Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
19 Ιαν 2021
Πολιτισμός

Η Μαρία Τσακίρη μιλάει για το βιβλίο της «Ιφιγένεια, ο κύκλος της σιωπής»

 

 

 

Από τη Μαίρη Γκαζιάνη

 

 

 

H ΜΑΡΙΑ ΤΣΑΚΙΡΗ γεννήθηκε στην Κατερίνη και από το 1982 ζει στη Θεσσαλονίκη. Φοίτησε σε ιδιωτική σχολή δημοσιογραφίας και εργάστηκε ως συντάκτρια και ανταποκρίτρια σε εφημερίδες, περιοδικά αλλά και στο ραδιόφωνο. Επί δύο δεκαετίες δραστηριοποιήθηκε στον χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης και εργάστηκε ως υπεύθυνη γραφείου Τύπου. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΜ-Θ. Το ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

ΕΡ. Κυρία Τσακίρη γεννηθήκατε στην Κατερίνη αλλά κατοικείτε μόνιμα στη Θεσσαλονίκη. Τι συμβολίζει η κάθε μια από αυτές τις πόλεις για εσάς;

ΑΠ. Η Κατερίνη είναι η πατρίδα μου. Τα παιδικά μου χρόνια, η ανεμελιά, το σχολείο οι συμμαθητές μου. Οι πρώτες ανησυχίες μου, τα εφηβικά και τα πρώτα νεανικά μου χρόνια. Οι επιθυμίες μου, τα όνειρά μου. Εικόνες, γεύσεις και οσμές από την οικογένειά μου, το πρώτο μου σκυλί, τη θάλασσα, τον Όλυμπο και τα Πιέρια που έβλεπα κάθε πρωί από το παράθυρό μου. Αισθάνομαι μια γλύκα όταν μιλώ γι΄ αυτήν και την παινεύω όποτε μου δίνεται ευκαιρία. Η Θεσσαλονίκη είναι για μένα σπίτι. Εδώ έκανα τα πρώτα μου βήματα στη δημοσιογραφία, εδώ δημιούργησα οικογένεια, εδώ επέλεξα να ζήσω, εδώ αποφάσισα να αλλάξω ρότα. Αν η Κατερίνη συμβολίζει τις νεανικές μου επιθυμίες, τότε η Θεσσαλονίκη συμβολίζει για μένα τη δημιουργία.

ΕΡ. Έχετε σπουδάσει δημοσιογράφος και έχετε εργασθεί σε εφημερίδες, περιοδικά και στο ραδιόφωνο. Με τι είδους άρθρα και εκπομπές ασχοληθήκατε;

ΑΠ. Με αστυνομικό και κοινωνικό ρεπορτάζ κυρίως και για ένα διάστημα με ρεπορτάζ Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όχι γιατί το επέλεξα αλλά γιατί μου το επέβαλαν. Το γνώρισα σιγά – σιγά και τελικά το συμπάθησα και κάποια χρόνια αργότερα εργάστηκα σ’ αυτόν το χώρο. Οι άνθρωποι που μου έμαθαν την αλφαβήτα της δημοσιογραφίας και είναι όλοι εκείνοι οι καλοί συνάδελφοι των τοπικών εφημερίδων και των γραφείων με τους ανταποκριτές στη Θεσσαλονίκη τη δεκαετία του ’80, δεν παρέλειψαν να μου μεταδώσουν τη χρησιμότητα της διασταύρωσης στοιχείων και τους ευχαριστώ γι΄ αυτό. Ακολούθησα αυτή και άλλες πολλές  συμβουλές τους  και μόνο κέρδος είχα να εισπράξω.

ΕΡ. Έχετε δραστηριοποιηθεί και στην Τοπική αυτοδιοίκηση. Ποια εμπειρία αποκομίσατε;

