Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
17 Οκτ 2021
SLIDER

Γιάννης Φιλιππίδης:Η τόλμη και η ψυχική δύναμη μόνο μπορούν ν’ αλλάξουν τις ζωές ανθρώπων που λοξοδρόμησαν

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Γιάννης Φιλιππίδης είναι συγγραφέας και υπεύθυνος εκδόσεων της Άνεμος Εκδοτική. Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Βασίλη Ρίτσου. Είναι μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών. Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και επώνυμες ιστοσελίδες. Από το 2013 αρθρογραφεί κι είναι αρχισυντάκτης στο www.anemosmagazine.gr 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Τι είναι αυτό που σε κατευθύνει προς τη συγγραφή, πώς μια ιδέα έρχεται και σφηνώνεται στο μυαλό σου και τι μπορεί να αποτελεί έμπνευση;

ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ: Η συγγραφή έγινε για μένα τρόπος ζωής από τα είκοσι επτά μου χρόνια και τα χρόνια πέρασαν γρήγορα. Στον ελεύθερο χρόνο που μου άφηναν οι δουλειές μου στο θέατρο, άγγιξα ένα πληκτρολόγιο κι άρχισα να ονειρεύομαι τον πρώτο δικό μου κόσμο. Η βασική ηρωίδα είχε βρεθεί, μαγευόμουν στην ιδέα ότι θα υπάρξω μαζί της δημιουργός της και θεός παράλληλα. Από τότε η καθημερινή μου ζωή άλλαξε. Άρχισα να παρατηρώ πιο προσεκτικά τον κόσμο γύρω μου, η αναμέτρηση με τα συναισθήματά μου γράφοντας, με έκανε φοβερά υπερευαίσθητο, άλλαξε τον τρόπο που έβλεπα την πραγματική ζωή, τα πάντα στο εξής θα φαίνονταν στα μάτια και την ψυχή μου πιο έντονα. Κι αυτός ήταν ο τρόπος που οφείλει να στέκεται κάθε συγγραφέας: με ψυχή διάφανη, πριν ξεκινήσει ή συνεχίζει να χαράσσει πορεία γράφοντας βιβλία με σεβασμό προς τους αναγνώστες του.

Οι ιδέες για μια νέα μυθοπλασία έρχονται από κει που δε το περιμένεις. Έτσι ξεκινάει ένα καινούργιο ταξίδι. Εσύ σκιαγραφείς μια εναρκτήρια σκαλέτα και το βασικό ή τα βασικά πρόσωπα του έργου κι έπειτα αφήνεσαι σ’ ένα παιχνίδι συναισθημάτων, σε καθοδηγούν οι ίδιοι οι χάρτινοι ήρωες κι η αρχική σύλληψη συχνά λοξοδρομεί απ’ όσα σκέφτηκες κατ’ αρχήν, μιας και γράφοντας, βρίσκεις το αληθινό έρμα του κάθε μύθου. 

Μ.Γ.: «Χτύπα το φίδι στο κεφάλι» είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου σου. Πως προέκυψε ο ιδιαίτερος αυτός τίτλος;

Γ.Φ.: Εδώ μιλάμε για μια μύχια παρότρυνση προς την Αντιγόνη, που χάνει το θάρρος της βιώνοντας τη σφαγή και την ορφάνια, κατόπιν την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τη σωματική βία, την ίδια την εμπορία. Αισθάνεται εγκλωβισμένη από τις συγκυρίες και τις καταστάσεις, υπομένει χωρίς ν’ αντιδράει. Έτσι όπως τρέχουν οι καιροί και τα γεγονότα, μάλλον δε μπορεί να κάνει τίποτα. Γιατί όταν αργότερα μπορέσει, δεν θ’ αποδειχτεί εκδικητική, μονάχα δίκαιη. Ο τίτλος αυτός εν τέλει, ίσως και να ‘ναι μια ενδόμυχη παρότρυνση του συγγραφέα και του αναγνώστη προς εκείνην, να ψάξει, να ενεργήσει και τελικά, να μη χαθεί σε κανένα χαντάκι της ζωής, όπως άλλοι τής επιβάλλουν.  

Μ.Γ.: Η ηρωίδα σου Αντιγόνη γλυτώνει από τη σφαγή στο Δίστομο και, ορφανή πια, βρίσκεται «ψυχοκόρη» σε μια οικογένεια όπου βιώνει την απαξίωση και τη βία. Η εκμετάλλευση των αθώων κοριτσιών ήταν συνηθισμένη εκείνα τα χρόνια;

Γ.Φ.: Το βιβλίο μου αυτό, χωρίς να το έχω φανταστεί πρόλαβε χρονικά το ξέσπασμα καταγγελιών από αδύναμα πλάσματα και άτομα με ονοματεπώνυμο, που ασκούσαν βάναυσα τη δύναμη που τους έδινε η θέση ή ο θώκος τους. Δυστυχώς, στα χρόνια της Αντιγόνης, μ’ έναν εμφύλιο να μαίνεται έξω από τα ασφαλισμένα παραθυρόφυλλα ή αργότερα μόνη σ’ ένα λιμάνι μιας ξένης χώρας, οι επιλογές της ήτανε μονόδρομος. Βία κι εκμετάλλευση υπήρχαν και υπάρχουν κατά ανυπεράσπιστων κι αθώων ατόμων. Αλλά τώρα, τα θύματα τέτοιων συμπεριφορών, έχουν περισσότερα μέσα ώστε να πάρουν τη ζωή και πάλι στα χέρια τους. Όσο για την Αντιγόνη; Ο ροή του μύθου θα μας αποκαλύψει αν τελικά τα καταφέρει.

Ο Γιαννης Φιλιππίδης με τη συγγραφέα Μαίρη Γκαζιάνη

Μ.Γ.: Οι δυο από τους άντρες του σπιτιού προκαλούν σωματικό πόνο στην Αντιγόνη, όμως και η κυρά-Λένη, η κυρία του σπιτιού είναι ιδιαίτερα σκληρή. Από που πηγάζει αυτή η σκληρότητά της;

Γ.Φ.: Η σκληρότητα της νοικοκυράς του σπιτιού, πηγάζει από το γεγονός ότι η ίδια είναι ανικανοποίητη και φτωχή από συναισθήματα. Κι αλίμονο, αλλά το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τους δυο μεγαλύτερους άντρες του σπιτιού. Η ανάγκη τους για πλούτο, αυτάρκεια και γιατί όχι λίγη παράνομη ηδονή, τους κάνει να βασανίζουν ένα νεαρό κορίτσι, που αλίμονο δεν αισθάνεται δυνατή να ξεφύγει απ’ αυτό το αρρωστημένο περιβάλλον, αφού έξω, μαίνεται ακόμα ο εμφύλιος κι η ίδια δεν έχει κανέναν να προστρέξει σε βοήθεια.

Μ.Γ.: Ο Σπύρος, ο κύρης της οικογένειας, εκμεταλλεύεται οποιαδήποτε ευκαιρία για κέρδος και αγαθό. Τι άνθρωπος είναι;

Γ.Φ.: Καιροσκόπος πρώτιστα. Δεν έχει πάει καν να πολεμήσει, λαδώνοντας γραφιάδες ώστε να τον κρίνουν ως σακάτη. Και πάσχει σίγουρα από την αρρώστια που του εμπνέει η αφθονία των υλικών αγαθών. Πολύ αργά θ’ ανακαλύψει κι αυτός πως τα παραπάνω, δεν κάνουν κανέναν ευτυχισμένο, όσο αχόρταγος για πλούτο και ευμάρεια και να ’ναι. 

Μ.Γ.: Η Αντιγόνη βίωσε τον απόλυτο εξευτελισμό, «ανήκε» κυριολεκτικά στην οικογένεια. Τι την εμπόδιζε να αναγνωρίσει ότι «ήτανε δικαίωμά της να ανήκει πρώτιστα στον εαυτό της»;

Γ.Φ.: Ο φόβος κάθε ανυπεράσπιστου πλάσματος είναι αυτός που σου κόβει τα πόδια, απέναντι στην εκμετάλλευση και μορφές κάθε άλλης βίας. Είναι το κυριότερο σύμπτωμα, που στριμώχνει  τέτοια άτομα, που αφήνονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στην περιδίνηση ενός τέτοιου κύκλου εκμετάλλευσης και βίας. 

Μ.Γ.: Η κυρά Λένη σκέφτεται ότι, ο κύρης της ο Σπύρος, είναι «γουρούνι», «προερχόταν από πολύ φτωχή αγροτική οικογένεια με χίλιες στερήσεις και μεροκάματο στο χωράφι από τα παιδικά του χρόνια, πως να μη σκλήραινε;». Η φτώχεια είναι αιτία ή δικαιολογία για την σκληρότητα κάποιου απέναντι στους άλλους;

Γ.Φ.: Ο κυρ Σπύρος έχει περάσει πράγματι δύσκολα χρόνια. Μια τέτοια «θητεία» στο μεροκάματο και τις κακουχίες ενδέχεται να σκληρύνει έναν άνθρωπο. Αλλά η σκληρότητα, είναι ένα στοιχείο που άλλοτε επηρεάζει την ταυτότητα ενός ανθρώπου κι άλλοτε αντίθετα, τον κάνει περισσότερο ανθρώπινο στο πέρασμα του χρόνου. Για τον Σπύρο ωστόσο, φαντάζει περισσότερο σα δικαιολογία. 

Μ.Γ.: Με εξαπάτηση, η Αντιγόνη βρίσκεται σ΄ ένα καράβι να ταξιδεύει, ως νύφη, προς τη Νέα Υόρκη. Ήταν κάτι που συνηθιζόταν εκείνη την εποχή. Όπως είναι εγκλωβισμένη στον ωκεανό, δεν έχει περιθώρια αντίδρασης. Με ποια συναισθήματα το αντιμετωπίζει;

Γ.Φ.: Βιώνει τον εγκλωβισμό ενός πλάσματος φυλακισμένου που έχει να αντιμετωπίσει ένα μέλλον, δυσοίωνο, άγνωστο. Και το άγνωστο τις περισσότερες φορές εντείνει έναν φόβο, αυτόν για το μέλλον της εν προκειμένω. Ταυτόχρονα συμβιώνει κάτω από άθλιες συνθήκες στα αμπάρια του καραβιού, μιας κι έτσι μόνο ταξίδευαν  υποψήφιες νύφες και μετανάστες. Χρόνος δεν υπάρχει για να περάσει, ο φόβος της για το δικό της αύριο, παρηγορείται μονάχα μέσα από τη δυνατή της φιλία με την Όλγα, που συνταξιδεύει για τον ίδιο λόγο μαζί της. 

Μ.Γ.: «Εξαναγκαστική η πρόταση (γάμου), εξαναγκασμένο το αποτέλεσμα» κι η Αντιγόνη βρίσκεται παντρεμένη μ’ έναν άντρα που θα μπορούσε να είναι πατέρας της. Υπήρχε άλλη εναλλακτική πέρα από τον συμβιβασμό; Πόσες κοπέλες άραγε έζησαν την ίδια εμπειρία, τα χρόνια εκείνα που έφευγαν ως νύφες για την Αμερική;

Γ.Φ.: Πολλά απ’ αυτά τα κορίτσια βίωναν πρώτιστα την εξαπάτηση. Άλλα τους έταζαν κι άλλα αντίκριζαν με τα μάτια τους. Χωρίς να ‘χουν καν τη δυνατότητα ενός εισιτηρίου επιστροφής, καθηλώνονταν εκεί, στη νέα γη όπου δεν μπορούσαν να πουν μια λέξη στην καινούργια γλώσσα, ο συμβιβασμός ήτανε μονόδρομος αν δεν ήθελαν να ρισκάρουν ακόμα και την ίδια τους τη ζωή. Σίγουρα υπήρξαν κορίτσια με μοίρα, πολύ χειρότερη απ’ αυτήν της δικής μου Αντιγόνης. Η δική μου ηρωίδα, ξέπεσε σ’ έναν βίαιο και χειριστικό άντρα, αλλά ταυτόχρονα απολάμβανε μια ζωή με ευμάρεια και πλούτο, μόρφωση, καλή ποιότητα ζωής. Πολλές άλλες, σίγουρα δεν βίωσαν ποτέ, ούτε τη χαρά ενός συντροφικού σμιξίματος, αλλά επιπλέον μπορεί να φορτώνονταν και μια φτωχή ζωή για το υπόλοιπο του βίου τους. 

Μ.Γ.: Η άρνηση της Αντιγόνης προς τον σύζυγό της, μετατρέπεται σε ανοχή, «θα πάλευε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του σε κάθε ζήτημα». Ήταν υποταγή, αδιαφορία ή εκμετάλλευση των ευκαιριών για προσωπική εξέλιξη;

Γ.Φ.: Σ’ αυτό το κομμάτι του βιβλίου, η Αντιγόνη, χωρίς καν να το συνειδητοποιεί, αρχίζει να χειραφετείται. Πάντα μέσα από το αμάγαλμα της διαμαντένιας της ψυχής, νιώθει ασυνείδητα την πονηρία. Ζώντας πλάι σε ανθρώπους που ’χουν ως θεά τους την υστεροβουλία, κάτι αρπάζει κι η ίδια. Δεν θα γίνει ποτέ βέβαια σαν αυτούς, μέσα της θα μείνει για πάντα αγνή. Αλλά θα εκμεταλλευθεί κάθε ευνοϊκή για την ίδια, συγκυρία. 

Μ.Γ.: «Άγριος σαν ζώο ανήμερο» αλλά και «κανονικός άνθρωπος, προκομμένος και δουλευτής, μερακλής» σκέφτεται για τον σύζυγό της Στράτο η Αντιγόνη. Τι διαμόρφωσε τον χαρακτήρα του;

Γ.Φ.: Ο Στράτος μεγαλώνει δύσκολα, μένει ορφανός, φεύγει για την Αμερική την ίδια εποχή, που οι Σμυρνιοί συμπατριώτες του καταφεύγουν στο λιμάνι του Πειραιά, εκδιωγμένοι από τους Τούρκους. Στην Αμερική θα δουλέψει πολύ δίπλα σ’ ένα αφεντικό με την ίδια καταγωγή, που θα του κληρονομήσει τα πάντα. Ο Στράτος όμως, θα συνεχίσει να εργάζεται στο τσαγκαράδικο που στήνει μέσα στο ίδιο του το πρώτο κατάστημα παπουτσιών. Στέκεται ο ίδιος σκληρός απέναντι στον εαυτό του, βλέπει άλλους Έλληνες να μη στέκονται τόσο τυχεροί ή δουλευτάδες και αρνείται να τους μοιάσει. Με τον καιρό, γίνεται άνθρωπος της αγοράς. Η εξουσία του πλούτου και της ιδιοκτησίας, τον κάνουν σκληρό απέναντι και στους άλλους, όταν αυτοί δε καλύπτουν τα δικά του στάνταρντ. Η ζωή του με την Αντιγόνη, θα του δώσει χαρά και σταγόνες ευτυχίας. Αλλά οι χαρές, δεν κρατάνε πάντα πολύ, ιδιαίτερα όταν βιώνονται από έναν άνθρωπο σαν τον Στράτο, που δεν έχει απόλυτη εμπιστοσύνη ούτε στον ίδιο του τον εαυτό. 

Μ.Γ.: «Τα κακά της μοίρας μας δεν πρέπει να συνηθίζονται» αναφέρει η Φλώρα στην Αντιγόνη. Τι θέλεις να τονίσεις μ’ αυτή τη φράση;

Γ.Φ.: Θέλησα σ’ αυτό το σημείο να καταδείξω, πως η ανθρώπινη μοίρα, ακόμα κι αν φαντάζει δυσάρεστα περιπετειώδης, δεν πρέπει να καθορίζει το μέλλον μας. Η τόλμη βέβαια και η ψυχική δύναμη μόνο, μπορούν ν’ αλλάξουν τις ζωές κάποιων ανθρώπων που λοξοδρόμησαν. Αν δεν τολμήσουν, θα παραμείνουν στο τέλμα του κακού πεπρωμένου τους, εκτός βέβαια αν αντιληφθούν έγκαιρα ότι αυτό, με θέληση, δύναμη και λίγη παραπανίσια τόλμη, γράφεται από την αρχή κι ακόμα καλύτερο απ’ όσο θα μπορούσαν οι ίδιοι να φανταστούν. 

Μ.Γ.: Η φιλία και ο έρωτας είναι τα δυο βασικά στοιχεία στο τελευταίο μέρος του βιβλίου. Τι ρόλο έπαιξε στη ζωή της Αντιγόνης η φιλία της με την Όλγα που γνωρίστηκαν στο ταξίδι προς την Αμερική, ως νύφες, και συνέχισαν στη Νέα Υόρκη; 

Γ.Φ.: Η Αντιγόνη θα ευτυχήσει να ερωτευθεί και να δεθεί με τα δεσμά της πιο γλυκιάς φιλίας. Ποτέ της δε θα ξεχάσει πως η Όλγα τής στάθηκε, όταν η ίδια έδειχνε άτολμη κι αναποφάσιστη να επιδιώξει την επανασύνδεση με τον μεγάλο της έρωτα, κάτι που ίσως να μη συνέβαινε τόσο έγκαιρα, αν η παράσταση νίκης που θα δήλωνε η Όλγα και το κουράγιο που θα της ενέπνεε, δεν υπήρχαν στη ζωή της, τη στιγμή που η ίδια η Αντιγόνη, είχε ανάγκη από έναν άνθρωπο, όχι μονάχα να την αγαπά, αλλά και να της δώσει μια περαιτέρω ώθηση για ένα καλύτερο αύριο. 

Μ.Γ.: Δικαιολογείται ο θυμός που οδηγεί την Αντιγόνη σε εκδικητικές κι υστερόβουλες πράξεις;

Γ.Φ.: Έχει περάσει τόσα πολλά εξαιτίας κακών και υστερόβουλων ανθρώπων, που προφανώς δικαιολογείται. Εξάλλου, δεν αποφασίζει τα χειρότερα για κείνους, όταν η ισχύς της, τους κάνει να φαντάζουν μικροσκοπικοί• και ανάξιοι κάθε καλής προοπτικής. Η Αντιγόνη θέλει να εκδικηθεί για τα χρόνια της ορφάνιας και την απομάκρυνσή της από την πατρίδα, καίγοντας την περιουσία και το σπίτι των πάλαι ποτέ αφεντικών της. Τα υπόλοιπα θα τα καθορίσει η μοίρα των ίδιων.

 Μ.Γ.: Ο έρωτας έχει σημαντική θέση στο βιβλίο σου. Μπορεί ένας έρωτας να κερδίσει το οικογενειακό, κοινωνικό, χωροχρονικό πλαίσιο των συνθηκών της εποχής και να επιβιώσει;

Γ.Φ.: Μονοφραστικά απαντώ εδώ: Φυσικά και μπορεί.

 Μ.Γ.: Με ποια συναισθήματα βίωσες τη συγγραφική πορεία και ποια καταστάλαξαν μέσα σου γράφοντας τη λέξη τέλος;

Γ.Φ.: Η λύπη για τα δύσκολα χρόνια, η αδυναμία για την επανασύνδεση και το ξεκίνημα μιας καινούργιας και όμορφης ζωής, όπως και η ευτυχής και φωτεινή κατάληξη του βιβλίου, χαρακτήρισαν τόσο εμένα όσο και τα αμφίσημα συχνά λοιπά συναισθήματά μου. Η όμορφη ζωή του ζευγαριού, το σπίτι τους κι η οικογένεια που κατάφεραν να στεριώσουν με τον καλύτερο τρόπο είναι ό,τι περισσότερο φρονώ πως θα μου μείνει απ’ αυτό το μυθιστόρημά μου.

*Το μυθιστόρημα «Χτύπα το φίδι στο κεφάλι» του Γιάννη Φιλιππίδη κυκλοφορεί από την Άνεμος εκδοτική

 Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε στον τραπεζικό χώρο. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός. Τον Ιούνιο 2021 κυκλοφόρησε  το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Related posts