Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
20 Ιούν 2019
Πολιτισμός

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ: Τα μαθηματικά και η συγγραφή συνδέονται άρρηκτα μέσω της φαντασίας  

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη

Η Δέσποινα Μάντζαρη γεννήθηκε το 1984 στην Επίδαυρο και σπούδασε μαθηματικά.

Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν τα βιβλία της:

Μία, το αόρατο κορίτσι, μυθιστόρημα για παιδιά από 10 ετών (Κέδρος, 2016 – Βραβείο Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου)

Η Μι, ο Μο και το ούφο, μυθιστόρημα για παιδιά από 10 ετών (Κέδρος, 2017)

Τα δύο πρώτα βιβλία της εφηβικής/νεανικής σειράς με τις περιπέτειες του Μπίλι:

ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΥ ΜΠΙΛΙ ΒΑΝ ΝΤΕΡ ΜΠΙΧΛ Ι: Ένα ζήτημα ζωής και θανάτου, (Κέδρος, 2017)

ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΥ ΜΠΙΛΙ ΒΑΝ ΝΤΕΡ ΜΠΙΧΛ ΙΙ: Το μαύρο μπαούλο, (Κέδρος, 2018) 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κυρία Μάντζαρη, είστε μαθηματικός και παράλληλα ασχολείστε με τη συγγραφή παιδικών και εφηβικών βιβλίων. Τι σας ώθησε προς τη μια κατεύθυνση και τι προς την άλλη;

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ: Οι καλοί δάσκαλοι και τα καλά βιβλία αντίστοιχα.

Μ.Γ.: Υπάρχει σχέση μεταξύ των μαθηματικών και της συγγραφής;

Δ.Μ.: Τα μαθηματικά και η συγγραφή συνδέονται άρρηκτα μέσω της φαντασίας. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι τα μαθηματικά είναι μόνο αριθμητική και βαρετές υπολογιστικές πράξεις, αλλά η πραγματική τους φύση είναι -ευτυχώς- πολύ διαφορετική.

Στο σχολείο φτάνουμε μέχρι τους δύο άξονες, μένουμε στο επίπεδο, όλα είναι φλατ. Περνώντας στα ανώτερα μαθηματικά βλέπουμε τους τρεις άξονες, τον χώρο δηλαδή, όπου όλα αποκτούν υπόσταση και νόημα. Αργότερα προχωράμε στους τέσσερις, στους πέντε, στους άπειρους άξονες, όπου το νόημα ξαναχάνεται. Εντελώς.

Πώς μοιάζει μια μπάλα στις πέντε διαστάσεις; Πραγματικά χρειάζεται αρκετή φαντασία για να το δει κανείς αυτό, και τα μαθηματικά είναι αυτά που σου μαθαίνουν να σκέφτεσαι ακριβώς έτσι. Να σπας δηλαδή τα φράγματα της τετριμμένης λογικής και της περιορισμένης πραγματικότητας, ώστε να ανακαλύψεις νέους κόσμους. Αυτό δεν κάνει και το βιβλίο;

Μ.Γ.: Ως παιδί και ως έφηβη τι είδους ήταν τα αγαπημένα σας αναγνώσματα;

Δ.Μ.: Ξεκίνησα, όπως οι περισσότεροι, με κλασικά παραμύθια. Μεγαλώνοντας μυήθηκα στην λογοτεχνία του φανταστικού από διάφορα έργα και οι συγγραφείς που ξεχώρισαν για μένα είναι η Ursula Le Guin, ο J. R. R. Tolkien και ο Terry Pratchett.

Μ.Γ.: Ποια είναι η πηγή έμπνευσης για τα βιβλία που γράφετε;

Δ.Μ.: Για τους χαρακτήρες τα αδέρφια μου και οι φίλοι μου. Υπάρχει υλικό για τόμους. Η πλοκή και τα στοιχεία του περιβάλλοντα χώρου εμπλουτίζονται από μικρά καθημερινά πράγματα, όπως φυσικά και από βιβλία, ταινίες, σειρές.

Μ.Γ.: Για το βιβλίο σας «Μία, το αόρατο κορίτσι», ένα μυθιστόρημα για παιδιά από δέκα ετών, λάβατε το Βραβείο Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου. Σε τι αναφερόταν το βιβλίο σας;

Δ.Μ.: Ο πλανήτης στον οποίο ζει η Μία είναι πολύχρωμος. Οι κάτοικοι πολύχρωμοι. Αλλά εκείνη δεν έχει χρώμα. Είναι διάφανη. Πέρα από την ρατσιστική συμπεριφορά που αντιμετωπίζει για την έλλειψη χρώματος στο δέρμα της από τους γύρω της (στα συντηρητικά μπλε προάστια των οποίων τυγχάνει κάτοικος), βρίσκεται αντιμέτωπη και με την ‘‘Επιχείρηση Ασήμι’’ – μια μυστική υπηρεσία  που κάνει φρικτά πειράματα σε διάφανα παιδιά και τελικά τα σκοτώνει. Οι δυσκολίες είναι πολλές και καλείται να πάρει γρήγορες αποφάσεις.

Η μικρή δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει φυσικά. Μπουρδουκλώνεται, πέφτει, σηκώνεται, τρέχει, κλαίει, αγωνιά. Αναγνωρίζει όμως τους φίλους, κατανοεί τις προθέσεις, συγκρίνει και μετράει καταστάσεις, είναι ανοιχτή σε νέες ιδέες και ιδεολογίες, ζυγίζει τα στερεότυπα. Λειτουργεί με βάση το ένστικτο και προσπαθεί να δράσει όσο καλύτερα μπορεί. Αγωνίζεται. Στην αρχή μόνο για τον εαυτό της, στη συνέχεια και για άλλους.

Μ.Γ.: Επόμενο βιβλίο σας ήταν «Η Μι, ο Μο και το ούφο» επίσης μυθιστόρημα για παιδιά από δέκα ετών. Ποιοι είναι η Μι, ο Μο και το ούφο;

Δ.Μ.: Η Μι κι ο Μο είναι δίδυμα αδέρφια και το ούφο ένα εξωγήινο «κοριτσένιο» ρομπότ που έχει πάθει βραχυκύκλωμα και δεν θυμάται ποια είναι η αποστολή της στη γη. Ξαφνικά όλοι οι άνθρωποι του πλανήτη γίνονται ξύλινες μαριονέτες και η Μι, ο Μο και η παρέα τους θα ξεκινήσουν μια περιπετειώδη αναζήτηση για να βρουν τη λύση του προβλήματος.

Θα κάνουν ταξίδι στο κέντρο της Γης, ταξίδι στον χρόνο και ταξίδι σε πολλές διαστάσεις. Θα συναντήσουν δράκους με λόξιγκα, πολικές αρκούδες που παίζουν γκολφ, φοίνικες που μιλάνε, νάνους-θυρωρούς, χταπόδια-επιστήμονες, ψηφιακούς γήινους, μοβ εξωγήινους και ιπτάμενους καναπέδες. Και θα διαπιστώσουν, τελικά, πόσο χαζός μπορεί να γίνει ο άνθρωπος σε μαζικό επίπεδο όταν κυριευτεί από την προπαγάνδα και τον φόβο.

Μ.Γ.: Στη συνέχεια δημιουργήσατε τον Μπίλι Βαν Ντερ Μπιχλ και αρχίσατε να γράφετε τις ιστορίες του. Πώς εμπνευστήκατε το προφίλ του Μπίλι;

Δ.Μ.: Το προφίλ του Μπίλι βασίζεται σε αυτό του αδερφού μου (του Μπίλι) και δεν απέχει από αυτό ενός τυπικού εφήβου. Βαριέται, σκουντουφλάει, γκρινιάζει, ντρέπεται, φωνάζει, ερωτεύεται. Το κύριο χαρακτηριστικό του, όμως, έχει να κάνει με την μαγική ιδιότητα που έχει στο βιβλίο -το ότι μπορεί να μικραίνει κάτι που κοιτάζει ανάμεσα από τα δάχτυλά του. Συνήθως οι άνθρωποι μεγαλοποιούμε καταστάσεις στη ζωή μας. Ο Μπίλι τις μικραίνει. Είναι πολύ κουλ τύπος.

Μ.Γ.: Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται;

Δ.Μ.: Δεν ξέρω για να είμαι ειλικρινής. Το διάβασε ένας φίλος μου που πηγαίνει Δ’ Δημοτικού και είπε ότι γέλασε πολύ. Το διάβασε και ένας άλλος φίλος μου 67 χρονών και γέλασε κι αυτός.

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο με τις περιπέτειες του Μπίλι. Ποιο είναι «Το μαύρο μπαούλο» που αναφέρεται στον τίτλο;

Δ.Μ.: Το μπαούλο είναι μία πύλη που οδηγεί σε άλλο κόσμο. Αλλά δεν είναι το μοναδικό. Οι κόσμοι είναι 129 και κάθε ένας έχει από 128 μπαούλα που τον συνδέουν με τους υπόλοιπους.

Το χρώμα του μπαούλου είναι το ίδιο με το είδος κωμωδίας που θα ήθελα να προάγει το βιβλίο. Είναι ίδιο επίσης με το σπαθί του Έλρικ, ενός από τους λογοτεχνικούς ήρωες του Μάικλ Μούρκοκ. Σε όλο το βιβλίο υπάρχουν αναφορές, στοιχεία -αλλά- και ατόφιες κλεψιές* από την εξαλογία του επικού και τραγικού αυτού χαρακτήρα.

*Οι προθέσεις μου για κλεψιές είναι ξεκάθαρες από την αρχή: ο Μπίλι ξεκινά από το πρώτο κεφάλαιο ντυμένος “Έρλικ” και προχωρά με αυτή την αμφίεση μέχρι τέλους.

Μ.Γ.: Στην ιστορία που αφηγείστε υπάρχουν μάγισσες, ξωτικά, βαμπίρ, τρολ, λυκάνθρωποι κ.α. Ποιες πιστεύετε ότι είναι οι αναγνωστικές ανάγκες των εφήβων;

Δ.Μ.: Οι έφηβοι δεν συμβιβάζονται εύκολα, τα θέλουν όλα. Είναι επαναστάτες, αντικομφορμιστές, ιδεολόγοι και οραματιστές. Ονειρεύονται έναν καλύτερο κόσμο απαλλαγμένο από τον κυνισμό που χαρακτηρίζει την κοινωνία μας. Παράλληλα είναι απρόβλεπτοι γιατί στον ψυχισμό τους εναλλάσσονται η υπερβολική αυτοπεποίθηση με την υπερβολική ανασφάλεια. Αυτό τους κάνει κάπως δραματικούς ώρες ώρες, γι’ αυτό στα βιβλία του Μπίλι κύριος άξονας είναι η σάτιρα και ο σαρκασμός που επιτρέπουν να μιλήσεις για τα πιο σοβαρά ζητήματα μέσα από ένα πιο ανάλαφρο πρίσμα.

 

Μ.Γ.: Τι θέλετε να τους περάσετε μέσα από τις ιστορίες του Μπίλι;

Δ.Μ.: Να τους δημιουργηθούν ερωτήματα, όχι να πάρουν απαντήσεις. Σε όλους τους φανταστικούς κόσμους (ελπίζω και σε αυτόν του Μπίλι) μπορούμε να δούμε έναν αντικατοπτρισμό του δικού μας. Η σύγκριση της πραγματικότητας ενός καινούριου κόσμου με αυτή που βιώνουμε μας προκαλεί να αμφισβητήσουμε όσα ξέρουμε -κατ’ επέκταση και τον εαυτό μας. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της δικής μας κοινωνίας που μας κάνουν αυτούς που είμαστε; Κατά πόσο μας επηρεάζουν, μας αλλάζουν, μας εκφυλίζουν -ίσως;-, αλλά και μας καθορίζουν ως μονάδες;

Μ.Γ.: Διαβάζοντας το βιβλίο σας έρχονταν στη σκέψη μας αντίστοιχες εικόνες από ξένες ταινίες. Έχετε επηρεαστεί από αυτές;

Δ.Μ.: Σίγουρα, όπως και από σειρές και βιβλία. Οι επιρροές είναι πολλές. Τα πιο σύγχρονα έργα ακολουθούν γρήγορους ρυθμούς, δεν στέκονται σε μία μόνο ιδέα και βασίζονται στις ανατροπές. Μου αρέσει αυτή η φόρμα.

Μ.Γ.: Υπάρχει κάποιος συμβολισμός στο βιβλίο σας σχετικά με την ύπαρξη παράλληλων κόσμων;

Δ.Μ.: Γενικότερα οι παράλληλοι κόσμοι, οι παράλληλοι εαυτοί και η επαφή του ενός με τον άλλο σίγουρα επιτρέπουν πολλά επίπεδα ανάλυσης. Δίνοντας μία μοναδική απάντηση σε αυτό το ερώτημα φαντάζομαι πως “καταστρέφω” αυτό τον πολυεπίπεδο χαρακτήρα, οπότε θα αναφερθώ σε ένα στοιχείο που ήταν ένας από τους πιο ξεκάθαρους στόχους του βιβλίου.

Κάτι που δεν μου αρέσει όταν το συναντώ σε παράλληλους κόσμους είναι ο καλός και ο κακός εαυτός. Αν οι χαρακτήρες δεν είναι όμοιοι τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για το ίδιο άτομο. Γι’ αυτό οι Μπίληδες μοιάζουν.

?

Η διαφοροποίηση στον χαρακτήρα τους έγκειται σε μεγάλο βαθμό στις συνθήκες που βιώνουν μέσα από το κοινωνικό και πολιτικό καθεστώς που τους περιβάλλει. Ο Μπίλι περνάει από τη δημοκρατία στη δικτατορία και στην τρομοκρατία. Εκεί συναντά τον εαυτό του και βλέπει τι θα έκανε αν βίωνε αυτή την αγριότητα, αναλύοντας τα στάδια ωρίμανσης που έπρεπε να περάσουν ώστε να παρθούν ορισμένες αποφάσεις.

Αυτό είναι κάτι που καλό θα ήταν να το αναρωτηθεί κανείς για τον εαυτό του. Πόσο επηρεάζεται από το περιβάλλον του και πώς θα ήταν αν οι συνθήκες αλλάξουν. Αν πχ αύριο βομβαρδιστεί το σπίτι μου και πεθάνουν οι γνωστοί μου, οι φίλοι μου και η οικογένειά μου θα παραμείνω ίδια; Δε νομίζω. Και μετά τι θα κάνω;

Θα μείνω; Θα πολεμήσω; Θα φύγω; Πού θα πάω;

Ναι; Όχι; Γιατί;

Και μόνο τα ερωτήματα σε αλλάζουν, πόσο μάλλον η ίδια η αλλαγή.

Μέχρι και ένας απλός πονοκέφαλος σε αλλάζει. Ναι; Όχι; Γιατί;

Μ.Γ.: Ποια είναι η γνώμη σας για το ελληνικό παιδικό και εφηβικό βιβλίο;

Δ.Μ.: Υπάρχει αρκετός συντηρητισμός αλλά τα τελευταία χρόνια το παιδικό και εφηβικό βιβλίο στην Ελλάδα εξελίσσεται προς το καλύτερο. Έχει γίνει πιο τολμηρό, αποφεύγει τους διδακτισμούς και την ψευτονεανική γλώσσα, αποδομεί τα στερεότυπα και σπάει σιγά σιγά στεγανά και καλούπια. Πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε πολύ καλό δρόμο.

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Δ.Μ.: Σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία στη σελίδα σας!

*Το βιβλίο «Το μαύρο μπαούλο» της Δέσποινας Μάντζαρη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

 

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από τριακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Το διάστημα Ιούλιος 2017 έως Μάρτιος 2018 διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλη της αγάπη είναι το θέατρο με το οποίο ασχολείται ερασιτεχνικά.       

 

 

 

Related posts