Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
14 Ιούν 2021
Πολιτισμός

Αθηνά Μαλαπάνη: Ο αφηγητής ψυχαναλύει τους ήρωές τους και ψυχαναλύεται

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Αθηνά Μαλαπάνη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1990. Είναι απόφοιτη Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, από όπου αποφοίτησε με άριστα (2008-2012). Εκεί παρακολούθησε και το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών κλασικής φιλολογίας, από όπου αποφοίτησε επίσης με άριστα (2012-2014). Έχει παρακολουθήσει και ένα πρόγραμμα Επιχειρηματικότητας στο Οικονομικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών (2017-2018). Εργάζεται στην ιδιωτική εκπαίδευση ως φιλόλογος και καθηγήτρια δημιουργικής γραφής. Επιπλέον, έχει αναλάβει τη διόρθωση – επιμέλεια διάφορων επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων. Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια Φιλολογίας, Παιδαγωγικών και Επιχειρηματικότητας με έναν αξιόλογο αριθμό προφορικών ανακοινώσεων και έχει παρακολουθήσει σεμινάρια και συνέδρια Φιλολογίας, Παιδαγωγικών και Ψυχολογίας.  Πέρα από τη λογοτεχνική συγγραφή, αγαπά  και τη λογοτεχνική και τη θεατρική κριτική.

 ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Κυρία Μαλαπάνη είστε φιλόλογος και παράλληλα ασχολείστε με τη συγγραφή. Τι σας ώθησε στην επιλογή των σπουδών και ποια ανάγκη σας ικανοποιείτε μέσω της συγγραφής;

ΑΘΗΝΑ ΜΑΛΑΠΑΝΗ: Οι σπουδές μου στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών είχαν καθαρά πρακτικό χαρακτήρα. Έπρεπε να σπουδάσω για να έχω μια πιστοποιημένη γνώση σε ένα αντικείμενο και να μπορώ να εργαστώ. Ευτυχώς για εμένα, σπούδασα κάτι που μου αρέσει -για την ακρίβεια, μου άρεσε από μικρή ηλικία- και μπορώ να το συνδυάσω με τη μεγάλη αγάπη που επίσης είχα ανέκαθεν, τη συγγραφή. Η φιλολογία με βοηθά στο τεχνικό μέρος της γλώσσας -δομή, οργάνωση του λόγου, σύνταξη, μορφολογία, λεξιλόγιο- και η λογοτεχνία στο να εκφράζω ενδόμυχες σκέψεις και συναισθήματα, αλλά και προβληματισμούς μου. η συγγραφή αποτελεί για εμένα έναν μηχανισμό ψυχικής αποφόρτισης.

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων σας «Ψυχικές Αυτοχειρίες». Τι είδους διηγήματα περιλαμβάνει;

Α.Μ: Πρόκειται για μια ανθολογία 13 διηγημάτων, αυτοτελών ιστοριών που η κάθε μία έχει δικό της νόημα και περιεχόμενο, αλλά όλες έχουν κοινό άξονά τους, τον θάνατο και την αυτοκτονία. Στα διηγήματα αυτά θίγω κοινωνικά προβλήματα, όπως τη μοναξιά, τη διαδικασία της ολοκλήρωσης της προσωπικότητάς μας, τον ρατσισμό, τα στερεότυπα στη σεξουαλική ζωή και ελευθερία, τις διατροφικές διαταραχές, την ερωτική απογοήτευση κ.ά. Στόχος μου είναι να μεταλαμπαδεύσω κάποιους βασικούς προβληματισμούς μου στο αναγνωστικό κοινό και να κάνω τους άλλους ανθρώπους να βρουν ιστορίες προσωπικές, δικές τους, ένα κομμάτι του εαυτού τους… Το βίωμα μέσα από τη λογοτεχνία και μέσα στη λογοτεχνία αποτελεί βασική επιδίωξη κάθε καλού συγγραφέα, γιατί έτσι πρέπει να διαπαιδαγωγήσει το κοινό του.

Μ.Γ.: Δεδομένου ότι έχετε παρακολουθήσει και σεμινάρια ψυχολογίας, τι θέλετε να περάσετε στον αναγνώστη; 

Α.Μ.: Στόχος μου μέσα από τις Ψυχικές αυτοχειρίες είναι να μεταλαμπαδεύσω κάποιους βασικούς προβληματισμούς μου στο αναγνωστικό κοινό και να κάνω τους άλλους ανθρώπους να βρουν ιστορίες προσωπικές, δικές τους, ένα κομμάτι του εαυτού τους… Το βίωμα μέσα από τη λογοτεχνία και μέσα στη λογοτεχνία αποτελεί βασική επιδίωξη κάθε καλού συγγραφέα, γιατί έτσι πρέπει να διαπαιδαγωγήσει το κοινό του.

Μ.Γ.: Πως πραγματοποιείται η ψυχική αυτοχειρία κι από που προέρχεται;

Α.Μ.: Η αυτοκτονία της ψυχής μας προέρχεται από τα εμπόδια που πολλές φορές εμείς οι ίδιοι θέτουμε στον εαυτό μας ή δεν θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε. Παρατηρώ καθημερινά γύρω μου ανθρώπους -πολλές φορές ακόμη κι εμένα την ίδια- που θέτουν εμπόδια και προκαλούν δυσκολίες και προβλήματα από εκεί που δεν υπάρχουν. Έτσι, δυσκολεύουν την επικοινωνία τόσο με τους άλλους όσο και με τον εαυτό τους, με αποτέλεσμα να μην έχουν ισορροπημένες σχέσεις, άρα και ποιότητα ζωής ενδεχομένως. Η αυτοκτονία, το τέλος της ψυχικής μας ευημερίας λοιπόν, προέρχεται όταν εμείς οι ίδιοι φοβόμαστε να παλέψουμε με τους φόβους και τις φοβίες μας και αρνούμαστε να καταρρίψουμε κάποια εμπόδια. Σαφώς και πολλές φορές οι συνθήκες είναι πολύ ισχυρές, έως και καταλυτικές. Ωστόσο, ο άνθρωπος δεν πρέπει να μοιρολατρεί, αλλά να προσπαθεί πάντα για το καλύτερο.

Μ.Γ.: Τι άνθρωποι είναι οι ήρωες των διηγημάτων σας;

Α.Μ.: Απλοί καθημερινοί άνθρωποι σύμφωνα με τα ανθρώπινα μέτρα και σταθμά. Τίποτα το εξεζητημένο ούτε το υπερβολικό. Κάποιοι είναι χειρώνακτες, άλλοι καλλιτέχνες, κάποιοι επιστήμονες, κάποιοι βιώνουν τη μοναξιά, την ερωτική απογοήτευση, την απαισιοδοξία, κάποιοι βρίσκουν τη δύναμη να τα νικήσουν όλα αυτά, κάποιοι είναι θύτες και κάποιοι θύματα, κάποιοι πολλές φορές και τα δύο.

Μ.Γ.: Ο ψυχικά αυτόχειρας είναι θύμα των άλλων ή του εαυτού του;

Α.Μ.: Θεωρώ ότι και οι δύο πλευρές έχουν συμβάλλει. Όπως ήδη ανέφερα, πολλές φορές οι συνθήκες είναι καταλυτικές και η επιρροή τους πολύ ισχυρή, αυτό δεν μπορεί να το αρνηθεί κανείς. Ωστόσο, πολλές φορές φταίμε κι εμείς που δεν διεκδικούμε όλα όσα πρέπει και κυρίως, δεν μαθαίνουμε να διεκδικούμε όλα όσα αξίζουμε. Γενικότερα, το μήνυμα που θέλω να περάσω μέσα από τις ιστορίες του βιβλίου μου είναι και ότι, αν διαπιστώνουμε πως κάποιοι άνθρωποι είναι τοξικοί και μας αποτρέπουν από την ψυχική μας ευεξία, πρέπει να απομακρυνόμαστε από αυτούς ή να βρίσκουμε τρόπους να τους αντιμετωπίζουμε. Γι’ αυτό πρέπει να καλλιεργούμε την ψυχή μας, είτε με διάβασμα ψυχολογικών βιβλίων είτε με σχετικά σεμινάρια (π.χ. ψυχολογίας, αυτοβελτίωσης) είτε με την ψυχοθεραπεία.

Μ.Γ.: «Η δυστυχία της υλικής ευδαιμονίας» είναι ο τίτλος του πρώτου διηγήματος. Η υλική ευδαιμονία είναι πάντα μια ουτοπία;

Α.Μ.: Όχι πάντοτε. Σαφώς και χρειαζόμαστε κάποια υλικά αγαθά για να επιβιώσουμε και να έχουμε ποιότητα ζωής. Ωστόσο, πρέπει να προσπαθούμε να μη γινόμαστε δούλοι των υλικών αγαθών, του υλισμού και να θεωρούμε ότι όλη η ζωή μας εξαρτάται από αυτά, ενώ υπάρχουν και οι αξίες για τις οποίες πρέπει να παλέψουμε και να τις έχουμε στη ζωή μας, γιατί συντελούν στην ολοκλήρωσή μας.

Μ.Γ.: Τι είδους μοναξιά βιώνει η ηρωίδα του διηγήματος;

Α.Μ.: Βιώνει τη μοναξιά που προκαλείται πολλές φορές από την εργασιομανία και μας απομονώνει από τους άλλους ανθρώπους, αλλά ακόμη και από εμάς τους ίδιους.

Μ.Γ.: Στα περισσότερα διηγήματα στο τέλος υπάρχει μια ανατροπή. Πρόκειται για λογοτεχνικό τέχνασμα ή θέλατε να δηλώσετε κάτι ιδιαίτερο;

Α.Μ.: Θέλω να δείξω πως όλα στη ζωή μπορούν να ανατραπούν, γι’ αυτό πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση.

Μ.Γ.: «Οι αναμνήσεις μας, εάν δεν σβήσουν έγκαιρα από το μυαλό και την καρδιά, σχηματίζουν μια κρούστα που μας βαραίνει και την κουβαλάμε» γράφετε στο δεύτερο διήγημα. Από τι αποτελείται αυτή η κρούστα και τι συνέπειες έχει;

Α.Μ.: Αυτή η κρούστα αποτελείται από τις αναμνήσεις του παρελθόντος. Οι αναμνήσεις διαφοροποιούν τα γεγονότα, τον τρόπο που θέλουμε να τα θυμόμαστε. Κάποια γεγονότα τα ωραιοποιούμε υπερβολικά -ενώ δεν το αξίζουν- και κάποια άλλα τα ευτελίζουμε -ενώ μπορεί και να μην το αξίζουν. Οι αναμνήσεις γενικά πρέπει να κρατούνται, αλλά να έχουν να μας διδάξουν, να μας δώσουν παραδείγματα -προτρεπτικά ή αποτρεπτικά. Διαφορετικά, μας ταλανίζουν για πράγματα που μετανιώνουμε.

Μ.Γ.: Τι συμβολίζουν οι «Επτά σταγόνες» στο ομότιτλο διήγημα; ,

Α.Μ.: Τις επτά ημέρες της εβδομάδας και κάτι που αισθανόμαστε. Κάθε σταγόνα περικλείει και διαφορετικά ή και ομοειδή συναισθήματα.

Μ.Γ.: «Ο αφηγητής ψυχαναλύει και ψυχαναλύεται;» ρωτάτε στο διήγημα «Μια άλλη Ευρυδίκη…». Ποια είναι η δική σας απάντηση; 

Α.Μ.: Ναι, κατεξοχήν! Ο αφηγητής ψυχαναλύει τους ήρωές τους και ψυχαναλύεται παράλληλα και ο ίδιος, αναπόφευκτα και αναπότρεπτα. Άλλωστε, όταν αφηγούμαστε ιστορίες σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε, συμμετέχουμε με όλο μας το είναι… Είναι ένας τρόπος πολύ καλής ψυχανάλυσης.

Μ.Γ.: «Πόσο βαθιά είναι τελικά η ψυχή του ανθρώπου και πόσο περίπλοκος ο ψυχισμός του;» είναι πάλι μια δική σας ερώτηση στο διήγημα «Το γράμμα». Τι προκύπτει σύμφωνα με την ηρωίδα του διηγήματος;

Α.Μ.: Η απάντηση είναι ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι πολύ βαθιά και ο ψυχισμός του περίπλοκος, γι’ αυτό και πρέπει πάντοτε να διερευνάται όσο γίνεται. Όμως, η ψυχή θα αποτελεί πάντοτε ένα ανεξερεύνητο μυστήριο για τον άνθρωπο ανά τους αιώνες!

Μ.Γ.: Πως προκλήθηκε η έμπνευση ώστε να γράψετε ένα διήγημα για τον τυχοδιώκτη της μπαλάντας;

Α.Μ.: Ο τυχοδιώκτης αυτός είναι ο Λόρδος Μπάιρον. Ουσιαστικά, έχω μεταπλάσει αυτήν την ιστορική προσωπικότητα, δίνοντάς της μια λογοτεχνική διάσταση.

Μ.Γ.: «Μοναξιά» είναι ο τίτλος ενός ακόμα διηγήματος. Πως επιδρά η μοναξιά στους ανθρώπους;

Α.Μ.: Η μοναξιά μπορεί να έχει τόσο θετική όσο και αρνητική επιρροή. Πολλές φορές, το να είμαστε μόνοι μας βοηθά να ηρεμήσουμε, να σκεφτούμε, να αναθεωρήσουμε και να αναδιαμορφώσουμε πολλά πράγματα στη ζωή μας. εντούτοις, όταν η μοναξιά δεν αποτελεί προσωπική επιλογή και οδηγεί στην απομόνωση, την αποξένωση, τη συνεχή απόρριψη της επικοινωνίας, αποτελεί ψυχολογικό πρόβλημα και τροχοπέδη παράγοντα στη ζωή του ανθρώπου.

Μ.Γ.: Πόσο μακριά βρίσκονται οι άνθρωποι που τα μπαλκόνια των σπιτιών τους απέχουν λίγα μόνο μέτρα;

Α.Μ.: Πολύ μακριά, δυστυχώς. Κι εδώ αναφέρεστε σε ένα ακόμη διήγημά μου και σας ευχαριστώ! Ενώ είμαστε κοντά, αποφεύγουμε να μιλήσουμε, να ενδιαφερθούμε για τον άλλον, ποιος είναι, αν μας έχει ανάγκη, αν μπορούμε κάτι να του προσφέρουμε. Κι όμως, μπορούμε πολύ εύκολα να επικοινωνήσουμε και να καλύψουμε τα κενά μας.

Μ.Γ.: Σε τι είδους αυτοπραγμάτωση αναφέρεται το ομότιτλο διήγημα;

Α.Μ.: Η αυτοπραγμάτωση είναι η ολοκλήρωση του εαυτού μας, το πώς να νιώθουμε πλήρεις με αυτό που είμαστε και με αυτά που έχουμε κατορθώσει, αλλά και με πολλά άλλα πράγματα που έχουμε στόχο να κατορθώσουμε.  Είναι μια δυναμική διαδικασία που συμβαίνει -και πρέπει να συμβαίνει- καθόλη τη διάρκεια της ζωής μας.

Μ.Γ.: «Αυτό που πρέπει να κάνω είναι να δώσω χρόνο στον εαυτό μου» σκέφτεται η ηρωίδα του ίδιου διηγήματος. Τι κάνει τους ανθρώπους να στερούν χρόνο από τον εαυτό τους, οι υποχρεώσεις ή κάποια βαθύτερη αιτία;

Α.Μ.: Μια βαθύτερη αιτία, θεωρώ. Πολλές φορές αφήνουμε τους άλλους να μας κλέβουν τον προσωπικό μας χρόνο ή επιτρέπουμε στην εργασιομανία να μας κλέβει τον χρόνο μας. Άλλες φορές επιτρέπουμε σε τοξικούς ανθρώπους ή στον αρνητισμό να μας κλέβει την ενέργειά μας. Οπότε, και πάλι θέλω να δείξω την ανάγκη που έχουμε να κάνουμε μια στροφή προς τον εαυτό μας και να αφουγκραστούμε τις ανάγκες μας.

Μ.Γ.: Το διήγημα «Η πείνα» αναφέρεται στη βουλιμία. Τι σας έκανε να γράψετε για το συγκεκριμένο θέμα;

Α.Μ.: Το διήγημα αυτό αναφέρεται στις διατροφικές διαταραχές και αποτέλεσε έναν τρόπο για να εκφράσω τους προβληματισμούς μου γι’ αυτό το θέμα. Επίσης, είχα παρακολουθήσει μια σχετική θεατρική παράσταση και ουσιαστικά, πυροδότησε το έναυσμα για κάτι τέτοιο.

Μ.Γ.: «Ο εαυτός μας θέλει δουλειά, όπως όλα γύρω μας» γράφετε. Πως επιτυγχάνετε αυτή η «δουλειά»;

Α.Μ.: Με την καλλιέργεια της ψυχής μας, με το να αφιερώνουμε χρόνο στον εαυτό μας, ίσως και με την ψυχοθεραπεία που επίσης μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι. Γενικότερα, η αυτοβελτίωση πρέπει να αποτελεί βασικό παράγοντα στη ζωή του καθενός. Πρέπει να βρίσκουμε χρόνο για να κάνουμε μικρά πράγματα που μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα, όπως ένα τηλέφωνο και μια σύντομη συνομιλία με κάποιο αγαπημένο πρόσωπο, το διάβασμα ενός βιβλίου, η συγγραφή, η άθληση, η μαγειρική, η κηπουρική., η μουσική… τόσα και τόσα!

Μ.Γ.: Διαβάζοντας το διήγημα «Το ταξίδι των αναμνήσεων» αναρωτήθηκα αν υπάρχουν βιογραφικά ή βιωματικά στοιχεία στο βιβλίο σας. Υπάρχουν;

Α.Μ.: Σε αυτήν την ιστορία, όχι. Απλώς, εφαρμόζω ένα κοινό μοτίβο στη λογοτεχνία, την τεχνική της ανάμνησης και της αναδρομής  στο παρελθόν. Το να γράφουμε για τη ζωή στις «χαμένες πατρίδες» είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει τους λογοτέχνες, αλλά και πολλούς καλλιτέχνες.

Μ.Γ.: Τι συμβολίζουν οι δυο διαφορετικές μορφές στο διήγημα «Μια νύχτα στο δάσος»;

Α.Μ.: Δεν έχω αποδώσει ταυτότητα σε αυτές τις μορφές μου, ήθελα να αφήσω ελεύθερη τη φαντασία του αναγνώστη. Αυτή είναι και η ουσία άλλωστε της λογοτεχνίας…

Μ.Γ.: Κατά πόσο υπάρχετε μέσα στα διηγήματά σας;

Α.Μ.: Σε μεγάλο βαθμό, θα έλεγα. Υπάρχουν πολλά αυτοβιωματικά στοιχεία και προσωπικά βιώματα και προβληματισμοί. Ωστόσο, θέλω να τους δώσω καθολικό χαρακτήρα για να μπορεί ο καθένας να ταυτιστεί με όλα όσα επιθυμεί και τα αισθάνεται βαθιά μέσα του.

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που θέλετε να κρατήσει ο αναγνώστης μετά την ανάγνωσή τους;

Α.Μ.: Θα ήθελα πολύ να έχει ταυτιστεί με κάποια -τουλάχιστον- από αυτά τα διηγήματα και να έχει διδαχτεί κάποια πράγματα για το πώς να βελτιώσει τη ζωή του. θέλω επίσης να μένει μια αισιόδοξη γεύση…

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ για την παραχώρηση της συνέντευξης και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Α.Μ.: Εγώ σας ευχαριστώ πολύ για τη συνεργασία μας, κα Γκαζιάνη. Καλή συνέχεια στο έργο σας!

*Η συλλογή διηγημάτων «Ψυχικές Αυτοχειρίες» της Αθηνάς Μαλαπάτη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άρωμα.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της ΑΛΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ από την Εμπειρία Εκδοτική. Το 2019 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από πεντακόσιες συνεντεύξεις. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.

 

Related posts