Επιστροφή στην κορυφή
Κυριακή, 28 Μαι 2017
 
 

Κοζάνη… και το μαγικό σαφράνι!!!

Κυριακή, 06 Μάρτιος 2016 - 11:00

-a Μέγεθος κειμένου +A





Γράφει η Δήμητρα Τράκα

Πείτε μου ποιος δεν έχει ακούσει για το μαγικό σαφράνι ή αλλιώς τον ξακουστό κρόκο Κοζάνης και για τις πολλαπλές ιδιότητές του;

Ο κρόκος γνωστός και με τις ονομασίες ζαφορά και σαφράνι είναι φυτό από το οποίο παράγεται ένα από τα πιο ακριβά μπαχαρικά που υπάρχουν στον κόσμο. Το σαφράνι προέρχεται από τον ύπερο του άνθους του φυτού κρόκος, η επιστημονική ονομασία του οποίου είναι Κρόκος ο ήμερος. Και από χαρακτηριστικά, άλλο τίποτα. Η ιστορία του μας έρχεται από τα βάθη της Ανατολής, όμως στη χώρα μας το συναντάμε μόνο σε ένα μέρος. Στο χωριό Κρόκος στην Κοζάνη. Ποιες οι ιδιότητές του; Για προσέξτε! Γεύση και χρώμα στη μαγειρική (εγώ θα έλεγα από προσωπική μου πείρα, απίθανη γεύση!), φαρμακευτικές ιδιότητες, αφροδισιακό και χρησιμοποιείται ως συστατικό στην αρωματοποιία. Θέλετε κι άλλα;

Ένα τόσο δα μικρούλη λουλουδάκι, που έκανε την Κοζάνη, γνωστή σε όλο τον κόσμο, αφού ο κρόκος χρησιμοποιείται πλέον για οποιοδήποτε λόγο παγκοσμίως, σε κουζίνες, στην ιατρική αλλά και σε εργαστήρια κοσμετολογίας!

Για να δούμε όμως και ποια είναι η πατρίδα του, αλλά ποιες οι υπόλοιπες ομορφιές της, γιατί κανένα μέρος στην Ελλάδα, δεν κρύβει μονάχα έναν θησαυρό. Ιστορία, ήθη κι έθιμα, πολιτισμός και κουλτούρα, φυσικό κάλλος και ανθρώπινα επιτεύγματα, συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό, σε κάθε γωνιά, μικρή ή μεγάλη στην χώρα μας.

Η Κοζάνη λοιπόν, είναι πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού και μεγαλύτερη πόλη της Δυτικής Μακεδονίας είναι χτισμένη σε υψόμετρο 720 μ. στους πρόποδες του Βερμίου, με την κοιλάδα του Αλιάκμονα στα νότια. Επίσης έχει κοντά της την «ενεργειακή καρδιά» της Ελλάδας, την Πτολεμαΐδα, και την πανέμορφη τεχνητή λίμνη των Σερβίων με την τεράστια γέφυρα. Με ιστορία που φτάνει μέχρι την Παλαιολιθική εποχή (με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα στην Αιανή), γνώρισε μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ακμή κατά το 17ο και –κυρίως– το 18ο αιώνα, όταν πλούσιοι έμποροι έχτισαν εδώ αρχοντικά, σχολεία κι εκκλησίες. Σήμερα ο επισκέπτης που θα αγνοήσει τις πολυκατοικίες και θα περπατήσει στο ιστορικό της κέντρο θα δει κάποια θαυμάσια αναστυλωμένα αρχοντικά του 18ου αιώνα καθώς και νεοκλασικά κτίρια, πεζόδρομους για άνετο περπάτημα και αγορές. Γεμάτη νεολαία και κίνηση, έχει έντονη βραδινή ζωή, ενώ το τοπικό φαγητό και τα αποκριάτικα έθιμα είναι πρόσθετα σημεία έλξης.

Γι’ αυτό ας βιαστούμε να ξεκινήσουμε τη βόλτα μας. Εγώ θα σας δώσω έναν μικρό κατάλογο από αξιοθέατα κι εσείς δεν έχετε παρά να επιλέξετε, ανάλογα με τα προσωπικά σας ενδιαφέροντα, την εποχή, αλλά και τις απαιτήσεις σας ως ταξιδιώτες.

Ας δούμε πρώτα τι θα βρείτε μέσα στην πόλη…

Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου: Χτισμένος το 1664, με το καμπαναριό-σύμβολο της πόλης, έχει εξαιρετικές τοιχογραφίες κι ένα θαυμάσιο δείγμα χρυσοκεντητικής, τον «Επιτάφιο Θρήνο» ( έργο του Γ. Κονταρή ).

Κοβεντάριος Δημοτική Βιβλιοθήκη: Εδώ θα βρείτε ένα από τα 17 πρωτότυπα αντίτυπα της «Χάρτας» του Ρήγα Φεραίου και πολλές σπάνιες εκδόσεις, ενώ διαθέτει περισσότερους από 130.000 τόμους, χειρόγραφα και οθωμανικά φιρμάνια.

Αρχαιολογικό Μουσείο: Στεγάζεται σε νεοκλασικό κτίριο και περιλαμβάνει ευρήματα από τους Προϊστορικούς μέχρι και τους Παλαιοχριστιανικούς χρόνους.

Λαογραφικό Μουσείο: Το πιο ενδιαφέρον ίσως μουσείο της πόλης, στεγάζεται σε ένα όμορφο κτίριο μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής. Στο υπόγειο υπάρχει μικρό σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες, ενώ κάποιες από τις εντυπωσιακές συλλογές του περιλαμβάνουν ποικιλία από ορυκτά και καλλιτεχνήματα της φύσης, φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά, απολιθωμένους κορμούς και φύλλα δέντρων του παλαιοζωικού και του καινοζωικού αιώνα, απολιθωμένα θαλάσσια είδη της Δεβονίου, της Σιλουρίου και της Κρητιδικής περιόδου αλλά και συλλογή από έντομα. Στο ισόγειο θα δείτε στιγμιότυπα της αγροτικής ζωής, της ζωής των ξυλοκόπων, έναν ξυλόφουρνο κι ένα παραδοσιακό πηγάδι.

Αρχοντικό Βούρκα: Κτίσμα του 18ου αιώνα, χαρακτηριστικό δείγμα της αστικής μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, έχει κριθεί ιστορικό μνημείο. Διασώζονται ο περίβολος και η αυλή του, ενώ στο εσωτερικό υπάρχουν διακοσμημένες ξύλινες οροφές και μουσάντρες.

Κι αν τώρα έχετε όρεξη και χρόνο για επιπλέον αναζητήσεις, μπορείτε να κάνετε μικρές ημερήσιες εκδρομές και ν’ αναζητήσετε κι άλλα ενδιαφέροντα σημεία στο νομό Κοζάνης…

Σε απόσταση περίπου 1,5 χλμ. από τη σύγχρονη πόλη της Αινιανής και 22 χλμ. από την Κοζάνη βρίσκονται ο Αρχαιολογικός Χώρος και το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιάνης. Στη συλλογή του περιλαμβάνονται τα ευρήματα της αρχαίας πόλης αλλά και της γύρω περιοχής. Στην Αιανή βρίσκονται επίσης οι ναοί της Κοίμησης της Θεοτόκου και του Αγίου Δημητρίου ( 11ος-12ος αιώνας ). Κατευθυνόμενοι προς τα εκεί, στην Αγία Παρασκευή, θα δείτε και παλαιοχριστιανική τρίκοχη βασιλική του 6ου αιώνα. Χαρακτηρίζεται από τον πλούσιο ψηφιδωτό διάκοσμο με παραστάσεις ζώων, πουλιών και γεωμετρικών σχημάτων.

Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, ένας όμορφα διαμορφωμένος υπαίθριος χώρος στο όρος Μπούρινος, συναντάται κοντά στο χωριό Χρώμιο, σε απόσταση 12 χλμ. από την Αιανή. Επισκεφθείτε τα Σέρβια, στους πρόποδες των Πιερίων ( 26 χλμ. από την πόλη ), με σημαντικά μνημεία και τη μεγάλη τεχνητή λίμνη Πολυφύτου να κυριαρχεί στην περιοχή. Από το βυζαντινό κάστρο του 560 μ.X., ακριβώς δίπλα στο φαράγγι με τα ανθρωπόμορφα και ζωόμορφα βράχια, σώζονται τμήματα από τα τείχη και την κεντρική πύλη, τμήματα υδραγωγείου, πολλά ερείπια και ίχνη σπιτιών κι εκκλησιών. Η μεγάλη βυζαντινή βασιλική του 11ου αιώνα ( ίσως ανήκει στον Άγιο Δημήτριο ), η εκκλησία του Ιωάννη του Προδρόμου αλλά και το μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων, σε έναν απόκρημνο βράχο με θέα, έχουν υπέροχες τοιχογραφίες.

Σε απόσταση 3 χλμ. από την Κοζάνη, σε σπήλαιο με ίχνη τοιχογραφιών, θα θαυμάσετε τα ερείπια ενός ασκηταριού αφιερωμένου στον Άγιο Θεόδωρο.

Πανέμορφο είναι το τοπίο στην τεχνητή λίμνη του φράγματος Πολυφύτου, στον ποταμό Αλιάκμονα ( λίμνη των Σερβίων ), η οποία δημιουργήθηκε το 1975 – η Υψηλή Γέφυρα Σερβίων-Νεράιδας που τη διασχίζει είναι μία από τις μεγαλύτερες ( μήκους 1.372 μ. ) στη χώρα. Δίπλα της, στην έδρα του Ναυτικού Ομίλου Κοζάνης, υπάρχει μια μαρίνα με θαυμάσια θέα στο χωριό Νεράιδα, αγαπημένο τόπο αναψυχής των Κοζανιτών, με ξενοδοχεία, ταβέρνες και καφέ.

Σε απόσταση 33 χλμ. από την πόλη, το παραδοσιακό χωριό Βελβεντό διαθέτει θαυμάσια πετρόκτιστα σπίτια μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, με ανθισμένες αυλές. Ο αρχαιότερος ναός του Βελβεντού είναι ο Άγιος Μηνάς ( 12ος αιώνας ), ο ναός του Αγίου Νικολάου ( 16ος αιώνας ) έχει ωραιότατες τοιχογραφίες, ενώ η τρίκλιτη βασιλική της Κοίμησης της Θεοτόκου ( 1804 ) έχει ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο. Επίσης, must είναι τα γλυκά και οι μαρμελάδες από ντόπια φρούτα του συνεταιρισμού γυναικών. Από το γήπεδο Βελβεντού ξεκινάει πλακόστρωτο μονοπάτι, παράλληλα με το πετροκάναλο, για το μαγευτικό φαράγγι του Σκεπασμένου με τους εντυπωσιακούς καταρράκτες.

Το όρος Βόιο, στα σύνορα Κοζάνης και Καστοριάς, με τα πανέμορφα χωριά Πεντάλοφος, Βυθός, Αυγερινός, Δίλοφο, τα τοξωτά γεφύρια και τα μυστηριακά δάση προσφέρεται για περιπάτους. Ο Πεντάλοφος είναι η πατρίδα των περίφημων μαστόρων Ζουπατιανών ( το χωριό λεγόταν παλιά Ζουπάνι, ), η τέχνη των οποίων φαίνεται στα θαυμάσια κτίσματά του. Ιδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου ( μέσα 18ου αιώνα ), η οποία αγιογραφήθηκε από τον ζωγράφο Μιχαήλ.

Από τη Μόρφη μπορείτε να επισκεφθείτε το δίτοξο γεφύρι της Τσιούκας ( 1720-1730 ) και το τρίτοξο γεφύρι της Τριάδας ( περίπου 1810 ).  Χτισμένο στις παρυφές του όρους Σινιάτσικο ( 55 χλμ. από την Κοζάνη ), σε υψόμετρο 850 μ. και μέσα στο πράσινο, το χωριό Σισάνι διασχίζεται από τον ποταμό Μύριχο, που παρέχει την απαραίτητη ενέργεια στις 2 «ντριστέλλες» ( υδροτριβεία ) όπου γίνεται επεξεργασία φλοκάτης, πλύσιμο κουβερτών κ.λ.π. Εδώ θα δείτε τη μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με νάρθηκα της Κοίμησης της Θεοτόκου ( μέσα 18ου αιώνα ) – από τα ερείπια που βρέθηκαν γύρω και κάτω του πιθανολογείται η ύπαρξη παλιότερου κτίσματος ( πιθανότατα του 5ου ή του 6ου αιώνα ).

Και φυσικά, μετά από τόση ξενάγηση, δεν θα σας άφηνα με την όρεξη ανοιχτή. Για δείτε τι γευστικές ομορφιές σας περιμένουν με το που θα πατήσετε το πόδι σας στην Κοζάνη…

Θα βρείτε ταβέρνες με καλοψημένα ντόπια κρέατα και πιάτα της τοπικής κουζίνας, όπως με γέμιση κρεμμυδιού, μελιτζάνας, πράσου, τσουκνίδας ή κομματιών κρέατος. Αναζητείστε τα ατομικά πιτάκια κιχί, φτιαγμένα με φέτα, τυλιγμένα σε σχήμα κοχλία και ψημένα στο φούρνο, όπως επίσης και γιαπράκια ή σαρμάδες, δηλαδή λαχανοντολμάδες με ξινολάχανο ( λάχανο τουρσί ). Φεύγοντας, εκτός από κρόκο, πάρτε οπωσδήποτε μαζί σας τυρί ανεβατό, όσπρια, τοπικά ζυμαρικά, τσίπουρο, γλυκά και μαρμελάδες από τους γυναικείους συνεταιρισμούς, άγρια μανιτάρια, κάστανα, φουντούκια καρύδια και σάλιαρους ( τοπικά γλυκά γεμισμένα με καρύδια και μπαχαρικά και πασπαλισμένα με ζάχαρη ).

Και μιας και διανύουμε και την περίοδο της αποκριάς, μην ξεχάσω να σας ενημερώσω ότι το καρναβάλι στην Κοζάνη είναι το κορυφαίο πολιτιστικό και κοινωνικό γεγονός για την πόλη (αλλά και ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή) βασίζεται κυρίως στην αυθόρμητη συμμετοχή και την αυτενέργεια των κατοίκων της… Το μέρος ζει σε ρυθµούς παραδοσιακού γλεντιού και πάλλεται υπό τους ήχους χάλκινων, ενώ τα τοπικά εδέσματα κυριαρχούν και το κρασί ρέει άφθονο. Μπάντες και λαϊκοί καλλιτέχνες στους δρόµους, υπαίθρια νυχτερινά γλέντια, αθυροστομία και σκωπτικό πνεύµα δημιουργούν πανζουρλισμό …παντού!

Μην μου πείτε, δεν άφησα κανέναν επισκέπτη παραπονεμένο, για ακόμα μία φορά. Ξεκινήσαμε από την ομορφιά ενός μικρού ανθού και καταλήξαμε στις ομορφιές ολόκληρου του νομού. Άλλωστε αυτή είναι η μαγεία της χώρας μας και δεν θα πάψω ποτέ να το λέω φίλοι μου. Η Ελλάδα μας, δεν παύει ποτέ να μας εκπλήσσει, αλλά και να μας ευχαριστεί, ικανοποιώντας και τους πιο απαιτητικούς επισκέπτες της, Έλληνες και ξένους…

Καλό σας ταξίδι…

 

 



Μοιράσου το…!




Ετικέτες:


Σχόλια


Τελευταίες ειδήσεις: