Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
01 Οκτ 2020
Πολιτισμός

Ευτυχία Μισύρη:Πρέπει να βάλουν την ποίηση σαν ξεχωριστό μάθημα από το Δημοτικό

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η   Ευτυχία   Μισύρη   γεννήθηκε   και   ζει   στην   Αθήνα.   Ασχολείται   ερασιτεχνικά   με   το θέατρο και τη μουσική. Γράφει ποιήματα, στίχους και λιμπρέτα. Το 2009 συμμετείχε στην  ατομική έκθεση της  ζωγράφου  Μαρίας  Κοκκίνη  «Η  ΑΛΛΗ  ΕΥΑ», με ομώνυμη ποιητική  συλλογή   βασισμένη  στα   έργα  της.   Το  2017  κυκλοφόρησε  η   ποιητική  της συλλογή «ΤΑΞΙΜΙΑ» και το 2020 «Η πανοπλία» από τις Εκδόσεις Πνοή. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Ευτυχία ασχολείσαι με τη μουσική, το θέατρο και την ποίηση. Από πού πηγάζει η ανάγκη σου να εκφραστείς μέσω των τεχνών;

ΕΥΤΥΧΙΑ ΜIΣYΡΗ: Έχω την αίσθηση ότι κανένας από όσους ασχολούνται με την τέχνη δεν μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια από πού πηγάζει η ανάγκη του αυτή.  Εγώ προσωπικά από παιδί είχα μια στενή σχέση και με τις τρεις μορφές τέχνης που αναφέρατε. Κινούμουν γύρω τους, ζούσα μαζί τους και παρόλο που δεν αποτέλεσαν ποτέ πηγή του βιοπορισμού μου, παρέμειναν σημεία αναφοράς της καθημερινότητάς μου. Μου έδιναν και μου δίνουν την αίσθηση της απόλυτης ελευθερίας!

Μ.Γ.: Το 2009 συμμετείχες στην ατομική έκθεση της ζωγράφου Μαρίας Κοκκίνη. Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία και ποια ακριβώς ήταν η συμμετοχή σου;

Ε.Μ.: Με την Μαρία Κοκκίνη είμαστε στενές φίλες. Ήμουν και εξακολουθώ να είμαι ένθερμη θαυμάστρια της δουλειάς της. Εκείνη την περίοδο είχε ολοκληρώσει μια συλλογή η οποία με εντυπωσίασε ιδιαίτερα και της ζήτησα να μου στείλει φωτογραφίες των έργων. Έγραψα 27 ποιήματα δίνοντας τη δική μου ερμηνεία σ’ αυτά που μου «μίλησαν» λίγο περισσότερο. Της άρεσαν και όταν έκλεισε η ατομική έκθεση κάναμε ένα μικρό βιβλίο με φωτογραφίες των πινάκων και τα αντίστοιχα ποιήματα. Τοποθετήσαμε επίσης ένα μικρό απόσπασμα δίπλα ή κάτω από τον κάθε πίνακα και το αποτέλεσμα ήταν πολύ όμορφο!

Η Μαρία Κοκκίνη πρέπει να σου πω ότι έχει κάνει την εκπληκτική εικονογράφηση και τα εξώφυλλα και των δυο βιβλίων μου που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πνοή, τα «ΤΑΞΙΜΙΑ» και την «ΠΑΝΟΠΛΙΑ». 

Μ.Γ.: Επίσης, γράφεις και στίχους και λιμπρέτα. Υπάρχει κάποιος κρυφός πόθος γύρω από αυτά;

Ε.Μ.: Το ότι γράφω στίχους και λιμπρέτα έχει να κάνει με την αγάπη μου για τη μουσική. Συνεργάζομαι με τον συνθέτη και μαέστρο Μιχάλη Γληνιαδάκη, του οποίου υπήρξα μαθήτρια στη φωνητική. Ο Μιχάλης ήταν ο πρώτος άνθρωπος που διάβασε δείγμα της γραφής μου και με ενθάρρυνε να συνεχίσω. Κάτι για το οποίο θα τον ευγνωμονώ πάντα. Κάποια στιγμή μου ζήτησε να γράψω το λιμπρέτο για ένα έργο του που ήταν στη φάση της δημιουργίας, το μιούζικαλ «Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ», διασκευή του γνωστού έργου του Εξυπερύ. Το επιχείρησα, το αποτέλεσμα τον ικανοποίησε και ακολούθησαν άλλες τέσσερις τέτοιες συνεργασίες, με παρουσιάσεις σε εκδηλώσεις, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις για μαθητές σχολείου.  Ο πόθος μου εδώ λοιπόν δεν είναι κρυφός, είναι φανερός: θα ήθελα πολύ αυτές οι ωραίες δουλειές που έχουμε κάνει με τον Μιχάλη Γληνιαδάκη, που είναι ένας εξαίρετος συνθέτης, να βρουν το δρόμο για να το ευρύ κοινό. Να υπάρξουν δηλαδή οι προϋποθέσεις για το στήσιμο και την παρουσίασή τους με ανάλογους συντελεστές, σε ανάλογο χώρο που να μπορεί να υποστηρίξει το είδος αυτό.  Τώρα για τον κρυφό πόθο που με ρωτάς, θα ήθελα να γράψω στίχους για παιδικά τραγούδια. Έχω δηλαδή κάποια παιδικά ποιήματα αλλά δεν έχω ψάξει σχετικά με τη μελοποίησή τους. Και είναι η πρώτη φορά που το λέω. 

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε η ποιητική σου συλλογή με τίτλο «Η πανοπλία». Σε τι είδους πανοπλία αναφέρονται τα ποιήματα;

Ε.Μ.: Το θέμα της συλλογής, παρότι ο τίτλος είναι «Η πανοπλία», βρίσκεται στο εσωτερικό αυτής. Καταπιάνεται με τον άνθρωπο. Πιστεύω ότι όλοι μας, μεταφορικά μιλώντας, ενδυόμαστε ένα σιδερένιο «ρούχο», το οποίο αρχίζει να δημιουργείται από τη γέννησή μας, διαμορφώνεται καθώς μεγαλώνουμε και μας περιβάλλει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Ντύνει το μυστήριο της ανθρώπινης ύπαρξης και της πορείας του καθενός μας ξεχωριστά.

Μ.Γ.: Πότε θεωρείται ότι κάποιος είναι «δίχως πανοπλία»;

Ε.Μ.: Εκείνος που θα βρεθεί στην πιο δεινή θέση να «σκαλίσει» βαθιά τον εαυτό του και να έρθει αντιμέτωπος με τις εσωτερικές αλήθειες του, όποιες κι αν είναι αυτές.

Μ.Γ.: Ποιος είναι ο παράξενος συγκάτοικος Μινώταυρος;

Ε.Μ.: Εγώ λέω ο εαυτός μας. Ο αναγνώστης όμως μπορεί να αναγνωρίσει κάποιον άλλον.

Μ.Γ.: «Κοίτα να μη συνηθίσεις μακριά σου» είναι παραίνεση στον στίχο ενός ποιήματος. Τι προκαλεί το να ξεχάσει κάποιος τον εαυτό του;

Ε.Μ.: Εξαφάνιση. Δυστυχία. 

Μ.Γ.: Σε τι είδους άνθρωπο αναφέρεται το ποίημα «Πανοπλία»;

Ε.Μ.: Θα αναφέρω δύο στίχους και νομίζω θα σου απαντήσω :

«Δυνατές αθάνατες κλειδαριές για ασθενικά θνητά πλάσματα»

«…κι ύστερα η από μέσα φωνή – Κάποτε έγραφα ποιήματα».

Μια ονειροπόλα ύπαρξη λοιπόν χωμένη στην πανοπλία του σκληρού-άτρωτου ανθρώπου, υποδυόμενη συνειδητά κάποιον άλλον, ώστε να μπορέσει να επιβιώσει. 

Μ.Γ.: Τι οδηγεί έναν άνθρωπο να «ντυθεί μια πανοπλία»;

Ε.Μ.: Δεν είναι δική του απόφαση, είναι θα έλεγα μια φυσική διαδικασία. Ξέρεις; Το θαύμα της ανθρώπινης ύπαρξης με εντυπωσίαζε και με τρόμαζε πάντα. Είναι ένας ολόκληρος πολύπλοκος κόσμος! Είναι συνάμα και άγνωστος κόσμος! Ο καθένας μας διαφορετικός και μοναδικός. Κουβαλάμε στα γονίδιά μας τόσα ίχνη άλλων ανθρώπων, μνήμες… προστίθενται στοιχεία-εμπειρίες από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι το τέλος κι ύστερα… κανείς δεν ξέρει. Η πανοπλία μας είναι η «βιτρίνα» που μας επιτρέπει να ζούμε στις οργανωμένες κοινωνίες. Μπορεί να έχει ρωγμές, ατέλειες, αλλά πάντα μας περιβάλει σαν κουκούλι. Νομίζω πως κρύβει φοβερές αντιφάσεις. Σκοτεινά μυστικά, μοχθηρά συναισθήματα, αλλά και τον ίδιο τον Θεό! Το τι θα επικρατήσει κάθε φορά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.  

Μ.Γ.: Πιστεύεις ότι ένας «δολοφόνος λύκος» μετανιώνει κι αισθάνεται τύψεις για τις πράξεις του;

Ε.Μ.: Το πλάσμα στο ποίημα είναι ένας λυκάνθρωπος. Και σαν τέτοιος έχει διττή φύση, αυτή του λύκου κι αυτή του ανθρώπου. Στην διαρκή αναμέτρηση που βρίσκονται οι δυο αυτές υπάρξεις, όταν ο άνθρωπος κερδίσει μια μάχη, τότε ναι, θα νιώσει τύψεις ο λυκάνθρωπος.

Μ.Γ.: Ποια είναι «τα μέσα μας πλάσματα» που πεθαίνουν από την πείνα;

Ε.Μ.: Ποια είναι άραγε; Ας απαντήσει ο καθένας μόνος του. Ας βρει τι πεθαίνει μέσα του κι αν τα καταφέρει ας του ξαναδώσει ζωή. 

Μ.Γ.: Ποια είναι η «εξομολογήτρα» που «σκοτώσαμε και ξεμπερδέψαμε» όπως γράφεις στο ποίημα «Εξομολόγηση»;

Ε.Μ.: Είναι αυτή η δύσκολη διαδικασία να γυρίσουμε προς τα μέσα μας και να σκαλίσουμε τη λάσπη μας. Δύσκολη γιατί ανοίγει πόρτες, που ο φόβος μας κάνει να προτιμούμε συχνά να τις κρατάμε κλειστές.

Μ.Γ.: Πότε «ένα άκακο μαύρο σκουλήκι αποφασίζει να γίνει κροταλίας»;

Ε.Μ.: Όταν το καλεί η φύση του.

Μ.Γ.: Τι αντιπροσωπεύει «το βρέφος» στον ποιητικό μονόλογο  με τον οποίο κλείνει το βιβλίο σου;

Ε.Μ.: Το «βρέφος» είναι προσωπική υπόθεση του καθενός που θα το διαβάσει. Δε θέλω να θέσω κατευθυντήριες γραμμές και να κάνω υποδείξεις με βάση τη δική μου αίσθηση. Εξάλλου ένα ποιητικό κείμενο όταν το τυπώνεις και το απελευθερώνεις δεν σου ανήκει πλέον. Αυτή είναι η ομορφιά και η δύναμή του: το γεγονός ότι μπορεί κάποιος να το πλάσει όπως του ταιριάζει, να το φέρει στα μέτρα και τις ανάγκες του, να του δώσει το δικό του νόημα. Γι’ αυτό προσπάθησα και παραπάνω να σου απαντήσω κάπως γενικά, για να μην «καλουπώσω» νοήματα. 

Μ.Γ.: Από πού αντλείς την έμπνευση για τα ποιήματά σου;

Ε.Μ.: Δεν έχω συγκεκριμένες πηγές έμπνευσης, ούτε ώρες που γράφω, ούτε χώρο, ούτε γράφω καθημερινά. Τίποτα. Γενικά δεν έχω κανόνες. Είναι η περιοχή της απόλυτης ελευθερίας μου. Μπαίνω στο «δωμάτιο» αυτό της ποίησης από μια παρόρμηση. Και τίποτα εκεί μέσα δεν έχει όρια και όρους.  Είναι όπως το γράφει ο Μανώλης Αναγνωστάκης στο ποίημά του «Εκεί θα τα βρεις». Ας το γκουκλάρει όποιος θέλει απ’ όσους διαβάζουν τη συζήτησή μας. Είναι συγκλονιστικό κείμενο και έχει άμεση σχέση μ’ αυτό που λέμε τώρα. 

Μ.Γ.: Στην ποίηση λειτουργείς με τη λογική ή με το συναίσθημα;

Ε.Μ.: Το συναίσθημα κινεί τη σκέψη και φτιάχνει αρχικά το ποίημα. Η λογική μπαίνει αργότερα, στις πολλές φορές που θα το ξαναδιαβάσω. Μέρες ή και μήνες μετά, μοιράζω αλλιώς τους στίχους ή τους αλλάζω ώστε να αποδώσω καλύτερα αυτό που σκέφτηκα, βρίσκω άλλες λέξεις για να μην επαναλαμβάνομαι και προσπαθώ να έχει όλο το αποτέλεσμα μια μουσικότητα. Εκεί, σ’ αυτή τη διαδικασία παίζει το ρόλο της η λογική. 

Μ.Γ.: Οι αναγνώστες δεν επιλέγουν εύκολα να διαβάσουν ποίηση. Πού πιστεύεις ότι οφείλεται;

Ε.Μ.: Αυτό είναι ένα ερώτημα που εμένα αλλά και πάρα πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο μας απασχολεί εδώ και χρόνια. Γιατί δεν είναι καινούριο αυτό, ούτε συμβαίνει μόνο στη χώρα μας. Μια σειρά από παράγοντες συντελούν στο να αποφεύγει να διαβάζει ποιήματα ο αναγνώστης σήμερα. Κι ας πλημμυρίζουν τα κοινωνικά δίκτυα με στίχους και αποφθέγματα κλπ. Αυτό είναι μόδα και σε διαβεβαιώ ότι η συντριπτική πλειοψηφία όσων το κάνουν δεν έχουν αγοράσει στη ζωή τους ποτέ ούτε μια ποιητική συλλογή. Σίγουρα παίζει μεγάλο ρόλο η εποχή των πολυμέσων στην οποία ζούμε και η καταλυτική δύναμη της εικόνας, με αποτέλεσμα η λογοτεχνία γενικότερα να περνάει φοβερή κρίση. Έχει αρχίσει να θεωρείται κατά κάποιο τρόπο «ρετρό».

Κατά τη γνώμη μου όμως, ο βασικότερος λόγος είναι η έλλειψη επαφής με την ποίηση από το σχολείο. Και μιλάω για την πραγματική επαφή, όχι για την αποστήθιση του βοηθήματος της ανάλυσης για να γράψουν τα παιδιά καλά στο διαγώνισμα. Διδαχθήκαμε την ποίηση με έναν άθλιο τρόπο. Με το manual στο χέρι. Γιατί ο ποιητής θέλει να πει ΑΥΤΌ, γιατί όταν διαβάζεις ένα ποίημα πρέπει να έχεις το μυαλό σου ΕΚΕΙ και να γράψεις ΕΤΣΙ το νόημα. Δεν αφήνουν τα παιδιά να αναπτύξουν τη φαντασία τους, δεν τους ζητούν να γράψουν ποιήματα, δεν κάνουν ποιητικές ώρες, δεν καλούν ποιητές να μιλήσουν μαζί τους… δεν… δεν… δεν αγαπά το σχολείο την ποίηση. Εγώ θυμάμαι όταν πήγαινα στο Γυμνάσιο είχα σχεδόν μισήσει την «Αποκριά» του Σαχτούρη λόγω του στείρου τρόπου με τον οποίο μας δίδαξαν το ποίημα αυτό. Σήμερα το λατρεύω! Πρέπει να σκεφτούν κάποιοι να βάλουν την ποίηση σαν ξεχωριστό μάθημα από το Δημοτικό ακόμα και να αφήσουν τα παιδιά να την πλησιάσουν με αγάπη, σεβασμό, δίχως το φόβο του δυσνόητου, δίχως την παραπλάνηση του αχρείαστου. Να απελευθερώσουν τη φαντασία, τον ενθουσιασμό και τη δημιουργικότητά τους μέσα από τους στίχους. Να παίξουν μαζί της. Ευτυχώς υπάρχουν ποιήματα για όλες τις ηλικίες.  Ίσως έτσι με την εξέλιξη των γενεών, σταματήσουμε να την αντιλαμβανόμαστε σαν άλλου κόσμου δημιούργημα, να την αποφεύγουμε ή και να την αντιμετωπίζουμε ακόμα ακόμα και με περιπαιχτικό τρόπο. Ας δώσουν όσοι είναι στο χέρι τους μια ευκαιρία στην ποίηση και είμαι σίγουρη ότι θ’ ανθίσει. Τα μικρά παιδιά είναι πολύ κοντά της, αρκεί να γκρεμίσουν τον τοίχο που ύψωσαν ανάμεσά τους και να τους τη συστήσουν. 

Μ.Γ.: Τελικά, υπάρχουν φορές που απαιτείται ένας είδος «πανοπλίας» για προστασία;

Ε.Μ.: Είναι φυσική διαδικασία νομίζω, όπως είπα και παραπάνω. Και όπως όλες οι φυσικές διαδικασίες, έχει σκοπό και την προστασία.  

Μ.Γ.: Κι όταν την αποκτήσει, πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να την αποποιηθεί;

Ε.Μ.: Εξαιρετικά δύσκολο ή αναπόφευκτα εύκολο. Εξαρτάται από τον ίδιο. Κάποιες φορές γίνεται μονόδρομος το να την κρατήσει επάνω του ή το αντίθετο: να την αποτινάξει.

Μ.Γ.: Σ’ ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σου εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σου.  

Ε.Μ.: Ήταν χαρά μου και σ’ ευχαριστώ πολύ κι εγώ. Καλή συνέχεια σε ό,τι ωραίο κάνεις.

*Η ποιητική συλλογή «Η πανοπλία» της Ευτυχίας Μισύρη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή. 

Μαίρη Γκαζιάνη      

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.           

Related posts