ΑΠ. Είναι ένας διαφορετικός χώρος, με εντελώς διαφορετικούς ανθρώπους από εκείνους που συνάντησα στα μέσα που εργάστηκα. Έχει σίγουρα το ενδιαφέρον του, που το κάνει ακόμη μεγαλύτερο όταν συνεργάζεσαι με ανθρώπους που εκτιμάς και σ’ εκτιμούν. Έχω να θυμάμαι είκοσι χρόνια όμορφα. Χρόνια γεμάτα φιλία με λίγους αλλά εκλεκτούς συναδέλφους. Φιλίες ζωής, σαν εκείνες που έκανα ως μαθήτρια στην Κατερίνη και αποδείχτηκαν πόσο σημαντικές είναι στην παρουσίαση του βιβλίου που έγινε εκεί. Προσπαθούσα πάντα, παράλληλα με τα δημοτικά θέματα, του περιοδικού που εκδίδαμε να καταπιάνομαι και με ελεύθερα ρεπορτάζ. Τα έβρισκα πιο ενδιαφέροντα και πιο ζωντανά. Θυμάμαι όμως πολύ έντονα και τη συναδελφική παλιανθρωπιά που ένιωσα στο πετσί μου λίγο πριν κλείσω τον κύκλο μου σ’ αυτήν, με εξίσου έντονα συναισθήματα.

ΕΡ. Ποιο ήταν το ερέθισμα ώστε να ασχοληθείτε και με τη συγγραφή;

ΑΠ. Ήταν σίγουρα η συγκλονιστική ιστορία που την γνώριζα και με είχε συνεπάρει. Όπως και η ίδια η προσωπικότητα της πρωταγωνίστριάς μου. Η ιστορία της σε συνδυασμό με την απόφασή μου να γυρίσω οριστικά σελίδα στη ζωή μου, μου έδωσαν ένα δυνατό ερέθισμα ώστε να μπω στη συγγραφή με πείσμα.

ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο σας με τίτλο «Ιφιγένεια, ο κύκλος της σιωπής». Το όνομα Ιφιγένεια που επιλέξατε είναι τυχαίο ή κρύβεται πίσω του μια «θυσία»;

ΑΠ. Το όνομα «Ιφιγένεια» δεν είναι τυχαίο. Δεν είναι καν επιλογή. Είναι το αληθινό όνομα της γυναίκας που μ’ εμπιστεύτηκε για να ανοίξει την ψυχή της. Και σίγουρα κρύβεται πίσω του μια δεύτερη «Θυσία της Ιφιγένειας». Στο ρόλο του Αγαμέμνονα αυτή τη φορά ο πατέρας. Όταν ξεκινούσα τη συγγραφή του, είχα απέναντί μου μια δυνατή γυναίκα με ένα συγκλονιστικό όνομα. Ένα όνομα που έχει ταυτιστεί απόλυτα με την  έννοια της θυσίας και εκείνη «έπρεπε» να υπηρετήσει την κληρονομιά αυτού του ονόματος. Η επιλογή του ώστε να είναι ο κεντρικός τίτλος του βιβλίου, ήταν μονόδρομος για μένα και όπως τελικά αποδείχτηκε και των εκδόσεων «Ψυχογιός».

ΕΡ. Η φράση «ο κύκλος της σιωπής» που συμπληρώνει τον τίτλο σε τι είδους σιωπή παραπέμπει;

ΑΠ. Στη σιωπή που αναγκαστικά επιλέγουν όλα τα κακοποιημένα παιδιά για να επιβιώσουν μέσα από μια τόσο τραγική κατάσταση, ώστε να μην απορριφθούν. Στη σιωπή που επιβάλουν οι δράστες για να εξασφαλίσουν την ανοχή των θυμάτων τους. Στη σιωπή της μάνας που ενώ γνωρίζει σιωπά. Στη σιωπή της κοινωνίας που γίνεται μάρτυρας τέτοιων καταστάσεων και προτιμά να… σφυρίζει αδιάφορα. Στη σιωπή τη δική μου, τη δική σας, όλων μας που προσπερνούμε εύκολα το χωρίς αιτία δάκρυ ενός παιδιού. Η αιτία μπορεί να είναι δίπλα μας αλλά να μην μπορούμε να τη δούμε. Αυτή τη σιωπή επιχειρούμε να σπάσουμε με την Ιφιγένεια…

ΕΡ. «Μα τι τόσο σημαντικό έχει η ζωή σου για να γίνει βιβλίο;» ρωτήσατε την Ιφιγένεια όταν τη γνωρίσατε. Σήμερα, μετά τη συγγραφή του βιβλίου, εσείς τι θα απαντούσατε, αν σας έκανε κάποιος την ίδια ερώτηση για τη ζωή της Ιφιγένειας;

