Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
24 Σεπ 2020
Πολιτισμός

Βασιλική Π. Χρυσοστομίδου:Η γραφή μιας ιστορίας είναι μια διαδικασία άγχους και πόνου

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

H Βασιλική Π. Χρυσοστομίδου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Σπούδασε στα ΤΕΙ Βρεφονηπιοκομίας, στη Φιλοσοφική σχολή και στο μεταπτυχιακό τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου πανεπιστημίου. Εργάζεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το διήγημά της «Ο Μικρομέγαλος» συμπεριλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο Αντιθέσεις. 55 βραβευμένα διηγήματα των εκδόσεων ΙΑΝΟS. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Έχετε σπουδάσει στα ΤΕΙ Βρεφονηπιοκομίας, στη Φιλοσοφική σχολή και στο μεταπτυχιακό τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου πανεπιστημίου. Με τη συγγραφή πότε αρχίσατε ν΄ ασχολείστε;

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΟΥ: Έγραφα από μικρό παιδί, αλλά χωρίς  συστηματικό τρόπο. Με τη συγγραφή άρχισα να ασχολούμαι  με συνέπεια τα τελευταία έξι χρόνια. Τα μαθήματα δημιουργικής γραφής που παρακολούθησα στον Ιανό,  με δάσκαλο το συγγραφέα Χρήστο Οικονόμου, με βοήθησαν να  προσεγγίσω  τη συγγραφή με την απαιτούμενη σοβαρότητα και αφοσίωση και να ανακαλύψω νέους τρόπους έκφρασης και δημιουργίας. 

Μ.Γ.: Σήμερα εργάζεστε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ποια είναι η σχέση σας με τα παιδιά;

Β.Χ.: Δουλεύω με νέους ανθρώπους  στα  Επαγγελματικά Λύκεια εδώ και είκοσι τρία χρόνια και θεωρώ ότι η σχέση που έχω αναπτύξει με τους μαθητές και τις μαθήτριές μου βασίζεται  στην αγάπη και στην αλληλοεκτίμηση. Είναι αλήθεια ότι τα παιδιά του σχολείου μου αντιμετωπίζουν πολλά οικονομικά, οικογενειακά, μαθησιακά και  κοινωνικά προβλήματα. Ωστόσο, αυτά τα παιδιά, που πολλές φορές εργάζονται μετά το σχολείο ή στις διακοπές τους με εντυπωσιάζουν καθημερινά  με το ήθος, την αξιοπρέπεια και την αντοχή τους και αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση.  Η σχέση μου με τα παιδιά σφυρηλατείται καθημερινά μέσα στο μάθημα, στις δημιουργικές δραστηριότητες και στις εκδηλώσεις του σχολείου που αναλαμβάνουμε και, βέβαια, στη θεατρική μας ομάδα «Κόκκινο στο Γκρίζο», που θέτει πρωτίστως παιδαγωγικούς στόχους και ενσωματώνει  όλα τα παιδιά του σχολείου που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για το θέατρο και την έκφραση. 

Μ.Γ.: Πιστεύετε ότι το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των σημερινών εφήβων μαθητών; 

Β.Χ.: Πιστεύω  ότι το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να διαρρήξει τα στεγανά της αποστήθισης και της εξεταστικής κυριαρχίας και να ανοίξει τον δρόμο στην φαντασία, στην έμπνευση, στη συνεργατικότητα και στην ελεύθερη έκφραση στηρίζοντας πολύπλευρα όλα τα παιδιά, και κυρίως αυτά που προέρχονται από ένα οικονομικά και πολιτισμικά υστερημένο περιβάλλον. Οι έφηβοι σε όλες τις εποχές, και όχι μόνο σήμερα, ενθουσιάζονται όταν καλούνται να αναπτύξουν πρωτοβουλίες και δράσεις σε ζητήματα που  εμπίπτουν στα ενδιαφέροντά τους. Οι μάχιμοι εκπαιδευτικοί με πρωτότυπες και δημιουργικές δράσεις καταφέρνουν εδώ και χρόνια  να στηρίζουν  εμπράκτως και να ενθαρρύνουν σημαντικά  τους μαθητές τους, αλλά χρειάζεται γενναία  οικονομική ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης για βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής, μείωση του αριθμού των μαθητών στα τμήματα και διορισμό μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού. Παράλληλα  χρειάζεται βαθιά αναδιάρθρωση του συστήματος   για να φτιαχτεί ένα σχολείο που θα βοηθά τα παιδιά να ανακαλύπτουν τα ταλέντα και τις κλίσεις τους  και  θα στοχεύει στη δημιουργία  σκεπτόμενων και ανεξάρτητων ανθρώπων. 

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας με τίτλο «Σπασμένα τσιγάρα» και αφορά συλλογή διηγημάτων. Πώς προέκυψε ο ιδιαίτερος αυτός τίτλος;

Β.Χ.: Στο μάθημα δημιουργικής γραφής  μου ανατέθηκε η συγγραφή ενός διηγήματος με αυτόν τον τίτλο. Έτσι γεννήθηκε ο Ιάκωβος, ένας δημόσιος υπάλληλος που εξαφανίζεται αφήνοντας στο τελευταίο συρτάρι του γραφείου του ένα μικρό σωρό από σπασμένα τσιγάρα. Ο τίτλος «Σπασμένα τσιγάρα» προϊδεάζει τον αναγνώστη  για  τις  συγκρούσεις, τις ρωγμές και τις θραύσεις  που θα συναντήσει στις  ιστορίες της συλλογής, όπου   οι ήρωες δοκιμάζονται σε ένα δύσκολο τεστ αντοχής των υλικών από τα οποία είναι πλασμένοι.

Μ.Γ.: Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης στην αφήγηση των διηγημάτων σας;

Β.Χ.: Ο αναγνώστης  παρακολουθεί σελίδα τη σελίδα τους ανθρώπους  να λυγίζουν σαν τσιγάρα που τα σπάζει σε δυο κομμάτια το παντοδύναμο χέρι της μοίρας. Έρχεται σε επαφή με τις αντιφάσεις  που είναι σύμφυτες με όλες τις ανθρώπινες σχέσεις   και  πεποιθήσεις. Ο Πάτροκλος  απολύει τον καλύτερό του φίλο, τον Αχιλλέα, η Σοφία εύχεται στιγμιαία να πεθάνει το μωρό της, η Μάγδα  ετοιμάζει ένα γλυκό για να γιορτάσει το θάνατο της ερωτικής της αντίζηλης, η Ζωή ψάχνει για πατρίδα, η Στέφκα αποχαιρετά τον χρυσαφένιο της γιο που αναγκάστηκε να πουλήσει,  ο Νίκος κυκλοφορεί αγνώριστος στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, o εναερίτης Kοσμάς  απαρνείται τα ύψη και τον ανοιχτό ουρανό, ο  αστυνομικός Μαυράκης λύνει το γρίφο με τα σπασμένα τσιγάρα του εξαφανισμένου Ιάκωβου, ο θαυματοποιός Ντίνος αρχίζει να πιστεύει στα θαύματα και το paper boy ένα μικρό αγόρι  που είναι σίγουρο  ότι είναι φτιαγμένο από χαρτί,  ανυπομονεί να δοκιμάσει τη γεύση από το λιπγκλός  κεράσι στα χείλη της αγαπημένης του συμμαθήτριας. 

Μ.Γ.: Πρόκειται για βιογραφικές ή βιωματικές ιστορίες;

Β.Χ.: Οι ιστορίες μου εμπεριέχουν, οπωσδήποτε, κάποια  βιωματικά στοιχεία, αλλά μόνο τόσα όσα χρειάζεται για να υποστηριχθεί  η μυθοπλασία. 

Μ.Γ.: Οι ήρωές σας είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας;

Β.Χ.: Οι ήρωές μου είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας  και της γειτονιάς. Κινούνται κυρίως στον Πειραιά, στη Δραπετσώνα, στο Κερατσίνι , στο Πέραμα στην Αίγινα και στη Σαλαμίνα, δηλαδή στις περιοχές που εγώ ζω και κινούμαι. Είναι άνθρωποι που  θα μπορούσες  να συναντήσεις στο λεωφορείο και στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, στο φεριμπότ για Σαλαμίνα και στην παραλία της Αίγινας.

Όπως όλοι μας, έχουν κι αυτοί τους δικούς τους καημούς, τις δικές τους ενοχές  και τα δικά τους μυστικά, πενθούν  κρυφά για τα χαμένα όνειρά τους και πασχίζουν να διασώσουν την ανθρωπιά  που είναι, κατά την άποψή μου, το τελευταίο καταφύγιο της ύπαρξής μας. 

Μ.Γ.: Υπάρχει κάποιο κοινό σημείο σε όλα τα διηγήματα;

Β.Χ.: Όλοι οι ήρωες είναι άνθρωποι με κρυμμένα μυστικά και βαθιά τραύματα που προσπαθούν να ξεχάσουν  και τελικά εγκλωβίζονται μέσα στο πλέγμα των αποσιωπήσεών τους. Για όλους έρχεται η στιγμή που ένα τυχαίο ή απροσδόκητο  γεγονός προκαλεί βαθιά ρωγμή στο περίβλημα της  απόκρυψης  και αναγκάζονται να αναμετρηθούν με  τις  ανεπούλωτες πληγές που σκαλίζουν για χρόνια κρυφά, αλλά και με τους μεγαλύτερους φόβους τους. 

Μ.Γ.: Ποια συναισθήματα συναντάμε στις σελίδες του βιβλίου;

Β.Χ.: Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι επειδή οι ήρωες  ταλανίζονται στις περιπέτειες των διαψεύσεων και των ματαιώσεών τους, διακατέχονται κυρίως  από έντονα αρνητικά συναισθήματα, όπως η αγανάκτηση, η οργή, ο φόβος, η ανησυχία, η δυσαρέσκεια.  Η οδύνη έρχεται σε ένα καίριο σημείο της διήγησης για να δοκιμάσει τις αντοχές τους. Από κει και έπειτα, όμως, αναδύεται το συναίσθημα, που θεωρώ, ή τουλάχιστον, θα ήθελα να κυριαρχεί σε όλες τις αφηγήσεις των «Σπασμένων τσιγάρων» και αυτό είναι η συμπόνια που νικάει την οδύνη και ανυψώνει την ανθρώπινη ύπαρξη. 

Μ.Γ.: Εσείς με ποια συναισθήματα βιώσατε τη συγγραφική συμπόρευση με τους ήρωές σας;

Β.Χ.: Η διαδικασία της γραφής μιας ιστορίας  είναι, ούτως ή άλλως, μια διαδικασία άγχους και πόνου. Αν ο συγγραφέας δεν συμπάσχει με τους ήρωές του, αν δεν τους δει, δεν τους ακούσει, δεν τους αγγίξει και δεν τους μυρίσει, τότε δεν μπορεί να τους ζωντανέψει .Οι ήρωες  που  πλάθονται  χωρίς  να έχουν ευθύνη και συνείδηση  θα είναι για πάντα χάρτινοι και θα θυμίζουν μαριονέτες  που κουνιούνται σπασμωδικά. Δεν θα πείθουν και δεν θα συγκινούν κανέναν. Προσπάθησα να χτίσω ολοκληρωμένα τους ήρωες των ιστοριών μου, πασχίζοντας να ανακαλύψω λεπτομέρειες από την καθημερινή τους ζωή και τις συνήθειές τους. Όταν τους οδήγησα στο σημείο της κορύφωσης της αφήγησης, της σύγκρουσης δηλαδή,   με προκάλεσαν να μπω στη θέση τους  και τότε ήρθα αντιμέτωπη με τους δικούς μου, προσωπικούς φόβους και τις δικές μου αγωνίες. Πορεύτηκα δίπλα στους ήρωές μου με πίστη,  σεβασμό, συμπόνια και αγωνία για την έκβαση της ιστορίας τους. 

Μ.Γ.: Υπάρχει κάποιο διήγημα που σας συγκίνησε περισσότερο όταν το γράφατε;

Β.Χ.: Νομίζω ότι με συγκίνησε περισσότερο το  «Απάγκιο και το ρίζωμα». Είναι ένα διήγημα βασισμένο σε ιστορικά γεγονότα και  εκτυλίσσεται στα χωριά της Θεσπρωτίας την περίοδο της  Κατοχής. Η  κεντρική ηρωίδα είναι  η   Ζωή, μια ηλικιωμένη γυναίκα  που ζητά να της αποδοθεί η ελληνική ιθαγένεια, ενώ παράλληλα  ανακαλύπτει με σπαρακτικό τρόπο την πραγματική  σημασία της έννοιας «πατρίδα». 

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που θα θέλατε να εισπράξει ο αναγνώστης;

Β.Χ.: Θα ήθελα κάθε μου διήγημα  να έχει λεία, καλοδουλεμένη επιφάνεια, αλλά και ένα  δικό του  «γρέζι», μια  μικροσκοπική  απόληξη που   θα  σκαλώνει στη μνήμη  του αναγνώστη, θα αναστατώνει το μυαλό και την  καρδιά του. Θα  ήθελα ο αναγνώστης να συνδεθεί με τους ήρωες των διηγημάτων, να συγκινηθεί και νιώσει ότι είναι υπαρκτοί και ότι τους γνωρίζει και. προπάντων, να τους θυμάται. Πολύ θα μου άρεσε να προκαλώ  τους αναγνώστες   να σκηνοθετούν  στο σινεμά της φαντασίας τους   ταινιάκια  μικρού μήκους, ανασυνθέτοντας εικόνες  και ζωντανεύοντας τους ήρωες των ιστοριών του βιβλίου. Τέλος, θα  είμαι ευτυχής, αν τα διηγήματά μου καταφέρουν να ωθήσουν  τους αναγνώστες  σε  προσωπικούς αναστοχασμούς  και απολογισμούς.

*Η συλλογή διηγημάτων «Σπασμένα τσιγάρα» της Βασιλική Χρυσοστομίδου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. 

Μαίρη Γκαζιάνη       

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.

Related posts