Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
13 Δεκ 2018
Πολιτισμός

Γωγώ Ατζολετάκη: Μακάριοι οι άνθρωποι που δεν έχουν πολλές κακές μνήμες να παλεύουν

Συνέντευξη στην Μαίρη Γκαζιάνη

Η Γωγώ Ατζολετάκη εκτός από καταξιωμένη και αγαπημένη ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης είναι μια επιτυχημένη ραδιοφωνική παραγωγός και αρθρογράφος. Όταν, πριν λίγα χρόνια, αποφάσισε ν΄ ασχοληθεί με τη συγγραφή βιβλίων κατέκτησε αβίαστα και τον λογοτεχνικό χώρο με την ευαίσθητη και μεστή

Από αριστερά: Τζένη Κολλάρου-Καλλέργη, Ντίνος Καρύδης, Μαίρη Γκαζιάνη, Γωγώ Ατζολετάκη και Κυριάκος Γεραμπίνης στην παρουσίαση του βιβλίου

συγγραφική πένα της.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο της «κι όμως εμείς θα πάμε στον παράδεισο», μια συγκλονιστική ιστορία που αφορά τη σχέση μεταξύ μητέρας και κόρης. Ένας ομφάλιος λώρος δεν κόπηκε ποτέ, με συνέπεια να τις κρατά δεμένες σε μια αλληλεξάρτηση που αναλύεται μέσα από τους μονολόγους της κόρης και αναγκάζουν τον αναγνώστη να αναρωτιέται «Άραγε, δικαιούνται έναν παράδεισο όλοι αυτοί που έπραξαν φρικτά και ανόσια;»

ΕΡ. Γωγώ πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο σου με τίτλο «κι όμως εμείς θα πάμε στον παράδεισο». Σε τι αναφέρεται;

ΑΠ. Κατά βάσιν, στη συγκρουσιακή σχέση ανάμεσα σε μια μητέρα και μια κόρη. Μια σχέση στοργής και οργής… λατρείας και μίσους. Ένας ομφάλιος λώρος που δεν κόπηκε ποτέ, κυρίως εξ αιτίας της μάνας, και που τελικά καθηλώνει και τις δυο γυναίκες σε μια περίκλειστη, απομονωμένη ζωή, όπου η μια στηρίζεται πάνω στην άλλη, για να επιβιώσουν ψυχικά.

ΕΡ. «Εκείνη και η άλλη. Η όμορφη και η άχρωμη. Η Μάρθα και η Ελισάβετ» γράφεις στο οπισθόφυλλο. Μπορείς να μας συστήσεις τις ηρωίδες σου;

ΑΠ. Αυτές είναι. Η Μάρθα, η όμορφη μάνα – και η Ελισάβετ, η άχρωμη και μέτρια κόρη… Δυο γυναίκες που κονταροχτυπιούνται μέχρι τελικής πτώσεως… Την αρχή, βέβαια, αυτής της δυσαρμονικής σχέσης την κάνει η μάνα. Που δεν είναι καθόλου η «αγία» μητέρα, που συνήθως ξέρουμε   ̶  η τρυφερή, η στοργική και η αγαπησιάρα. Η Μάρθα του μυθιστορήματός μου είναι μια γυναίκα δεσποτική, αυταρχική, εξουσιαστική… που διαχειρίζεται τη ζωή της με μόνο γνώμονα τον εαυτό της και την καλοπέρασή της.

Από την άλλη έχουμε την κόρη. Την Ελισάβετ. Ένα απόλυτα καλό πλάσμα, ένα αρνάκι του Θεού, που υποτάσσεται στις παραξενιές της μάνας χωρίς αντίσταση και χωρίς να την κρίνει… όμως το ξέρουμε πολύ καλά : Ανοχή γεννά τυράννους. Αυτή η υποχωρητική στάση της Ελισάβετ έχει ως αποτέλεσμα να την ισοπεδώσει εντελώς η μάνα και τελικά να της έχει καταστρέψει τη ζωή. Εδώ έχουμε το «μίσος» που έλεγα προηγουμένως. Όλες οι απωθημένες επιθυμίες της Ελισάβετ… όλα τα όνειρά της που δεν υλοποιήθηκαν, έχουν φτιάξει μια μπάλα αγανάκτησης μέσα στο στήθος της, που κάποια στιγμή εκρήγνυται σαν ηφαίστειο. Κι εκεί έρχεται η ώρα του μεγάλου απολογισμού. Όλα τα χαρτιά ρίχνονται χωρίς ενδοιασμό πλέον πάνω στο τραπέζι. Λάθη του παρελθόντος, αμέλειες, αβλεψίες, ατολμίες, φοβίες… Κι απ’ τις δυο μεριές. Και της μάνας και της κόρης. Γιατί στην πάλη της ζωής όλα τα λάθη έχουν δύο πόλους. Κι αυτό με ενδιέφερε πολύ να αναδείξω μέσα από τον «Παράδεισό» μου. Επειδή, όλοι μας σχεδόν, έχουμε την τάση να ενοχοποιούμε πάντα κάποιον άλλον για τη συμφορά που μας βρήκε. Όμως δεν είν’ έτσι. Φταίμε κι εμείς. Σε κάθε τι δυσάρεστο που μας συμβαίνει, έχουμε κι εμείς ένα μερίδιο ευθύνης. Όπως το λέει κάποια στιγμή η Ελισάβετ : «Γιατί» λέει, «δεν έκανα την επανάστασή μου τότε που μπορούσα; Ήμουνα νέα ακόμα, είχα πολλές δυνάμεις. Δεν τόλμησα όμως, μάνα. Κούρνιασα στο καβούκι που μου ‘χες ετοιμάσει και το μόνο που έκανα ήταν να κάθομαι τις νύχτες και να κλαίω τη μοίρα μου».

ΕΡ. Ποιο ήταν το ερέθισμα ώστε να γράψεις για τη σχέση ανάμεσα στη μητέρα και την κόρη;

ΑΠ. Ιστορίες… διάφορες ιστορίες. Οι ιστορίες των ανθρώπων, γενικά, αποτελούν το βασικό υλικό για τα βιβλία μου. Τη μαγιά, που λέμε. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είχα ακούσει παλιότερα, αλλά και πιο πρόσφατα, ιστορίες για αυταρχικές μανάδες που με τον τρόπο τους κατέστρεψαν τη ζωή των παιδιών τους… ή τους ψαλίδισαν τα φτερά. Και πάντα ένιωθα οργή γι’ αυτό. Γιατί το παιδί δεν είναι κτήμα μας. Δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε σαν δεκανίκι υπαρξιακής επιβίωσης ή σαν αποκούμπι για τις ανημπόριες μας και τα γεράματά μας. Το παιδί ανήκει στον εαυτό του! Χρέος δικό μας να το αναθρέψουμε, να το μορφώσουμε, να το προστατεύσουμε και να το βοηθήσουμε στις δύσκολες στιγμές – ψυχικά ή υλικά. Μέχρι εκεί. Όμως  ̶ δυστυχώς– αρκετοί γονείς στο όνομα της «προστασίας» ευνουχίζουν, υπό μία έννοια, τα παιδιά τους ή τα καταβροχθίζουν εντελώς. Και τι γίνεται μετά;… Οι γονείς αποδημούν εις Κύριον κάποια στιγμή αφήνοντας πίσω τους συναισθηματικά ανάπηρα παιδιά και εντελώς αποδυναμωμένα ψυχικά.

Και με κάτι άλλο θυμώνω κάποιες φορές – και το βλέπουμε όλοι μας συχνά. Βλέπουμε γονείς να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να δυναμώσουν τα φτερά των παιδιών τους, και μόλις εκείνα είναι έτοιμα για να πετάξουν, τους τα ψαλιδίζουν τα φτερά. Και τα όνειρά τους επίσης. Δηλητηριάζοντας με χίλιους φόβους τις ψυχές τους. Αυτό το θεωρώ απάνθρωπο!

Η Γωγώ Ατζολετάκη με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο – βασικό ομιλητή της παρουσίασης

ΕΡ. Μητέρα και κόρη, στα 80 η πρώτη και περίπου στα 50 η δεύτερη,  παραμένουν συνδεδεμένες μ΄ έναν ομφάλιο λώρο που δεν έχει κοπεί. Που οφείλεται;

ΑΠ. Η μάνα τα κατάφερε έτσι. Η μάνα, που   ̶ από ένα σημείο κι έπειτα  ̶ για να υπάρξει, γαντζώθηκε στην κυριολεξία πάνω στην κόρη. Αντί να την ωθήσει να προχωρήσει και να φτιάξει τη ζωή της, μεθοδικά της κατέστρεφε κάθε προοπτική. Από φόβο. Για να μη μείνει μόνη… Ο υπέρτατος φόβος της μοναξιάς… Κι έτσι μείνανε τελικά δυο κούτσουρα.