ΑΠ. Το σημαντικό στη ζωή της Ιφιγένειας είναι η ίδια της η ζωή. Ενώ εκείνη της φόρεσε μια ταμπέλα και την πέταξε σε μια άκρη δακτυλοδεικτούμενη και μόνη, την άρπαξε από τα μαλλιά και της επιβλήθηκε. Ήταν τέτοια η επιθυμία της να αναπνεύσει ελεύθερα και να τη χαρεί, που άφησε πίσω της ό, τι την πλήγωνε. Η εξάρτηση, τα αισθήματα εκδίκησης, οι ενοχές, τα αγγίγματα του πατέρα της που τη στοίχειωναν, έδωσαν χώρο στο μυαλό της μόνο για μια πραγματικότητα. Τον γιό της. Εκείνο το υπέροχο παιδί που χρειάστηκε να πολεμήσει με νύχια και με δόντια να κρατήσει ζωντανό και όταν το κυοφορούσε και στη συνέχεια όταν οι ελπίδες για να ζήσει ήταν ελάχιστες. Η Ιφιγένεια έδωσε άλλη μια κλωτσιά στη ζωή και άρπαξε το παιδί της από τα χέρια της. Το κράτησε τόσο σφιχτά και δεν επέτρεψε ούτε στην κακή της τύχη να το βλάψει. Αυτό το παιδί είναι ίσως ο μόνος άνθρωπος που κατάφερε ν’ αλλάξει το πεπρωμένο της.

ΕΡ. Ποιο ήταν το δικό σας κίνητρο ώστε να προβείτε στη συγγραφή της συγκεκριμένης  αληθινής ιστορίας; 

ΑΠ. Η τεράστια επιθυμία και λαχτάρα που έβλεπα στα μάτια της Ιφιγένειας να μιλήσει μέσα από το βιβλίο στους δικούς της ανθρώπους. Η οικογένειά της αλλά και το στενό και οικογενειακό της περιβάλλον γνώρισαν την πραγματική της ιστορία μέσα από αυτές τις σελίδες. Η επιθυμία της να μιλήσει στις μάνες. Σε κείνες τις μάνες που αποφασίζουν να κλείσουν τα μάτια και τα αυτιά στο δράμα του παιδιού τους. Στις γυναίκες που προτιμούν να τα έχουν καλά με τον άντρα τους, την κοινωνία, τη… γειτονιά από το να καταγγείλουν σύζυγο, πατέρα, αδελφό, φίλο ή συγγενή.

ΕΡ. Και ποιο κίνητρο είχε η ίδια η Ιφιγένεια;

ΑΠ. Τη λύτρωση. Πίστευε από την πρώτη στιγμή που αποφάσισε να μου αφηγηθεί τη συγκλονιστική της ιστορία, πως ο μόνος τρόπος για να λυτρωθεί και να νιώσει ελεύθερη από το παρελθόν της είναι να τη δει γραμμένη. Όταν θα έφθανε στον επίλογο κι έκλεινε το βιβλίο, πίστευε πως θα έκλεινε και τους ανοιχτούς λογαριασμούς με το παρελθόν της.

ΕΡ. «Καταφέραμε να γυρίσουμε το χρόνο πίσω και να ζήσουμε μαζί τις μέρες της ντροπής» γράφετε για τη συνεργασία σας με την Ιφιγένεια. Τι περιλάμβαναν αυτές οι εικόνες που η Ιφιγένεια επανάφερε στο μυαλό της;

ΑΠ. Άσχημες εικόνες. Βρώμικες εικόνες. Εικόνες που κανένας γονιός δε θα ήθελε να ζήσει το παιδί του. Μα και τα παιδιά που τις βιώνουν είναι δικά μας παιδιά. Αν όχι το δικό μας, είναι το αγόρι ή το κορίτσι της διπλανής πόρτας. Υπάρχει μεγάλη διαστροφή εκεί έξω… Πιστέψτε με! Αυτές τις εικόνες για να τις περιγράψει σε μένα η Ιφιγένεια έπρεπε να ματώσει. Τις είχε τόσο βαθιά στο υποσυνείδητό της φυλαγμένες, που έπρεπε να την πιέσω πολύ. Ίσως περισσότερο απ΄ ότι έπρεπε. Και το έκανα γιατί οι μάνες – ναι εκείνες που γνωρίζουν αλλά σιωπούν – πρέπει να ξέρουν ότι τα παιδιά τους τέτοιες μέρες ντροπής και εικόνες άθλιες ζουν στα χέρια των ανθρώπων που τα κακοποιούν. Καλό είναι να μάθουν, λοιπόν, μέσα από μια αληθινή μαρτυρία, πόση βρωμιά κρύβουν αυτές οι εικόνες, ώστε να σταθούν αντάξιες του ρόλου τους.

ΕΡ. ΠαΤέρας αναφέρεται η Ιφιγένεια στον άνθρωπο που την γέννησε. «Μ΄ έμαθε να φιλάω και μου στέρησε το πρώτο φιλί… μου μάθαινε το σεξ και μου στέρησε τον πρώτο μου έρωτα». Εσείς ζήσατε τις στιγμές της αφήγησης από κοντά. Πόση φρίκη γνώρισε αυτό το κορίτσι των 7 ετών;

ΑΠ. Ο πρώτος «όρος» που μου έθεσε η Ιφιγένεια όταν ξεκίνησα τη συγγραφή ήταν πως η λέξη πατέρας στο βιβλίο θα έχει το Τ κεφαλαίο. Αν και της εξήγησα πως είναι κάτι που συνηθίζεται  – τουλάχιστον δημοσιογραφικά – και ίσως θα έπρεπε να αποφύγουμε, εκείνη επέμεινε πως μόνο έτσι θα μπορούσε να συνεχίσει την διήγηση. Σεβάστηκα απόλυτα την απόφασή της και το εφάρμοσα στα σημεία της δικής της αφήγησης. Δεν ξέρω αν η λέξη φρίκη μπορεί να αποδώσει αυτό που έζησε αυτό το παιδί. Την ίδια απορία έχω και για τη λέξη πόνος. Νομίζω πως είναι δυο λέξεις λίγες. Μικρές. Δεν ξέρω καν αν υπάρχουν σε κάποια γλώσσα του κόσμου πιο κατάλληλες λέξεις για να τις χρησιμοποιήσω. Θα με διευκόλυναν πάρα πολύ, ειδικά όταν έφθασα στο σημείο να θέλω να κάνω αυτό που θέλει ο κάθε αναγνώστης. Να τσιρίξω. Να βγω μέσα από τις σελίδες και ν’ αρπάξω αυτό το τέρας από το λαιμό. Να προλάβω να σταματήσω έστω μία από τις κακοποιήσεις που υπέστη η Ιφιγένεια. Να κάνω κάτι για να απαλύνω τον πόνο αυτού του παιδιού. Ν’ αρπάξω από τα μαλλιά τη μάνα της και να της ανοίξω τα μάτια. Να μουντζώσω την κοινωνία.

ΕΡ. Τι κράταγε την Ιφιγένεια (και κάθε παιδί που βιώνει σεξουαλική κακοποίηση) να αποκαλύψει την αλήθεια;

ΑΠ. Η «στρατηγική» που ακολούθησε ο παΤέρας της. Στην αρχή την έπεισε πως αν αποκαλύψει στη μαμά της τι συμβαίνει, εκείνη θα την σιχαθεί και θα την απορρίψει. Στη συνέχεια με την απειλή ότι θα την εγκαταλείψει και εκείνος οπότε δε θα είχε κανέναν. Ότι οι άλλοι θα την τιμωρήσουν. Και φυσικά όταν πια άρχισε να καταλαβαίνει την πραγματική διάσταση της κατάστασης, της επέβαλε τη σιωπή με άγριο ξύλο, απειλές, βιασμούς. Ο μοναδικός στόχος του ήταν να πετύχει την απόλυτη παράδοσή της στα χέρια του.

ΕΡ. «Δεν έχουμε δικαίωμα να αποστειρώσουμε τα γεγονότα. Θα τα πούμε όλα με το όνομά τους» αποφάσισε η Ιφιγένεια και το δεχτήκατε. Τι θέλατε να περάσετε στον αναγνώστη;

ΑΠ. Ήταν μια απόφαση που δεν την πήρα αβασάνιστα. Έπρεπε να αποφασίσω αν μπορούσα να πω τα πράγματα με το όνομά τους και σε ποιο σημείο θα προκαλούσα με την ωμή μου γλώσσα. Η συζήτηση με την Ιφιγένεια για τη συγκεκριμένη καμπή της γραφής κράτησε αρκετές μέρες. Μέχρι που βρέθηκα σπίτι της για να πάρουμε τη σχετική απόφαση. Με περίμενε με αυτήν την ατάκα από την ταινία Spotlight, που αναφέρετε. Εκείνη την ημέρα δεν χρειάστηκε να πούμε πολλά. Μάλιστα, δεν είπαμε τίποτε. Μου έδειξε «παγωμένη» στην οθόνη της τη φράση και μου είπε «Δεν έχουμε δικαίωμα…». Πιστεύω πως ο αναγνώστης δε χρειάζεται αποστειρωμένα βιβλία, όταν αυτά πραγματεύονται παιδική κακοποίηση. Είναι το ίδιο το θέμα τόσο «τοξικό» που δε σηκώνει μισόλογα και λογοτεχνικούς καλλωπισμούς. Εφόσον διαβάζει μια αληθινή ιστορία, γνώμη μου είναι ότι πρέπει να τη διαβάσει στις πραγματικές της διαστάσεις. Το πείσμα μου, λοιπόν, σε συνδυασμό με το πείσμα της Ιφιγένειας ν’ ακουστεί η κραυγή της, έκανε ένα δημιουργικό «κοκτέιλ», για να αποδώσω μια ιστορία κακοποίησης με ένα διαφορετικό τρόπο. Παραθέτοντας τα ίδια τα γεγονότα με την ωμότητα και την αγριότητα που συνέβησαν και ν’ αφήσω τον ίδιο τον αναγνώστη να το διαχειριστεί.

ΕΡ. Εκτός από τη σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, η Ιφιγένεια δεχόταν και ψυχολογική κακοποίηση για να μην μιλήσει. «Μου ήταν εξαιρετικά δύσκολο ν΄ αναγνωρίσω το έγκλημά του για έναν πολύ απλό λόγο. Επειδή ήταν ο μπαμπάς μου και τον αγαπούσε» παραδέχεται η Ιφιγένεια. Τι είδους αγάπη έτρεφε προς αυτόν τον άνθρωπο;

ΑΠ. Μέχρι την ηλικία των 7 χρόνων ο μπαμπάς αν και δύστροπος δεν έπαυε να είναι ο μπαμπάς της που τον αγαπούσε έτσι κι αλλιώς. Που έπαιζε μαζί του και με τις αταξίες και τις σκανταλιές της τον εκνεύριζε συχνά αλλά όταν ηρεμούσε την αγκάλιαζε και πάλι τη φιλούσε. Μετά ύπουλα μπήκε στον κόσμο της. Στο παιχνίδι της. Έλεγχε απόλυτα το μυαλό της, ώστε να της είναι απαραίτητος. Όταν στα 9 ξεκίνησε η κακοποίησή της, πίστευε αυτό που της έλεγε εκείνος. «Πως έτσι κάνουν όλοι οι μπαμπάδες». Εφόσον άργησε πολύ να καταλάβει ότι δεν κάνουν αυτό όλοι οι μπαμπάδες, ήρθε αντιμέτωπη με την σκληρή πραγματικότητα. Η αγάπη μετατράπηκε σε μίσος και επιθυμία για εκδίκηση.

ΕΡ. Η Κλειώ είναι «Μια μάνα που δεν υπήρξε ούτε για μια στιγμή αντάξια του ρόλου της. Ποια ήταν η θέση της Κλειώς στην οικογένεια;

ΑΠ. Η Κλειώ οφείλω να ομολογήσω έχει συγκεντρώσει ως μια εκ των πρωταγωνιστών του βιβλίου όλο το μένος των αναγνωστών. Είναι το πιο μισητό πρόσωπο στα μηνύματα που λαμβάνω. Ενώ μπορούσε να σώσει το παιδί της από τα νύχια του αρπακτικού δεν το έκανε.  Βεβαίως ήταν κι αυτή θύμα του βίαιου Γιάννου και πλήρωσε και η ίδια πολλές φορές με βαρείς τραυματισμούς τον παραλογισμό του. Αυτό δεν τη δικαιολογεί όμως. Δυστυχώς ενώ είχε τη σωστή ανατροφή από την οικογένειά της δεν υπήρξε αντάξια του ρόλου που της εμπιστεύτηκε η φύση. Να προστατεύσει το παιδί της από τον κίνδυνο. Ν’ ανοίξει τα φτερά της και να το βάλει μέσα. Γιατί ακόμη και αν δεν είδε ή δεν άκουσε, όφειλε να διαισθανθεί, πως ίσως κάτι άλλο συνέβαινε όταν το παιδί επέστρεφε δαρμένο και κλαμένο στο σπίτι. Είχα την ευκαιρία να μιλήσω μαζί της πριν από τρία χρόνια. Όταν ακόμη δεν είχε βυθιστεί τόσο πολύ στον κόσμο της άνοιας που είναι σήμερα. Στα μάτια της διέκρινα μια ειλικρίνεια και μια αλήθεια, όταν έλεγε πως δεν γνώριζε, πως αν ήξερε θα σκότωνε με τα χέρια της το κτήνος. Δεν με κάλυψε όμως. Όπως δεν κάλυψε ποτέ και την Ιφιγένεια, που μάταια περιμένει μια συγνώμη. Την αλήθεια και τις απαντήσεις στα «γιατί;» της Ιφιγένειας, η 87χρονη πια Κλειώ θα την πάρει μαζί της

ΕΡ. Όταν όλα αποκαλύφθηκαν «Η ετυμηγορία είχε βγει για όλους: ΤΟ ΗΘΕΛΑ. ΕΦΤΑΙΞΑ!». Γιατί οι άνθρωποι του περιβάλλοντος αρνούνται ν΄ αποδεχτούν την αλήθεια;

ΑΠ. Συνήθως η αλήθεια πονάει. Μια τέτοια αλήθεια, όμως, δεν πονάει απλά. Καίει. Όταν η βαθιά θρησκευόμενη μάνα κατάλαβε πως καίνε τα σωθικά της από την αποκάλυψη, έκλεισε τα μάτια στην αλήθεια. Την ξεπερνούσε ως άνθρωπο αυτό που συνέβη. Αδυνατούσε να το αποδεχτεί και να το διαχειριστεί. Δεν αντιστάθηκε στην εύκολη λύση που βρήκαν οι συγγενείς της, για να γλυτώσουν τόσο οι ίδιοι όσο και εκείνην από την ρετσινιά. Μάλλον τους βόλεψε όλους θα ‘λεγα. Να αποδώσουν, δηλαδή, σ’ ένα παιδί την ευθύνη της κακοποίησής του! Αφού φόρτωσαν στους ώμους της Ιφιγένειας αυτό το ασήκωτο βάρος που τη συνέθλιψε, την κλείδωσαν σ’ ένα δωμάτιο, λες κι έτσι θα ξόρκιζαν το κακό. Μάννα, συγγενείς, κοινωνία άφησαν αυτό το παιδί μόνο να σηκώνει το τεράστιο βάρος στα πιο τρυφερά του χρόνια. Κάπου έπρεπε να ξεσπάσουν την οργή τους και το έκαναν στο παιδί, γιατί το θεώρησαν εύκολο στόχο. Αν δεν το έκαναν έπρεπε όλοι τους να αναμετρηθούν με τις ευθύνες τους, οι οποίες ήταν τεράστιες. Κυρίως η ευθύνη της μάνας.

ΕΡ. Το δικαστήριο καταδίκασε τον Γιάννο και φυλακίστηκε. Γιατί η κακοποίηση της  Ιφιγένειας συνεχίζεται από την κοινωνία;

ΑΠ. Διότι η ανώριμη και απαίδευτη κοινωνία μας, θεωρεί την Ιφιγένεια ένοχη. Στο πρόσωπό της βλέπει την Εύα και άρα θεωρεί αυτονόητο πως πρέπει να την αντιμετωπίσει με δυσπιστία. Τη θεωρεί  μοναδική πηγή της αμαρτίας επειδή είναι… γυναίκα. Αυτή η ίδια κοινωνία που θεωρεί την αμαρτία γένους θηλυκού, είναι και εκείνη που σε πολλές χώρες του κόσμου, τη λιθοβολεί μέχρι θανάτου.

ΕΡ. «Κακοποιημένο παιδί σημαίνει κακοποιημένη ζωή» γράφετε. Πόσο δύσκολο είναι να ξεφύγει ένα παιδί από τέτοιου είδους βιώματα;

ΑΠ. Πολύ δύσκολο, πραγματικά. Τίποτε δεν είναι ίδιο την επόμενη μέρα στη ζωή ενός ανθρώπου που βιάζεται. Πόσο μάλλον ενός παιδιού. Είναι εκείνες οι φρικτές στιγμές που έζησε και στοιχειώνουν για πάντα τη ζωή του, που το κρατούν δέσμιο του παρελθόντος. Η Ιφιγένεια όταν έμεινε μόνη, δεν είχε πολλούς δρόμους διαφυγής. Η μάννα της γύρισε την πλάτη. Οι εφημερίδες έγραψαν το όνομα του δράστη οπότε όλοι γνώριζαν ποια είναι. Οι φίλες της και το σύνολο των συγγενών απομακρύνθηκαν, τα σχολεία δεν τη δεχόταν. Χρειάστηκε ακόμη και η παρέμβαση εισαγγελέα για να μπορέσει να συνεχίσει τη σχολή της. Ο μόνος δρόμος που ανοίχτηκε μπροστά της διάπλατα – εφόσον όλοι οι άλλοι ήταν κλειστοί – ήταν ο δρόμος της εξάρτησης. Όμως όταν θέλεις πραγματικά να ξεφύγεις, όταν έχεις λόγους να προχωρήσεις και να μην κοιτάξεις πίσω, η Ιφιγένεια μας δίδαξε πως μπορείς να το κάνεις.

ΕΡ. Τι είδους καταστάσεις βίωσε η Ιφιγένεια μεγαλώνοντας; 

ΑΠ. Με ορισμένα διαλλείματα στα οποία η κακή της τύχη της επέτρεπε να πάρει μια ανάσα και την βουτούσε και πάλι στον πάτο του βαρελιού, βίωσε πολύ οδυνηρές καταστάσεις. Η απόρριψη έφερε την απομόνωση, η ταμπέλα της βιασμένης και άλλο βιασμό, το τσιγαριλίκι την πρέζα, το χόρτο την κόκα, η κόκα τη σύλληψη. Η σύλληψη τη φυλακή. Όλα μαζί αρρώστιες, απώλειες συναισθηματικές, θανάτους αγαπημένων προσώπων. Βίωσε όμως και τη στιγμή της αυτογνωσίας. Όταν ακόμη και ο θάνατος της γυρνούσε την πλάτη όταν τον αποζητούσε, έγινε αυτό που λέμε «κλικ» στο μυαλό της. Ενώ ήταν καταδικασμένη, είπε «ο θάνατός μου αναβάλλεται» και ανασκουμπώθηκε για να στήσει «παγίδα» στο πεπρωμένο της. Αποδείχτηκε πιο πεισματάρα από εκείνο και το νίκησε. Βρήκε το δρόμο για την «Ιθάκη» της.

ΕΡ. Η Δανάη, αδερφή της Ιφιγένειας είναι ο μόνος άνθρωπος από το οικογενειακό της περιβάλλον που την πίστεψε και τη στήριξε κατά την αποκάλυψη αλλά και αργότερα στην πορεία της ζωής της. Χωρίς την Δανάη θα τα είχε καταφέρει;

ΑΠ. Δεν νομίζω πως θα τα κατάφερνε. Η Δανάη ήταν ο άνθρωπος που χαλάρωσε τους κρίκους στον κύκλο της σιωπής και τελικά τον έσπασε. Αποκάλυψε την ιστορία και έγινε και η ίδια θύμα του «ωστικού κύματος» που ακολούθησε αυτήν την αποκάλυψη. Άπλωσε το χέρι της και τράβηξε την αδελφή της ακριβώς τη στιγμή που χρειαζόταν. Αν το καθυστερούσε, αν φοβόταν τι θα πει η κοινωνία – η μάνα – η γειτονιά, αν πίστευε στα ψέματα του πατέρα, αν, αν, αν… Αν δεν την τραβούσε από τον κόσμο της εξάρτησης στο και πέντε, αν, αν, αν ίσως το βιβλίο αυτό συμπλήρωναν και με άλλα κεφάλαια που ούτε θέλω να σκέφτομαι.

ΕΡ. Κυρία Τσακίρη γράψατε μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία. Την διάβασα απνευστί παρά τον κόμπο στο στομάχι, το σφίξιμο στο στήθος και τα συναισθήματα που με κατέκλυζαν κατά τη ροή της εξέλιξης. Ποια ήταν τα δικά σας συναισθήματα κατά τη συγγραφή του βιβλίου;

ΑΠ. Θα ‘λεγα ότι κι εγώ την έγραψα απνευστί, γιατί ένοιωθα ακριβώς τα ίδια συναισθήματα μ’ εσάς. Κόμπο στο στομάχι, σφίξιμο στο στήθος και πολλά άλλα. Όπως οργή, θυμό, θλίψη. Ποτέ, όμως, δεν ένιωσα λύπη για την Ιφιγένεια. Δεν μου το επέτρεψε η ίδια και η αξιοπρέπειά της.

Ξέρετε, υπάρχει μια διαφορά μεταξύ μας και κατ’ επέκταση μεταξύ εμού και του αναγνώστη. Ότι εσείς είχατε την επιλογή να κλείσετε όποτε θέλετε το βιβλίο. Εκείνες τις στιγμές που είπατε «ε, όχι σταματώ γιατί δεν αντέχω…». Εγώ δεν την είχα. Και δεν την είχα για ένα λόγο. Γιατί είχα απέναντί μου μια Ιφιγένεια που όλα αυτά τα έζησε χωρίς να έχει καμία απολύτως επιλογή. Ήταν καταδικασμένη να τα ζήσει. Το λιγότερο που μπορούσα να κάνω, ήταν να βάλω στην άκρη όλα αυτά τα συναισθήματα, ώστε να ολοκληρώσω αυτό που θα τη λύτρωνε. Το βιβλίο ήταν η μεγάλη της επιθυμία και η ριμάδα η ζωή της  χρωστούσε την ικανοποίηση έστω μίας της επιθυμίας. Χαίρομαι που είμαι εγώ αυτή που της την πρόσφερα.

ΕΡ. Πιστεύετε ότι το «Σύνδρομο της Στοκχόλμης» έδρασε στην περίπτωση της Ιφιγένειας; 

ΑΠ. Η Ιφιγένεια δε θα μπορούσε να είναι η εξαίρεση στον κανόνα, που θέλει τα θύματα να αναπτύσσουν συναισθηματικό δεσμό με το δράστη και αυτός είναι ο λόγος που μισεί έστω και πεθαμένο τον παΤέρα της. Επειδή μπέρδεψε το μυαλό της. Όπως σε όλα τα παιδιά έτσι και σε κείνη λειτούργησε ένας ασυνείδητος μηχανισμός άμυνας και μια στρατηγική επιβίωσης. Συνεργάστηκε με τον δράστη – παΤέρα για να μην της κάνει μεγαλύτερο κακό και μέσα από αυτό το οδυνηρό σύνδρομο βρέθηκε αντιμέτωπη με συναισθήματα που την οδήγησαν στην τρέλα. Χρειάστηκε πολύ δουλειά από ειδικούς για να το ξεπεράσει, αφού πρώτα αναγκάστηκε να το ξεριζώσει από την ψυχή της.

ΕΡ. Τι θα θέλατε να πείτε ως επίλογο της κουβέντας μας;

ΑΠ. Η ζωή σε κάποιους χαρίζεται. Άλλοι πάλι είναι αναγκασμένοι να της υπενθυμίσουν ότι υπάρχουν και τη διεκδικούν. Αυτό έκανε η Ιφιγένεια και κέρδισε τον απόλυτο σεβασμό μου. Ελπίζω και των αναγνωστών. Μου έδειξε τον τρόπο να πάρω τη ζωή αλλιώς και την ευχαριστώ γι΄ αυτό. Πιστεύω ότι το ίδιο θα κάνουν και όσοι αποφασίσουν, όχι να διαβάσουν την ιστορία της αλλά να φθάσουν μέχρι τον επίλογο του βιβλίου. Εύχομαι όσοι το κάνουν – κυρίως οι μάνες – να είναι περισσότερο έτοιμες να αντιμετωπίσουν μια τέτοια ακραία κατάσταση. Κάθε κακοποιημένο παιδί αφήνει το ίχνος του. Η «Ιφιγένεια» μας έδειξε το δρόμο πώς να το ακολουθήσουμε.

***Το βιβλίο «Ιφιγένεια, ο κύκλος της σιωπής» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Υπό έκδοση βρίσκεται το επόμενο μυθιστόρημά της με τίτλο ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από διακόσιες πενήντα συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών.

Γράφει στίχους για τραγούδια ενώ μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.

Related posts