Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
10 Αυγ 2022
SLIDER

Αγλαΐα Μπλιούμη: Ο τρόπος που ενεργούμε σε διάφορες καταστάσεις πάντα μας χαρακτηρίζει ως ανθρώπους

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη* 

Η Αγλαΐα Μπλιούμη γεννήθηκε το 1972 στη Στουτγάρδη της Γερμανίας από Έλληνες γονείς μετανάστες. Είναι απόφοιτος του τμήματος Γερμανικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, Διδάκτορας στο τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου και υπηρετεί ως μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια στο τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Έχει διδάξει στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο «Δημιουργική γραφή» και «Μεθοδολογία έρευνας», και στο ΑΠΘ «Σημειωτική της μεταναστευτικής λογοτεχνίας». Έχει δημοσιεύσει μονογραφίες, επιμέλειες και μελέτες για τη γερμανική λογοτεχνία.

Έκανε τη λογοτεχνική της εμφάνιση με το γερμανόφωνο διήγημα «Το ξένο μέσα μου» στην ανθολογία Αποκλίσεις και μεταβάσεις, 1997. Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί σε διάφορες γερμανόφωνες και δίγλωσσες (γερμανικά/ελληνικά) ανθολογίες. Το Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα αποτελεί το πρώτο της λογοτεχνικό εγχείρημα στα ελληνικά. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Είστε συγγραφέας. Μιλήστε μας για τον άνθρωπο Αγλαΐα.

ΑΓΛΑΪΑ ΜΠΛΙΟΥΜΗ: Ο άνθρωπος Αγλαΐα αυτή τη στιγμή είναι μια εργαζόμενη μητέρα με πολλούς ρόλους, όπως εκατομμύρια άλλες γυναίκες. Μια μικρή διαφορά ίσως να έγκειται στο γεγονός ότι έρχεται καθημερινά σε επαφή με δύο γλώσσες και δύο πολιτισμούς, συνθέτει καθημερινά ελληνικά και γερμανικά κείμενα, επικοινωνεί σχεδόν κάθε μέρα με ανθρώπους και από τις δύο εθνικότητες. Παράλληλα η λογοτεχνία κατέχει εξέχουσα θέση στη ζωή της, επαγγελματικά και συγγραφικά. 

Μ.Γ.: Ποιο ήταν το έναυσμα ώστε ν’ ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Α.Μ.: Δίδαξα για κάποια εξάμηνα στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου «Δημιουργική Γραφή». Από ότι φαίνεται το πρόγραμμα δεν επιδρά θετικά μόνο στους φοιτητές αλλά και στους καθηγητές τους. 

Μ.Γ.: Τι είναι αυτό που δεν αντέχετε ως άνθρωπος ή/και ως συγγραφέας;

Α.Μ.: Την κακοήθεια που ενίοτε γίνεται εν κρυπτώ. Αν κάποιος/α θέλει να σε βλάψει ή να πει κάτι κακό ας έχει το θάρρος της γνώμης και ας το κάνει ανοιχτά. Όλα τα άλλα είναι έκφραση θρασυδειλίας. Ο τρόπος που ενεργούμε σε διάφορες καταστάσεις πάντα μας χαρακτηρίζει ως ανθρώπους. Ένας ‘ντόμπρος’ αντίπαλος δεν είναι εχθρός. 

Μ.Γ.: Το νέο βιβλίο σας έχει τον τίτλο «Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα». Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης στις σελίδες του;

Α.Μ.: Μέσα από την αφελή ματιά ενός παιδιού δεύτερης γενιάς Ελληνίδων/ων μεταναστών στη Γερμανία δίδονται τα πολιτικοκοινωνικά συμφραζόμενα σε Γερμανία και Ελλάδα κατά τις δεκαετίες του 1970 και 1980, καθώς και η παλιννόστηση και η επακόλουθη προσαρμογή  της οικογένειας στην Ελλάδα των δεκαετιών 1980 και 1990. Παράλληλα, στο πλαίσιο αναζήτησης των ελληνικών ριζών αναπαρίστανται οικογενειακές ιστορίες προσφυγιάς από τη Μικρά Ασία, ιστορίες της Κατοχής και του εμφυλίου, της χούντας και της μεταπολίτευσης. 

Μ.Γ.: Ποιο ήταν το κίνητρο ώστε να γράψετε για το συγκεκριμένο θέμα;

Α.Μ.: Πάντα ήθελα να γράψω αυτό το βιβλίο, γιατί γνωρίζω ότι, ενώ έχει άμεση σχέση με την ταυτότητά μας ως Ελληνίδες/ες, στις σελίδες του εξιστορούνται εν πολλοίς άγνωστες πτυχές της ζωής των Ελληνίδων/ων. Πρόκειται για τις διεπαφές των Ελληνίδων/ων του απόδημου ελληνισμού με ξένα περιβάλλοντα, όταν με την πάροδο του χρόνου παύουν αυτά τα περιβάλλοντα να είναι ξένα και να μετατρέπονται σε ψηφίδες της ατομικής και της συλλογικής ταυτότητας μιας ομάδας στο εξωτερικό. Παράλληλα πρόκειται και για τους συνεκτικούς δεσμούς μιας τέτοιας ομάδας με τις/τους γηγενείς στην Ελλάδα που με την πάροδο του χρόνου γίνονται όλο και λιγότερο συνεκτικοί. Προσπάθησα να δείξω πώς οι κώδικες επικοινωνίας, κυρίως για τη δεύτερη γενιά μεταναστών, γίνονται σιγά σιγά πολιτισμικά υβριδικοί κώδικες. 

Μ.Γ.: Κατά τη διάρκεια της συγγραφής τα προσωπικά συναισθήματα του συγγραφέα εκφράζονται μέσω της γραφής του;

Α.Μ.: Και ναι και όχι. Οι αναμνήσεις μας μπορεί να φέρνουν στην επιφάνεια καλά καταχωνιασμένα συναισθήματα. Όμως η συγγραφή δεν είναι καταγραφή. Είναι σαν ένα φτερούγισμα των λέξεων – άλλοτε απαλό και άλλοτε ταραχώδεις – που συχνά παρά τις αρχικές προθέσεις, αυτονομείται και δημιουργεί σμήνη από λέξεις που πετούν σε νέους ορίζοντες. Τόσο νέοι που χρειάζεται ακόμη και η γράφουσα να εξοικειωθεί μαζί τους. 

Μ.Γ.: Υπάρχουν αξίες που ακυρώνονται (από πρόσωπα ή καταστάσεις) και άλλες που αναδεικνύονται μέσα από την ιστορία που αφηγείστε;

Α.Μ.: Ακυρώνονται ολιστικές αντιλήψεις περί ελληνικότητας ή ρωμιοσύνης. Όπως σας είπα, πρόκειται περισσότερο για ψηφίδες ελληνικότητας ενός πολύχρωμου μωσαϊκού. Κάποιοι πολιτισμικοί κώδικες παραμένουν σταθεροί, ενώ κάποιοι άλλοι μεταλλάσσονται. Το βιβλίο δίνει πολλά σχετικά παραδείγματα.  

Μ.Γ.: Υπάρχει κάποιο βιβλίο που σας επηρέασε ως άνθρωπο ή ως συγγραφέα και ποιο είναι αυτό;

Α.Μ.: Για τη συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου με επηρέασε το “Talisman“ της Yoko Tawada. Γερμανόφωνη συγγραφέας ιαπωνικής καταγωγής. Το βιβλίο της απ’ ότι ξέρω δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά. 

Μ.Γ.: Οι κριτικές παίζουν ή δεν παίζουν ρόλο στην πορεία ενός βιβλίου και γιατί;

Α.Μ.: Η πορεία ενός βιβλίου είναι η πρόσληψή του, συνεπώς οι κριτικές παίζουν σημαντικό ρόλο στην πορεία του, γιατί συμβάλλουν στην πρόσληψή του. Παρόλα αυτά πιστεύω ότι ο σημαντικότερος παράγοντας πρόσληψης είναι απλά “να αρέσει” ένα βιβλίο. Αν αρέσει, θα έχει ανεξάρτητα από τις κριτικές, σχετική διάδοση. Από εκεί και πέρα, βεβαίως οι κριτικές λειτουργούν υποστηρικτικά. 

Μ.Γ.: Ένα βιβλίο πρέπει να έχει μηνύματα ή απλά να ευχαριστεί τον αναγνώστη;

Α.Μ.: Η/ο συγγραφέας μπορεί να δώσει μόνο εναύσματα, τα μηνύματα τα δημιουργεί η/ο αναγνώστης. Ευχής έργο είναι ένα βιβλίο να δημιουργεί τέρψη, προβληματισμό και αναστοχασμό. 

Μ.Γ.: Αν αναζητούσαμε το βαθύτερο μήνυμα του βιβλίου σας, ποιο θα ήταν αυτό κατά τη γνώμη σας;

Α.Μ.: Το βαθύτερο νόημα είναι ότι δεν έχει κεντρικό μήνυμα και αυτό μάλλον συνιστά και πάλι ιδεολόγημα. Όμως η επιδίωξή μου ήταν να δοθούν ψηφίδες μηνυμάτων που θα ανασυνθέσει ο αναγνώστης στο πλαίσιο των δικών του εμπειριών, αναμνήσεων και ταυτίσεων, ώστε να δημιουργήσει –πέρα από το δικό μου έναυσμα– τα δικά του μηνύματα. 

Μ.Γ.: «Το πεπρωμένο της ρωμιοσύνης είναι η διασπορά της» όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο και που οφείλεται;

Α.Μ.: Πρόκειται στην ουσία για ένα αντιθετικό σχήμα, εφόσον «η ρωμιοσύνη» ως ουσιοκρατική έννοια υπονομεύεται από τη διασπορά που εκφράζει την πλουραλισμό. Αυτό το σημείο του έργου είναι το μότο του, γιατί το βιβλίο αφιερώνεται μέσα από το μυθοπλαστικό του σύμπαν στη διερεύνηση της ελληνικής ταυτότητας στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού περιβάλλοντος. Το βιβλίο συνηγορεί υπέρ της αποστασιοποίησης από ολιστικές αντιλήψεις, πάντα όμως στο πλαίσιο του διαλόγου με τον αναγνώστη.  Δεν είναι τυχαίο που η αφελή ματιά του παιδιού περιγράφει απλές, καθημερινές ιστορίες με σκοπό να δώσουν το έναυσμα για διάλογο με τον αναγνώστη. 

Μ.Γ.: Πιστεύετε ότι οι Έλληνες διαβάζουν; Και τι είδους βιβλία επιλέγουν; 

Α.Μ.: Θέλω να πιστεύω ότι διαβάζουν όλο και περισσότερο. Το διάβασμα είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα παιδείας. Υπάρχουν πια αρκετά προγράμματα φιλαναγνωσίας στα σχολεία που τα αποτελέσματά τους θα τα δούμε σε μερικά χρόνια. Έχω όμως την εντύπωση ότι οι νεότερες γενιές διαβάζουν περισσότερο από ότι η δική μου. Και ναι, γιατί όχι και λογοτεχνία; 

Μ.Γ.: Ποιος είναι ο επόμενος συγγραφικός στόχος σας;

Α.Μ.: Ετοιμάζεται από τον εκδοτικό οίκο University Studio Press η επιστημονική μου μονογραφία για το έργο της Χέρτα Μύλλερ που πήρε το Νόμπελ λογοτεχνίας το 2009. Λογοτεχνικά έχω στο μυαλό μου το επόμενο βιβλίο –μάλλον θα παραμείνω πιστή στη μεγάλη φόρμα– και θα αφορά σταθερά την Ελλάδα στο πλαίσιο ενός διεθνούς, παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος.

Το βιβλίο «Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα» της Αγλαΐας Μπλιούμη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

*Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε στον τραπεζικό χώρο. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία, τη ζωγραφική και τα τελευταία δέκα χρόνια με τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Επίσης διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style, ενώ πρόσφατα ξεκίνησε συνεργασία με το  polismagazino.gr σε θέματα πολιτισμού.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά κι έχει συμμετάσχει σε θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τα μυθιστορήματά της «Ζάχαρη άχνη» (11/2019) και Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ (6/2021) κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Ωκεανός. Από τις ίδιες εκδόσεις, το φθινόπωρο 2022 θα κυκλοφορήσει το νέο της μυθιστόρημα.

Related posts