Όσο για την κόρη… όταν κάμφθηκαν όλες οι αντιστάσεις της, αφοσιώθηκε πια στη μάνα. Μονόδρομος. Το να φροντίζει τη μάνα της ήταν για την Ελισάβετ «σκοπός ζωής». Πώς να σπάσει, λοιπόν, ο ομφάλιος λώρος;… Αυτοί οι λώροι κρατούν και πέρα απ’ το θάνατο.

ΕΡ. Αυτού του είδους η σχέση που αφηγείσαι στο βιβλίο είναι κάτι σπάνιο ή τη συναντάμε συχνά τριγύρω μας; 

ΑΠ. Δυστυχώς –και λυπάμαι που το λέω– αλλά είναι αρκετές αυτού του είδους οι σχέσεις. Και το χειρότερο είναι πως οι γονείς, σ’ ένα μεγάλο ποσοστό, δεν το καταλαβαίνουν ότι με την αυταρχική και απόλυτη συμπεριφορά τους  β λ ά π τ ο υ ν  αντί να ωφελούν τη ζωή του παιδιού τους. Νομίζουν ότι πράττουν το σωστό. «Για το καλό σου»… Η γνωστή καραμέλα. Όμως, ποιος μπορεί να πει μετά βεβαιότητος ΠΟΙΟ είναι το καλό για το παιδί;… Έχω συναντήσει γονείς που απέτρεψαν το παιδί τους απ’ το να γίνει καλλιτέχνης – μουσικός, ας πούμε, ή ηθοποιός. Λόγω της οικονομικής ανασφάλειας, λόγω της «άναρχης» φύσης του επαγγέλματος, και άλλα πολλά… Κι αν, με τις φοβίες τους, συνετέλεσαν ώστε να πάει χαμένο ένα μεγάλο ταλέντο;… Κανείς δεν μπορεί να ξέρει.

Γενικά όμως, δεν είναι μόνο το οικογενειακό περιβάλλον όπου ευδοκιμούν τέτοιου είδους σχέσεις. Καταπίεση μπορεί να υποστoύμε και από το σύντροφό μας, από το φίλο μας, από τον προϊστάμενό μας… Και η ενδοτικότητα είναι το μεγαλύτερό μας λάθος. Αντίσταση χρειάζεται. Να βάζουμε τα όριά μας και να μην επιτρέπουμε σε κανέναν να τα υπερβεί. Να δεχόμαστε συμβουλές και παραινέσεις, αλλά το τιμόνι της ζωής μας να βρίσκεται πάντα στα δικά μας χέρια. Κι αν είναι να κλάψουμε μια μέρα, να κλάψουμε για τα λάθη που κάναμε εμείς οι ίδιοι, και όχι για τα λάθη που έκανε κάποιος άλλος για λογαριασμό μας.

ΕΡ. «Το παρελθόν, ξέρεις, είναι ένα τέρας. Δράκος απάλευτος» αναφέρει η Ελισάβετ. Σε ποιες περιπτώσεις το παρελθόν θεωρείται τέρας;

ΑΠ. Σε όλες. Κανείς από μας δεν είναι άγιος. Κανείς αναμάρτητος. Όλοι μας, ανεξαιρέτως, έχουμε τις «μαύρες κηλίδες» μας. Κάποια πράγματα που κάναμε –λόγω επιπολαιότητας ή ανωριμότητας ή επειδή παρασυρθήκαμε… πολλά παίζουν–  και που βαραίνουν τη συνείδησή μας μετά από χρόνια. Κάποιον που βλάψαμε –έστω και χωρίς να το θέλουμε– κάποιον που δεν βοηθήσαμε ενώ μπορούσαμε, κάπου που αδιαφορήσαμε… Τύψεις, ενοχές… Όλα αυτά συσσωρεύονται, και ανθρώπους αδύναμους ψυχικά μπορεί να τους διαλύσουν… Μεγάλο ρόλο, βέβαια, παίζει και η ηλικία. Όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, έχει πολύ παρελθόν πίσω του. Κι αν αυτό το παρελθόν έχει πολλές «μαύρες κηλίδες», τότε πραγματικά είναι ένα τέρας που σου κατατρώει και παρόν και μέλλον.

Μακάριοι οι άνθρωποι που δεν έχουν πολλές κακές μνήμες να παλεύουν.

Η Γωγώ Ατζολετάκη με την κόρη της Θοδώρα

ΕΡ. Η Μάρθα έχει αντικαταστήσει τις οικογενειακές φωτογραφίες με εικόνες αγίων. Τι επιζητούσε;

ΑΠ. Δεν τις έχει αντικαταστήσει ακριβώς. Η μάνα, αφού έζησε μια ζωή μέσα στον απόλυτο εγωισμό και την αυταρέσκεια, βίωσε την Μεγάλη Ανατροπή. Πραγματικά, Ανατροπή με Α κεφαλαίο. Το πιο πικρό ποτήρι που μπορεί να σε κεράσει η ζωή. Και τότε, έκοψε κάθε σχέση με το παρελθόν της – γι’ αυτό και δεν υπάρχουν πουθενά οικογενειακές φωτογραφίες. Δεν θέλει να ξέρει, δεν αντέχει να θυμάται. Μετά, αφοσιώθηκε στα θεία. Θεωρώντας  πως εκεί θα εύρισκε παρηγοριά και άφεση των αμαρτιών της, πιθανώς. Γι’ αυτό και το σπίτι είναι γεμάτο εικόνες και εικονίτσες. Το θέμα είναι πως η ουσία της δεν άλλαξε. Η εξωτερική της συμπεριφορά άλλαξε – όμως στο βάθος της παρέμεινε το ίδιο εγωιστικό και αυταρχικό πλάσμα. Όλα για την πάρτη της. Κάτι που, επίσης, συμβαίνει άπειρες φορές. Το βλέπουμε συχνά στην καθημερινότητά μας σε ανθρώπους που τσακίζονται στις προσευχές και στις γονυκλισίες, αλλά μέσα τους παραμένουν «μαύροι»… ή έστω «γκρίζοι». Το να αλλάξεις μέσα σου ουσιαστικά, το να ξεριζωθούν όλα τα κακά του φυσικού σου, είναι μια πολύ σοβαρή και επίπονη διαδικασία. Δε γίνεσαι «άγιος» μόνο και μόνο επειδή πας ανελλιπώς στην εκκλησία ή επειδή ανάβεις τους πολυελαίους…

ΕΡ. «Τα ψέματα και οι σιωπές της ζωής μας δεν άφηναν περιθώριο για τέτοιες κουβέντες, κι εγώ κρυβόμουνα και γέμιζα ενοχές» αναφέρει σε άλλο σημείο. Γιατί η ζωή τους στηριζόταν σε ψέματα και σιωπές;

ΑΠ. Αχ, αγαπημένη μου Μαίρη… Τα περισσότερα σπίτια κρύβουν μυστικά. Μυστικά, που δεν μπορούν να ειπωθούν. Γι’ αυτό επιλέγουν όλοι τη σιωπή. Κλειστά στόματα. Γιατί, αν ανοίξουν, θα διαλυθούν οικογένειες πάππου προς πάππον. Τα ξέρεις κι εσύ, τα ξέρουμε όλοι αυτά.

Στην περίπτωση δε των ηρωίδων μου, έχουν παιχτεί τόσα πολλά –ανίερα και ανόσια– σ’ αυτή την οικογένεια, που… πώς να μιλήσει κάποιος και τι να πει… Ο καθένας απ’ τη μεριά του κράταγε μυστικά. Για να μην πληγώσει, για να μην εκθέσει… Και τελικά, πήρε ο καθένας το μερίδιο που του αναλογούσε. Έτσι είναι. Ανέμους σπέρνεις;… Θύελλες θα θερίσεις. Κανείς δε γλυτώνει !

ΕΡ. Διαβάζοντας το βιβλίο σου οι εικόνες έπεφταν μπροστά στα μάτια μου. Σκέφτηκες αν θα ήθελες να το μεταφέρεις στο θέατρο;

ΑΠ. Μμμ… Ωραία ερώτηση. Γιατί τώρα βάζεις το βιβλίο στο κάδρο του θεάτρου… κι εδώ διεγείρεται και ο ηθοποιός μέσα μου, που βέβαια είναι πάντα η πρωταρχική μου ουσία. Για τις εικόνες όμως θα ‘θελα να σου πω κάτι. Σε όλα μου τα βιβλία συμβαίνει αυτό. Πολλοί αναγνώστες μου έχουν πει ότι διαβάζοντας ένα βιβλίο μου είναι σαν να βλέπουν ζωντανεμένη μια κινηματογραφική ταινία. Κι αυτό είναι φυσικό βέβαια, γιατί έτσι «δουλεύω». Με τις εικόνες. Πρώτα εικονοποιώ στο μυαλό μου έναν χώρο και μια κατάσταση, και μετά επιστρατεύω τις λέξεις για να αποδώσουν τα χρώματα, τις οσμές, τα συναισθήματα… Κι όλο αυτό στο τέλος μυρίζει ζωή. Ζωή και αλήθεια.

Όσο για τη θεατρική μεταφορά… μου το έχουν πει αρκετοί μέχρι τώρα. Δεδομένου ότι, λόγω θέματος, κυριαρχεί ο μονόλογος –σαν φόρμα γραψίματος– αρκετοί θεωρούν ότι θα μπορούσε να διασκευαστεί σε θεατρικό μονόλογο… και μάλιστα κάποιοι ισχυρίζονται ότι θα έχει και μεγάλη επιτυχία. Θα δούμε! Αν κάποιος θεατρικός παραγωγός μου κάνει πρόταση, θα το σκεφτώ. Από μόνη μου δεν το βλέπω. Μου είναι αφόρητα κουραστικό να έχω ένα κείμενο υπό μάλης και να το προτείνω σε διαφόρους. Αντιμετωπίζοντας και το ενδεχόμενο της… απόρριψης. Αυτό πού το πας;… (γέλια)… Το βιβλίο κυκλοφορεί ούτως ή άλλως και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία ήδη. Όποιος ενδιαφέρεται ή διαισθάνεται ότι θα κάνει και θεατρική επιτυχία, η πόρτα μου είναι ανοιχτή. Και το τηλέφωνό μου δουλεύει.

ΕΡ. «Άραγε, δικαιούνται έναν “Παράδεισο” όλοι αυτοί που έπραξαν φρικτά και ανόσια;» ρωτάς στο οπισθόφυλλο του βιβλίου και το ίδιο σε ρωτάω κι εγώ.

ΑΠ. Αυτό, θα έλεγα, είναι ένα ρητορικό ερώτημα. Σύμφωνα με τα ρήματα της θρησκείας μας και την ηθική τάξη, σίγουρα κάποιος θ’ απαντούσε πως… όχι! Δεν δικαιούται έναν Παράδεισο όποιος έχει πράξει φρικτά και ανόσια. Ο αποθανών δεν δεδικαίωται.

Όμως ο «Παράδεισος» σ’ αυτό το μυθιστόρημά μου έχει και συμβολική διάσταση – κι αυτό διαφαίνεται καθαρά στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου. Παράδεισος είναι για μένα εκεί που αναπαύεται, εκεί που ξεκουράζεται η ψυχή απαλλαγμένη από τα φορτία των υποχρεώσεων, του φόβου και της ανασφάλειας για το μέλλον. Εκεί που λυτρώνεται, με λίγα λόγια. Και υπ’ αυτή την έννοια, για όλους μας υπάρχει ένας «Παράδεισος». Αρκεί να τον ορίσουμε και να τον ψάξουμε! Πρέπει να ‘μαστε όμως προσεκτικοί. Γιατί καμιά φορά η Κόλαση παίρνει τη μορφή του Παραδείσου. Για να μας παραπλανήσει. Ή κάτι που το θεωρούσαμε ότι θα ήταν ο Παράδεισός μας –ένας θυελλώδης έρωτας, ας πούμε–  τελικά εξελίσσεται στην πιο φρικτή Κόλαση. Μεγάλη προσοχή χρειάζεται. Τα μάτια μας δεκατέσσερα!

*Το βιβλίο «κι όμως εμείς θα πάμε στον παράδεισο» της Γωγώς Ατζολετάκη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιωλκός

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από τριακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Το διάστημα Ιούλιος 2017 έως Μάρτιος 2018 υπήρξε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style.

Μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.

 

 

Related posts