιστρέψουμε στον εαυτό μας. Πάντα έχουμε την επιλογή να δώσουμε όποιο νόημα θέλουμε σ’ αυτά που μας συμβαίνουν, δηλαδή να δώσουμε όποιο νόημα θέλουμε στη ζωή μας. Αυτό κάνει στο τέλος και η ηρωίδα μου.
ΕΡ. Στο βιβλίο σας υπάρχει λεπτομερής περιγραφή των συνοικιών και της καθημερινότητας της αθηναϊκής ζωής το 1835. Πόσο δύσκολο ή εύκολο ήταν να αντλήσετε τις σχετικές πληροφορίες;
ΑΠ. Το μυθιστόρημά μου Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ είναι προϊόν διετούς εξαντλητικής ιστορική έρευνας της ιστορίας της Ελλάδας, της Αθήνας και των κατοίκων της. Σας διαβεβαιώνω πως έχω επισκεφθεί όλα τα μέρη στα οποία αναφέρομαι, έχω συμβουλευθεί ιστορικά και συμβολαιογραφικά αρχεία και έχω πάρει συνεντεύξεις από παλιές αθηναϊκές οικογένειες, οι οποίες μοιράστηκαν μαζί μου τις οικογενειακές τους ιστορίες και τα μυστικά τους. Εγώ ανακύκλωσα αυτές τις ιστορίες και άλλαξα, για ευνόητους λόγους, τα ονόματα.  
ΕΡ. «…κάθε άνθρωπος διαλέγει ο ίδιος την προσωπική του πορεία στη ζωή και φτιάχνει ο ίδιος το τέλος του μέρα με τη μέρα, ως συνέπεια των επιλογών του…» γράφετε σ΄ ένα σημείο του βιβλίου. Πέρα από τις προσωπικές επιλογές, τι ρόλο παίζει η τύχη ή συμπτώσεις;
ΑΠ. Πιστεύω πως όλη μας η ζωή είναι ένα ολόκληρο σύστημα από επιλογές και συνέπειες. Από τα πιο απλά, δηλαδή τι φαγητό θα φάμε, μέχρι τα πιο περίπλοκα, πχ. ποιον θα ερωτευθούμε και πώς θα επιλέξουμε να κρίνουμε τους άλλους. Η ζωή δεν ελέγχεται. Το μόνο που μπορούμε να ελέγξουμε είναι το πώς αντιδρούμε σε αυτά που μας συμβαίνουν.
ΕΡ. «Ήταν ο πιο αντιφατικός λαός, τέρατα λογικής ασυνέπειας» σκέφτεται ο ήρωάς σας Βογιατζόγλου για τους Αθηναίους εκείνης της εποχής. Υπάρχει κάποια δικαιολογία γι’ αυτή τη συμπεριφορά τους;
ΑΠ. Έκανα μια εξαντλητική ιστορική έρευνα πριν γράψω την ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ. Συνάντησα αξιοσημείωτες αντιφάσεις στον χαρακτήρα των Ελλήνων. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση από την πρώτη στιγμή και καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνάς μου ήταν πως οι Έλληνες πάντα θύματα αισθάνονταν και είχαν λατρεία στις θεωρίες συνομωσίας. Και τότε, αλλά δυστυχώς και τώρα. Πάντα οι «άλλοι» τους επιβουλεύονταν. Πάντα οι «άλλοι» έφταιγαν για τα παθήματά τους. Ποτέ οι ίδιοι. Ζούσαν με τα ξένα χρήματα/δάνεια, αλλά έβριζαν τους δανειστές. Ουδέποτε κοιτάχτηκαν στον «καθρέφτη» να δουν τον εαυτό τους, να συνειδητοποιήσουν τα δικά τους σφάλματα στις διάφορες φάσεις, ιστορικές, πολιτικές και προσωπικές, της ζωής τους. Πιστεύω πως αυτό είναι και η παθογένεια του Έλληνα. Μόνο με επίγνωση μπορεί αυτό να αλλάξει. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος.
ΕΡ. «Υπάρχουν έρωτες που παράγουν κόσμους σταθερούς και πραγματικούς: γάμο, οικογένεια, παιδιά. Υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που παράγουν συναισθήματα, όνειρα, σχέδια…» σκέφτεται η Λέγκω. Είναι δυνατόν να συνυπάρξουν και τα δυο;
ΑΠ. Ίσως! Δεν γνωρίζω να σας πω. Τυχεροί όσοι το βίωσαν αυτό.  Εγώ στην προσωπική μου ζωή βίωσα «κόσμους σταθερούς και πραγματικούς». Αλλά ούτε και συνάντησα αυτόν τον συνδυασμό στη ζωή των ανθρώπων του περιβάλλοντός μου (φίλων και γνωστών). Πιστεύω πως στο τέλος όλα «καίγονται» στο ανελέητο καμίνι της καθημερινότητας. Γι’ αυτό και αναφέρω αυτή την ιδέα/σκέψη στο μυθιστόρημα. Γράφω πάντα και μόνο για τα συναισθήματα που έχω βιώσει πάνω στο πετσί μου.  
ΕΡ. Πως κρίνετε την ηρωίδα σας Κοραλία, είναι μια φεμινίστρια εκείνης της εποχής τη;
ΑΠ. Η Κοραλία η λοκαντιέρα είναι μια εμβληματική ηρωίδα μου και μια από τις πιο αγαπημένες των μυθιστορημάτων μου. Ήταν μια από τις πρώτες φεμινίστριες εκείνης της εποχής. Υπήρξε στην πραγματικότητα, ως μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα της Αθήνας. Επί εκατό χρόνια (τόσα έζησε) έκανε την πόλη άνω κάτω. Άλλοι την ονόμασαν Αγία και άλλοι διάβολο.
ΕΡ. Η ηρωίδα σας Λέγκω είναι «αιμορραγούσα πληγή» για χρόνια. Αν και ζει πολλά ευτυχισμένα χρόνια, αυτή η πληγή δεν κλείνει. Πόσο σκληρή γίνεται με τον εαυτό της επιλέγοντας να κρατήσει το «σημάδι» για να μην ξεχάσει;
ΑΠ. Η Λέγκω, δίχως να το συνειδητοποιεί, κρατώντας το «σημάδι» από τον λιθοβολισμό, θέλει να τιμωρήσει τον εαυτό της κατά βάθος. Όμως, κοιμάται και ξυπνάει καθημερινά με μια σκέψη: Πώς μού το έκαναν εμένα αυτό! Δεν αφήνει τον εαυτό της να ξεχάσει. Δεν συγχωρεί αυτούς που την έβλαψαν. Βλέπει το σημάδι και θυμάται. Είναι ένα σημείο αναφοράς της. Το βλέπει, το αγγίζει και συγχρόνως καταστρώνει την εκδίκησή της. Είναι επιλογή της. Πόσες φορές δεν συμβαίνει αυτό και στην πραγματική ζωή. Να μένουμε δηλαδή «κολλημένοι» στον θυμό μας, στο μίσος μας προς αυτούς που μας έβλαψαν! Θέλει μεγάλο κουράγιο να απαρνηθούμε λανθασμένες αντιλήψεις και ν’ αφήσουμε φρέσκο αέρα να μπει στις σχέσεις μας και στη ζωή μας.
ΕΡ. Η Λέγκω καταδικάστηκε γιατί έπραξε με αγάπη. Δικαιολογείται η σκληρότητα που αντιμετώπισε;
ΑΠ. Η Λέγκω γνώριζε εκ των προτέρων πως η συγκεκριμένη επιλογή της δεν θα ήταν αποδεκτή ούτε από την οικογένειά της (εθνικών αγωνιστών του 1821!) ούτε και από την κοινωνία εκείνης της εποχής, παρά τις ευγενικές και αλτρουιστικές της προθέσεις. Ήταν επιλογή της να διαλέξει να σώσει τον πατέρα της με τον τρόπο που τον έσωσε. Πλήρωσε τις συνέπειες.
ΕΡ. Τελικά, η εκδίκηση μπορεί να λυτρώσει όποιον την επιζητεί;
ΑΠ. Πιστεύω πως η εκδίκηση αυτή καθ’ εαυτή δεν λυτρώνει. Στο μυθιστόρημα όμως μιλώ για εκδίκηση ως ανάγκη για δικαιοσύνη. Είναι μια ιδέα τελείως διαφορετική, γιατί κάπου στο βάθος της εμπεριέχει και την ανάγκη για συγχώρεση. Συγχώρεση ως ανάγκη για ειρήνη. Και όταν λέω «συγχώρεση» εννοώ να μην ξυπνώ κάθε μέρα με τη σκέψη: «Πώς μου το έκαναν εμένα αυτό»!
ΕΡ. «Η επιστροφή» είναι το πρώτο μυθιστόρημα μιας σειράς βιβλίων σας. Θέλετε να μας πείτε τι άλλο θα ακολουθήσει;
ΑΠ. Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ είναι το πρώτο αυτοτελές μυθιστόρημα μιας καινούργιας σειράς βιβλίων που άρχισα να γράφω με τον γενικό τίτλο ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, για τα τελευταία διακόσια χρόνια της ελληνικής ιστορίας μας. Το πρώτο μυθιστόρημα Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ καλύπτει τα χρόνια 1790 έως 1838 και κλείνει με τον γάμο του Όθωνα με την Αμαλία. Το επόμενο μυθιστόρημα, αυτοτελές και αυτό, θα καλύπτει τη χρονική περίοδο της Ελλάδας και της Αθήνας από 1840 έως 1890.
ΕΡ. Τι θα θέλατε να πείτε ως επίλογο της κουβέντας μας;
ΑΠ. Το μότο του μυθιστορήματος, πως: Το ιερότερο μάθημα απ’ όλα είναι η ίδια η ζωή!
*** Το βιβλίο «Η επιστροφή» της Φιλομήλας Λαπατά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ
 

Μαίρη ΓκαζιάνηΓεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015. 
Γράφει στίχους για τραγούδια, υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός ενώ μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία ασχολείται ερασιτεχνικά.

 
 

Related posts