Επιστροφή στην κορυφή
Κυριακή, 22 Οκτ 2017
 
 

Σοφία Δημοπούλου : Η συγγραφή είναι ο τρόπος για να κατανοήσω τον κόσμο και κυρίως τον εαυτό μου

Πέμπτη, 01 Δεκέμβριος 2016 - 11:01

-a Μέγεθος κειμένου +A





 

123-400x711

gkaziani-novΑπό τη Μαίρη Γκαζιάνη

H Σοφία Δημοπούλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, η καταγωγή της όμως είναι από τα Λουσικά, ένα χωριό λίγα χιλιόμετρα έξω από την Πάτρα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Εργάστηκε ως μηχανικός στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και ασκεί το επάγγελμά της ως σήμερα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα: Lapis lazuli, η πέτρα που λείπει (2012), Άλμα θα πει ψυχή (2013) και Σε σωστή ώρα νυχτώνει (2014).

ΕΡ. Κυρία Δημοπούλου γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στην Αθήνα όπου ζείτε μέχρι σήμερα αλλά η καταγωγή σας είναι από τα Λουσικά ένα χωριό έξω από την Πάτρα. Ποια είναι η σχέση σας με τον τόπο καταγωγής σας; 

ΑΠ. Είναι ο τόπος όπου έχουν γεννηθεί κι οι δυο μου γονείς, εκεί όπου έζησαν και περπάτησαν οι παππούδες μου, εκεί που κι εγώ έχω περάσει όμορφες μέρες, γιορτινές, ξέγνοιαστες, αλλά και θλιμμένες σε αποχαιρετισμούς οικείων προσώπων. Θα ήταν δύσκολο να μην είμαι δεμένη με τον τόπο αυτό, που η μυρωδιά από το χώμα του ρέει εντός μου, σε κάθε μου κύτταρο. Κι ο τόπος όμως με αντάμειψε με την αποκάλυψη μυστικών, ανθρώπινων ιστοριών, που αποτυπώθηκαν στο μυθιστόρημά μου « Σε σωστή ώρα νυχτώνει». Η σχέση με τον τόπο μου λοιπόν είναι μια σχέση αγάπης και εμπιστοσύνης. Έχω εκεί το σπίτι μου και μου αρέσει να γυρίζω ξανά και ξανά για να αφουγκραστώ αυτά που κάθε φορά μου εκμυστηρεύεται.

ΕΡ. Σπουδάσατε Πολιτικός Μηχανικός και μέχρι σήμερα εργάζεστε σε αυτόν τον τομέα. Πόσο κοντά ή μακριά είναι η συγγραφή από την επιστήμη σας;

ΑΠ. Οι θετικές σπουδές νομίζω πως συμπληρώνουν τη συγγραφική τέχνη, τουλάχιστον όσο αφορά στη δική μου εμπλοκή σ’ αυτή. Ο τρόπος που δομώ τις ιστορίες μου έχει έναν ορθολογισμό επηρεασμένο από την επιστήμη που υπηρετώ εδώ και χρόνια. Με βοηθάει να μην χάνω το μέτρο και να μην χάνομαι μέσα στη μυθοπλασία. Εξάλλου, ως μηχανικός οικοδομώ κατοικίες όπου στεγάζεται η ζωή με όλα τα παρελκόμενά της. Ως συγγραφέας αποδομώ τον κόσμο και τον εαυτό μου για να τον πλάσω από την αρχή με τα δικά μου υλικά. Είναι ένας άλλος τρόπος δόμησης κι αυτός.

ΕΡ. Με τη συγγραφή πότε αρχίσατε ν΄ ασχολείσθε; Τι είναι για σας η συγγραφή;

ΑΠ. Γράφω από παιδί, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Η συγγραφή είναι ο τρόπος που πάντα είχα για να κατανοήσω τον κόσμο και κυρίως τον εαυτό μου, για να εκφράσω ιδέες και συναισθήματα, για να υπάρξω μέσα στην πολυφωνία του σύμπαντος. Έγραφα από παλιά, στην αρχή ποίηση- μεγάλη αγάπη για μένα-, έπειτα μικρά πεζά-αφηγήματα και μόνο τα τελευταία δέκα χρόνια καταπιάστηκα με το μυθιστόρημα, αφού μειώθηκαν αρκετά οι επαγγελματικές και οι οικογενειακές μου υποχρεώσεις.

ΕΡ. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο σας με τίτλο «Η ζωή απέναντι». Σε ποια ζωή παραπέμπει ο τίτλος; 

ΑΠ. Ο τίτλος είναι ένα μικρό λογοπαίγνιο. Βεβαίως όσοι έχουν διαβάσει το βιβλίο γνωρίζουν πως μια από τις ηρωίδες είναι και η Ζωή, η απέναντι γειτόνισσα, που παραμονεύει πίσω από την κουρτίνα της και ως καταλύτης κάποια στιγμή επεμβαίνει και στρέφει αλλού τον ρου της ιστορίας. Η «ζωή» του τίτλου όμως είναι κάτι πέρα από αυτό το προφανές. Είναι η ζωή η αβίωτη, η ζωή που σπαταλήθηκε, είναι η ζωή που δεν χαρίζεται και απαιτεί δικαιοσύνη, η ζωή που πέρασε, δίχως οι ήρωες να υποστηρίξουν με πάθος τα όνειρά τους και τις ιδέες τους και κατέληξαν εντέλει να την νιώθουν σαν ξένη ζωή, ζωή κάποιου άλλου που κανείς την παρακολουθεί από την αντίπερα όχθη του βίου του.

9786180304923-200-1168872ΕΡ. Στο εξώφυλλο του βιβλίου απεικονίζεται μια γυναίκα πίσω από τα τζάμια ενός παραθύρου που φαίνεται να παρατηρεί έξω από αυτό. Τι υπάρχει απέναντι, οι ζωές των άλλων ή η δική της;

ΑΠ. Και τα δυο. Ερμηνεύοντας τον τίτλο του βιβλίου, η γυναίκα αυτή μπορεί να είναι η Ζωή που παρακολουθεί τα πάντα από το παράθυρό της, μπορεί να είμαστε όμως ο καθένας από εμάς που στεκόμαστε αμέτοχοι απέναντι στα γεγονότα, που παρακολουθούμε τη ζωή μας ως θεατές και όχι ως ενεργά συμμετέχοντες, από φόβο μήπως αποτύχουμε, μήπως τσαλακωθούμε, μήπως μας κρίνουν δυσμενώς οι άλλοι.

ΕΡ. Το βιβλίο σας αναφέρεται στην περίοδο της 7ετίας της δικτατορίας. Τι σας οδήγησε να γράψετε ένα βιβλίο για εκείνη την εποχή;

ΑΠ. Κάποια από τα γεγονότα του βιβλίου είναι πραγματικά. Ήθελα λοιπόν να τα περιγράψω στο αυθεντικό χρονικό τους πλαίσιο, γιατί μόνο έτσι θα μπορούσε να αιτιολογηθεί η συμπεριφορά των ηρώων. Κάθε πράξη εκπορεύεται από συγκεκριμένες κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις και άρα είναι διαφορετική όταν διαφοροποιούνται οι συνθήκες. Οι αλήθειες των ηρώων του συγκεκριμένου βιβλίου είχαν να κάνουν με την πάλη των ανθρώπων είτε για ελευθερία, είτε για κοινωνική καταξίωση, είτε για προσωπική δικαιοσύνη. Το καθεστώς της χούντας και γενικά εκείνη η χρονική συγκυρία ενθάρρυνε και αναδείκνυε τέτοιες αγωνιστικές συμπεριφορές. Εκτός αυτού, επειδή εκείνη η περίοδος ταυτίζεται και με την παιδική μου ηλικία, ήταν και η δική μου ανάγκη να γυρίσω στο παιδί που υπήρξα κάποτε.

sofia-dimopoulou-22ΕΡ. Έχετε δικές σας μνήμες σχετικές με εκείνη την περίοδο ή βασιστήκατε σε διηγήσεις και πληροφορίες από διάφορες πηγές;

ΑΠ. Ήμουν μικρό παιδί τότε, οι μνήμες μου είναι μάλλον δανεικές, μέσα από διηγήσεις και από αναμνήσεις των μεγαλύτερων. Κάποια πράγματα τα θυμάμαι ασφαλώς κι εγώ· τον επιθεωρητή στο σχολείο, την κρατική τηλεόραση, τα κοριτσίστικα περιοδικά, την πτώση της Χούντας, το Πολυτεχνείο. Άλλα τα διάβασα ή μου τα διηγήθηκαν. Εκείνο πάντως που καθαρά θυμάμαι ήταν η διάχυτη αίσθηση μιας γενικευμένης καχυποψίας για το τι ήταν ο διπλανός, ο άγνωστος, ο περαστικός. Κι αυτή τη καχυποψία και το φόβο προσπάθησα να περιγράψω κυρίως.

ΕΡ. Γιατί επιλέξατε το επάγγελμα του δασκάλου για τον ήρωά σας Ευάγγελο. Πέρα από το σχολείο, πόσο «δάσκαλος» υπήρξε στις προσωπικές του επιλογές;

ΑΠ. Οι δάσκαλοι της εποχής είχαν μια εξέχουσα θέση στην κοινωνία και εκείνη η θέση γεννούσε ιδιαίτερες συμπεριφορές σε κάποιους. Η αντίφαση ανάμεσα στο λειτούργημά του και στον τρόπο που αντιμετωπίζει τα πράγματα και τη ζωή ήταν αυτό που με ενδιέφερε περισσότερο στον Ευάγγελο Μητρόπουλο. Κι αυτή η αντίφαση είναι που στην πορεία του δημιούργησε την εσωτερική πάλη ως την τελική παραδοχή των σφαλμάτων του.

sofia-dimopoulou-22222ΕΡ. Η Μαίρη γιατί συμβιβαζόταν στις εκάστοτε αποφάσεις που τις επέβαλλαν άλλοι στη ζωή της (Ευάγγελος, Περικλής) ;

ΑΠ. Η Μαίρη δεν πατούσε ποτέ γερά στα πόδια της και στηριζόταν πάντοτε σε κάποιον άνδρα, όπως τόσες και τόσες γυναίκες, ακόμα και σύγχρονές μας. Επίσης, ήταν πάντοτε άνθρωπος βαθιά συναισθηματικός και έτοιμος να θυσιάσει τη δική της θέληση για τους άλλους. Ποτέ δεν αισθάνθηκε πως άξιζε και ζούσε τη ζωή της μέσα από τις ζωές των ανθρώπων που αγαπούσε.

ΕΡ. Η μικρή Δάφνη «χρησιμοποιείται» ως ταχυδρόμος αντιστασιακών εγγράφων. Την καθοδηγεί η αγάπη και η εμπιστοσύνη προς την Άννα, μα κυρίως την καθοδηγεί η άγνοια.  Μήπως η Άννα φέρθηκε επιπόλαια με το να χρησιμοποιεί τη Δάφνη; Ή ο σκοπός πάντα αγιάζει τα μέσα;

ΑΠ. Η Άννα δρούσε κάτω από την ανάγκη να υπερασπιστεί τα ιδανικά της. Η εμπλοκή ενός παιδιού στον αγώνα αυτό, έγινε με βάση το «υπέρ πάντων ο αγών», γνωρίζοντας όμως μέχρι πού μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα παιδί, δίχως να το εκθέσουν σε υπερβολικό κίνδυνο. Τόσο η Άννα, όσο και ο Πέτρος χρησιμοποίησαν τη Δάφνη μέχρις του σημείου που ήταν ασφαλής. Αλλά καμιά φορά, ναι, ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.

ΕΡ. Η Δάφνη με τον δάσκαλο πατέρα, την καθώς πρέπει ανατροφή, την αγάπη και φροντίδα της μητέρας, δηλαδή ένα ισορροπημένο παιδί, καταφεύγει σε μια τρομακτική ψεύτικη καταγγελία χωρίς ποτέ να αναιρέσει. Γιατί το έκανε;

ΑΠ. Γιατί απλώς ήταν παιδί. Και ως παιδί δεν είχε την ωριμότητα να σκεφτεί τις συνέπειες μιας τέτοιας πράξης. Η καταγγελία αυτή έγινε, μην ξεχνάμε, υπό το κράτος του φόβου της τιμωρίας για την απόδρασή της. Ήταν ενοχικό παιδί, όπως είμαστε τότε τα περισσότερα παιδιά, μεγαλωμένα με πολλά «μη» και «πρέπει». Επειδή δε ήταν και παιδί από καθώς πρέπει οικογένεια, κόρη αυστηρού δασκάλου, είχε ένα λόγο περισσότερο να θέλει να δικαιολογήσει την ανυπακοή της στους κανόνες της οικογένειάς της. Η παιδική της φαντασία και ο φόβος λοιπόν, της έδωσαν το άλλοθι που αναζητούσε.

sofia-dimopoulou-22222ΕΡ. Πως γίνεται στα χρόνια που ακολουθούν να μην το κουβαλάει ως βάρος στη ψυχή της;

ΑΠ. Για καλή της τύχη εξομολογήθηκε τα πάντα στον πατέρα της κι αυτός της εξήγησε πως οι πραγματικές αιτίες των γεγονότων ήταν άλλες, επιδίδοντάς της έτσι το πραγματικό βάρος της ευθύνης που της αναλογούσε. Έως τότε πραγματικά ένιωθε τύψεις. Μεγαλώνοντας και μαθαίνοντας όλες τις εκφάνσεις της ιστορίας του Περικλή απάλλαξε τον εαυτό της κι έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Εξάλλου, εγώ επέλεξα να μην τη μεταμορφώσω σε ένα ενοχικό πλάσμα που δρα κάτω από το βάρος μιας τέτοιας ενοχής, διότι ήθελα να την οδηγήσω σε πιο φωτεινά μονοπάτια.

ΕΡ. Μεγαλώνοντας γίνεται δικηγόρος. Είναι τυχαίο ή προσπαθούσε να εξιλεωθεί από την παιδική της «αμαρτία»;

ΑΠ. Η Δάφνη είχε πάντα υψηλό αίσθημα καθήκοντος και δικαιοσύνης. Αυτό ήθελε να υπηρετήσει στην ενήλικη ζωή της και την αλήθεια, που θεωρούσε πάντα ύψιστη αρετή. Προφανώς το τι καθένας επιλέγει να ασχοληθεί στη ζωή του έχει να κάνει και με όσα τον συγκλόνισαν ή τον σημάδεψαν στην παιδική του ηλικία. Προφανώς λοιπόν η δικηγορία δεν προέκυψε τυχαία στη ζωή της, αλλά από την επιθυμία της να αναζητά στο εξής παντού την αλήθεια.

ΕΡ. Η Άννα είναι το πιο τραγικό και ταυτόχρονα το πιο ώριμο συναισθηματικά και λογικά πρόσωπο. Μεγάλωσε μ΄ ένα ψέμα ωστόσο δεν κρίνει, δεν κατηγορεί, μόνο κατανοεί. Που οφείλεται η διαμόρφωση του χαρακτήρα της;  

ΑΠ. Μεγάλωσε με ένα ψέμα που το έκανε όμως αλήθεια η πληθωρική προσωπικότητα της μάνας της. Εκείνη ευθύνεται κυρίως για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα της, η αυθεντικότητά της και οι ηθικές αξίες με τις οποίες τη μεγάλωσε. Η μητέρα της η Μαίρη ήταν μια απλή, λαϊκή γυναίκα, με μεγάλα όμως αποθέματα  αγάπης και καλοσύνης.

sofia-dimopoulou-22222ΕΡ. «Όλα εκείνα που είχε πιστέψει ως ιδανικά…είχαν γίνει μικρά χαλικάκια μπροστά στην πέτρα που κουβαλούσε μέσα της» γράφετε για την Άννα. Τελικά, το προσωπικό βάρος είναι το ισχυρότερο από οποιοδήποτε άλλο ό,τι κι αν αφορά;

ΑΠ. Το βάρος που αγγίζει το προσωπικό βίωμα κάθε ανθρώπου είναι ασφαλώς το βαρύτερο απ’ όλα κι ας ακούγεται αυτό εγωιστικό. Ακόμα και τα βάρη που αφορούν κάτι συλλογικό, είναι πραγματικά βάρη όταν αγγίζουν προσωπικά τον άνθρωπο. Διαφορετικά μένουν στο επίπεδο της κατανόησης και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

ΕΡ. Αφού σας ευχαριστήσω και σας ευχηθώ καλοτάξιδο το νέο βιβλίο σας, θα σας ζητήσω να κλείσετε με μια δική σας φράση αυτή τη συνέντευξη.

ΑΠ. Θα ήθελα να κλείσω με τα τελευταία λόγια από το σημείωμα που ακολουθεί το μυθιστόρημα:

«Αν ο καιρός αλλιώς τα έφερε κι ο κόσμος δεν είναι εντέλει αυτό που ονειρευτήκαμε, εκείνο που  έχει σημασία είναι πως όλοι επιβιώσαμε, κουβαλώντας τις μικρές ή μεγάλες δυστυχίες μας και μαζί τη δύναμη να αρχίζουμε πάλι και πάλι. Γιατί η ζωή βιώνεται κι έτσι πρέπει να γίνεται. Και η προσωπική ιστορία του καθενός πρέπει να ενσωματώνεται με τη συλλογική, σαν σκηνή από μια ταινία όπου όλοι είμαστε ηθοποιοί. Και όλοι μαζί, ενώνοντας τις μικρές μας ιστορίες, να πάμε τη ζωή παρακάτω. Σαν παραμύθι που κάποιος θα λέει στις επόμενες γενιές».

Ευχαριστώ για την όμορφη συνέντευξη από καρδιάς.

*** Το βιβλίο «Η ζωή απέναντι» της Σοφίας Δημοπούλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

Μαιρη-Γκαζιανη1-400x2671-300x200Μαίρη Γκαζιάνη

Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.  Μεγάλωσε στην Αθήνα όπου ζει μέχρι σήμερα και εργάσθηκε ως τραπεζοϋπάλληλος. Στο παρελθόν ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την φωτογραφία ενώ τώρα ζωγραφίζει και παράλληλα γράφει. Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Σου γράφω…», τον Σεπτέμβρη 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο ΕΝΑ ΦΕΓΓΑΡΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟ και τον Ιούνιο του 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ  από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Επίσης, το παραμύθι της «Το ψαράκι του βυθού» συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο «Παραμύθια και Μαμάδες» εκδόσεις Βερέττα 2015. 

Γράφει στίχους για τραγούδια, υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός ενώ μεγάλες της αγάπες είναι το θέατρο και ο χορός με τα οποία ασχολείται ερασιτεχνικά.

Από τον Σεπτέμβρη του 2016 συμμετέχει στην τηλεοπτική εκπομπή ΚΑΛΩΣ ΤΟΥΣ που μεταδίδεται από την τηλεόραση Αιγαίο, ΟΤΕ TV (πλατφόρμα 668).

 

 



Μοιράσου το...!




Ετικέτες:


Σχόλια


Τελευταίες ειδήσεις: