Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
10 Αυγ 2022
Πολιτισμός

Δημήτρης Αθανασέλος: Μέσω της τέχνης το προσωπικό ανυψώνεται σε συλλογικό

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Δημήτρης Αθανασέλος γεννήθηκε στη Λάρισα. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται συστηματικά με τη συγγραφή ποιημάτων, αφηγημάτων και δοκιμίων. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά (Apodyoptes, Fractal, Βακχικόν, Στρόβιλος, Διάστιχο, Νόημα). Έχει συμμετάσχει στο ανθολόγιο της Υπερρεαλιστικής Ομάδας Θεσσαλονίκης με τίτλο «Φωτοσκιάσεις», καθώς και στο λογοτεχνικό δελτίο της. Το ποίημα «Σθένος» συμπεριλήφθηκε στη δίγλωσση ποιητική ανθολογία του ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ «Ξύπνησα σε μια χώρα/I woke up in a country». H ποιητική συλλογή «Ανάβαση» αποτελεί την πρώτη εκδοτική του απόπειρα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Πότε ανακαλύψατε την ανάγκη σας να εκφράζεστε μέσω της ποίησης;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΕΛΟΣ: Από πολύ μικρή ηλικία. Σίγουρα δεν θεωρώ πως ήταν ποίηση αλλά μία απλή αποτύπωση των συναισθημάτων και των παιδικών σκέψεών μου. Αυτού του είδους η έκφραση, αν μπορώ να μπω στο παιδικό μου μυαλό, ή ακόμη κι αν το κρίνω με τη ματιά του ενήλικα τωρινού εαυτού μου, ήταν λυτρωτική και γι’ αυτό τον λόγο συνεχίστηκε έως τώρα.

Μ.Γ.: Πώς ορίζετε την ποίηση;

Δ.Α.: Πιστεύω πως δεν είναι εφικτό να δοθεί ένας ακριβής ορισμός για το τι είναι ποίηση. Η απάντηση με βεβαιότητα θα είναι ελλιπής. Παρ’ όλα αυτά, θα δοκιμάσω να δώσω μια απάντηση. Η ποίηση, η λογοτεχνία όπως και κάθε μορφή τέχνης, είναι σαν ένα είδος έμφυτης ορμής που κατακλύζει τον άνθρωπο και τον κάνει όργανό της. Ο ποιητής, σαν διάμεσος, είναι αυτός που κουβαλά, μεταφέρει και διαπλάθει την ασυνείδητη ψυχική ζωή/φωνή της ανθρωπότητας. Ποίηση είναι ένας ιδιότυπος αλλά ουσιαστικότατος τρόπος επικοινωνίας με τον εαυτό μας και τους γύρω μας. Είναι η ώθηση πάνω από τη σφαίρα της προσωπικής ζωής κι ο ποιητής, σαν άλλος αλχημιστής, καταφέρνει να μετατρέψει το ατομικό σε συλλογικό μέσα από την άντληση κοινών εικόνων και αρχετύπων από το ασυνείδητο. Ειδάλλως όταν η ποίηση είναι καθαρά προσωπική, καταλήγει ναρκισσιστική και δεν προσφέρει τίποτα άλλο παρά την ίδια της τη νεύρωση. «Η προσωπική άποψη είναι ένας περιορισμός στη σφαίρα της τέχνης» όπως μας πληροφορεί κι ο Jung. Ποίηση, λοιπόν, είναι η άρση της άρνησης και η αποτύπωση αυτής, ασχέτως αν γίνεται με επίγνωση ή όχι. Μέσω της αποτύπωσης αυτής το έργο παύει να ανήκει στον δημιουργό του αλλά στον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά που θα την κοινωνήσει με τις δικές του προσλαμβάνουσες. 

Μ.Γ.: Με τι είδους ποίηση καταπιάνεστε κυρίως;

Δ.Α. Δε μου αρέσει να κατηγοριοποιώ την ποίηση και την τέχνη γενικότερα. Δεν είμαι υπέρ του να βάζω σε κουτάκια και να κολλάω ετικέτες για να μπορώ να ορίζω τον κόσμο, τα φαινόμενα γύρω μου και ’μένα τον ίδιο καλύτερα. Το θεωρώ αρκετά περιοριστικό και ανελεύθερο. Ωστόσο σε ένα πολύ γενικό πλαίσιο που σίγουρα έχουν ήδη οριστεί πολλές υποκατηγορίες, είναι αυτό της υπαρξιακής γραφής, χωρίς βέβαια να είναι δεσμευτικό. 

Μ.Γ.: Τι αποτελεί για εσάς έμπνευση ώστε να γράψετε ένα ποίημα;

Δ.Α.: Δεν την επιλέγεις την έμπνευση – σε επιλέγει· αλλά τα πάντα ταυτόχρονα μπορούν να είναι έμπνευση ανάλογα με τη συναισθηματική κατάσταση που βρίσκεσαι. Τα θέματα τα αντλώ από την εσωτερική-κρυφή ζωή μου. Και για τον λόγο αυτό πιστεύω πως η ποίηση είναι ένα καλοστημένο strip-show, ένα ξεγύμνωμα του εαυτού που πολλές φορές εκπλήσσει και ’μένα τον ίδιο. Γράφοντας και διαβάζοντας, με μαθαίνω καλύτερα. Η εσωτερική ζωή του καθενός έχει πολλά κοινά καθώς ασυνείδητα, χιλιάδες αόρατες κλωστές μας ενώνουν από την αυγή της ανθρωπότητας. Έχουμε περισσότερα κοινά απ’ όσα νομίζουμε. Το εσωτερικό-προσωπικό μετουσιώνεται με την τέχνη, και ειδικότερα στη λογοτεχνία, σε συλλογικό. Για τον λόγο αυτό πιστεύω πως η τέχνη είναι η ανώτερη μορφή (επι)κοινωνίας. Για να κλείσω την ερώτηση λοιπόν, την έμπνευση την αντλώ από τον έσω-εαυτό μου. Τα εξωτερικά γεγονότα είναι απλά μια αντανάκλαση της εσωτερικής μας ζωής.

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε η πρώτη σας ποιητική συλλογή με τίτλο «ΑΝάΒΑΣΗ». Ποια ερμηνεία παίρνει η λέξη ανάβαση μέσα από τα ποιήματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή;

Δ.Α.: Η Ανάβαση είναι εσωτερική –γι’ αυτό και το ανάποδο τρίγωνο στο εξώφυλλο του βιβλίου– και έπειτα πραγματώνεται στα εξωτερικά γεγονότα. Σ’ αυτό το κομμάτι άντλησα έμπνευση από την ερμητική φιλοσοφία. 

Μ.Γ.: Η συλλογή χωρίζεται στις ενότητες, ΣΥΝΕΙΔΗΣΙΣ, ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΣΙΣ, ΥΠΕΡΒΑΣΙΣ-ΑΝΥΨΩΣΙΣ. Τι δηλώνεται πίσω από τους στίχους κάθε ενότητας;

Δ.Α.: Είναι τα στάδια που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος –συνειδητά ή ασυνείδητα– ωσότου τα υπερβεί. Γι’ αυτό η τρίτη και τελευταία ενότητα ονομάζεται Υπέρβασις. Είναι ο κύκλος της ζωής αν θέλεις. Χρέος μας λοιπόν είναι η αποδοχή αυτών των σταδίων ώστε να μπορέσουμε να ανυψωθούμε πάνω από τις περιστάσεις. 

Μ.Γ.: Πότε η συνείδηση αποκαθηλώνεται ώστε να περάσει στην υπέρβαση κι από εκεί στην ανύψωση;

Δ.Α.: Είναι καταγεγραμμένο στο βιβλίο. Κάποιος που επιθυμεί να ασχοληθεί με τη συλλογή βιωματικά θα μπορέσει να δώσει μία εξήγηση. Αυτός εξάλλου είναι ο σκοπός της Ανάβασης, να αποτυπώσει αυτό το λεπτό ζήτημα. Γι’ αυτό επέλεξα την ποίηση να αναλάβει αυτόν το ρόλο. 

Μ.Γ.: Η ποίηση είναι μοναξιά ή συντροφιά;

Δ.Α.: Στη θέση της συντροφιάς θα προτιμούσα την επικοινωνία γιατί πιστεύω πως η λέξη συντροφιά, την υποτιμά. Πριν τη τέχνη υπάρχει μοναξιά. Με το που υπάρξει έκφραση, δημιουργείται η επικοινωνία. Επικοινωνία με τους αποδέκτες της τέχνης σου αλλά και με τον βαθύτερο (εσωτερικό) εαυτό σου.

Μ.Γ.: Είστε φίλος με τη μοναξιά;

Δ.Α.: Με τη μοναξιά όχι, με τη μοναχικότητα ναι.

Μ.Γ.: Γράφετε πιο εύκολα στη χαρά ή στη λύπη;

Δ.Α.: Τίποτα από τα δύο αποκλειστικά. Από συναισθηματική φόρτιση ανεξαρτήτως προέλευσης. 

Μ.Γ.: Τι είδους συναισθήματα καταθέτετε στην ποίησή σας;

Δ.Α.: Καθώς προσπαθώ στη συγκεκριμένη συλλογή να αποτυπώσω την ανθρώπινη δραστηριότητα, πιστεύω πως περικλείω ένα μεγάλο φάσμα συναισθημάτων. Δεν αφιερώνομαι εμμονικά σε κάποιο συγκεκριμένα. Ανεξάρτητα από τον πεσιμισμό που διαφαίνεται σε κάποια γραπτά μου, πάντα υπάρχει φως.

Μ.Γ.: Πιστεύετε ότι ο ποιητής γράφει για τον εαυτό του ή για τους αναγνώστες;

Δ.Α.: Και για τα δύο. Γράφοντας για τους άλλους, ενυπάρχει μια φανέρωση πτυχής του εαυτού του. Γράφοντας για τον ίδιο, αποτυπώνει ασυνείδητα κομμάτια και θραύσματα ύπαρξης των άλλων. Ό,τι και να έχει στο νου του όμως, ακόμα κι αν είναι αυτοερωτικός άνθρωπος, μέσω της τέχνης το προσωπικό ανυψώνεται σε συλλογικό. 

Μ.Γ.: Θεωρείτε ότι η ποίηση έχει πέραση στον κόσμο ή την αποφεύγει και πού πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό;

Δ.Α.: Ο σύγχρονος άνθρωπος δε μεγάλωσε με ποίηση. Δεν έχει εγγραφές βιωμάτων όπου η ποίηση έπαιζε πρωτεύοντα ρόλο όπως σε κάποιες περιόδους του παρελθόντος. Πάλι με τη σημερινή παιδεία και εκπαίδευση, που η όλη προσέγγιση είναι επιδερμική, δεν δίνεται η δυνατότητα να αγαπηθεί από ένα ευρύ κοινό. Δεν είναι σε καμία των περιπτώσεων δημοφιλής αλλά και πάλι, αυτοί που νιώθουν μια κάποια κλίση, έχουν τη δυνατότητα και μπορούν να ασχοληθούν.

*Η ποιητική συλλογή ΑΝάΒΑΣΗ του Δημήτρη Αθανασέλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή,

Μαίρη Γκαζιάνη       

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά

Related posts