Subscribe Now

Trending News

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στo now24.gr.
Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
30 Σεπ 2020
Πολιτισμός

Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη:Η ζωή λίγο απέχει από τη λογοτεχνία

Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη 

Η Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη κατάγεται από το Ηράκλειο της Κρήτης όπου ζει με την οικογένειά της. Δραστηριοποιείται στον ιδιωτικό τομέα. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας.

Το 2016 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα «Το Ραντεβού». Η «Κερασία», το δεύτερο βιβλίο της, κυκλοφόρησε το 2017. Πολλά διηγήματα και άρθρα της έχουν δημοσιευτεί στον διαδικτυακό και ημερήσιο τύπο. Διατηρεί ένα δημοφιλές μπλογκ τέχνης, το «afroui • me & myself», ένα λογοτεχνικό ιστολόγιο, το «Ραντεβού με το βιβλίο» και μια καλλιτεχνική στήλη με τίτλο «afrouiσματα» σε βιβλιοφιλική ιστοσελίδα. Έχει γράψει ακόμα μια συλλογή με μικρά ποιήματα και χαϊκού. Το τρίτο μυθιστόρημά της «Το πορτραίτο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή. 

ΜΑΙΡΗ ΓΚΑΖΙΑΝΗ: Γεννηθήκατε στην όμορφη Κρήτη. Τι συμβολίζει για εσάς ο τόπος σας;

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΡΑΓΚΙΑΔΟΥΛΑΚΗ: Για την ακρίβεια γεννήθηκα στο Κιλκίς. Οι γονείς μου ζούσαν για χρόνια μακριά από την Κρήτη και μαζί τους κι εμείς, βιώσαμε την παράδοξη κατάσταση να είμαστε από την Κρήτη, χωρίς στην ουσία να γνωρίζουμε τι πραγματικά είναι η Κρήτη. Τη μάθαμε μέσα από τη νοσταλγία των γονιών μας. Υπήρξε ο ομφάλιος λώρος που μας κρατούσε άρρηκτα δεμένους με τον «γενέθλιο» τόπο, τον τόπο της ομορφιάς και του φωτός όπως τον φανταζόμασταν. Για μένα λοιπόν η Κρήτη, αν και ζω εκεί πολλά χρόνια πια, θα είναι διαπαντός συνυφασμένη με τον νόστο. 

Μ.Γ.: Έχετε σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία. Τι σας έκανε να επιλέξετε τις συγκεκριμένες επιστήμες;

Α.Φ.: Είχα από μικρή, κλίση στη θεωρητική κατεύθυνση. Με γοήτευαν οι κύκλοι της ιστορίας, ο άνθρωπος και οι πολιτισμοί του, η έρευνα και η επαφή με τις αρχέγονες πηγές γνώσης. Στα μάτια μου φαινόταν πολύ ελκυστική η ιδέα να αναμοχλεύεις το παρελθόν και τη λήθη. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ήρωας του πρώτου μου βιβλίου, ήταν αρχαιολόγος.

Μ.Γ.: Δραστηριοποιείστε στον ιδιωτικό τομέα και παράλληλα, ασχολείστε με τη συγγραφή βιβλίων. Ποιο ήταν το έναυσμα ώστε ν’ ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Α.Φ.: Για να πω την αλήθεια, η τέχνη είναι εκείνη που με οδήγησε εκεί. Η αγάπη μου για αυτήν μου άνοιξε νέους σπινθηροβόλους ορίζοντες. Ένα έργο ζωγραφικής ήταν αφορμή να γεννηθεί «Το Ραντεβού», το πρώτο μου βιβλίο, το οποίο –με όλη του την αθωότητα– αγαπήθηκε. Ακολούθησε η «Κερασία» ως μια άσκηση γραφής που μου έδωσε τη σιγουριά να προχωρήσω στο επόμενο βήμα… που όλοι ξέρετε. 

Μ.Γ.: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Το πορτραίτο». Πώς προέκυψε ο ιδιαίτερος αυτός τίτλος καθώς και η φωτογραφία του εξωφύλλου;

Α.Φ.: Στο εξώφυλλο βλέπουμε το πορτραίτο μιας γυναίκας που κρατά στην αγκαλιά της ένα μωρό. Είναι η φωτογραφία της γιαγιάς μου, η οποία πέθανε νεότατη και το μωρό είναι ο πατέρας μου, που δεν ξεπέρασε ποτέ τον χαμό της. Πρόκειται για οικογενειακό κειμήλιο και ήταν δική μου επιθυμία να μπει στο εξώφυλλο την οποία συμμερίστηκε ο εκδότης μου. 

Μ.Γ.: Με τι έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης;

Α.Φ.: Έρχεται σε επαφή με ένα νοσταλγικό χρονικό σε καιρούς που έχουν σημαδέψει την ιστορική πραγματικότητα. Αλλά εδώ υπάρχει μια ιδιομορφία: είναι ένα παιδί που αφηγείται. Πώς βιώνει τον πόλεμο, τη φτώχεια, την οδύνη, την πείνα, την ορφάνια και αργότερα, μεγαλώνοντας, τον ξενιτεμό. Αυτή η ιδιαιτερότητα, κατά τη γνώμη μου,  είναι που δίνει έναν διαφορετικό τόνο στο μυθιστόρημα και το καθιστά τόσο συγκινητικά αληθινό. 

Μ.Γ.: Η κεντρική σας ηρωίδα Σοφία έχει καταγωγή από την Κρήτη. Κατά πόσο της έχετε δώσει δικά σας χαρακτηριστικά;

Α.Φ.: Με την ηρωίδα μου μοιράζομαι το βάρος της καταγωγής. Τον τρόπο που ψηλαφίζει και αφουγκράζεται τον καημό της μητέρας της για τον τόπο της. Είναι φυσιολογικό πίσω από τις ραφές των λέξεων να διοχετεύσω δικά μου βιώματα εφόσον είχαμε μια κοινή μοίρα. Να νοσταλγούμε κάτι που δε γνωρίσαμε.

Μ.Γ.: Στις σελίδες του βιβλίου μας ταξιδεύετε από το Παρίσι σ’ ένα μικρό χωριό της Κρήτης. Πώς συνδέονται μεταξύ τους;

Α.Φ.: Αρχικά μοιάζουν ασύμβατα ετούτα τα δυο. Κρήτη και Παρίσι. Κι όμως τελικά τίποτα δεν περισσεύει και τίποτα δεν είναι περιττό. Αντιθέτως, ο μελαγχολικός αέρας ενός φθινοπωρινού απογεύματος στα βουλεβάρτα της μαγικής πρωτεύουσας φέρνει μυρωδιές που θυμίζουν παλιές ιστορίες, αγριολούλουδα και γη μετά τα πρωτοβρόχια. Είναι ένα κρητικό και εκρηκτικό la vie en rose. Αν ξεκινήσεις αυτό το ταξίδι στο τέλος θα ανακαλύψεις πως ο κόσμος είναι τόσο μεγάλος ή τόσο μικρός όσο εσύ τον φτιάχνεις στο μυαλό σου. 

Μ.Γ.: Μια τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι αποτελεί την αφετηρία για την ιστορία που αφηγείστε. Βασιστήκατε σε κάποιο πραγματικό γεγονός;

Α.Φ.: Την περίοδο που άρχισα να γράφω το βιβλίο ακολούθησαν τα γεγονότα των συντονισμένων επιθέσεων στο Παρίσι. Μάλιστα μου έκανε τρομερή εντύπωση η σύμπτωση εκείνη, και μου επιβεβαίωσε πως η ζωή λίγο απέχει από τη λογοτεχνία. Εξάλλου όλα μου τα βιβλία είναι βασισμένα σε συμπτώσεις που περισσότερο ή όχι καθόρισαν την εξέλιξή τους. 

Μ.Γ.: Τη Σοφία τη χαρακτήριζε ο τρόπος που ντυνόταν. Ποια ανάγκη της προσπαθούσε να καλύψει με την εξαντρίκ εμφάνισή της;

Α.Φ.: Όντως η ηρωίδα μου ταλανίζεται από το σύνδρομο της διαφορετικότητας. Παιδί χωρισμένων γονιών και ξένο, όπως αναγράφεται στο βιβλίο. Η ίδια έχει αναγάγει τον τρόπο που ντύνεται σε άμυνα, σε μια αντικομφορμιστική στάση απέναντι στις νόρμες, σε μια δήλωση: είμαι εδώ, είμαι διαφορετική, δείτε με. Αγαπήστε με ή απορρίψτε με. Αλλά αδιάφορη δε θα γίνω ποτέ και για κανέναν. Τα ρούχα της είναι η στολή της ενάντια στον πνιγηρό πολλές φορές ρεαλισμό που μας επιβάλλεται. Και για ποια γυναίκα αν το καλοσκεφτείτε, δεν είναι; 

Μ.Γ.: «Όταν γκρεμίζεται η ζωή όπως την ήξερες, οφείλεις να την ξαναχτίσεις με τα χέρια σου» σκέφτεται η Σοφία. Πού οφειλόταν το γκρέμισμα της ζωής της;

Α.Φ.: Σε όλους μας έχει συμβεί, να ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα καθοριστικό για τη ζωή μας γεγονός, ένα γεγονός που μας βγάζει από την αέναη τροχιά της καθημερινότητας. Για την ηρωίδα μου ήταν το σοκ της τρομοκρατικής επίθεσης. Ένα σοκ που την έβαλε σε διαδικασία να σκεφτεί και να επαναπροσδιορίσει τα θέλω και τις αποφάσεις της. Κι αυτό ξετύλιξε αναπόφευκτα το μίτο της Αριάδνης… 

Μ.Γ.: «Θεέ μου, τι σημάδια κρύβουν οι μνήμες των ανθρώπων;» αναρωτιέται η Σοφία. Ποια θεωρούνται σημάδια στις μνήμες;

Α.Φ.: Όλα εκείνα που κουβαλούν οι αναμνήσεις των ανθρώπων, οι λαχτάρες τους, οι πόθοι τους, τα βάσανά τους. Η ζωή τους που στροβιλίζεται και φέρνει πάντα στην πρώτη σελίδα τα αισθήματά τους. Ό,τι αγάπησαν κι ό,τι αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω, ακόμα και την ίδια την αγάπη. 

Μ.Γ.: «Είναι σχεδόν μια δέσμευση να αρχίσεις ν’ αγαπάς κάποιον» γράφετε. Πώς η αγάπη προκαλεί τη δέσμευση;

Α.Φ.: Είναι μια φράση του Καμύ, στη Ναυτία, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο: Είναι σχεδόν μια δέσμευση να αρχίσεις ν’ αγαπάς κάποιον. Πρέπει να έχεις ενέργεια, γενναιοδωρία, να κλείνεις τα μάτια. Υπάρχει ακόμα μια στιγμή στην αρχή που πρέπει να πηδήξεις μια άβυσσο• αν το σκεφτείς, δεν το κάνεις. Υπάρχουν ήρωες που ολιγώρησαν, έκαναν πίσω, δεν τόλμησαν, κι άλλοι που έκλεισαν τα μάτια και χωρίς να το σκεφτούν βούτηξαν στην άβυσσο. Οι δεύτεροι κέρδισαν. 

Μ.Γ.: Ο έρωτας με ποιες μορφές παρουσιάζεται στις σελίδες του βιβλίου;

Α.Φ.: Είναι ένα βιβλίο που χωρίς υπερβολές, υμνεί το συναίσθημα. Κεντρική θέση λαμβάνει ο έρωτας του ήρωα για την ανήλικη εξαδέρφη του, ένας δυστυχής και μοναχικός Ερωτόκριτος που αποχωρίζεται τη λατρεμένη του Αρετούσα χωρίς ποτέ να πάψει να την κουβαλά μέσα του. Μια Αρετούσα που συμβολίζει τη χαμένη πατρίδα, το μεγαλύτερο έρωτα από όλους. 

Μ.Γ.: «…δεν μπορούσα ν’ αντιληφθώ τι ήταν αυτό που μ’ έκανε να διαφέρω» σκέφτεται ο Ζακ, «Η Σοφία κουβαλούσε το συναίσθημα της διαφορετικότητας από τότε που γεννήθηκε». Πού οφειλόταν αυτό το συναίσθημα για καθένα τους;

Α.Φ.: Οι χαρακτήρες μου επιδίδονται σε μια εναγώνια αναζήτηση της ταυτότητάς τους. Παράλληλα προσπαθούν να διαχειριστούν την ευμετάβλητη έννοια της πατρίδας σε μια εποχή πολυπολιτισμικότητας. Ο Ζακ είναι ο γιος του ήρωά μου, καρπός μιας τυχαίας, ασήμαντης σχέσης και κατά συνέπεια εισπράττει όλη την απόγνωση του αιωνίως ερωτευμένου –με ό,τι άφησε πίσω– πατέρα. Αναπνέει εκβιάζοντας την αγάπη και την προσοχή μιας παρουσίας που λίγο διαφέρει από απουσία. Αντίστοιχα η Σοφία μεγαλώνει μεταίχμια ανάμεσα στη ζωή τη δική της και τη ζωή της μητέρας της. Και οι δυο πληρώνουν λάθη που δεν έκαναν και μαθαίνουν να επιβιώνουν όντας διαφορετικοί, ο καθένας σύμφωνα με την ιδιοσυγκρασία του σε ένα δυστοπικό περιβάλλον. Σωσίβιο και για τους δυο η τέχνη. Προορισμός και κάθαρση ο επαναπατρισμός στις ρίζες τους. 

Μ.Γ.: Μια «εξωφρενική σύμπτωση» ένωσε τον Ζακ με τη Σοφία. Γιατί απέφευγαν να την αποκαλύψουν ο ένας στον άλλον;

Α.Φ.: Δείχνει εξωφρενική η σύμπτωση αλλά είναι; Κάνω λάθος αλλά η ζωή δεν είναι ο πιο ευφάνταστος σεναριογράφος; Ο αναγνώστης επιλέγει την οπτική που προτιμά και εξουσιοδοτεί τον συγγραφέα να προχωρήσει. Εν πάση περιπτώσει, η ιστορία μου αρχίζει και τελειώνει με μια σύμπτωση. Οι πρωταγωνιστές δεν τολμούν να πιστέψουν ότι η αποκάλυψη θα τους οδηγήσει στην ευτυχία. Φοβούνται. Η ευτυχία, ξέρετε, είναι ένα πολύ ρευστό πράγμα, το λεπτό που την ακουμπάς τρέμεις πως θα τη χάσεις. Κι ο φόβος κινεί τα νήματα στο εξής. Το οδοιπορικό στο παρελθόν θα σπάσει τον κύκλο του φόβου. Η ζωή –κι ο έρωτας– θα πάρουν επιτέλους τα ηνία.

Μ.Γ.: Είναι πολύ εντυπωσιακές οι λεπτομερείς περιγραφές που κάνετε για το μικρό χωριό, για το Ηράκλειο, για το Παρίσι και τη Λυών. Το Ηράκλειο με τα χωριά του είναι ο τόπος σας, για το Παρίσι και τη Λυών από πού αντλήσατε πληροφορίες;

Α.Φ.: Στις περιγραφές των χωριών της Κρήτης βοήθησαν οι κατατοπιστικές μαρτυρίες του πατέρα μου. Στο Ηράκλειο ζω. Το Παρίσι το έχω επισκεφτεί, τη Λυών ποτέ. Εκεί βοήθησε ασφαλώς το Google. 

Μ.Γ.: Ανάμεσα στον Γιώργη και την Καλλιόπη ποιο θεωρείτε πιο τραγικό πρόσωπο;

Α.Φ.: Φαινομενικά είναι ο Γιώργης. Με μια δεύτερη, πιο ώριμη σκέψη η Καλλιόπη αναδεικνύεται το τραγικό πρόσωπο. Γιατί ο Γιώργης ενεργεί, αποφασίζει, αισθάνεται, πράττει. Η Καλλιόπη όμως είναι εκείνη που πληρώνει τον λογαριασμό. Είναι εκείνη που καταδικάζεται σε μια ζωή χωρίς αγάπη, που δεν γνωρίζει τον έρωτα γιατί κάποιος της τον έκλεψε κι έφυγε μακριά. Είναι εκείνη που πονάει και δε μπορεί να αποκωδικοποιήσει τον πόνο της, είναι αναγκασμένη να υποκρίνεται και να περιμένει. Τι; Είναι τόσο βίαια σπαρακτικό το συναίσθημα και έδωσε μια εξωπραγματική τραγικότητα στην τελευταία σκηνή που δεν πέρασε απαρατήρητη. Αρκετοί μου είπαν ότι ήταν ένας από τους ωραιότερους και πιο φορτισμένους επιλόγους που έχουν διαβάσει.  

Μ.Γ.: Με ποια συναισθήματα βιώσατε τη συγγραφική συμπόρευση με τους ήρωές σας;

Α.Φ.: Τα συναισθήματα ήταν ποικίλα και έντονα. Τα δυο κυρίαρχα ήταν η συγκίνηση και η χαρά που κατάφερα να ζωντανέψω τις παιδικές ιστορίες του πατέρα μου και να τις φέρω στο αναγνωστικό φως.

Μ.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ και σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.

Α.Φ.: Εγώ σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία και τις πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις!

*Το μυθιστόρημα «Το Πορτραίτο» της Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή.

Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.

Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ένα φεγγάρι λιγότερο» από τις εκδόσεις Ελληνική Πρωτοβουλία και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τα πλήκτρα της σιωπής»  από τις εκδόσεις ΄Οστρια. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015.  Τον Ιούνιο 2017 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της «Άλικα βήματα» από την Εμπειρία Εκδοτική. Τον Νοέμβριο του  2019 κυκλοφόρησε το νέο της μυθιστόρημα «Ζάχαρη άχνη» από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Την περίοδο 2011-2012 υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο magicradiolive. Από τον Νοέμβρη 2014 συνεργάζεται με το now24.gr και έχει πραγματοποιήσει πάνω από εξακόσιες συνεντεύξεις, καθώς και σχολιασμούς βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Το 2016 συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καλώς τους» του ΑιγαίοTV πραγματοποιώντας συνεντεύξεις σε ανθρώπους των τεχνών. Διετέλεσε Διευθύντρια Σύνταξης του on line Πολιτιστικού Περιοδικού Books and Style από Ιούλιο 2017 έως Μάρτιο 2018 οπότε αποχώρησε οικειοθελώς.

Μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία έχει ασχοληθεί ερασιτεχνικά.

Related posts