Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
28 Σεπ 2021
Πολιτισμός

Αντώνης Γιανακός:Tα σημάδια και οι συνέπειες των λαθών και των σφαλμάτων στους ανθρώπους παραμένουν

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Ο Αντώνης Γιανακός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966. Εργάζεται ως δικηγόρος στη Θεσσαλονίκη. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. και του Μεταπτυχιακού Τμήματος Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές, μία συλλογή διηγημάτων και ένα μυθιστόρημα. Η φύλακας του αρχείου είναι το δεύτερο μυθιστόρημά του. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Τι είναι αυτό που σας κατευθύνει προς τη συγγραφή, πώς μια ιδέα έρχεται και σφηνώνεται στο μυαλό σας και τι μπορεί να αποτελεί έμπνευση;

ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΙΑΝΑΚΟΣ: Η συγγραφή ενός μυθιστορήματος είναι σαν κύηση. Η ιδέα γυρνάει στο μυαλό, ξυπνάς με αυτήν, το βράδυ δεν μπορείς να κοιμηθείς, σε ακολουθεί πάντα και σε «κλωτσάει» σε ανύποπτες στιγμές, μέχρι να πάρει μορφή και να μπει στην οθόνη του υπολογιστή. Συνήθως έρχεται απρόβλεπτα, καθώς περπατάω ή από κάποια άσχετη κουβέντα που θα ακούσω και δεν μπορώ να ξεκινήσω να γράφω πριν βρω τον τρόπο που θα τη γράψω. Την δομή δηλαδή του μυθιστορήματος. Μόλις την βρω, μπορώ να ξεκινήσω να γράφω. 

Μ.Γ.: Δεδομένου ότι είστε δικηγόρος, πόσος είναι ο διαθέσιμος χρόνος συγγραφής όταν ο περισσότερος χρόνος σας αφιερώνεται στην επαγγελματική σας δραστηριότητα;

Α.Γ.: Η δικηγορία δεν βοηθάει τη συγγραφή. Κυρίως γιατί ο δικηγόρος δεν έχει καθορισμένο ωράριο και το γραφείο απορροφάει πολλή ενέργεια. Δεν είναι τυχαίο ότι «Η φύλακας του αρχείου» ολοκληρώθηκε στην διάρκεια της πρώτης καραντίνας, όπου δεν υπήρχε καμία επαγγελματική δραστηριότητα. Η καραντίνα ήταν πολύ δημιουργική περίοδος για εμένα. 

Μ.Γ.: Η νομική σας επηρεάζει ως προς τον τρόπο γραφής σας στα μυθιστορήματα;

Α.Γ.: Πιστεύω πως όχι, τουλάχιστον από άποψη θέματος. Δεν γράφω δικαστικά ή αστυνομικά θρίλερ αλλά και ελπίζω ότι ούτε το στυλ γραφής μου είναι το αποστεωμένο και αυστηρό νομικό ύφος. Στο μόνο που ενδεχομένως με έχει βοηθήσει είναι στην τήρηση μίας δομής στο μυθιστόρημα, που την αποφασίζω και την ακολουθώ πιστά κατά τη διάρκεια της συγγραφής. 

Μ.Γ.: Το νέο μυθιστόρημά σας έχει τον τίτλο «η φύλακας του αρχείου». Σε τι είδους αρχείο αναφέρεται;

Α.Γ.: Πρόκειται για το αρχείο του ενιαίου ΚΚΕ, το οποίο βρισκόταν από το τέλος του εμφυλίου πολέμου στη Ρουμανία. Μετά την διάσπαση του 1968, το αρχείο περιήλθε στα χέρια της πλευράς που δημιούργησε το ΚΚΕ εσωτερικού, έμεινε στην πόλη των Σκοπίων για είκοσι χρόνια και έφτασε στην Αθήνα το 1988. Αποτέλεσε την βάση δημιουργίας των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. 

Μ.Γ.: Μπορείτε να μας πείτε δυο λόγια για τη φύλακα ηρωίδα του βιβλίου;

Α.Γ.: Η ηρωίδα μου έρχεται από το προηγούμενο μυθιστόρημα μου που διαδραματίζεται το 1936. Τότε ήταν νέο κορίτσι δεκαεπτά ετών. Σε αυτό το μυθιστόρημα είναι γυναίκα και παρακολουθούμε την ιστορία της από το 1948 έως το 2014. Μέσα από τις περιπέτειες της περνάει και ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της αριστεράς. 

Μ.Γ.: Όπως στο πρώτο μυθιστόρημά σας έτσι και σ΄ αυτό, επιλέξατε να συνδυάσετε ιστορία με μυθοπλασία. Ποιο από τα δυο επικρατεί κυρίως;

Α.Γ.: Θέλω να ελπίζω ότι υπάρχει μια ισορροπία. Θεωρώ ότι σε αυτό το μυθιστόρημα η μυθοπλασία έχει μεγαλύτερο βάρος σε σχέση με το προηγούμενο. Διηγούμαι ιστορικά γεγονότα μέσα από τα μάτια των ηρώων μου, οι οποίοι βρίσκονται δίπλα στα πραγματικά ιστορικά πρόσωπα, συνομιλούν μαζί τους, επηρεάζονται από τις ενέργειες τους. 

Μ.Γ.: Τι οφείλει να προσέχει ένας συγγραφέας όταν συνδέει την ιστορία με μυθοπλασία;

Α.Γ.: Οφείλει να είναι ιστορικά ακριβής. Στο βιβλίο μου δεν υπάρχει η συνήθης αναφορά που υπάρχει στο τέλος μυθιστορημάτων ότι τα πρόσωπα δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Μιλάω για υπαρκτά πρόσωπα και πραγματικά γεγονότα. Συνεπώς οφείλω να είμαι ακριβής. 

Μ.Γ.: Στο βιβλίο σας τοποθετείται μια γυναίκα αντάρτισσα ως φύλακα, ένα πρόσωπο μυθοπλαστικό. Ποιο ήταν το κίνητρο ν΄ αντικαταστήσατε τον άντρα φύλακα, όπως ήταν στην πραγματικότητα, από μια γυναίκα;

Α.Γ.: Δεν ήθελα να κάνω μία βιογραφία του Αλέκου, αυτό ήταν το ψευδώνυμο του πραγματικού φύλακα του αρχείου. Όπως σας είπα και παραπάνω, η ηρωίδα μου έρχεται από το προηγούμενο βιβλίο, που η υπόθεση του διαδραματιζόταν το 1936. Ήθελα άλλωστε να μιλήσω και για άλλα πράγματα πέρα από το αρχείο. Αν θέλετε η ιστορία του αρχείου είναι μία από τις πολλές ιστορίες που εγκιβωτίζονται στο μυθιστόρημα. Όπως η υπόθεση Γεωργιάδη, η συμμετοχή των χωρικών της Δυτικής Μακεδονίας και ιδίως της περιοχής των Πρεσπών στον εμφύλιο. Δεν θα μπορούσα να συμπεριλάβω αυτά, εάν είχα ως ήρωα τον Αλέκο, που είναι ιστορικό πρόσωπο. 

Μ.Γ.: Υπάρχουν σκληρές αλήθειες στο βιβλίο σας σε σχέση με την αριστερά;

Α.Γ.: Ναι. Επέλεξα να παρακάμψω την ηρωική εποχή της εθνικής αντίστασης και τοποθετώ το μυθιστόρημα στην τελευταία φάση του εμφυλίου πολέμου, την πιο τραγική. Όπως λέει κάποια στιγμή στο βιβλίο η ηρωίδα «Λέγαμε πάντα ότι το κίνημα μαθαίνει από τις ήττες του και την επόμενη φορά δεν θα κάνει τα ίδια λάθη, όμως οι άνθρωποι ζούμε με αυτές τις ήττες και τις απώλειες». Θέλω να πω ότι τα σημάδια και οι συνέπειες των λαθών και των σφαλμάτων στους ανθρώπους παραμένουν. 

Μ.Γ.: Η λογοτεχνία βοηθά στην κατανόηση της ιστορίας από τους νεότερους. Μπορεί ένας συγγραφέας να είναι αμερόληπτος στον τρόπο που την παρουσιάζει;

Α.Γ.: Δεν μπορεί κανένας να είναι αμερόληπτος, ούτε ο ιστορικός. Τα γεγονότα είναι συγκεκριμένα αλλά πως θα τα φωτίσεις, ποια θα αναδείξεις και από ποια οπτική, αποκαλύπτει πάντα τις προθέσεις του συγγραφέα ή του ιστορικού. Θεωρώ όμως ότι η λογοτεχνία είναι πιο επιδραστική στον τρόπο που μπορεί να κάνει κατανοητή την ιστορία. Να δώσει όλο το περίγραμμα της εποχής, να φωτίσει τις πράξεις των ανθρώπων.  

Μ.Γ.: Ποιος ήταν ο στόχος σας μέσα από τη συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου; Τι θέλατε να αναδείξετε;

Α.Γ.: Ήθελα να μιλήσω από μία άλλη πλευρά για την τύχη των ανθρώπων που βρέθηκαν στους ηττημένους του εμφυλίου και μάλιστα μετά την υποχώρηση έζησαν στην Βόρεια Μακεδονία. Έχουν γραφτεί αρκετά για την Τασκένδη, για το χωριό Μπελογιάννης στην Ουγγαρία, αλλά σχεδόν τίποτα για εδώ δίπλα μας. 

Μ.Γ.: Ποιοι από τους αναγνώστες πιστεύετε ότι ενδιαφέρονται να μάθουν την ιστορία του αρχείου στο οποίο αναφέρεται το βιβλίο;

Α.Γ.: Νομίζω ότι είναι μία άγνωστη σε μεγάλο βαθμό ιστορία. Αλλά πιστεύω επίσης ότι το βιβλίο αγγίζει μέσω της ιστορίας του αρχείου και το μακεδονικό ζήτημα, που τόσο επίκαιρο ήταν με τη συμφωνία των Πρεσπών. Από εκεί και πέρα κάθε αναγνώστης διαβάζει ένα βιβλίο με το δικό του μάτι και ανακαλύπτει πράγματα. Ένα βιβλίο έχει τόσες εκδοχές, όσες και οι αναγνώστες του. 

Μ.Γ.: Ο έρωτας έχει θέση στην ιστορία που αφηγείσθε. Πόσο εύκολα μπορεί να ξεπεράσει την κοινωνικοπολιτική κατάσταση και να επιβιώσει; 

Α.Γ.: Όσο επιβιώνουν οι άνθρωποι επιβιώνει και ο έρωτας. Μόνο όταν πεθαίνουν τελειώνει και πάλι για αυτόν που πέθανε, όχι για αυτόν που μένει. Μόνο ο θάνατος φέρνει το τέλος. Στο βιβλίο μου οι ήρωες είχαν ερωτευθεί το 1936 και ξαναβρίσκονται το 1948. Προφανώς τίποτα δεν είναι εύκολο και χωρίς προσωπικό κόστος. 

Μ.Γ.: Υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες στο βιβλίο σας σχετικά με τον Εμφύλιο, το Μακεδονικό ζήτημα και τους πολιτικούς πρόσφυγες. Πόση έρευνα χρειάστηκε να κάνετε ώστε ν΄ αποτυπώσετε σωστά την ιστορία;

Α.Γ.: Λατρεύω την ιστορία. Συνεπώς πάντα διάβαζα ιστορία, οπότε είχα μία μεγάλη γκάμα βιβλίων σχετικά με τον εμφύλιο. Από εκεί και πέρα όταν μορφοποιήθηκε μέσα μου η ιστορική πορεία που θα ακολουθούσε το μυθιστόρημα, έκανα στοχευμένο διάβασμα και αναζήτηση πηγών από ιστορικά βιβλία, απομνημονεύματα, μελέτες. Αυτό το διάστημα ήταν από τις αρχές του 2018 και κράτησε μέχρι την ολοκλήρωση του βιβλίου, τον Μάιο του 2020. 

Μ.Γ.: Αν αναζητούσαμε το βαθύτερο μήνυμα του βιβλίου, ποιο θα ήταν αυτό κατά τη γνώμη σας;

Α.Γ.: Δύσκολη ερώτηση. Όπως είπα και παραπάνω συνήθως ο κάθε αναγνώστης κρατάει από ένα μυθιστόρημα και κάτι διαφορετικό. Μπορεί κάποιος να το διαβάσει ακόμα και ως ένα ερωτικό μυθιστόρημα στα χρόνια του εμφυλίου ή ως ένα campus novel, μιας και η άλλη πρωταγωνίστρια μου είναι μία νέα ιστορικός που κάνει διδακτορική διατριβή. Θέλω να πω ότι το μήνυμα μπορεί να είναι διαφορετικό για τον καθένα και την κάθε μία. Για μένα η βασική διαπραγμάτευση του βιβλίου είναι οι ιστορίες και οι μνήμες των ανθρώπων από την μία και η Ιστορία (με κεφαλαίο Ι) και οι πηγές, τα αρχεία από την άλλη. 

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Α.Γ.: Εγώ σας ευχαριστώ πολύ.

*Το μυθιστόρημα «Η φύλακας του αρχείου» του Αντώνη Γιανακού κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

 Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός. Τον Ιούνιο 2021 κυκλοφόρησε  το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ από τις εκδόσεις Ωκεανός.

 

 

Related posts