Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
24 Νοέ 2020
Πολιτισμός

Γ.Παπαδόπουλος–Κυπραίος: Αν ενεργούσαμε διαφορετικά η Κύπρος θα ήταν Ενωμένη με την Ελλάδα

 

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος-Κυπραίος γεννήθηκε στην Ακρούντα της Κύπρου τον Μάιο του 1941. Σε ηλικία 15 ετών ορκίστηκε μέλος της ΕΟΚΑ στον αγώνα της εναντίον των Άγγλων, για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Σπούδασε Ηλεκτρονικά στην Αθήνα με υποτροφία και εργάστηκε στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (CYTA). Τον Δεκέμβριο του 1966 μετανάστευσε στο Τορόντο του Καναδά, όπου εργάστηκε σε μεγάλες εταιρείες. Φοίτησε στο College of Education του Πανεπιστημίου του Τορόντο και διορίστηκε καθηγητής Ηλεκτρονικών στο Danforth Technical School. Στην Αθήνα εγκαταστάθηκε τον Φεβρουάριο του 1974 και φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε τη δικηγορία έως τον Μάρτιο του 1985. Το 1978 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Διόπτρα.

 

ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Πληγωμένα όνειρα». Ποια είναι τα πληγωμένα όνειρα στα οποία αναφέρεται;

ΑΠ. Η Κύπρος κατοικείτο από Έλληνες και προ του Τρωικού πολέμου. Η θέση της στη Μεσόγειο και ο ορυκτός της πλούτος ήταν οι αιτίες που «πολλούς αφέντες άλλαξε», δεν άλλαξε όμως την ελληνική της καρδιά.

Επί αιώνες σκλάβα η Κύπρος σε πολλούς κατακτητές είχε πάντα ένα όνειρο. Να Ενωθεί με την μάνα Ελλάδα. Οι Κύπριοι συμμετείχαν πάντοτε στους αγώνες του Έθνους, και ήταν γι’ αυτούς ιστορική επιταγή η Ένωση. Και το όνειρο είναι φορές που γίνεται πραγματικότητα.

Ένωση και μόνον Ένωση ψήφισε το 95,7% των Κυπρίων  στο Δημοψήφισμα του Ιανουαρίου 1950, αίτημα που οι Άγγλοι δεν ικανοποίησαν, με αποτέλεσμα ο Κυπριακός λαός να επιδοθεί σε ένα τιτάνιο αγώνα εναντίον της Αυτοκρατορίας τους. Οι θυσίες των Κυπρίων, όμως, δεν αξιοποιήθηκαν από τις πολιτικές ηγεσίες της Κύπρου και της Ελλάδας, και τον Φεβρουάριο του 1958 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, και ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος υπέγραψαν με τους Άγγλους και τους Τούρκους μια συμφωνία Κολοβής Ανεξαρτησίας, που επιβλήθηκε στον λαό, χωρίς να διεξαχθεί κανένα Δημοψήφισμα.

Άδικη και μη βιώσιμη, όπως ήταν η λύση εκείνη, δεν άργησε να δημιουργήσει διακοινοτικές ταραχές, με την Τουρκία να απαιτεί Διχοτόμηση του νησιού. Το 1964, ο Γεώργιος Παπανδρέου εξόπλισε μυστικά την Κύπρο και απέστειλε μια Μεραρχία Ελληνικού στρατού στο νησί, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η πολυπόθητη Ένωση.

Δυστυχώς όμως, πέντε χρόνια ανεξαρτησίας (από το 1959 μέχρι το 1964) ήταν ικανά να δημιουργήσουν στην Κύπρο πολιτικές καταστάσεις τέτοιες που τορπιλιζόταν η μια λύση που πρότεινε ο Παπανδρέου μετά την άλλη, με τελικό αποτέλεσμα να δημιουργηθούν καταστάσεις που οδήγησαν στην απομάκρυνση της Μεραρχίας από την Κύπρο. Το Όνειρο της Ένωσης με την Ελλάδα τραυματίστηκε σοβαρά και τις συνέπειες της αποχώρησης του ελληνικού στρατού από το νησί ζούμε σήμερα…

ΕΡ. Αποτελεί μια συνέχεια του προηγούμενου βιβλίου σας «Το δαχτυλίδι» ή το καθένα, από τα δυο βιβλία, είναι αυτοτελές;

ΑΠ. «Το Δαχτυλίδι», το πρώτο μου βιβλίο» για την Κύπρο, αναφέρεται κυρίως στη συμμετοχή των Κυπρίων στους αγώνες του Έθνους, από την επανάσταση του 1821 και μετά. Επίσης, αναφέρεται και στον αγώνα της ΕΟΚΑ του 1955-1959 που οδήγησε στην υπογραφή των Συμφωνιών της Ζυρίχης και του Λονδίνου, οι οποίες επιβλήθηκαν χωρίς να τεθούν στην έγκριση του λαού με Δημοψήφισμα.

Τα «Πληγωμένα Όνειρα» καλύπτουν της περίοδο από το 1868, πριν την παραχώρηση της Κύπρου από τους Τούρκους στους Άγγλους το 1878, μέχρι και τον Οκτώβριο 1967, λίγο πριν την αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας, που στάλθηκε στην Κύπρο προκειμένου να προστατεύσει το νησί από την επαπειλούμενη Τουρκική εισβολή.

Το κάθε βιβλίο είναι αυτοτελές. Δεν απαιτείται η ανάγνωση του πρώτου, προκειμένου ο αναγνώστης να προχωρήσει στην ανάγνωση του δεύτερου. Είναι και τα δύο γραμμένα ως μυθιστορήματα, για να διαβάζονται εύκολα από άνδρες και γυναίκας, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, θα έλεγα.

ΕΡ. Στο βιβλίο σας περιγράφετε τους αγώνες της Κύπρου αρχίζοντας από τα τέλη του 19ου και φτάνει ως τα χρόνια της δικτατορίας στην Ελλάδα. Πόσος χρόνος και κόπος χρειάστηκε να αντλήσετε όλες τις πληροφορίες που χρειαζόσασταν;

ΑΠ. Τόσο κατά την αναζήτηση των λαογραφικών στοιχείων και την καθημερινότητα των ανθρώπων στο διάστημα των εκατό χρόνων που καλύπτεται από το βιβλίο, όσο και κυρίως για την περίοδο μετά το Δημοψήφισμα του 1950, απαιτήθηκε πολύς χρόνος για την άντληση και ιδιαίτερα για τη διασταύρωση των πληροφοριών.

Παρόλο που πολλά από τα γεγονότα και τις καταστάσεις από το 1955 και μετά τα έζησα ο ίδιος, και σε αρκετά από αυτά είχα και συμμετοχή, έπρεπε να διερευνηθούν και να διασταυρωθούν οι πληροφορίες μα βάση και τα νεότερα στοιχεία που ήρθαν στο μεταξύ στο φως της δημοσιότητας. Και είναι τέτοια και τόσα αυτά, που σε πολλές περιπτώσεις ανατρέπουν εντελώς τα όσα γνωρίζαμε όταν συνέβαιναν. Έτσι εξηγείται και το γιατί η ιστορία καταγράφεται δεκαετίες αργότερα, και μάλιστα όταν οι πρωταγωνιστές δεν βρίσκονται πια στη ζωή, αλλά και το πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε την ιστορία μας για να μην επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη. Θα τολμούσα να πω, ότι εμείς οι Έλληνες επαναλαμβάνουμε συχνά τα ίδια λάθη, με αποτέλεσμα η ιστορία να επαναλαμβάνεται.

ΕΡ. Είστε Κύπριος, γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στην Κύπρο, γαλουχηθήκατε με τους αγώνες της Κύπρου, έχετε βιώσει καταστάσεις εκ των έσω. Εκτός από την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων, το βιβλίο είναι -εν μέρει- και αυτοβιογραφικό;

ΑΠ. Στα «Πληγωμένα Όνειρα» περιγράφονται γεγονότα και καταστάσεις μέσα από την ιστορία του παπά-Κυριάκου και των απογόνων του, αλλά και άλλων «χαρακτήρων» που εμπλέκονται καθώς τα γεγονότα εξελίσσονται. Ο Γιώργος και ο Τοφής από την Ακρούντα, ο Ανδρέας από τον Αγρό, ο Γιάγκος από τη Δρούσια, ο Πανίκος από το Βουνί, θα μπορούσαν να ήταν οποιοδήποτε άλλοι Κύπριοι, από τις ίδιες ή άλλες περιοχές της Κύπρου, γιατί τον καιρό της ΕΟΚΑ, όλος ο λαός προσέφερε στον αγώνα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Στα «Πληγωμένα Όνειρα», η οικογένεια του παπά-Κυριάκου ήταν οι ρίζες του Γιώργου, οι ρίζες μου και, όπως γίνεται αντιληπτό, το βιβλίο περιλαμβάνει και αυτοβιογραφικά στοιχεία. Θέλω να τονίσω ότι προσπάθησα να είμαι αντικειμενικός, και τα γεγονότα και οι καταστάσεις εξετάζονται με βάση και τις νεότερες πληροφορίες που ήρθαν στο φως και αφήνεται ο αναγνώστης να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα, αλλά και να σχηματίσει γνώμη ως προς το αν ήταν εφικτό τα πράγματα να ήταν σήμερα διαφορετικά για την Κύπρο.

ΕΡ. Μέσα από την ιστοριογραφία των δυο βιβλίων σας «Το δαχτυλίδι» και «Πληγωμένα όνειρα» ποιος ήταν ο στόχος σας;

ΑΠ. Στόχος μου όταν έγραφα «Το Δαχτυλίδι» ήταν να αναδείξω τη συνεισφορά των Κυπρίων στους αγώνες του Έθνους, αλλά και για την απόκτηση της δικής τους ελευθερίας, που σήμαινε Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ήταν, η συγγραφή του, μια απάντηση σε πολλούς Ελλαδίτες, που απογοητευμένοι τελικά, από την συμπεριφορά των Κυπρίων που τους «φόρτωναν» όλες τις ευθύνες για την τραγική κατάληξη της Κυπριακής υπόθεσης ρωτούσαν «Και τι έκαναν τελικά οι Κύπριοι για την Ελλάδα και θέλουν τα πάντα από την Ελλάδα».

Η συγγραφή του τελευταίου βιβλίου μου «Πληγωμένα Όνειρα» αποσκοπεί στο να εξιστορήσει τα γεγονότα, όχι όπως μας τα έλεγαν τότε, αλλά στο ποια ήταν η πραγματικότητα, η αλήθεια, που αν την γνωρίζαμε σίγουρα θα ενεργούσαμε διαφορετικά και η Κύπρος θα ήταν σήμερα Ενωμένη με την Ελλάδα. Αντί τούτου, επί Γεωργίου Παπανδρέου, καλούσαμε την μάνα Ελλάδα να προστατεύσει του «αδελφούς Κυπρίους» όποτε η Τουρκία απειλούσε με εισβολή, ενώ «βρίζαμε» τον ελληνικό στρατό που ήταν στην Κύπρο για να θυσιαστεί αν χρειαστεί, όταν ο κίνδυνος εξέλειπε. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η μεγάλη πλειοψηφία του λαού δεν συμμεριζόταν τις απόψεις της ηγεσίας του και δάκρυσε στη θέα της αποχώρησης της μεραρχίας που αποφασίστηκε τον Νοέμβριο του 1967.

ΕΡ. Σήμερα, πολλά χρόνια μετά τις επιλογές που όρισαν την Κύπρο στη σημερινή της μορφή, ποιο είναι το συναίσθημα που έχει κατακαθίσει στη ψυχή σας;

ΑΠ. Σήμερα, 50 περίπου χρόνια από την ανάκληση της Μεραρχίας από την Κύπρο, όλοι αναγνωρίζουν ότι αποτέλεσε την αρχή πολλών δεινών για τον λαό της Κύπρου. Δεν είναι μόνο η οργή για τις χαμένες ευκαιρίες που με θλίβει, είναι και η έλλειψη της οποιασδήποτε αγωνιστικότητας ενός λαού, που στο διάστημα του επικού αγώνα της ΕΟΚΑ ήταν έτοιμος να θυσιαστεί, πολεμώντας μια παντοδύναμη αυτοκρατορία. Και προβαίνουμε, σήμερα, από τη μια παραχώρηση στην άλλη, σε μια μειοψηφία του 18%, η οποία όμως ακολούθησε την πολιτική και τις εντολές της δικής τους «μητέρας πατρίδας», ενώ εμείς, η πλειοψηφία του 82%, παρασυρμένη από τη δική μας ηγεσία, βρισκόμασταν σε συνεχή αντιπαράθεση με την Ελλάδα…

ΕΡ. Είστε ο ιδρυτής των εκδόσεων Διόπτρα που πρόσφατα συμπλήρωσαν 40 χρόνια παρουσίας στον εκδοτικό χώρο. Πως προβλέπετε το μέλλον του βιβλίου στη χώρα μας;

ΑΠ. Ακριβώς τέτοιο καιρό, τον Φεβρουάριο του 1978, η Διόπτρα πήρε σάρκα και οστά. Και σήμερα, στα σαράντα της πια, ενηλικιωμένη και με πολλές εμπειρίες, συνεχίζει παρούσα με μια καλή θέση στα εκδοτικά πράγματα της χώρας μας.

Η οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας επηρέασε, βεβαίως, το βιβλίο. Και θα συνεχίσει να το επηρεάζει αρνητικά, μέχρι η οικονομία να ισορροπήσει, πράγμα που θα χρειαστεί μερικά ακόμα χρόνια.

Το ηλεκτρονικό βιβλίο που σε διεθνή επίπεδα επηρέασε σε κάποιο αισθητό βαθμό την κυκλοφορία του έντυπου βιβλίου, στην Ελλάδα δεν είχε την ίδια τύχη. Μάλιστα μια έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, απέδειξε πως οι φοιτητές κατανοούν, αντιλαμβάνονται, καλύτερα τις πληροφορίες όταν το κείμενο που διαβάζουν από έντυπα βιβλία είναι μεγαλύτερο από μια σελίδα, σε σχέση με το ψηφιακό που διαβάζουν στις οθόνες του υπολογιστή τους. Θεωρώ, λοιπόν, ότι ούτε το ηλεκτρονικό βιβλίο θα επηρεάσει σε υπολογίσιμο βαθμό τη διάδοση του έντυπου βιβλίου.

ΕΡ. Με τη συγγραφή πότε αποφασίσατε ν΄ ασχοληθείτε; Ποιο ήταν το έναυσμα;

ΑΠ. Πάντα έγραφα διάφορα στη ζωή μου. Μάλιστα, μερικές φορές πριν ακόμα ξημερώσει σηκωνόμουνα από το κρεβάτι και έγραφα για θέματα που μου ερχόντουσαν στον νου, όταν ξυπνούσα και δεν με έπαιρνε εύκολα ο ύπνος. Και μετά κοιμόμουνα πάλι. Ρόλο στο να αρχίσω να γράφω έπαιξαν διάφορα πρόσωπα. Η κόρη μου που μου ζητούσε να γράψω την ιστορία της οικογένειας, να φτιάξω το οικογενειακό δέντρο, να βάλω σε χαρτί πράγματα που της διηγούμουν για τη ζωή μου. Η Γλυκερία, η υπεύθυνη των δικαιωμάτων της Διόπτρα, που μου ζητούσε να γράψω κάποια πράγματα από τις εμπειρίες μου, όπως της τα είχα διηγηθεί. Φίλοι και γνωστοί που μάθαιναν από μένα λεπτομέρειες για το τι είχε γίνει στην Κύπρο την περίοδο από το 1955 και μετέπειτα. Όλα αυτά προετοίμαζαν το έδαφος…

