Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
06 Αυγ 2021
Απόψεις

Η ώρα της κρίσης για το προσφυγικό


Γράφει ο Γιάννης  Κουτσοκώστας
Τα σκίτσα είναι του Γιάννη Κουτσοκώστα
Και τώρα ήρθε η ώρα της κρίσης για το προσφυγικό. Τη Δευτέρα, στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, παρουσία και της Τουρκίας. Εκεί η Ευρώπη, μετά από παλινωδίες και καθυστερήσεις, θα κληθεί δώσει λύσεις στο μεγαλύτερο, ίσως, πρόβλημα, που αντιμετώπισε μετά τον πόλεμο. Φοβισμένη, αμήχανη και τραυματισμένη, δείχνει τώρα να έχει συνειδητοποιήσει ότι η προσφυγική κρίση, που δοκιμάζει τις αντοχές της Ελλάδας, απειλεί τη συνοχή της και επιβαρύνει την τραυματισμένη από την κρίση οικονομία της, δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα, όπως υποστήριζαν κάποιοι στην αρχή. Είναι πρόβλημα ολόκληρης της Ευρώπης, το οποίο παίρνει διαστάσεις και πέραν από αυτήν και αγγίζει τον πυρήνα του παγκόσμιου πολιτισμού. Και η αντιμετώπισή του δεν θα ήταν δυνατόν να κριθεί στο Προεδρικό Μέγαρο της Αθήνας ούτε μόνο στο μέγαρο και στους διαδρόμους της συνόδου κορυφής των Βρυξελλών. Θα κριθεί στις πρωτεύουσες, στις πόλεις και τα χωριά κάθε χώρας της Ευρώπης, θα κριθεί στην Τουρκία και στις ακτές του Αιγαίου, θα κριθεί κυρίως στη Συρία και σε κάθε εμπόλεμη περιοχή.
Από τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες και από όσα θα ακολουθήσουν δεν θα εξαρτηθεί απλώς η «μάχη» για την προσφυγική κρίση, θα εξαρτηθεί και η έκβαση του «πολέμου» για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης, για τη φυσιογνωμία και τον ρόλο της, για την ίδια την ύπαρξή της. Θα εξαρτηθεί εν πολλοίς το αν η Ευρώπη θα επιστρέψει στις αρχές του δικαίου, της συνεργασίας και της αλληλεγγύης ή αν θα επικρατήσουν ο εθνικισμός, η ξενοφοβία και εν τέλει ο φασισμός. Με άλλα λόγια, δεν έχουμε να κάνουμε με μια ακόμα κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη αλλά με μια ιστορική καμπή, από αυτές που συμβαίνουν κάθε 70 – 80 χρόνια και διαμορφώνουν έτσι ή αλλιώς το μέλλον.
 Το «δώρο» και το «φάρμακο»
Η Ευρώπη για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο «πολιορκείται» από τεράστια κύματα εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών, στη δημιουργία των οποίων έβαλε και αυτή το χεράκι της. Σε άλλες «δημιουργικές» εποχές και κάτω από άλλες συνθήκες και προϋποθέσεις, τα κύματα των προσφύγων θα μπορούσαν να παραληφθούν από την Ευρώπη ως «δώρο» για την αναζωογόνηση της οικονομίας και ως «φάρμακο» για την ανανέωση του γερασμένου πληθυσμού της.
Σήμερα όμως τα πράγματα είναι αλλιώς. Η έννοια της Ευρώπης αλλοιώθηκε όταν κυριάρχησαν οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ, οι οποίες θεοποίησαν τις… τιμές, τα κέρδη και τις αγορές σε βάρος των… αξιών, των ανθρώπων και των κοινωνιών. Το κοινό όραμα θόλωσε και δεν αρέσει πια. Η Ευρώπη φοβάται. Για την ακρίβεια… τρέμει στην ιδέα να μοιραστεί με άλλους τμήμα της -έτσι κι αλλιώς εύθραυστης- ευημερίας της. Και όταν αυτοί οι «άλλοι» είναι και… μελαψοί και μουσουλμάνοι τότε οι φοβίες μεγαλώνουν και πολλοί Ευρωπαίοι βλέπουν στο πρόσωπό τους το φάντασμα των Οθωμανών να πολιορκούν τη Βιέννη.
Μέσα σε αυτό το κλίμα χάνεται η… μπάλα. Θρησκευτικές και φυλετικές διακρίσεις βρίσκουν υποστηρικτές, ξενοφοβικές και ρατσιστικές θεωρίες βρίσκουν έτοιμο ακροατήριο, ακροδεξιά και φασιστικά κόμματα βρίσκουν ψηφοφόρους και μάλιστα πολλούς και έτοιμους για όλα. Η Ευρώπη βαδίζει στο άγνωστο με «βάρκα» όχι την ελπίδα αλλά τις στρατιές των εξαθλιωμένων. Διχάζεται και αποσταθεροποιείται κοινωνικά, ηθικά και πολιτικά. Ηγέτες χωρών όπως η Αυστρία αλλά και χώρες όπως η Τσεχία, η Ουγγαρία, η Σλοβενία, ακόμα και τα Σκόπια, που υπέφεραν στη διαδρομή τους ατό τα κάθε είδους τείχη, τώρα υψώνουν οι ίδιες τείχη και φράχτες στα σύνορά τους. Ενώ εμφανίστηκε και αυτός ο ανεκδιήγητος Σλοβάκος, ο οποίος έφθασε στο σημείο να θεωρεί περίπου επιβεβλημένο να θυσιαστεί η Ελλάδα για να σωθεί η Ευρώπη από τον «φόβο» του… Ισλάμ. Τρομάρα του…
Όλοι αυτοί αρνούνται να δουν την πραγματικότητα. Ότι στην Ευρώπη του 2016 δεν υπάρχουν τείχη, που να μπορούν να κλείσουν απ’ έξω το πρόβλημα των προσφύγων. Ότι η Ευρώπη δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει μια αμιγώς χριστιανική ήπειρος. Είτε θα καταφέρει να σεβαστεί, να ανεχθεί και να συμβιώσει με όλους, ανεξαρτήτως χρώματος και θρησκεύματος, είτε θα υπογράψει τη ληξιαρχική πράξη του θανάτου της.
 
Το μεγάλο δίλημμα της Ευρώπης
Το δίλημμα είναι σαφές και συγκεκριμένο: Αν επικρατήσουν οι δυνάμεις του διχασμού, τότε η Ευρώπη βαδίζει ολοταχώς στον γκρεμό και στη διάλυση. Αν, αντιθέτως, επικρατήσει το αίσθημα της αυτοσυντήρησης, η αλληλεγγύη, η λογική και η ευαισθησία, ο σεβασμός στο δίκαιο και στις ιδρυτικές αρχές της, τότε υπάρχουν περιθώρια να αντιστραφεί η πορεία προς την καταστροφή. Ευτυχώς υπάρχουν και οι δυνάμεις που έστω και την τελευταία στιγμή δείχνουν να θέλουν αλλά και να μπορούν να επιβάλουν αυτή την αντιστροφή. Είναι χώρες με μεγάλο εκτόπισμα, όπως η Γαλλία και η Ιταλία αλλά και αυτή ακόμα η Γερμανία. Μάλιστα είναι η ίδια η Αν. Μέρκελ, η οποία, κόντρα στο ρεύμα και στο πολιτικό κόστος, φαίνεται να ρίχνει το ειδικό της βάρος υπέρ μιας ευρωπαϊκής λύσης στην προσφυγική κρίση, πιέζοντας την Τουρκία να ελέγξει τους διακινητές και στηρίζοντας την Ελλάδα, που υποφέρει περισσότερο από τις συνέπειες της κρίσης.
Βεβαίως δεν είναι λίγοι αυτοί που λένε: καλά όλα αυτά αλλά… φοβού τους Γερμανούς και δώρα φέροντας… Γιατί δεν είναι η πρώτη φορά που η Μέρκελ αφήνει τα πράγματα να φθάνουν στα άκρα και την τελευταία στιγμή στρίβει το τιμόνι και αλλάζει το σκηνικό προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Το ζητούμενο είναι αυτή τη φορά να το στρίψει προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά αυτό θα το γνωρίζουμε μετά τη Δευτέρα. Μέχρι τότε η Ελλάδα ένα δρόμο έχει. Να επιμείνει μέχρι τέλους για λύσεις στη βάση του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου και να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την οργάνωσή της για την προστασία των προσφύγων στη βάση των αρχών του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης. Αυτό που κάνει ήδη και με το παραπάνω…
Δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη Αυγή

Related posts