Όταν το 2010 αποφάσισα να συνταξιοδοτηθώ επί τέλους, υπήρχε ο χρόνος για κάτι τέτοιο. Το έναυσμα έδωσαν ερωτήσεις του τύπου «Και τι έκαναν οι Κύπριοι για την Ελλάδα και παρ’ ολίγον να την φέρουν σε σύγκρουση με την Τουρκία», ή, το ακόμα χειρότερο «Τι γλώσσα μιλούν οι Κύπριοι, Τούρκικα ή Αγγλικά;» κι ακόμα «Γιατί μας μισούν οι Κύπριοι;» Δεν ήταν αυτά ερωτήματα όλων των Ελλαδιτών, βέβαια. Υπήρχαν κι εκείνοι που κατέβηκαν στην Κύπρο για να πολεμήσουν, αν χρειαζόταν. Ή, εκείνοι που στη διάρκεια του αγώνα διαδήλωναν για την Ένωση, κι έφαγαν ξύλο από την αστυνομία. Η μεγάλη πλειοψηφία θεωρούσαν και θεωρούν τους Κυπρίους «αδελφούς» τους, όπως «αδελφούς» θεωρεί και η τεράστια πλειοψηφία των Κυπρίων τους Ελλαδίτες.

Λίγο το ένα, λίγο το άλλο, λίγο γιατί υπήρχαν πράγματα που ήθελα να βγάλω από μέσα μου… Όλα μαζί συνετέλεσαν στο να αρχίσω να γράφω «Το Δαχτυλίδι». Και μετά, τα Πληγωμένα Όνειρα.

ΕΡ. Ετοιμάζετε κάποιο νέο βιβλίο, κι αν ναι, σε τι θα αναφέρεται;

ΑΠ. Προς το παρόν κάνω διάλειμμα. Να τελειώσουν οι παρουσιάσεις των «Πληγωμένων Ονείρων» Το ξαπόσταμα του πολεμιστή που λέμε. Και μετά…

Ναι ήδη έχω αρχίσει την έρευνα για το επόμενο βιβλίο μου που θα φτάνει, όπως υπολογίζω, μέχρι τον θάνατο του Μακαρίου, γιατί από εκεί και πέρα αρχίζει μια νέα περίοδος για την Κύπρο. Είχε ήδη χωριστεί στα δύο… Λειτούργησαν τα κόμματα, σε δημοκρατικές αρχές, όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο.

Πότε θα είναι έτοιμο δεν το ξέρω. Θα εξαρτηθεί από τον χρόνο που θα χρειαστεί για την διασταύρωση μιας πολύ δύσκολης περιόδου που ξεκινά με την απόφαση για αποχώρηση της μεραρχίας τον Νοέμβριο του 1967, τη δημιουργία του Εθνικού Μετώπου, την απόπειρα κατά του Μακαρίου και τη δολοφονία του Γιωρκάτζη… Θα περιλαμβάνει την Τουρκική Εισβολή και θα φτάνει στον θάνατο του Μακαρίου.

Ακόμα έχω στα σκαριά, άλλο ένα βιβλίο, σε εντελώς διαφορετική γραμμή, για να συνοδέψει το βιβλίο μου «101 Διδάγματα Ζωής», στο οποίο εκτός από τα Διδάγματα του Δεύτερου Μέρους, περιλαμβάνει στο Πρώτο Μέρος του την εξέταση μερικών Συμπαντικών Νόμων. Στο βιβλίο αυτό κεντρικό θέμα θα είναι το ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΟ μας και Πώς να το κάνουμε να δουλεύει για μας. Όλα αυτό όμως «Θεού θέλωντος και καιρού βοηθούντος», όπως λέει και η λαϊκή ρήση.

Σας ευχαριστώ πολύ κύριε Παπαδόπουλε και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Κι εγώ ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σας για το βιβλίο μου και τις πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας.

*Το βιβλίο «Πληγωμένα όνειρα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από τριακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών.

Γράφει στίχους για τραγούδια ενώ μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.

 

 

 

 

 

 

 

 

Related posts